- وعن عائشة، رضي الله عنها، قالت: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم، يستحب الجوامع من الدعاء، ويدع ما سوى ذلك. ((رواه أبو داود بإسناد جيد)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ duoning jamʼ qiluvchi (jome) lozim qisqalarini yaxshi koʻrar, ulardan boshqasini esa tark etardilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ дуонинг жамъ қилувчи (жоме) лозим қисқаларини яхши кўрар, улардан бошқасини эса тарк этардилар», деди.
- وعن عائشة، رضي الله عنها، أن النبي صلى الله عليه وسلم، كان يقول في دعائه: "اللهم إني أعوذ بك من شر ما عملت ومن شر ما لم أعمل" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oʻz duolarida shunday der edilar: «Allohim, men qilgan ishimning yomonligidan ham, qilmagan ishimning yomonligidan ham Sendan panoh soʻrayman.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ўз дуоларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен қилган ишимнинг ёмонлигидан ҳам, қилмаган ишимнинг ёмонлигидан ҳам Сендан паноҳ сўрайман.»
- وعن عائشة رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم، كان يدعو بهؤلاء الكلمات: "اللهم إني أعوذ بك من فتنة النار، وعذاب النار، ومن شر الغنى والفقر". رواه أبو داود والترمذي وقال حديث حسن صحيح وهذا لفظ أبي داود.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ushbu kalimalar bilan duo qilar edilar: «Allohumma, men Sendan oʻt fitnasidan va oʻt azobidan, hamda boylik va faqirlik yomonligidan panoh soʻrayman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ушбу калималар билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан ўт фитнасидан ва ўт азобидан, ҳамда бойлик ва фақирлик ёмонлигидан паноҳ сўрайман».
- وعن عائشة رضي الله عنها: قالت قلت للنبي صلى الله عليه وسلم حسبك من صفية كذا وكذا. قال بعض الرواة: تعني قصيرة، فقال: "لقد قلت كلمة لو مُزجت بماء البحر لمزجته!" قالت: وحكيت له إنسانًا فقال: “ما أحب أني حكيت إنسانًا وإن لي كذا وكذا”. ((رواه أبو داود والترمذي وقال حديث حسن صحيح.))
ومعني: "مزجته" خالطته مخالطة يتغير بها طعمه، أو ريحه لشدة نتنها وقبحها، وهذا الحديث من أبلغ الزواجر عن الغيبة، قال الله تعالى: {وما ينطق عن الهوى، إن هو إلا وحي يوحى}.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺga: «Safiyya haqida sizga shu kifoya — u ana shunday, mana shunday», dedim — Musaddaddan boshqasi: «U ‹pakana› demoqchi edi», degan. Shunda u zot: «Sen shunday bir soʻz aytdingki, agar u dengiz suviga aralashtirilsa, uni oʻzgartirib yuborar edi», dedilar. (Oisha) dedi: Men u zotning oldida bir kishini (uning qiliqlarini) taqlid qilib koʻrsatdim. Shunda u zot: «Menga bir kishini taqlid qilib koʻrsatishim, hatto evaziga shuncha-shuncha narsa berilsa-da, yoqmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺга: «Сафийя ҳақида сизга шу кифоя — у ана шундай, мана шундай», дедим — Мусаддаддан бошқаси: «У ‹пакана› демоқчи эди», деган. Шунда у зот: «Сен шундай бир сўз айтдингки, агар у денгиз сувига аралаштирилса, уни ўзгартириб юборар эди», дедилар. (Оиша) деди: Мен у зотнинг олдида бир кишини (унинг қилиқларини) тақлид қилиб кўрсатдим. Шунда у зот: «Менга бир кишини тақлид қилиб кўрсатишим, ҳатто эвазига шунча-шунча нарса берилса-да, ёқмайди», дедилар.
- عن عائشة رضي الله عنها أن رجلا استأذن على النبي صلى الله عليه وسلم فقال: “ائذنوا له، بئس أخو العشيرة؟ " ((متفق عليه)).
احتج به البخاري في جواز غيبة أهل الفساد وأهل الريب.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Nabiy ﷺ ning huzurlariga kirishga izn soʻradi. Shunda Nabiy ﷺ: «U qabilaning yomon birodaridir», dedilar. U kirgach, Rasululloh ﷺ unga ochiq yuz bilan muomala qildilar va u bilan suhbatlashdilar. U chiqib ketgach, men: «Yo Rasululloh, u izn soʻraganida siz ‹U qabilaning yomon birodaridir› dedingiz, u kirgach esa unga ochiq yuz bilan muomala qildingiz?» dedim. Shunda u zot: «Ey Oisha, albatta, Alloh qoʻpol va behayolik qiluvchi kishini sevmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши Набий ﷺ нинг ҳузурларига киришга изн сўради. Шунда Набий ﷺ: «У қабиланинг ёмон биродаридир», дедилар. У киргач, Расулуллоҳ ﷺ унга очиқ юз билан муомала қилдилар ва у билан суҳбатлашдилар. У чиқиб кетгач, мен: «Ё Расулуллоҳ, у изн сўраганида сиз ‹У қабиланинг ёмон биродаридир› дедингиз, у киргач эса унга очиқ юз билан муомала қилдингиз?» дедим. Шунда у зот: «Эй Оиша, албатта, Аллоҳ қўпол ва беҳаёлик қилувчи кишини севмайди», дедилар.
- وعنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "ما أظن فلانًا وفلانًا يعرفان من ديننا شيئًا" ((رواه البخاري)). قال الليث بن سعد أحد رواة هذا الحديث: هذان الرجلان كانا من المنافقين.
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺ: «Men falon va falon (kishi) dinimizdan biror narsa biladi deb oʻylamayman» dedilar. (Lays: Ular munofiqlardan ikki kishi edi, dedi.)(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺ: «Мен фалон ва фалон (киши) динимиздан бирор нарса билади деб ўйламайман» дедилар. (Лайс: Улар мунофиқлардан икки киши эди, деди.)
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قالت هند امرأة أبي سفيان للنبي صلى الله عليه وسلم : إن أبا سفيان رجل شحيح وليس يعطيني ما يكفيني وولدي إلا ما أخذت منه، وهو لا يعلم؟ قال: "خذي ما يكفيك وولدك بالمعروف" ((متفق عليه)) .
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Hind bint Utba: «Ey Allohning Rasuli, albatta Abu Sufyon — xasis kishi; u menga — oʻ zim va bolamga yetadigan (narsa)ni — bermaydi; magar undan men olgan (narsa), holbuki u bilmaydi» dedi. U zot: «Oʻ zing va bolangga yetadigan (narsa)ni maʼruf (oʻ rinli) bilan ol» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Ҳинд бинт Утба: «Эй Аллоҳнинг Расули, албатта Абу Суфён — хасис киши; у менга — ў зим ва боламга етадиган (нарса)ни — бермайди; магар ундан мен олган (нарса), ҳолбуки у билмайди» деди. У зот: «Ў зинг ва болангга етадиган (нарса)ни маъруф (ў ринли) билан ол» дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لا تسبوا الأموات فإنهم قد أفضوا إلى ما قدموا". ((رواه البخاري)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlganlarni soʻkmanglar, chunki ular oʻzlari qilgan amallariga yetib boʻldilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлганларни сўкманглар, чунки улар ўзлари қилган амалларига етиб бўлдилар», дедилар.
وعَنْ عائشة رضي اللَّه عنْهَا نَحْوُهُ، متفقٌ عليه.
Oisha (roziyallohu anho)dan ham shunga oʻxshash (hadis) rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ҳам шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bizning (dinimiz) ishimizda boʻlmagan bir amalni qilsa, u (amal) rad qilinadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизнинг (динимиз) ишимизда бўлмаган бир амални қилса, у (амал) рад қилинади», дедилар.
- عن عائشة رضي الله عنها قالت: سأل رسول الله صلى الله عليه وسلم أناس عن الكهان، فقال: "ليسوا بشيء" فقالوا: يا رسول الله إنهم يحدثونا أحيانًا بشيء، فيكون حقًا؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "تلك الكلمة من الحق يخطفها الجني. فيقرها في أذن وليه، فيخلطون معها مائة كذبة" ((متفق عليه)).
وفي رواية للبخاري عن عائشة رضي الله عنها أنها سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "إن الملائكة تنزل في العَنان -وهو السحاب-. فتذكر الأمر قضي في السماء، فيسترق الشيطان السمع، فيسمعه، فيوحيه إلى الكهان، فيكذبون معها مائة كذبة من عند أنفسهم"
قَولُهُ: «فَيَقُرُّهَا» هو بفتح الياء وضم القاف والراء، أي: يُلْقِيها، «والعَنانِ» بفتح العين.
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Baʼzi odamlar Rasululloh ﷺdan kohinlar haqida soʻradi. U zot: «Ular ( aytgan narsa) — hech narsa emas» dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, ular baʼzan bizga bir narsani soʻzlaydi-yu, u haq (rost) boʻ lib chiqadi-ku?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Oʻ sha (rost) soʻ z — haqdan(dir); uni jinni (shayton) oʻ gʻ irlab (ilgab) oladi va uni oʻ z doʻ stining qulogʻ iga (tovuq qaqirlagandek) quyadi; bas, ular u bilan (birga) yuzta yolgʻ on aralashtiradi» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Баъзи одамлар Расулуллоҳ ﷺдан коҳинлар ҳақида сўради. У зот: «Улар ( айтган нарса) — ҳеч нарса эмас» дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар баъзан бизга бир нарсани сўзлайди-ю, у ҳақ (рост) бў либ чиқади-ку?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ў ша (рост) сў з — ҳақдан(дир); уни жинни (шайтон) ў ғ ирлаб (илгаб) олади ва уни ў з дў стининг қулоғ ига (товуқ қақирлагандек) қуяди; бас, улар у билан (бирга) юзта ёлғ он аралаштиради» дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قدم رسول الله صلى الله عليه وسلم من سفر وقد سترت سهوة لي بقرام فيه تماثيل فلما رآه رسول الله صلى الله عليه وسلم، تلون وجهه، وقال: "يا عائشة، أشد الناس عذابًا عن الله يوم القيامة الذين يضاهون بخلق الله" قالت: فقطعناه، فجعلنا منه وسادة أو وسادتين. ((متفق عليه)). «القِرامُ» بكسرِ القاف هو: السِّتْرُ. «وَالسَّهْوَةُ» بفتح السينِ المهملة وهي: الصُّفَّةُ تَكُونُ بَيْنَ يَدَيِ البَيْتِ، وقيلَ: هِيَ الطَّاقُ النَّافِذُ في الحائِطِ.
Oisha (roziyallohu anho) aytadi: «Rasululloh ﷺ Tabuk yoki Xaybar gʻazotidan qaytib keldilar. Uning xonasi tokchasida bir parda osigʻliq edi. Shamol esib, parda chetini koʻtarib yubordi va Oishaning qoʻgʻirchoqlari — oʻyinchoqlari koʻrinib qoldi. U zot: ‹Bu nima, ey Oisha?› dedilar. ‹Mening qoʻgʻirchoqlarim›, dedim. U zot ular orasida latta-puttadan qilingan ikki qanotli bir otni koʻrdilar-da: ‹Ularning oʻrtasida koʻrib turganim bu nima?› dedilar. ‹Bir ot›, dedim. ‹Uning ustidagi bu narsa nima?› dedilar. ‹Ikki qanot›, dedim. ‹Ikki qanotli ot-a?!› dedilar. ‹Sulaymonning qanotli otlari boʻlganini eshitmaganmidingiz?› dedim». (Oisha) aytadi: «Shunda u zot oziq tishlari koʻrinib ketguncha kulib yubordilar».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: «Расулуллоҳ ﷺ Табук ёки Хайбар ғазотидан қайтиб келдилар. Унинг хонаси токчасида бир парда осиғлиқ эди. Шамол эсиб, парда четини кўтариб юборди ва Оишанинг қўғирчоқлари — ўйинчоқлари кўриниб қолди. У зот: ‹Бу нима, эй Оиша?› дедилар. ‹Менинг қўғирчоқларим›, дедим. У зот улар орасида латта-путтадан қилинган икки қанотли бир отни кўрдилар-да: ‹Уларнинг ўртасида кўриб турганим бу нима?› дедилар. ‹Бир от›, дедим. ‹Унинг устидаги бу нарса нима?› дедилар. ‹Икки қанот›, дедим. ‹Икки қанотли от-а?!› дедилар. ‹Сулаймоннинг қанотли отлари бўлганини эшитмаганмидингиз?› дедим». (Оиша) айтади: «Шунда у зот озиқ тишлари кўриниб кетгунча кулиб юбордилар».
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: واعد رسول الله صلى الله عليه وسلم جبريل عليه السلام في ساعة أن يأتيه، فجاءت تلك الساعة ولم يأته! قالت: وكان بيده عصًا، فطرحها من يده وهو يقول: "ما يخلف الله وعده ولا رسله" ثم التفت، فإذا جرو كلب تحت سريره. فقال: "متى دخل هذا الكلب؟" فقلت: والله ما دريت به، فأمر به فأخرج، فجاءه جبريل عليه السلام: فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "وعدتني، فجلست لك ولم تأتني" فقال: منعني الكلب الذي كان في بيتك، إنا لا ندخل بيتًا فيه كلب ولا صورة" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Jibril alayhissalom Rasululloh ﷺ ga muayyan bir soatda kelishni vaʼda qildi. Oʻsha soat keldi, lekin u kelmadi. (Rasululloh ﷺ ning) qoʻllarida bir hassa bor edi. Uni qoʻllaridan tashlab: «Alloh ham, Uning elchilari (farishtalari) ham vaʼdasiga xilof qilmaydi», — dedilar. Soʻng oʻgirilib qarasalar, karavotlari ostida bir kuchukcha (turibdi). Shunda: «Ey Oisha, bu it qachon bu yerga kirdi?» — dedilar. (Oisha): «Vallohi, bilmadim», — dedi. Soʻng (Rasululloh ﷺ) buyurdilar va u (it) chiqarib yuborildi. Keyin Jibril keldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen menga vaʼda berding, men sen uchun (kutib) oʻtirdim, lekin sen kelmading», — dedilar. (Jibril): «Meni uyingda boʻlgan it toʻsdi. Albatta, biz ichida it yoki surat boʻlgan uyga kirmaymiz», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Жибрил алайҳиссалом Расулуллоҳ ﷺ га муайян бир соатда келишни ваъда қилди. Ўша соат келди, лекин у келмади. (Расулуллоҳ ﷺ нинг) қўлларида бир ҳасса бор эди. Уни қўлларидан ташлаб: «Аллоҳ ҳам, Унинг элчилари (фаришталари) ҳам ваъдасига хилоф қилмайди», — дедилар. Сўнг ўгирилиб қарасалар, каравотлари остида бир кучукча (турибди). Шунда: «Эй Оиша, бу ит қачон бу ерга кирди?» — дедилар. (Оиша): «Валлоҳи, билмадим», — деди. Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ) буюрдилар ва у (ит) чиқариб юборилди. Кейин Жибрил келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен менга ваъда бердинг, мен сен учун (кутиб) ўтирдим, лекин сен келмадинг», — дедилар. (Жибрил): «Мени уйингда бўлган ит тўсди. Албатта, биз ичида ит ёки сурат бўлган уйга кирмаймиз», — деди.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: أنزلت هذه الآية: {لا يؤاخذكم الله باللغو في أيمانكم} في قول الرجل: لا والله، وبلى والله. ((رواه البخاري)).
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Bu oyat — ‹Alloh sizlarni qasamlaringizdagi behuda (laxv) uchun (javobga) tutmaydi› (Baqara surasi, 225) — kishininng ‹yoʻq, Allohga qasam› va ‹ha, Allohga qasam› (deb oʻylamasdan aytadigan) soʻzi haqida nozil boʻ ldi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Бу оят — ‹Аллоҳ сизларни қасамларингиздаги беҳуда (лахв) учун (жавобга) тутмайди› (Бақара сураси, 225) — кишининнг ‹йўқ, Аллоҳга қасам› ва ‹ҳа, Аллоҳга қасам› (деб ўйламасдан айтадиган) сўзи ҳақида нозил бў лди.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا عصفت الريح قال: اللهم إني أسألك خيرها، وخير ما فيها، وخير ما أُرسلت به، وأعوذ بك من شرها، وشر ما فيها، وشر ما أُرسلت به" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shamol kuchli essa, derdilar: «Allohim! Men Sendan uning yaxshiligini, undagi narsaning yaxshiligini va u (shamol) nima bilan yuborilgan boʻlsa, oʻshaning yaxshiligini soʻrayman. Hamda Sendan uning yomonligidan, undagi narsaning yomonligidan va u nima bilan yuborilgan boʻlsa, oʻshaning yomonligidan panoh soʻrayman». (Oisha) dedi: Osmon bulutga toʻlsa (chaqmoq chaqsa), u zotning rangi oʻzgarar, goh chiqib, goh kirar, goh oldinga, goh orqaga yurar edilar. Yomgʻir yoqqach esa, u (bezovtalik) ulardan ketar edi. Men buni u zotning yuzlarida bilar edim. Oisha dedi: Men u zotdan soʻradim. Shunda u: «Ehtimol, ey Oisha, bu Od qavmi aytganidekdir: {Qachonki uni oʻzlarining vodiylariga yuzlangan bulut holida koʻrganlarida: ‹Bu bizga yomgʻir yogʻdiruvchi bulutdir›, dedilar} (Ahqof 24)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шамол кучли эсса, дердилар: «Аллоҳим! Мен Сендан унинг яхшилигини, ундаги нарсанинг яхшилигини ва у (шамол) нима билан юборилган бўлса, ўшанинг яхшилигини сўрайман. Ҳамда Сендан унинг ёмонлигидан, ундаги нарсанинг ёмонлигидан ва у нима билан юборилган бўлса, ўшанинг ёмонлигидан паноҳ сўрайман». (Оиша) деди: Осмон булутга тўлса (чақмоқ чақса), у зотнинг ранги ўзгарар, гоҳ чиқиб, гоҳ кирар, гоҳ олдинга, гоҳ орқага юрар эдилар. Ёмғир ёққач эса, у (безовталик) улардан кетар эди. Мен буни у зотнинг юзларида билар эдим. Оиша деди: Мен у зотдан сўрадим. Шунда у: «Эҳтимол, эй Оиша, бу Од қавми айтганидекдир: {Қачонки уни ўзларининг водийларига юзланган булут ҳолида кўрганларида: ‹Бу бизга ёмғир ёғдирувчи булутдир›, дедилар} (Аҳқоф 24)», дедилар.
- عن عائشة رضي الله عنها عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "لا يقولن أحدكم خبثت نفسي، ولكن ليقل: لقست نفسي" ((متفق عليه)). قال العلماء معنى خبثت أي غثيت وهو معنى لقست ولكن كره لفظ الخبث
(Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Biringiz: ‹Xabusat nafsiy (nafsim yomonlashdi)› demasin; balki: ‹Laqisat nafsiy (koʻnglim behuzur boʻldi)› desin» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз: ‹Хабусат нафсий (нафсим ёмонлашди)› демасин; балки: ‹Лақисат нафсий (кўнглим беҳузур бўлди)› десин» дедилар.
عن عائشة رَضِيَ اللهُ عنها، قالت: سَمِعْتُ رسولَ الله - صلى الله عليه وسلم - يقولُ: "لا صَلاَةَ بِحَضْرَةِ طَعَامٍ، وَلاَ وَهُوَ يُدَافِعُهُ الأَخْبَثَانِ". ((رواه مسلم))
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Men Rasululloh ﷺni: «Hech bir paygʻambar kasal boʻ lmaydi, illo dunyo bilan oxirat orasida ixtiyor beriladi», deb aytayotganlarini eshitdim. U zot oʻ zlari vafot etgan kasalliklarida, ularni qattiq tovush (xirillash) tutdi; men u zotni: ‹...Alloh neʼmat bergan zotlar — paygʻambarlar, siddiqlar, shahidlar va solihlar bilan birga...› (Niso surasi, 69) deb aytayotganlarini eshitdim va u zotga (ixtiyor) berilganini bildim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Ҳеч бир пайғамбар касал бў лмайди, илло дунё билан охират орасида ихтиёр берилади», деб айтаётганларини эшитдим. У зот ў злари вафот этган касалликларида, уларни қаттиқ товуш (хириллаш) тутди; мен у зотни: ‹...Аллоҳ неъмат берган зотлар — пайғамбарлар, сиддиқлар, шаҳидлар ва солиҳлар билан бирга...› (Нисо сураси, 69) деб айтаётганларини эшитдим ва у зотга (ихтиёр) берилганини билдим.
- عن عائشة رضي الله عنها قالت: سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الالتفات في الصلاة فقال: "هو اختلاس يختلسه الشيطان من صلاة العبد" ((رواه البخاري)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan namozda u yon-bu yonga qarash haqida soʻradim. U zot: «U — oʻgʻrilikning bir turidir; shayton kishining namozidan (bir qismini) shu bilan oʻgʻirlaydi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан намозда у ён-бу ёнга қараш ҳақида сўрадим. У зот: «У — ўғриликнинг бир туридир; шайтон кишининг намозидан (бир қисмини) шу билан ўғирлайди», — дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها، أن قريشًا أهمهم شأن المرأة المخزومية التي سرقت فقالوا: من يكلم فيها رسول الله صلى الله عليه وسلم ؟ فقالوا: ومن يجترئ عليه إلا أسامة بن زيد، حب رسول الله صلى الله عليه وسلم :، فكلمه أسامة فقال صلى الله عليه وسلم :“أتشفع في حد من حدود الله تعالى؟ “ثم قام فاختطب، ثم قال: “إنما أهلك الذين قبلكم أنهم كانوا إذا سرق فيهم الشريف تركوه، وإذا سرق فيهم الضعيف، أقاموا عليه الحد، وايم الله لو أن فاطمة بنت محمد سرقت لقطعت يدها” ((متفق عليه)).
وفي رواية فتلون وجه رسول الله صلى الله عليه وسلم " فقال: "أتشفع في حد من حدود الله؟" قال أسامة: استغفر لي يا رسول الله قال: ثم أمر بتلك المرأة فقطعت يدها.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Qurayshni oʻgʻirlik qilgan maxzumiy ayolning ishi tashvishga soldi. Ular: «Bu (ayol) haqida Rasululloh ﷺ ga kim gapiradi?» dedilar. Soʻng: «Rasululloh ﷺ ning sevimlisi Usomadan boshqa kim u zotning oldida buni botinib aytadi?» dedilar. Bas, Usoma u zotga (bu haqda) gapirdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohning haddlaridan bir hadd haqida shafoat qilyapsanmi?» — dedilar. Soʻngra (oʻrinlaridan) turib, xutba qildilar va: «Ey odamlar! Sizlardan oldingilarni faqat shu halok qilgan: ular orasida obroʻli kishi oʻgʻirlik qilsa, uni qoʻyib yuborar, zaif kishi oʻgʻirlik qilsa, unga haddni qoʻllar edilar. Allohga qasamki, agar Muhammadning qizi Fotima oʻgʻirlik qilsa edi, albatta uning qoʻlini kesardim», — dedilar. Ibn Rumhning hadisida esa: «Sizlardan oldingilar faqat shu (sabab) halok boʻldilar», (deyilgan).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурайшни ўғирлик қилган махзумий аёлнинг иши ташвишга солди. Улар: «Бу (аёл) ҳақида Расулуллоҳ ﷺ га ким гапиради?» дедилар. Сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ нинг севимлиси Усомадан бошқа ким у зотнинг олдида буни ботиниб айтади?» дедилар. Бас, Усома у зотга (бу ҳақда) гапирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг ҳаддларидан бир ҳадд ҳақида шафоат қиляпсанми?» — дедилар. Сўнгра (ўринларидан) туриб, хутба қилдилар ва: «Эй одамлар! Сизлардан олдингиларни фақат шу ҳалок қилган: улар орасида обрўли киши ўғирлик қилса, уни қўйиб юборар, заиф киши ўғирлик қилса, унга ҳаддни қўллар эдилар. Аллоҳга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғирлик қилса эди, албатта унинг қўлини кесардим», — дедилар. Ибн Румҳнинг ҳадисида эса: «Сизлардан олдингилар фақат шу (сабаб) ҳалок бўлдилар», (дейилган).
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "خلقت الملائكة من نور، وخلق الجان من مارج من نار، وخلق آدم مما وصف لكم" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar nurdan yaratildi, jinlar (Jonn) olovning yalqinidan yaratildi, Odam esa sizlarga vasf qilingan narsadan (loydan) yaratildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар нурдан яратилди, жинлар (Жонн) оловнинг ялқинидан яратилди, Одам эса сизларга васф қилинган нарсадан (лойдан) яратилди», дедилар.
- وعنها رضي الله عنها قالت: "كان خلق نبي الله صلى الله عليه وسلم القرآن" ((رواه مسلم في جملة حديث طويل)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Allohning Nabiysi ﷺning axloqlari Qurʼon edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг ахлоқлари Қуръон эди», дедилар.
- وعنها قالت : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "من أحب لقاء الله أحب الله لقاءه، ومن كره لقاء الله كره الله لقاءه" فقلت: يا رسول الله ، أكراهية الموت؟ فكلنا نكره الموت! قال:"ليس كذلك، ولكن المؤمن إذا بشر برحمة الله ورضوانه وجنته أحب لقاء الله ، فأحب الله لقاءه، وإن الكافر إذا بشر بعذاب الله وسخطه، كره لقاء الله وكره الله لقاءه" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtirsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», — dedilar. Shunda men: «Yo Allohning Nabiysi! (Bu) oʻlimni yomon koʻrishmi? Axir hammamiz oʻlimni yomon koʻramiz-ku», — dedim. U zot: «(Gap) bunday emas. Lekin moʻmin (oʻlim chogʻida) Allohning rahmati, rizosi va jannati bilan xushxabar berilsa, Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi va Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kofir esa Allohning azobi va gʻazabi bilan xabar berilsa, Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi va Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтирса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», — дедилар. Шунда мен: «Ё Аллоҳнинг Набийси! (Бу) ўлимни ёмон кўришми? Ахир ҳаммамиз ўлимни ёмон кўрамиз-ку», — дедим. У зот: «(Гап) бундай эмас. Лекин мўмин (ўлим чоғида) Аллоҳнинг раҳмати, ризоси ва жаннати билан хушхабар берилса, Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтиради ва Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Кофир эса Аллоҳнинг азоби ва ғазаби билан хабар берилса, Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўради ва Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», — дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "الحمى فيح جهنم فأبردوها بالماء" ((متفق عليه)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Isitma jahannamning qaynashidandir, uni suv bilan sovutinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Иситма жаҳаннамнинг қайнашидандир, уни сув билан совутинглар», дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قال النبي صلى الله عليه وسلم : من نذر أن يطيع الله فليطعه ومن نذر أن يعصي الله فلا يعصه" ((رواه البخاري)).
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohga itoat qilishni nazr qilsa, Unga itoat qilsin; kim Unga osiy boʻlishni nazr qilsa, Unga osiy boʻlmasin», dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳга итоат қилишни назр қилса, Унга итоат қилсин; ким Унга осий бўлишни назр қилса, Унга осий бўлмасин», дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يكثر أن يقول قبل موته "سبحان الله وبحمده، أستغفر الله، وأتوب إليه" ((متفق عليه)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafotlaridan avval: «Subhanallohi va bihamdihi, astagʻfirulloha va atubu ilayhi» (Allohni poklab, Unga hamd aytaman; Allohdan magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman), deyishni koʻp takrorlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафотларидан аввал: «Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи, астағфируллоҳа ва атубу илайҳи» (Аллоҳни поклаб, Унга ҳамд айтаман; Аллоҳдан мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан), дейишни кўп такрорлар эдилар.
- وعن أم المؤمنين أم عبد الله عائشة رضي الله عنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "يغزو جيش الكعبة فإذا كانوا ببيداء من الأرض يخسف بأولهم وآخرهم". قالت: قلت: يارسول الله، كيف يخسف بأولهم وآخرهم وفيهم أسواقهم ومن ليس منهم!؟ قال: "يخسف بأولهم وآخرهم، ثم يبعثون على نياتهم" ((متفق عليه. هذا لفظ البخاري)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kaʼbaga bir qoʻshin bostirib keladi. Ular yerning sahrosiga yetib borganlarida, avvalidan to oxirigacha yerga yutiladilar», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, ular orasida oʻz bozorlari (ahli) va ulardan boʻlmagan kishilar boʻla turib, qanday qilib avvalidan to oxirigacha yutiladi?!» dedim. U zot: «Avvalidan to oxirigacha yerga yutiladilar, soʻngra niyatlariga koʻra qayta tiriltiriladilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Каъбага бир қўшин бостириб келади. Улар ернинг саҳросига етиб борганларида, аввалидан то охиригача ерга ютиладилар», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар орасида ўз бозорлари (аҳли) ва улардан бўлмаган кишилар бўла туриб, қандай қилиб аввалидан то охиригача ютилади?!» дедим. У зот: «Аввалидан то охиригача ерга ютиладилар, сўнгра ниятларига кўра қайта тирилтириладилар», дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت قال النبي صلى الله عليه وسلم: " لا هجرة بعد الفتح، ولكن جهاد ونية، وإذا استنفرتم فانفروا" ((متفق عليه)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Fathdan (Makka fathidan) keyin hijrat yoʻq, lekin jihod va niyat bor. Agar jangga chorlansangiz, otlaninglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Фатҳдан (Макка фатҳидан) кейин ҳижрат йўқ, лекин жиҳод ва ният бор. Агар жангга чорлансангиз, отланинглар», дедилар.
- الرابع: عن عائشة رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يقوم من الليل حتى تنفطر قدماه، فقلت له: لم تصنع هذا يا رسول الله، وقد غفر الله لك ما تقدم من ذنبك وما تأخر؟! قال: " أفلا أحب أن أكون عبداً شكوراً؟" ((متفق عليه. هذا لفظ البخاري، ونحوه في الصحيحين من رواية المغيرة بن شعبة)).
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Allohning Paygʻambari ﷺ — oyoqlari yorilguncha — kechasi (namozga) turar edilar. Oisha: «Nega bunday qilasiz, ey Allohning Rasuli — Alloh sizning avvalgi va keyingi gunohlaringizni magʻ firat qilgan-ku?» dedi. U zot: «Men shukr qiluvchi banda boʻ lishni yoqtirmayinmi?» dedilar. Soʻng (u zot) semirib (vazni ortib) qolgach, oʻ tirgan holda namoz oʻqir, rukuʼ qilmoqchi boʻ lganlarida turib, (qiroat) oʻqir, soʻng rukuʼ qilar edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ — оёқлари ёрилгунча — кечаси (намозга) турар эдилар. Оиша: «Нега бундай қиласиз, эй Аллоҳнинг Расули — Аллоҳ сизнинг аввалги ва кейинги гуноҳларингизни мағ фират қилган-ку?» деди. У зот: «Мен шукр қилувчи банда бў лишни ёқтирмайинми?» дедилар. Сўнг (у зот) семириб (вазни ортиб) қолгач, ў тирган ҳолда намоз ўқир, рукуъ қилмоқчи бў лганларида туриб, (қироат) ўқир, сўнг рукуъ қилар эдилар.
- الخامس: عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت: " كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا دخل العشر أحيا الليل، وأيقظ أهله، وجد وشد المئزر" ((متفق عليه)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (oxirgi) oʻn kun kirganda kechani (ibodat bilan) tiriltirar, ahlini uygʻotar, jiddu jahd qilar va belni mahkam bogʻlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (охирги) ўн кун кирганда кечани (ибодат билан) тирилтирар, аҳлини уйғотар, жидду жаҳд қилар ва белни маҳкам боғлар эдилар.
- الثالث: عن عائشة رضي الله عنها قالت: ما صلى رسول الله صلى الله عليه وسلم صلاة بعد أن نزلت عليه { إذا جاء نصر الله والفتح} إلا يقول فيها: " سبحانك ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي" ((متفق عليه)).
وفي رواية في الصحيحين" عنها: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يكثر أن يقول في ركوعه وسجوده: "سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي" يتأول القرآن.
وفي رواية لمسلم: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يكثر أن يقول قبل أن يموت: "سبحانك اللهم وبحمدك، أستغفرك وأتوب إليك". قالت عائشة: قلت: يا رسول الله ما هذه الكلمات التي أراك أحدثتها تقولها؟ قال: "جعلت لي علامة في أمتي إذا رأيتها قلتها {إذا جاء نصر الله والفتح} إلى آخر السورة".
وفي رواية له: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يكثر من قول: "سبحان الله وبحمده، أستغفر الله وأتوب إليه". قالت: قلت: يا رسول الله! أراك تكثر من قول: سبحان الله وبحمده، أستغفر الله وأتوب إليه؟ فقال: "أخبرني ربي أني سأرى علامة في أمتي فإذا رأيتها أكثرت من قول: سبحان الله وبحمده، أستغفر الله وأتوب إليه، فقد رأيتها: {إذا جاء نصر الله والفتح} فتح مكة، {ورأيت الناس يدخلون في دين الله أفواجاً، فسبح بحمد ربك واستغفره إنه كان تواباً}.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh (Allohni poklab yodga olaman va Unga hamd aytaman, Allohdan magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman)», deb koʻp aytardilar. (Oisha) dedi: «Yo Rasululloh! Siz ‹subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh› deb koʻp aytayotganingizni koʻraman», dedim. Shunda (u zot): «Robbim menga, men ummatim ichida bir alomatni koʻrishimni xabar berdi; men uni koʻrganimda ‹subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh› deb koʻp aytaman, dedi. Mana, men uni koʻrdim: {Allohning nusrati va fath kelganda} — Makka fathi (boʻldi) — {va odamlarni Alloh dinida toʻp-toʻp boʻlib kirayotganlarini koʻrganingda, Robbingga hamd aytib, Uni poklagin va Undan magʻfirat soʻragin. Albatta, U tavbalarni koʻp qabul qilguvchidir} (Nasr surasi 1-3)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ (Аллоҳни поклаб ёдга оламан ва Унга ҳамд айтаман, Аллоҳдан мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан)», деб кўп айтардилар. (Оиша) деди: «Ё Расулуллоҳ! Сиз ‹субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ› деб кўп айтаётганингизни кўраман», дедим. Шунда (у зот): «Роббим менга, мен умматим ичида бир аломатни кўришимни хабар берди; мен уни кўрганимда ‹субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ› деб кўп айтаман, деди. Мана, мен уни кўрдим: {Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келганда} — Макка фатҳи (бўлди) — {ва одамларни Аллоҳ динида тўп-тўп бўлиб кираётганларини кўрганингда, Роббингга ҳамд айтиб, Уни поклагин ва Ундан мағфират сўрагин. Албатта, У тавбаларни кўп қабул қилгувчидир} (Наср сураси 1-3)», дедилар.
- السادس : عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " كل سلامى من الناس عليه صدقة كل يوم تطلع فيه الشمس: تعدل بين الأثنين صدقة، وتعين الرجل في دابته، فتحمله عليها، أو ترفع له عليها متاعه صدقة، والكلمة الطيبة صدقة، وبكل خطوة تمشيها إلى الصلاة صدقة، وتميط الأذى عن الطريق صدقة" ((متفق عليه)).
ورواه مسلم أيضاً من رواية عائشة رضي الله عنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " إنه خلق كل إنسان من بني آدم على ستين وثلاثمائه مفصل، فمن كبر الله، وحمد الله، وهلل الله، وسبح الله واستغفر الله، وعزل حجراً عن طريق الناس أو شوكة أو عظماً عن طريق الناس، أو أمر بمعروف أو نهى عن المنكر، عدد الستين والثلاثمائة، فإنه يمسي يومئذ وقد زحزح نفسه عن النار".
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Odam farzandlaridan har bir inson uch yuz oltmish boʻgʻin ustiga yaratilgan. Kim Allohga takbir aytsa, Allohga hamd aytsa, Allohni yagona deb tahlil aytsa, Allohga tasbeh aytsa, Allohdan magʻfirat soʻrasa, odamlarning yoʻlidan toshni yoki tikanni yoki suyakni olib tashlasa, maʼrufga buyursa yoki munkardan qaytarsa — oʻsha uch yuz oltmish boʻgʻin sonicha (yaxshilik qilsa) — u kuni oʻzini doʻzaxdan uzoqlashtirgan holda yuradi», — dedilar. Abu Tavba dedi: «Baʼzan u ‹kech kiradi› derdi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Одам фарзандларидан ҳар бир инсон уч юз олтмиш бўғин устига яратилган. Ким Аллоҳга такбир айтса, Аллоҳга ҳамд айтса, Аллоҳни ягона деб таҳлил айтса, Аллоҳга тасбеҳ айтса, Аллоҳдан мағфират сўраса, одамларнинг йўлидан тошни ёки тиканни ёки суякни олиб ташласа, маъруфга буюрса ёки мункардан қайтарса — ўша уч юз олтмиш бўғин сонича (яхшилик қилса) — у куни ўзини дўзахдан узоқлаштирган ҳолда юради», — дедилар. Абу Тавба деди: «Баъзан у ‹кеч киради› дерди».
- - وعن عائشة رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم دخل عليها وعندها امرأة قال: من هذه؟ قالت: هذه فلانة تذكر من صلاتها قال: " مه عليكم بما تطيقون، فوالله لا يمل الله حتى تملوا" وكان أحب الدين إليه ما داوم صاحبه عليه. ((متفق عليه)) .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uning huzuriga kirdilar, yonida bir ayol bor edi. «Bu kim?» dedilar. Men: «Bu falon ayol, uning namozi (koʻpligi) haqida gapirilyapti», dedim. U zot: «Boʻldi qiling! Kuchingiz yetadigan amalni oʻzingizga oling. Alloh nomiga qasamki, siz zerikmaguningizcha Alloh (savob berishdan) zerikmaydi», dedilar. U zotga eng mahbub amal, egasi doimiy bajaradigan amal edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унинг ҳузурига кирдилар, ёнида бир аёл бор эди. «Бу ким?» дедилар. Мен: «Бу фалон аёл, унинг намози (кўплиги) ҳақида гапириляпти», дедим. У зот: «Бўлди қилинг! Кучингиз етадиган амални ўзингизга олинг. Аллоҳ номига қасамки, сиз зерикмагунингизча Аллоҳ (савоб беришдан) зерикмайди», дедилар. У зотга энг маҳбуб амал, эгаси доимий бажарадиган амал эди.
- وعن عائشة رضي الله عنها أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " إذا نعس أحدكم وهو يصلي، فليرقد حتى يذهب عنه النوم، فإن أحدكم إذا صلى وهو ناعس لا يدري لعله يذهب ويستغفر فيسب نفسه" ((متفق عليه)) .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar biringiz namozda mizgib (uyqusi kelib) qolsa, uyqusi tarqaguncha uxlasin; chunki mizgib namoz oʻqiganda, kishi (oʻzini) magʻfirat soʻrayaptimi yoki oʻziga yomonlik (soʻrayapti)mi — bilmaydi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирингиз намозда мизгиб (уйқуси келиб) қолса, уйқуси тарқагунча ухласин; чунки мизгиб намоз ўқиганда, киши (ўзини) мағфират сўраяптими ёки ўзига ёмонлик (сўраяпти)ми — билмайди», — дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا فاتته الصلاة من الليل من وجع أو غيره، صلى من النهار ثنتي عشرة ركعة" ((رواه مسلم)).
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ogʻriq yoki boshqa (sabab) tufayli tun namozini oʻqiy olmay qolsalar, kunduzi oʻn ikki rakʼat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оғриқ ёки бошқа (сабаб) туфайли тун намозини ўқий олмай қолсалар, кундузи ўн икки ракъат ўқир эдилар.
- عن عائشة، رضي الله عنها، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد" (( متفق عليه)).
وفي رواية لمسلم : "من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو رد".
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bizning bu ishimizda (dinimizda) undan boʻlmagan bir narsani paydo qilsa (yangilik kiritsa), u (narsa) rad etilgandir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизнинг бу ишимизда (динимизда) ундан бўлмаган бир нарсани пайдо қилса (янгилик киритса), у (нарса) рад этилгандир», — дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “من ظلم قيد شبر من الأرض طوقه من سبع أرضين” ((متفق عليه)) .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama uning huzuriga kirib, oʻzi bilan qavmi orasida bir yer xususida nizo borligini aytdi. Shunda u (Oisha): «Ey Abu Salama! Bu yerdan voz kech, zero Rasululloh ﷺ: ‹Kim bir qarichcha yerga zulm qilsa (haqsiz olsa), unga yetti qavat yer (boʻyniga) sirtmoq qilib taqiladi›, — dedilar», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама унинг ҳузурига кириб, ўзи билан қавми орасида бир ер хусусида низо борлигини айтди. Шунда у (Оиша): «Эй Абу Салама! Бу ердан воз кеч, зеро Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким бир қаричча ерга зулм қилса (ҳақсиз олса), унга етти қават ер (бўйнига) сиртмоқ қилиб тақилади›, — дедилар», — деди.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: قدم ناس من الأعراب على رسول الله صلى الله عليه وسلم، فقالوا : أتقبلون صبيانكم؟ فقال: "نعم" قالوا: لكنا والله ما نقبل ! فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "أو أملك إن كان الله نزع من قلوبكم الرحمة؟" ((متفق عليه)) .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Aʼrobiylardan (sahroyi arablardan) bir necha kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga keldi va: «Sizlar bolalaringizni oʻpasizlarmi?» dedilar. (Sahobalar): «Ha», dedilar. Ular: «Lekin biz, Allohga qasamki, (oʻz bolalarimizni) oʻpmaymiz», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar Alloh sizlarning (qalbingizdan) rahmatni sugʻurib olgan boʻlsa, men nima ham qila olaman?» dedilar. Ibn Numayr (rivoyatida): «(Alloh) qalbingdan rahmatni (sugʻurib olgan boʻlsa)», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аъробийлардан (саҳройи араблардан) бир неча киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келди ва: «Сизлар болаларингизни ўпасизларми?» дедилар. (Саҳобалар): «Ҳа», дедилар. Улар: «Лекин биз, Аллоҳга қасамки, (ўз болаларимизни) ўпмаймиз», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Аллоҳ сизларнинг (қалбингиздан) раҳматни суғуриб олган бўлса, мен нима ҳам қила оламан?» дедилар. Ибн Нумайр (ривоятида): «(Аллоҳ) қалбингдан раҳматни (суғуриб олган бўлса)», деди.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: إن كان رسول الله صلى الله عليه وسلم ليدع العمل، وهو يحب أن يعمل به، خشية أن يعمل به الناس فيفرض عليهم" ((متفق عليه)) .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biror yaxshi amalni — uni qilishni yaxshi koʻrsalar ham — odamlar unga amal qilib, u ularga farz qilib qoʻyilishidan qoʻrqib, tark etar edilar. Paygʻambar ﷺ Zuho namozini hech oʻqimadilar, lekin men uni oʻqiyman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бирор яхши амални — уни қилишни яхши кўрсалар ҳам — одамлар унга амал қилиб, у уларга фарз қилиб қўйилишидан қўрқиб, тарк этар эдилар. Пайғамбар ﷺ Зуҳо намозини ҳеч ўқимадилар, лекин мен уни ўқийман.
- وعنها رضي الله عنها قالت: نهاهم النبي صلى الله عليه وسلم عن الوصال رحمة لهم، فقالوا: إنك تواصل؟ قال: "إني لست كهيئتكم، إني أبيت يطعمني ربي ويسقيني " ((متفق عليه)).
معناه يجعل في قوة من أكل وشرب.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ularga rahm qilib, ularni visoldan qaytardilar. Shunda ular: «Ammo Siz visol qilasiz?» dedilar. U zot: «Men sizlarning holatingizdek emasman, meni Robbim taomlantiradi va sugʻoradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уларга раҳм қилиб, уларни висолдан қайтардилар. Шунда улар: «Аммо Сиз висол қиласиз?» дедилар. У зот: «Мен сизларнинг ҳолатингиздек эмасман, мени Роббим таомлантиради ва суғоради», дедилар.
- وعن عائشة رضي الله عنها قالت: سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم صوت خصوم بالباب عالية أصواتهما، وإذا أحدهما يستوضع الآخر ويسترفقه في شيء، وهو يقول: والله لا أفعل، فخرج عليهما رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: “أين المتألي على الله لا يفعل المعروف؟ " فقال: أنا يا رسول الله ، فله أي ذلك أحب ، ((متفق عليه)) .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir marta Allohning Rasuli ﷺ eshik oldida janjallashayotgan baʼzi raqiblarining baland ovozlarini eshitdi. Ulardan biri boshqasidan — oʻz qarzidan (biror qismini) chegirib (kamaytirib) berishni va unga muloyim boʻlishni — iltimos qilar edi, lekin boshqasi: «Allohga qasamki, men (shunday) qilmayman», — der edi. Allohning Rasuli ﷺ ularning oldiga (tashqariga) chiqdi va: «Allohga qasam ichib, yaxshilik qilmasman, degan kishi qaysi biringiz?» — dedi. Oʻsha kishi: «Men — oʻsha kishi(man), yo Rasululloh! Men raqibimga u xohlagan (narsa)ni beraman», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир марта Аллоҳнинг Расули ﷺ эшик олдида жанжаллашаётган баъзи рақибларининг баланд овозларини эшитди. Улардан бири бошқасидан — ўз қарзидан (бирор қисмини) чегириб (камайтириб) беришни ва унга мулойим бўлишни — илтимос қилар эди, лекин бошқаси: «Аллоҳга қасамки, мен (шундай) қилмайман», — дер эди. Аллоҳнинг Расули ﷺ уларнинг олдига (ташқарига) чиқди ва: «Аллоҳга қасам ичиб, яхшилик қилмасман, деган киши қайси бирингиз?» — деди. Ўша киши: «Мен — ўша киши(ман), ё Расулуллоҳ! Мен рақибимга у хоҳлаган (нарса)ни бераман», — деди.