وَعَن رَافع بن خديج قَالَ: قَدِمَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وهم يأبرون النَّخْلَ فَقَالَ: «مَا تَصْنَعُونَ» قَالُوا كُنَّا نَصْنَعُهُ قَالَ «لَعَلَّكُمْ لَوْ لَمْ تَفْعَلُوا كَانَ خَيْرًا» فَتَرَكُوهُ فنفضت قَالَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ: «إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ إِذَا أَمَرْتُكُمْ بِشَيْءٍ مِنْ دِينِكُمْ فَخُذُوا بِهِ وَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِشَيْءٍ مِنْ رَأْي فَإِنَّمَا أَنا بشر» . رَوَاهُ مُسلم
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ Madinaga keldilar, ular esa xurmoni changlatardilar — yaʼni xurmoni urugʻlantirardilar. U zot: «Nima qilyapsizlar?» dedilar. Ular: «Biz buni qilib turardik», dedilar. U zot: «Agar buni qilmasangizlar, ehtimol yaxshiroq boʻlur», dedilar. Shunda ular uni tark qildilar, (xurmo hosili) toʻkildi yoki kamaydi. (Roviy) dedi: ular buni u zotga aytdilar. Shunda u zot: «Men faqat bir insonman. Sizlarga diningizdan bir narsani buyursam, uni olinglar. Sizlarga oʻz raʼyimdan (fikrimdan) bir narsani buyursam, men faqat bir insonman», dedilar. Ikrima: «Yoki shunga oʻxshash», dedi. Al-Maʼqiriy: «toʻkildi», dedi va shubha qilmadi.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ Мадинага келдилар, улар эса хурмони чанглатардилар — яъни хурмони уруғлантирардилар. У зот: «Нима қиляпсизлар?» дедилар. Улар: «Биз буни қилиб турардик», дедилар. У зот: «Агар буни қилмасангизлар, эҳтимол яхшироқ бўлур», дедилар. Шунда улар уни тарк қилдилар, (хурмо ҳосили) тўкилди ёки камайди. (Ровий) деди: улар буни у зотга айтдилар. Шунда у зот: «Мен фақат бир инсонман. Сизларга динингиздан бир нарсани буюрсам, уни олинглар. Сизларга ўз раъйимдан (фикримдан) бир нарсани буюрсам, мен фақат бир инсонман», дедилар. Икрима: «Ёки шунга ўхшаш», деди. Ал-Маъқирий: «тўкилди», деди ва шубҳа қилмади.
وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ثَمَنُ الْكَلْبِ خَبِيثٌ وَمَهْرُ الْبَغِيِّ خَبِيثٌ وَكَسْبُ الْحَجَّامِ خَبِيثٌ» . رَوَاهُ مُسلم
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Itning bahosi nopok, fohishaning haqi nopok, hajjom (qon oluvchi)ning kasbi nopokdir», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Итнинг баҳоси нопок, фоҳишанинг ҳақи нопок, ҳажжом (қон олувчи)нинг касби нопокдир», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْكَسْبِ أَطْيَبُ؟ قَالَ: «عَمَلُ الرَّجُلِ بِيَدِهِ وَكُلُّ بَيْعٍ مَبْرُورٍ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, qaysi kasb eng pokizadir?» deb soʻraldi. U zot: «Kishining oʻz qoʻli bilan qilgan mehnati va har bir halol (mabrur) savdo», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси касб энг покизадир?» деб сўралди. У зот: «Кишининг ўз қўли билан қилган меҳнати ва ҳар бир ҳалол (мабрур) савдо», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَن رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: كُنَّا أَكْثَرَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَقْلًا وَكَانَ أَحَدُنَا يُكْرِي أَرْضَهُ فَيَقُولُ: هَذِهِ الْقِطْعَةُ لِي وَهَذِهِ لَكَ فَرُبَّمَا أَخْرَجَتْ ذِهِ وَلَمْ تُخْرِجْ ذِهِ فَنَهَاهُمُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Rofeʼ (ibn Xadij) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Madinada (boshqa) hammadan koʻproq dalalarda ishlar edik. Biz yerni ijaraga olar va (yer) egasiga: ‹Mana bu qismning hosili — biz uchun, anavi qismning hosili — sen uchun (ijara haqi sifatida)›, — der edik. Baʼzan bir qism (hosil) berar, boshqasi bermas edi. Shuning uchun Paygʻambar ﷺ bizni bunday qilishdan qaytardi.Рофеъ (ибн Хадиж) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Мадинада (бошқа) ҳаммадан кўпроқ далаларда ишлар эдик. Биз ерни ижарага олар ва (ер) эгасига: ‹Мана бу қисмнинг ҳосили — биз учун, анави қисмнинг ҳосили — сен учун (ижара ҳақи сифатида)›, — дер эдик. Баъзан бир қисм (ҳосил) берар, бошқаси бермас эди. Шунинг учун Пайғамбар ﷺ бизни бундай қилишдан қайтарди.
عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ زَرَعَ فِي أَرْضِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَلَيْسَ لَهُ مِنَ الزَّرْعِ شَيْءٌ وَلَهُ نَفَقَتُهُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim bir qavmning yeriga ularning ruxsatisiz ekin eksa, uning uchun ekindan hech narsa yoʻq, balki (faqat sarflagan) xarajati boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir; biz uni Abu Ishoqning hadisidan faqat shu yoʻl bilan, Sharik ibn Abdullohning hadisidan bilamiz. Baʼzi ilm ahli shu hadisga amal qiladi, bu Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Men bu hadis haqida Muhammad ibn Ismoildan soʻradim, u: «Bu hasan hadisdir», dedi va: «Men uni Abu Ishoqning hadisidan faqat Sharikning rivoyatidan bilaman», dedi.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бир қавмнинг ерига уларнинг рухсатисиз экин экса, унинг учун экиндан ҳеч нарса йўқ, балки (фақат сарфлаган) харажати бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир; биз уни Абу Ишоқнинг ҳадисидан фақат шу йўл билан, Шарик ибн Абдуллоҳнинг ҳадисидан биламиз. Баъзи илм аҳли шу ҳадисга амал қилади, бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Мен бу ҳадис ҳақида Муҳаммад ибн Исмоилдан сўрадим, у: «Бу ҳасан ҳадисдир», деди ва: «Мен уни Абу Ишоқнинг ҳадисидан фақат Шарикнинг ривоятидан биламан», деди.
عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: أَصْبَحَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ مَقْتُولًا بِخَيْبَرَ فَانْطَلَقَ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ: «أَلَكُمْ شَاهِدَانِ يَشْهَدَانِ عَلَى قَاتِلِ صَاحِبِكُمْ؟» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يَكُنْ ثَمَّ أحدٌ من المسلمينَ وإِنما هُوَ يهود وَقد يجترئون عَلَى أَعْظَمَ مِنْ هَذَا قَالَ: «فَاخْتَارُوا مِنْهُمْ خَمْسِينَ فَاسْتَحْلِفُوهُمْ» . فَأَبَوْا فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir kishi Xaybarda oʻldirilgan holda topib olindi. Uning egalari (qarindoshlari) Nabiy ﷺ huzuriga borib, buni u zotga aytishdi. U zot: «Doʻstingizning oʻldirilganiga guvohlik beradigan ikki guvohingiz bormi?» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, u yerda musulmonlardan birorta ham kishi yoʻq edi, faqat yahudlar bor edi va ular bundan-da kattaroq ishga jurʼat qiladilar», deyishdi. U zot: «Unda ulardan ellik kishini tanlab, ularga qasam ichdiringlar», dedilar. Ular esa (bunga) koʻnmadilar. Shunda Nabiy ﷺ uning xunini oʻz (mol)laridan toʻladilar.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир киши Хайбарда ўлдирилган ҳолда топиб олинди. Унинг эгалари (қариндошлари) Набий ﷺ ҳузурига бориб, буни у зотга айтишди. У зот: «Дўстингизнинг ўлдирилганига гувоҳлик берадиган икки гувоҳингиз борми?» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, у ерда мусулмонлардан бирорта ҳам киши йўқ эди, фақат яҳудлар бор эди ва улар бундан-да каттароқ ишга журъат қиладилар», дейишди. У зот: «Унда улардан эллик кишини танлаб, уларга қасам ичдиринглар», дедилар. Улар эса (бунга) кўнмадилар. Шунда Набий ﷺ унинг хунини ўз (мол)ларидан тўладилар.
عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا قَطْعَ فِي ثَمَرٍ وَلَا كَثَرٍ» رَوَاهُ مَالِكٌ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَالدَّارِمِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Meva va xurmo togʻining (kurtagi) uchun qoʻl kesilmaydi», dedilar.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мева ва хурмо тоғининг (куртаги) учун қўл кесилмайди», дедилар.
وَعَن رافعِ بن خديجٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْعَلُ فِي قَسْمِ الْمَغَانِمِ عَشْرًا مِنَ الشّاءِ بِبَعِير. رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Rofi ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻljalarni taqsimlashda oʻnta qoʻyni bitta tuyaga tenglashtirar edilar.Рофи ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўлжаларни тақсимлашда ўнта қўйни битта туяга тенглаштирар эдилар.
وَعَن رَافع بن خديج قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَاقُوا الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَتْ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ؟ قَالَ: " مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ فَكُلْ لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْهُ: أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشِ " وَأَصَبْنَا نَهْبَ إِبِلٍ وَغَنَمٍ فَنَدَّ مِنْهَا بِعِيرٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ لِهَذِهِ الْإِبِلِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَإِذَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا شَيْءٌ فَافْعَلُوا بِهِ هَكَذَا»
(Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, biz ertaga dushman bilan toʻ qnashamiz; bizda esa pichoqlar (mudya) yoʻq» dedim. U zot: «Shoshil (yoki: qonini toʻ liq oqiz)! Qonni oqizgan va ustiga Allohning nomi zikr qilingan (narsa) bilan (soʻ yilgan)ni ye — tish va tirnoqdan boshqa (bilan); senga (sababini) aytaman: tishga (kelsa) — u suyak; tirnoqqa (kelsa) — u habashalarning pichogʻ i» dedilar. (Shu payt) biz oʻ ljadan (bir necha) tuya va qoʻ y olgan edik; ulardan bir tuya qochdi; bir kishi uni oʻq bilan otdi; (shunda) u (tuya) toʻ xtadi. Rasululloh ﷺ: «Albatta bu tuyalarning — yovvoyi (hayvon)larning qochqoqlari kabi — qochqoqlari bordir; bas, ulardan biror (narsa) sizlarni yengsa (qochsa), unga mana shunday qilinglar» dedilar.(Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз эртага душман билан тў қнашамиз; бизда эса пичоқлар (мудя) йўқ» дедим. У зот: «Шошил (ёки: қонини тў лиқ оқиз)! Қонни оқизган ва устига Аллоҳнинг номи зикр қилинган (нарса) билан (сў йилган)ни е — тиш ва тирноқдан бошқа (билан); сенга (сабабини) айтаман: тишга (келса) — у суяк; тирноққа (келса) — у ҳабашаларнинг пичоғ и» дедилар. (Шу пайт) биз ў лжадан (бир неча) туя ва қў й олган эдик; улардан бир туя қочди; бир киши уни ўқ билан отди; (шунда) у (туя) тў хтади. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта бу туяларнинг — ёввойи (ҳайвон)ларнинг қочқоқлари каби — қочқоқлари бордир; бас, улардан бирор (нарса) сизларни енгса (қочса), унга мана шундай қилинглар» дедилар.
وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: كُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْصَرِف أَحَدنَا وَإنَّهُ ليبصر مواقع نبله "
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan shom namozini oʻqirdik, soʻng birimiz (uydan) chiqib, oʻq tushadigan joylarni hali koʻra olar edi».Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан шом намозини ўқирдик, сўнг биримиз (уйдан) чиқиб, ўқ тушадиган жойларни ҳали кўра олар эди».
وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَسْفِرُوا بِالْفَجْرِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالدَّارِمِيُّ وَلَيْسَ عِنْدَ النَّسَائِيِّ: «فَإِنَّهُ أَعْظَمُ لِلْأَجْرِ»
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bomdodni tong yorishgan paytda oʻqing, chunki bu savob jihatidan ulugʻroqdir», dedilar. Tirmiziy, Abu Dovud va Dorimiy rivoyat qilgan. Nasoiyda esa ‹chunki bu savob jihatidan ulugʻroqdir› degan qism yoʻq.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бомдодни тонг ёришган пайтда ўқинг, чунки бу савоб жиҳатидан улуғроқдир», дедилар. Тирмизий, Абу Довуд ва Доримий ривоят қилган. Насоийда эса ‹чунки бу савоб жиҳатидан улуғроқдир› деган қисм йўқ.
عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ: «كُنَّا نُصَلِّي الْعَصْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تُنْحَرُ الْجَزُورُ فَتُقْسَمُ عَشْرَ قِسَمٍ ثُمَّ تُطْبَخُ فَنَأْكُلُ لَحْمًا نَضِيجًا قَبْلَ مَغِيبِ الشَّمْس»
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan asr namozini oʻqir edik, soʻng tuya soʻyilib, oʻn boʻlakka taqsimlanardi, soʻng pishirilardi va biz quyosh botishidan oldin pishgan goʻshtni yer edik.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан аср намозини ўқир эдик, сўнг туя сўйилиб, ўн бўлакка тақсимланарди, сўнг пишириларди ва биз қуёш ботишидан олдин пишган гўштни ер эдик.
وَعَن رَافع بن خديح قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْعَامِلُ عَلَى الصَّدَقَةِ بِالْحَقِّ كَالْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى بَيْتِهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ
Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu) aytadilar: Men Rasululloh ﷺning: «Sadaqani (zakotni) haqqoniy ravishda yigʻadigan amaldor uyiga qaytguniga qadar Alloh yoʻlida jihod qiluvchi gʻoziy kabidir», deganlarini eshitdim.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Садақани (закотни) ҳаққоний равишда йиғадиган амалдор уйига қайтгунига қадар Аллоҳ йўлида жиҳод қилувчи ғозий кабидир», деганларини эшитдим.