وَعَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ مُرْسَلًا: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نهى عَن بَيْعِ اللَّحْمِ بِالْحَيَوَانِ قَالَ سَعِيدٌ: كَانَ مِنْ مَيْسِرِ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ. رَوَاهُ فِي شَرْحِ السُّنَّةِ
Saʼid ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ goʻshtni tirik hayvon evaziga sotishdan qaytardilar. Saʼid: «Bu johiliyat ahlining qimor oʻyinlaridan edi», dedi. «Sharhu-s-sunna»da rivoyat qilingan.Саъид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ гўштни тирик ҳайвон эвазига сотишдан қайтардилар. Саъид: «Бу жоҳилият аҳлининг қимор ўйинларидан эди», деди. «Шарҳу-с-сунна»да ривоят қилинган.
عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَغْلَقُ الرَّهْنُ الرَّهْنَ مِنْ صَاحِبِهِ الَّذِي رَهَنَهُ لَهُ غنمه وَعَلِيهِ غرمه» . رَوَاهُ الشَّافِعِي مُرْسلا
وَرُوِيَ مثله أَو مثل مَعْنَاهُ لَا يُخَالف عَنهُ عَن أبي هُرَيْرَة مُتَّصِلا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Garov uni garovga qoʻygan egasidan (butunlay) chiqib ketmaydi; uning foydasi ham oʻshaniki, zarari ham oʻshaning zimmasida», dedilar. Buni Shofiʼiy mursal shaklda rivoyat qilgan; shunga oʻxshashi yoki shu maʼnodagisi hech qanday ixtilofsiz Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan muttasil (uzluksiz) sanad bilan ham rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гаров уни гаровга қўйган эгасидан (бутунлай) чиқиб кетмайди; унинг фойдаси ҳам ўшаники, зарари ҳам ўшанинг зиммасида», дедилар. Буни Шофиъий мурсал шаклда ривоят қилган; шунга ўхшаши ёки шу маънодагиси ҳеч қандай ихтилофсиз Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан муттасил (узлуксиз) санад билан ҳам ривоят қилинган.
وَعَن سعيدِ بنِ المسيِّبِ قَالَ: إِنَّمَا نُقِلَتْ فَاطِمَةُ لِطُولِ لِسَانِهَا عَلَى أحمائِها. رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Saʼid ibn al-Musayyib (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Fotima faqat er tomonidagi qarindoshlariga tili uzunligi (koʻp gapirgani) sababli (uyidan) koʻchirilgan edi». «Sharh us-sunna»da rivoyat qilingan.Саъид ибн ал-Мусаййиб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Фотима фақат эр томонидаги қариндошларига тили узунлиги (кўп гапиргани) сабабли (уйидан) кўчирилган эди». «Шарҳ ус-сунна»да ривоят қилинган.
وَعَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ قَالَ: قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيُّمَا امْرَأَةٍ طُلِّقَتْ فَحَاضَتْ حَيْضَةً أَوْ حَيْضَتَيْنِ ثُمَّ رُفِعَتْهَا حيضتُها فإنَّها تنتظِرُ تسعةَ أشهرٍ فإنْ بانَ لَهَا حَمْلٌ فَذَلِكَ وَإِلَّا اعْتَدَّتْ بَعْدَ التِّسْعَةِ الْأَشْهَرِ ثلاثةَ أشهرٍ ثمَّ حلَّتْ. رَوَاهُ مَالك
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qaysi bir ayol taloq qilinib, bir yoki ikki marta hayz koʻrsa, soʻngra hayzi koʻtarilib (toʻxtab) qolsa, u toʻqqiz oy kutadi. Agar unda homiladorlik ayon boʻlsa, oʻsha (homila kutiladi); boʻlmasa, toʻqqiz oydan keyin uch oy idda saqlaydi, soʻngra (turmush qurishi) halol boʻladi». Molik rivoyat qilgan.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қайси бир аёл талоқ қилиниб, бир ёки икки марта ҳайз кўрса, сўнгра ҳайзи кўтарилиб (тўхтаб) қолса, у тўққиз ой кутади. Агар унда ҳомиладорлик аён бўлса, ўша (ҳомила кутилади); бўлмаса, тўққиз ойдан кейин уч ой идда сақлайди, сўнгра (турмуш қуриши) ҳалол бўлади». Молик ривоят қилган.
وَعَن سعيد بن الْمسيب: أَنَّ أَخَوَيْنِ مِنَ الْأَنْصَارِ كَانَ بَيْنَهُمَا مِيرَاثٌ فَسَأَلَ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ الْقِسْمَةَ فَقَالَ: إِنْ عُدْتَ تَسْأَلُنِي الْقِسْمَةَ فَكُلُّ مَالِي فِي رِتَاجِ الْكَعْبَةِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ: إِنَّ الْكَعْبَةَ غَنِيَّةٌ عَنْ مَالِكَ كَفِّرْ عَنْ يَمِينِكَ وَكَلِّمْ أَخَاكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا يَمِينَ عَلَيْكَ وَلَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ الرَّبِّ وَلَا فِي قَطِيعَةِ الرَّحِمِ وَلَا فِيمَا لَا يملك» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Said ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan ikki aka-uka boʻlib, ular oʻrtasida meros bor edi. Ulardan biri sherigidan (merosni) taqsim qilishni soʻradi. (Sherigi esa:) «Agar yana mendan taqsimni soʻrasang, butun molim Kaʼba eshigiga (vaqf) boʻlsin», dedi. Shunda Umar (roziyallohu anhu) unga: «Albatta Kaʼba sening molingdan behojatdir. Qasamingga kafforat ber va akang bilan gaplash. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Robbingga maʼsiyat boʻlgan, qarindoshlik aloqasini uzishda boʻlgan va oʻzing ega boʻlmagan narsada qasam ham, nazr ham (joiz) emas (bunga rioya qilish) sening zimmangda yoʻq›, deganlarini eshitganman», dedi.Саид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ансорлардан икки ака-ука бўлиб, улар ўртасида мерос бор эди. Улардан бири шеригидан (меросни) тақсим қилишни сўради. (Шериги эса:) «Агар яна мендан тақсимни сўрасанг, бутун молим Каъба эшигига (вақф) бўлсин», деди. Шунда Умар (розияллоҳу анҳу) унга: «Албатта Каъба сенинг молингдан беҳожатдир. Қасамингга каффорат бер ва аканг билан гаплаш. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Роббингга маъсият бўлган, қариндошлик алоқасини узишда бўлган ва ўзинг эга бўлмаган нарсада қасам ҳам, назр ҳам (жоиз) эмас (бунга риоя қилиш) сенинг зиммангда йўқ›, деганларини эшитганман», деди.
عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ: أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخطاب قَتَلَ نَفَرًا خَمْسَةً أَوْ سَبْعَةً بِرَجُلٍ وَاحِدٍ قَتَلُوهُ قَتْلَ غِيلَةٍ وَقَالَ عُمَرُ: لَوْ تَمَالَأَ عَلَيْهِ أَهْلُ صَنْعَاءَ لَقَتَلْتُهُمْ جَمِيعًا. رَوَاهُ مَالِكٌ
وروى البُخَارِيّ عَن ابْن عمر نَحوه
Said ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) bir kishini gʻiyla (pistirma) yoʻli bilan oʻldirgan besh yoki yetti kishini oʻsha bitta kishi evaziga qasosan oʻldirdi. Umar: «Agar Sanʼo ahlining hammasi uni oʻldirishga til biriktirganida edi, ularning barchasini oʻldirardim», dedi. Molik rivoyat qilgan. Buxoriy ham Ibn Umardan shunga oʻxshashini rivoyat qilgan.Саид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) бир кишини ғийла (пистирма) йўли билан ўлдирган беш ёки етти кишини ўша битта киши эвазига қасосан ўлдирди. Умар: «Агар Санъо аҳлининг ҳаммаси уни ўлдиришга тил бириктирганида эди, уларнинг барчасини ўлдирардим», деди. Молик ривоят қилган. Бухорий ҳам Ибн Умардан шунга ўхшашини ривоят қилган.
وَعَن سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي الْجَنِينِ يُقْتَلُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ بِغُرَّةِ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ. فَقَالَ الَّذِي قُضِيَ عليهِ: كيفَ أَغْرَمُ مَنْ لَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ وَلَا نَطَقَ وَلَا اسْتَهَلَّ وَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ» . رَوَاهُ مالكٌ وَالنَّسَائِيّ مُرْسلا
وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ عَنْهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مُتَّصِلا
Said ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ onasining qornida oʻldirilgan homila haqida bir qul yoxud choʻri (diyat berilishi) haqida hukm qildilar. Shunda hukm chiqarilgan kimsa: «Na ichgan, na yegan, na (tugʻilib) ovoz chiqargan, na gapirgan kimsaning diyatini qanday toʻlayman? Bunday narsa esa bekor ketishi kerak», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu — kohinlardan biridir», dedilar.Саид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ онасининг қорнида ўлдирилган ҳомила ҳақида бир қул ёхуд чўри (дият берилиши) ҳақида ҳукм қилдилар. Шунда ҳукм чиқарилган кимса: «На ичган, на еган, на (туғилиб) овоз чиқарган, на гапирган кимсанинг диятини қандай тўлайман? Бундай нарса эса бекор кетиши керак», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — коҳинлардан биридир», дедилар.
وَعَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ: أَنَّ مُسْلِمًا وَيَهُودِيًّا اخْتَصَمَا إِلَى عُمَرَ فَرَأَى الْحَقَّ لِلْيَهُودِيِّ فَقَضَى لَهُ عُمَرُ بِهِ فَقَالَ لَهُ الْيَهُودِيُّ: وَاللَّهِ لَقَدْ قَضَيْتَ بِالْحَقِّ فَضَرَبَهُ عُمَرُ بِالدِّرَّةِ وَقَالَ: وَمَا يُدْريكَ؟ فَقَالَ الْيَهُودِيُّ: وَاللَّهِ إِنَّا نَجِدُ فِي التَّوْرَاةِ أَنَّهُ لَيْسَ قَاضٍ يَقْضِي بِالْحَقِّ إِلَّا كَانَ عَنْ يَمِينِهِ مَلَكٌ وَعَنْ شِمَالِهِ مَلَكٌ يُسَدِّدَانِهِ وَيُوَفِّقَانِهِ لِلْحَقِّ مَا دَامَ مَعَ الْحَقِّ فَإِذَا تركَ الحقَّ عرَجا وترَكاهُ. رَوَاهُ مَالك
Said ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Bir musulmon bilan bir yahudiy Umar (roziyallohu anhu)ning oldida daʼvolashdilar. (Umar) haq yahudiy tomonida ekanini koʻrib, uning foydasiga hukm qildi. Shunda yahudiy unga: «Alloh haqi, sen haq bilan hukm qilding», dedi. Umar esa uni darra (qamchi) bilan urib: «Buni qanday bilding?» dedi. Yahudiy: «Alloh haqi, biz Tavrotda shuni topamizki, haq bilan hukm qiladigan har qanday qozining oʻng tomonida bir farishta, chap tomonida bir farishta boʻlib, u haq bilan birga ekan, ular uni toʻgʻri yoʻlga soladilar va haqqa muvaffaq qiladilar; qachonki u haqni tark etsa, ular koʻtarilib, uni tark etadilar», dedi. Molik rivoyat qilgan.Саид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Бир мусулмон билан бир яҳудий Умар (розияллоҳу анҳу)нинг олдида даъволашдилар. (Умар) ҳақ яҳудий томонида эканини кўриб, унинг фойдасига ҳукм қилди. Шунда яҳудий унга: «Аллоҳ ҳақи, сен ҳақ билан ҳукм қилдинг», деди. Умар эса уни дарра (қамчи) билан уриб: «Буни қандай билдинг?» деди. Яҳудий: «Аллоҳ ҳақи, биз Тавротда шуни топамизки, ҳақ билан ҳукм қиладиган ҳар қандай қозининг ўнг томонида бир фаришта, чап томонида бир фаришта бўлиб, у ҳақ билан бирга экан, улар уни тўғри йўлга соладилар ва ҳаққа муваффақ қиладилар; қачонки у ҳақни тарк этса, улар кўтарилиб, уни тарк этадилар», деди. Молик ривоят қилган.
وَعَن سعيد بن الْمسيب أَنه لقيَ أَبَا هريرةَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ: أَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ فِي سُوقِ الْجَنَّةِ. فَقَالَ سَعِيدٌ: أَفِيهَا سُوقٌ؟ قَالَ: نَعَمْ أَخْبَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ إِذَا دَخَلُوهَا نَزَلُوا فِيهَا بِفَضْلِ أَعْمَالِهِمْ ثُمَّ يُؤْذَنُ لَهُمْ فِي مِقْدَارِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ مِنْ أَيَّامِ الدُّنْيَا فَيَزُورُونَ رَبَّهُمْ وَيَبْرُزُ لَهُمْ عَرْشُهُ وَيَتَبَدَّى لَهُم فِي روضةٍ من رياضِ الجنَّة فَيُوضَع لَهُم مَنَابِر من نور ومنابرمن لُؤْلُؤٍ وَمَنَابِرُ مِنْ يَاقُوتٍ وَمَنَابِرُ مِنْ زَبَرْجَدٍ وَمَنَابِرُ مِنْ ذَهَبٍ وَمَنَابِرُ مِنْ فِضَّةٍ وَيَجْلِسُ أَدْنَاهُم - وَمَا فيهم دنيٌّ - عَلَى كُثْبَانِ الْمِسْكِ وَالْكَافُورِ مَا يَرَوْنَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَرَاسِيِّ بِأَفْضَلَ مِنْهُمْ مَجْلِسًا» . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ نَرَى رَبَّنَا؟ قَالَ: «نَعَمْ هَلْ تَتَمَارَوْنَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ؟» قُلْنَا: لَا. قَالَ: " كَذَلِكَ لَا تَتَمَارَوْنَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ وَلَا يَبْقَى فِي ذَلِكَ الْمَجْلِسِ رَجُلٌ إِلَّا حَاضَرَهُ اللَّهُ مُحَاضَرَةً حَتَّى يَقُولَ لِلرَّجُلِ مِنْهُمْ: يَا فلَان ابْن فلَان أَتَذكر يَوْم قلت كَذَا وَكَذَا؟ فيذكِّره بِبَعْض غدارته فِي الدُّنْيَا. فَيَقُولُ: يَا رَبِّ أَفَلَمْ تَغْفِرْ لِي؟ فَيَقُولُ: بَلَى فَبِسِعَةِ مَغْفِرَتِي بَلَغْتَ مَنْزِلَتَكَ هَذِهِ. فَبَيْنَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ غَشِيتْهُمْ سَحَابَةٌ مِنْ فَوْقِهِمْ فَأَمْطَرَتْ عَلَيْهِمْ طِيبًا لَمْ يَجِدُوا مِثْلَ رِيحِهِ شَيْئًا قَطُّ وَيَقُولُ رَبُّنَا: قُومُوا إِلَى مَا أَعْدَدْتُ لَكُمْ مِنَ الْكَرَامَةِ فَخُذُوا مَا اشْتَهَيْتُمْ فَنَأْتِي سُوقًا قَدْ حَفَّتْ بِهِ الْمَلَائِكَةُ فِيهَا مَا لَمْ تَنْظُرِ الْعُيُونُ إِلَى مِثْلِهِ وَلَمْ تَسْمَعِ الْآذَانُ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى الْقُلُوبِ فَيُحْمَلُ لَنَا مَا اشْتَهَيْنَا لَيْسَ يُبَاعُ فِيهَا وَلَا يُشْتَرَى وَفِي ذَلِكَ السُّوقِ يَلْقَى أَهْلُ الْجَنَّةِ بَعْضُهُمْ بَعْضًا ". قَالَ: " فَيُقْبِلُ الرَّجُلُ ذُو الْمَنْزِلَةِ الْمُرْتَفِعَةِ فَيَلْقَى مَنْ هُوَ دُونَهُ - وَمَا فيهم دنيٌّ - فيروعُه مَا يرى عَلَيْهِ من اللباسِ فِيمَا يَنْقَضِي آخِرُ حَدِيثِهِ حَتَّى يَتَخَيَّلَ عَلَيْهِ مَا هُوَ أحسن مِنْهُ وَذَلِكَ أَنَّهُ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَحْزَنَ فِيهَا ثُمَّ نَنْصَرِفُ إِلَى مَنَازِلِنَا فَيَتَلَقَّانَا أَزْوَاجُنَا فَيَقُلْنَ: مَرْحَبًا وَأَهْلًا لَقَدْ جِئْتَ وَإِنَّ بِكَ مِنَ الْجَمَالِ أَفْضَلَ مِمَّا فَارَقْتَنَا عَلَيْهِ فَيَقُولُ: إِنَّا جَالَسْنَا الْيَوْمَ رَبَّنَا الْجَبَّارَ وَيَحِقُّنَا أَنْ نَنْقَلِبَ بِمِثْلِ مَا انْقَلَبْنَا ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيث غَرِيب
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Said ibn al-Musayyabga uchrab: «Men Allohdan seni va meni jannat bozorida birga qilishini soʻrayman», dedi. Said: «Unda bozor ham boʻladimi?» dedi. Abu Hurayra: «Ha, menga Rasululloh ﷺ xabar berdilarki: ‹Jannat ahli unga kirganlarida, amallarining fazliga koʻra oʻz oʻrinlarini egallaydilar. Soʻng ularga dunyo kunlaridan juma kuni miqdoricha (vaqtda) izn beriladi, ular Robblarini ziyorat qiladilar; U ularga Arshini namoyon qiladi va ularga jannat bogʻlaridan bir bogʻda tajalliy qiladi. Ular uchun nurdan minbarlar, marvariddan minbarlar, yoqutdan minbarlar, zabarjaddan minbarlar, oltindan minbarlar va kumushdan minbarlar qoʻyiladi. Ularning eng pasti — garchi ular orasida past kimsa boʻlmasa ham — misk va kofur uyumlari ustida oʻtiradi; ular kursilarda oʻtirganlarni oʻzlaridan koʻra afzalroq oʻrinda deb hisoblamaydilar›», dedi. Abu Hurayra aytdi: Men: «Yo Rasululloh, biz Robbimizni koʻramizmi?» dedim. U zot: «Ha. Toʻlin oy kechasi quyosh va oyni koʻrishda shubhaga borasizlarmi?» dedilar. Biz: «Yoʻq», dedik. U zot: «Xuddi shunday, Robbingizni koʻrishda ham shubhaga bormaysizlar. U majlisda hech bir kishi qolmaydiki, Alloh u bilan bevosita suhbatlashmasin; hatto ulardan bir kishiga: ‹Ey falon ibn falon, sen falon kuni shunday-shunday deganingni eslaysanmi?› deydi va unga dunyodagi baʼzi gunohlarini eslatadi. U: ‹Ey Robbim, meni magʻfirat qilmaganmiding?› deydi. Alloh: ‹Ha, magʻfiratimning kengligi sababli sen mana shu manzilingga yetding›, deydi. Ular shu holatda turganlarida, ustlaridan bir bulut ularni qoplaydi va ularning ustiga shunday xushboʻylik yogʻdiradiki, ular umuman bunday hidni hech qachon his qilmagan boʻladilar. Robbimiz — tabarka va taolo —: ‹Sizlar uchun tayyorlab qoʻygan karomatimga turinglar va xohlagan narsangizni olinglar›, deydi. Soʻng biz farishtalar oʻrab turgan bir bozorga kelamiz, unda koʻzlar uning misli koʻrmagan, quloqlar eshitmagan va dillarga kelmagan narsalar boʻladi. Bizga xohlagan narsamiz keltiriladi; unda na sotiladi, na sotib olinadi. Oʻsha bozorda jannat ahli bir-birlari bilan uchrashadilar. Yuqori martabali kishi kelib, oʻzidan past (martabali) kishi bilan uchrashadi — garchi ular orasida past kimsa boʻlmasa ham —, uning ustidagi kiyimni koʻrib hayratga tushadi; suhbatining oxiri tugamasdanoq, oʻzida undan-da goʻzalroq (kiyim) paydo boʻladi. Bu shuning uchunki, u yerda hech kimga gʻamgin boʻlish loyiq emas. Soʻng biz oʻz manzillarimizga qaytamiz, ayollarimiz bizni qarshi olib: ‹Marhabo, xush kelibsiz! Bizdan ajralganingizdagidan-da goʻzalroq holda kelibsiz!› deyishadi. Biz: ‹Biz bugun Robbimiz — al-Jabbor bilan oʻtirdik; bizga shunday (goʻzal) holda qaytishimiz haqdir›, deymiz», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻl bilan bilamiz. Suvayd ibn Amr al-Avzoiydan bu hadisning bir qismini rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Саид ибн ал-Мусайябга учраб: «Мен Аллоҳдан сени ва мени жаннат бозорида бирга қилишини сўрайман», деди. Саид: «Унда бозор ҳам бўладими?» деди. Абу Ҳурайра: «Ҳа, менга Расулуллоҳ ﷺ хабар бердиларки: ‹Жаннат аҳли унга кирганларида, амалларининг фазлига кўра ўз ўринларини эгаллайдилар. Сўнг уларга дунё кунларидан жума куни миқдорича (вақтда) изн берилади, улар Роббларини зиёрат қиладилар; У уларга Аршини намоён қилади ва уларга жаннат боғларидан бир боғда тажаллий қилади. Улар учун нурдан минбарлар, марвариддан минбарлар, ёқутдан минбарлар, забаржаддан минбарлар, олтиндан минбарлар ва кумушдан минбарлар қўйилади. Уларнинг энг пасти — гарчи улар орасида паст кимса бўлмаса ҳам — миск ва кофур уюмлари устида ўтиради; улар курсиларда ўтирганларни ўзларидан кўра афзалроқ ўринда деб ҳисобламайдилар›», деди. Абу Ҳурайра айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, биз Роббимизни кўрамизми?» дедим. У зот: «Ҳа. Тўлин ой кечаси қуёш ва ойни кўришда шубҳага борасизларми?» дедилар. Биз: «Йўқ», дедик. У зот: «Худди шундай, Роббингизни кўришда ҳам шубҳага бормайсизлар. У мажлисда ҳеч бир киши қолмайдики, Аллоҳ у билан бевосита суҳбатлашмасин; ҳатто улардан бир кишига: ‹Эй фалон ибн фалон, сен фалон куни шундай-шундай деганингни эслайсанми?› дейди ва унга дунёдаги баъзи гуноҳларини эслатади. У: ‹Эй Роббим, мени мағфират қилмаганмидинг?› дейди. Аллоҳ: ‹Ҳа, мағфиратимнинг кенглиги сабабли сен мана шу манзилингга етдинг›, дейди. Улар шу ҳолатда турганларида, устларидан бир булут уларни қоплайди ва уларнинг устига шундай хушбўйлик ёғдирадики, улар умуман бундай ҳидни ҳеч қачон ҳис қилмаган бўладилар. Роббимиз — табарка ва таоло —: ‹Сизлар учун тайёрлаб қўйган кароматимга туринглар ва хоҳлаган нарсангизни олинглар›, дейди. Сўнг биз фаришталар ўраб турган бир бозорга келамиз, унда кўзлар унинг мисли кўрмаган, қулоқлар эшитмаган ва дилларга келмаган нарсалар бўлади. Бизга хоҳлаган нарсамиз келтирилади; унда на сотилади, на сотиб олинади. Ўша бозорда жаннат аҳли бир-бирлари билан учрашадилар. Юқори мартабали киши келиб, ўзидан паст (мартабали) киши билан учрашади — гарчи улар орасида паст кимса бўлмаса ҳам —, унинг устидаги кийимни кўриб ҳайратга тушади; суҳбатининг охири тугамасданоқ, ўзида ундан-да гўзалроқ (кийим) пайдо бўлади. Бу шунинг учунки, у ерда ҳеч кимга ғамгин бўлиш лойиқ эмас. Сўнг биз ўз манзилларимизга қайтамиз, аёлларимиз бизни қарши олиб: ‹Марҳабо, хуш келибсиз! Биздан ажралганингиздагидан-да гўзалроқ ҳолда келибсиз!› дейишади. Биз: ‹Биз бугун Роббимиз — ал-Жаббор билан ўтирдик; бизга шундай (гўзал) ҳолда қайтишимиз ҳақдир›, деймиз», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билан биламиз. Сувайд ибн Амр ал-Авзоийдан бу ҳадиснинг бир қисмини ривоят қилган.
وَعَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ قَالَ: صَلَّيْتُ وَرَاءَ أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَى صَبِيٍّ لَمْ يَعْمَلْ خَطِيئَةً قَطُّ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: اللَّهُمَّ أَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْر. رَوَاهُ مَالك
Said ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning orqasida hech qachon gunoh qilmagan bir bolaga janoza namozini oʻqidim va uning: «Allohim, uni qabr azobidan asragin», deb aytayotganini eshitdim. Molik rivoyat qilgan.Саид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг орқасида ҳеч қачон гуноҳ қилмаган бир болага жаноза намозини ўқидим ва унинг: «Аллоҳим, уни қабр азобидан асрагин», деб айтаётганини эшитдим. Молик ривоят қилган.
وَعَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ مُرْسَلًا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ قَرَأَ (قل هُوَ الله أحد)
عشر مَرَّات بني لَهُ بِهَا قَصْرٌ فِي الْجَنَّةِ وَمَنْ قَرَأَ عِشْرِينَ مَرَّةً بُنِي لَهُ بِهَا قَصْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَمَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثِينَ مَرَّةً بُنِيَ لَهُ بِهَا ثَلَاثَةُ قُصُورٍ فِي الْجَنَّةِ» . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا لَنُكَثِّرَنَّ قُصُورَنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللَّهُ أَوْسَعُ من ذَلِك» . رَوَاهُ الدَّارمِيّ
Saʼid ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim {Qul huwallohu ahad}ni oʻn marta oʻqisa, unga jannatda bir qasr bino qilinadi; kim yigirma marta oʻqisa, unga jannatda ikki qasr bino qilinadi; kim uni oʻttiz marta oʻqisa, unga jannatda uch qasr bino qilinadi», dedilar. Shunda Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Alloh haqqi, ey Rasululloh, unday boʻlsa biz qasrlarimizni koʻpaytiramiz-ku!» dedi. Rasululloh ﷺ: «Allohning (fazli) bundan-da kengroqdir», dedilar. Dorimiy rivoyat qilgan.Саъид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким {Қул ҳуwаллоҳу аҳад}ни ўн марта ўқиса, унга жаннатда бир қаср бино қилинади; ким йигирма марта ўқиса, унга жаннатда икки қаср бино қилинади; ким уни ўттиз марта ўқиса, унга жаннатда уч қаср бино қилинади», дедилар. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Аллоҳ ҳаққи, эй Расулуллоҳ, ундай бўлса биз қасрларимизни кўпайтирамиз-ку!» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг (фазли) бундан-да кенгроқдир», дедилар. Доримий ривоят қилган.