حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ مَوْلًى، لأُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَقُولُ إِذَا صَلَّى الصُّبْحَ حِينَ يُسَلِّمُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bomdodni oʻqib salom berganlarida: «Allohumma inni asʼaluka ilman nofian, va rizqan toyyiban, va amalan mutaqabbalan», der edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бомдодни ўқиб салом берганларида: «Аллоҳумма инни асъалука илман нофиан, ва ризқан тоййибан, ва амалан мутақаббалан», дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ وَاقِدٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ ثُمَّ يَلْبَثُ فِي مَكَانِهِ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ salom berganlarida, ayollar u zot salomni tugatishlari bilan turib ketar edilar, u zot esa turishdan oldin oʻz joylarida bir oz kutib turar edilar.»Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ салом берганларида, аёллар у зот саломни тугатишлари билан туриб кетар эдилар, у зот эса туришдан олдин ўз жойларида бир оз кутиб турар эдилар.»
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ، - هُوَ قَاصُّ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي فِي حُجْرَةِ أُمِّ سَلَمَةَ فَمَرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ أَوْ عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَرَجَعَ فَمَرَّتْ زَيْنَبُ بِنْتُ أُمِّ سَلَمَةَ فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَمَضَتْ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " هُنَّ أَغْلَبُ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Umm Salamaning hujrasida namoz oʻqiyotgan edilar. Roʻparalaridan Abdulloh yoki Umar ibn Abu Salama oʻtdi, u zot qoʻllari bilan ishora qildilar, u qaytib ketdi. Soʻng Zaynab bint Umm Salama oʻtdi, u zot qoʻllari bilan mana bunday ishora qildilar, lekin u oʻtib ketdi. Rasululloh ﷺ namozni oʻqib boʻlganlaridan soʻng: «Ular (ayollar) qaysarroq boʻladi», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Умм Саламанинг ҳужрасида намоз ўқиётган эдилар. Рўпараларидан Абдуллоҳ ёки Умар ибн Абу Салама ўтди, у зот қўллари билан ишора қилдилар, у қайтиб кетди. Сўнг Зайнаб бинт Умм Салама ўтди, у зот қўллари билан мана бундай ишора қилдилар, лекин у ўтиб кетди. Расулуллоҳ ﷺ намозни ўқиб бўлганларидан сўнг: «Улар (аёллар) қайсарроқ бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ زُهَيْرٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُوتِرُ بِسَبْعٍ أَوْ بِخَمْسٍ لاَ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِتَسْلِيمٍ وَلاَ كَلاَمٍ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ yetti yoki besh rakat vitr oʻqir va ularning orasini salom bilan ham, gap bilan ham ajratmas edilar», dedi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ етти ёки беш ракат витр ўқир ва уларнинг орасини салом билан ҳам, гап билан ҳам ажратмас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مُوسَى الْمَرَئِيُّ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْوِتْرِ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، وَهُوَ جَالِسٌ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ vitrdan soʻng oʻtirgan holda ikki yengil rakat namoz oʻqir edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ витрдан сўнг ўтирган ҳолда икки енгил ракат намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ وَالَّذِي ذَهَبَ بِنَفْسِهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَا مَاتَ حَتَّى كَانَ أَكْثَرُ صَلاَتِهِ وَهُوَ جَالِسٌ وَكَانَ أَحَبُّ الأَعْمَالِ إِلَيْهِ الْعَمَلَ الصَّالِحَ الَّذِي يَدُومُ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِنْ كَانَ يَسِيرًا .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U zotning ﷺ jonini olgan Zot bilan qasamki, u zot vafot etgunlaricha namozlarining koʻpini oʻtirib oʻqidilar. U zotga eng suyukli amal — banda, garchi ozgina boʻlsa-da, doimiy ravishda bajaradigan solih amal edi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У зотнинг ﷺ жонини олган Зот билан қасамки, у зот вафот этгунларича намозларининг кўпини ўтириб ўқидилар. У зотга энг суюкли амал — банда, гарчи озгина бўлса-да, доимий равишда бажарадиган солиҳ амал эди.
حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ بَكْرٍ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْلَى، زُنْبُورٌ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الْقُنُوتِ فِي الْفَجْرِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdodda qunut oʻqishdan qaytardilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдодда қунут ўқишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِذَا حَضَرْتُمُ الْمَرِيضَ أَوِ الْمَيِّتَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلاَئِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ " . فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سَلَمَةَ قَدْ مَاتَ . قَالَ " قُولِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً " . قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ . مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bemor yoki mayyit yonida boʻlsangiz, yaxshi soʻz aytinglar, chunki farishtalar siz aytgan soʻzga omin deydilar», dedilar. Abu Salama vafot etganda, men Paygʻambar ﷺ huzurlariga borib: «Yo Rasululloh, Abu Salama vafot etdi», dedim. U zot: «Aytgin: ‹Allohumma-gʻfir lii va lahu va aʼqibnii minhu uqbaa hasana (Ey Alloh, meni va uni magʻfirat qilgin va menga undan yaxshiroq oʻrin bergin)›», dedilar. Men shuni aytdim, Alloh menga undan yaxshiroq zotni — Muhammad Rasululloh ﷺni oʻrin qilib berdi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бемор ёки маййит ёнида бўлсангиз, яхши сўз айтинглар, чунки фаришталар сиз айтган сўзга омин дейдилар», дедилар. Абу Салама вафот этганда, мен Пайғамбар ﷺ ҳузурларига бориб: «Ё Расулуллоҳ, Абу Салама вафот этди», дедим. У зот: «Айтгин: ‹Аллоҳумма-ғфир лии ва лаҳу ва аъқибнии минҳу уқбаа ҳасана (Эй Аллоҳ, мени ва уни мағфират қилгин ва менга ундан яхшироқ ўрин бергин)›», дедилар. Мен шуни айтдим, Аллоҳ менга ундан яхшироқ зотни — Муҳаммад Расулуллоҳ ﷺни ўрин қилиб берди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَى أَبِي سَلَمَةَ وَقَدْ شَقَّ بَصَرُهُ فَأَغْمَضَهُ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ الرُّوحَ إِذَا قُبِضَ تَبِعَهُ الْبَصَرُ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Salamaning huzuriga kirdilar, uning koʻzi ochilib qolgan edi. U zot uning koʻzini yumdirdilar, soʻng: «Ruh olinganda, koʻz uning ketidan ergashadi», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Саламанинг ҳузурига кирдилар, унинг кўзи очилиб қолган эди. У зот унинг кўзини юмдирдилар, сўнг: «Руҳ олинганда, кўз унинг кетидан эргашади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ قُدَامَةَ الْجُمَحِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، حَدَّثَهَا أَنَّهُ، سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ: " مَا مِنْ مُسْلِمٍ يُصَابُ بِمُصِيبَةٍ فَيَفْزَعُ إِلَى مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ مِنْ قَوْلِهِ: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ اللَّهُمَّ عِنْدَكَ احْتَسَبْتُ مُصِيبَتِي فَأْجُرْنِي فِيهَا وَعُضْنِي مِنْهَا - إِلاَّ آجَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهَا وَعَاضَهُ خَيْرًا مِنْهَا " . قَالَتْ: فَلَمَّا تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ ذَكَرْتُ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ اللَّهُمَّ عِنْدَكَ احْتَسَبْتُ مُصِيبَتِي هَذِهِ فَأْجُرْنِي عَلَيْهَا . فَإِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ وَعُضْنِي خَيْرًا مِنْهَا قُلْتُ فِي نَفْسِي: أُعَاضُ خَيْرًا مِنْ أَبِي سَلَمَةَ ؟ ثُمَّ قُلْتُهَا فَعَاضَنِي اللَّهُ مُحَمَّدًا ـ صلى الله عليه وسلم ـ . وَآجَرَنِي فِي مُصِيبَتِي .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama unga Rasululloh ﷺni: «Qaysi bir musulmon musibatga uchraganida, Alloh buyurgan: ‹Innaa lillaahi va innaa ilayhi rojiʼun. Allohumma indaka ahtasabtu musiibatii, faʼjurnii fiihaa va aʼqibnii minhaa (Biz Allohnikmiz va biz Unga qaytguvchimiz. Ey Alloh, musibatimning ajrini Sendan kutdim, uni menga ato et va uning oʻrniga menga yaxshi narsa ber)› soʻziga qaytsa, Alloh unga uning ajrini beradi va uning oʻrniga undan yaxshiroq narsani ato etadi», deyayotganlarini eshitganini aytib berdi. U (Umm Salama) dedi: Abu Salama vafot etganida, uning Rasululloh ﷺdan menga rivoyat qilib berganini eslab: Innaa lillaahi va innaa ilayhi rojiʼun. Ey Alloh, bu musibatimning ajrini Sendan kutdim, uni menga ato et, dedim. «Va uning oʻrniga menga yaxshiroq narsa ber», demoqchi boʻlganimda, koʻnglimda: Abu Salamadan yaxshiroq narsa berilarmidi? dedim. Soʻng shuni ham aytdim va Alloh menga uning oʻrniga Muhammad ﷺni ato etdi hamda musibatimda menga ajr berdi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама унга Расулуллоҳ ﷺни: «Қайси бир мусулмон мусибатга учраганида, Аллоҳ буюрган: ‹Иннаа лиллааҳи ва иннаа илайҳи рожиъун. Аллоҳумма индака аҳтасабту мусиибатии, фаъжурнии фииҳаа ва аъқибнии минҳаа (Биз Аллоҳникмиз ва биз Унга қайтгувчимиз. Эй Аллоҳ, мусибатимнинг ажрини Сендан кутдим, уни менга ато эт ва унинг ўрнига менга яхши нарса бер)› сўзига қайтса, Аллоҳ унга унинг ажрини беради ва унинг ўрнига ундан яхшироқ нарсани ато этади», деяётганларини эшитганини айтиб берди. У (Умм Салама) деди: Абу Салама вафот этганида, унинг Расулуллоҳ ﷺдан менга ривоят қилиб берганини эслаб: Иннаа лиллааҳи ва иннаа илайҳи рожиъун. Эй Аллоҳ, бу мусибатимнинг ажрини Сендан кутдим, уни менга ато эт, дедим. «Ва унинг ўрнига менга яхшироқ нарса бер», демоқчи бўлганимда, кўнглимда: Абу Саламадан яхшироқ нарса берилармиди? дедим. Сўнг шуни ҳам айтдим ва Аллоҳ менга унинг ўрнига Муҳаммад ﷺни ато этди ҳамда мусибатимда менга ажр берди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " كَسْرُ عَظْمِ الْمَيِّتِ كَكَسْرِ عَظْمِ الْحَىِّ فِي الإِثْمِ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Marhumning suyagini sindirish gunoh jihatidan tirikning suyagini sindirish kabidir», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Марҳумнинг суягини синдириш гуноҳ жиҳатидан тирикнинг суягини синдириш кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ سَفِينَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَقُولُ فِي مَرَضِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ " الصَّلاَةَ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ " . فَمَا زَالَ يَقُولُهَا حَتَّى مَا يَفِيضَ بِهَا لِسَانُهُ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida: «Namozni va qoʻl ostingizdagilarni (ehtiyot qiling)», deb takrorlar edilar. U zot buni tili gapira olmay qolgunicha aytishda davom etdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида: «Намозни ва қўл остингиздагиларни (эҳтиёт қилинг)», деб такрорлар эдилар. У зот буни тили гапира олмай қолгунича айтишда давом этдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَصِلُ شَعْبَانَ بِرَمَضَانَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Shaʼbonni Ramazonga ulab roʻza tutar edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбонни Рамазонга улаб рўза тутар эдилар.
- وعن أم سلمة رضي الله عنها قالت: كنت عند رسول الله صلى الله عليه وسلم وعنده ميمونة، فأقبل ابن أم مكتوم، وذلك بعد أن أُمرنا بالحجاب فقال النبي صلى الله عليه وسلم : "احتجبا منه" فقلنا: يا رسول الله إلىس هو أعمى لا يبصرنا، ولا يعرفنا؟ فقال النبي صلى الله عليه وسلم : "أفعمياوان أنتما ألستما تبصرانه؟!" ((رواه أبو داود والترمذي: وقال حديث حسن صحيح)).
Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdilar: Men Rasululloh ﷺning huzurlarida edim, Maymuna ham u zotning huzurlarida edi. Shunda Ibn Ummu Maktum keldi. Bu bizga hijob (parda tutish) buyurilganidan keyin edi. Nabiy ﷺ: «Undan parda tutinglar», dedilar. Biz: «Ey Rasululloh, u koʻr emasmi? U bizni koʻrmaydi va tanimaydi-ku», dedik. Shunda Nabiy ﷺ: «Sizlar ham ikkalangiz koʻrmisizlar? Sizlar uni koʻrmayapsizlarmi?» dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu Nabiy ﷺning ayollariga xosdir. Fotima binti Qaysning Ibn Ummu Maktum huzurida idda oʻtaganini koʻrmaysanmi? Nabiy ﷺ Fotima binti Qaysga: «Ibn Ummu Maktum huzurida idda oʻta, chunki u koʻr kishi, kiyimingni uning oldida yecha olasan», degan edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида эдим, Маймуна ҳам у зотнинг ҳузурларида эди. Шунда Ибн Умму Мактум келди. Бу бизга ҳижоб (парда тутиш) буюрилганидан кейин эди. Набий ﷺ: «Ундан парда тутинглар», дедилар. Биз: «Эй Расулуллоҳ, у кўр эмасми? У бизни кўрмайди ва танимайди-ку», дедик. Шунда Набий ﷺ: «Сизлар ҳам иккалангиз кўрмисизлар? Сизлар уни кўрмаяпсизларми?» дедилар. Абу Довуд айтди: Бу Набий ﷺнинг аёлларига хосдир. Фотима бинти Қайснинг Ибн Умму Мактум ҳузурида идда ўтаганини кўрмайсанми? Набий ﷺ Фотима бинти Қайсга: «Ибн Умму Мактум ҳузурида идда ўта, чунки у кўр киши, кийимингни унинг олдида еча оласан», деган эдилар.
- عن أم سلمة رضي الله عنها قالت قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "من كان له ذبح يذبحه، فإذا أهل هلال ذي الحجة، فلا يأخذن من شعره ولا من أظفاره شيئًا حتى يضحي" ((رواه مسلم)).
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning soʻyadigan qurbonligi boʻlsayu, zul-hijja hiloli koʻrinsa, u qurbonlik soʻyguniga qadar soch-soqolidan ham, tirnoqlaridan ham hech narsa olmasin», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг сўядиган қурбонлиги бўлсаю, зул-ҳижжа ҳилоли кўринса, у қурбонлик сўйгунига қадар соч-соқолидан ҳам, тирноқларидан ҳам ҳеч нарса олмасин», дедилар.
- عن أم سلمة رضي الله عنها أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "الذي يشرب في آنية الفضة إنما يجرجر في بطنه نار جهنم" ((متفق عليه)).
وفي رواية لمسلم: "أن الذي يأكل أو يشرب في آنية الفضة والذهب"
Nabiy ﷺ ning rafiqasi Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kumush idishda ichadigan kishi, albatta, qornida jahannam olovini gʻuldiratadi», — dedilar.Набий ﷺ нинг рафиқаси Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш идишда ичадиган киши, албатта, қорнида жаҳаннам оловини ғулдиратади», — дедилар.
- وعن أم سلمة رضى الله عنها أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "الذي يشرب في آنية الفضة إنما يجرجر في بطنه نار جهنم".((متفق عليه))
وفى : "إن الذي يأكل أو يشرب في آنية الفضة والذهب"
وفى رواية له: " من شرب في إناءٍ من ذهب أو فضة فإنما يجرجر في بطنه ناراً من جهنم.
Nabiy ﷺ ning rafiqasi Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kumush idishda ichadigan kishi, albatta, qornida jahannam olovini gʻuldiratadi», — dedilar.Набий ﷺ нинг рафиқаси Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш идишда ичадиган киши, албатта, қорнида жаҳаннам оловини ғулдиратади», — дедилар.
عن أم سلمة رضى الله عنها قالت: كان أحب الثياب إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم القميص.((رواه أبو داود والترمذي))
Ummu Salama — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga kiyimlarning eng yoqimlisi koʻylak edi.Умму Салама — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга кийимларнинг энг ёқимлиси кўйлак эди.
- عن أم سلمة رضي الله عنها قالت: دخل رسول الله صلى الله عليه وسلم علي أبي سلمه وقد شق بصره فأغمضه، ثم قال: "إن الروح إذا قبض، تبعه البصر" فضج ناس من أهله، فقال: "لا تدعو علي أنفسكم إلا بخير فإن الملائكة يؤمنون علي ما تقولون” ثم قال: “اللهم اغفر لأبي سلمه، وارفع درجته في المهديين،واخلفه في عقبه في الغابرين، واغفر لنا وله يا رب العالمين، وافسح له في قبره، ونور له فيه" ((رواه مسلم)).
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Salamaning oldiga kirdilar, uning koʻzi tikilib (ochiq) qolgan edi. U zot uning koʻzini yumdilar, soʻng: «Albatta, ruh olinganida koʻz uning ortidan ergashadi», — dedilar. Shunda uning ahlidan baʼzi kishilar (faryod solib) yigʻladilar. U zot: «Oʻzlaringizga yaxshilikdan boshqa (narsa) tilab duo qilmanglar, chunki farishtalar sizlar aytgan (soʻz)ga ‹omin› deydilar», — dedilar. Soʻng u zot: «Allohumma, Abu Salamani magʻfirat qil, hidoyat topganlar ichida uning darajasini koʻtar, ortda qolganlar ichida uning zurriyotiga (avlodiga) oʻzing oʻrinbosar boʻl, bizni ham, uni ham magʻfirat qil, ey olamlarning Robbi, qabrini unga keng qil va unga (qabrida) nur ato et», — dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Саламанинг олдига кирдилар, унинг кўзи тикилиб (очиқ) қолган эди. У зот унинг кўзини юмдилар, сўнг: «Албатта, руҳ олинганида кўз унинг ортидан эргашади», — дедилар. Шунда унинг аҳлидан баъзи кишилар (фарёд солиб) йиғладилар. У зот: «Ўзларингизга яхшиликдан бошқа (нарса) тилаб дуо қилманглар, чунки фаришталар сизлар айтган (сўз)га ‹омин› дейдилар», — дедилар. Сўнг у зот: «Аллоҳумма, Абу Саламани мағфират қил, ҳидоят топганлар ичида унинг даражасини кўтар, ортда қолганлар ичида унинг зурриётига (авлодига) ўзинг ўринбосар бўл, бизни ҳам, уни ҳам мағфират қил, эй оламларнинг Робби, қабрини унга кенг қил ва унга (қабрида) нур ато эт», — дедилар.
- وعنها قالت: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول:"ما من عبد تصيبه مصيبه، فيقول إن لله وإنا إليه راجعون: اللهم آجرني في مصيبتي، واخلف لي خيرا منها، إلا آجره الله تعالي في مصيبته واخلف له خيراً منها. قالت: فلما توفي أبو سلمة، قلت كما أمرني رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فاخلف الله خيراص منه رسول الله صلى الله عليه وسلم “ ((رواه مسلم)).
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Qaysi bir bandaga musibat yetsa-yu, u: ‹Innaa lillaahi va innaa ilayhi roojiʼuun. Allohumma ʼjurniy fiy musiybatiy va axlif liy xoyron minhaa› (Albatta, biz Allohnikimiz va albatta, biz Uning huzuriga qaytguvchimiz. Ey Allohim, musibatim uchun menga ajr ber va menga undan koʻra yaxshiroq narsani ato et), — desa, albatta Alloh unga musibatida ajr berib, unga undan koʻra yaxshiroq narsani ato etadi». (Umm Salama) dedi: Abu Salama vafot etganida, men Rasululloh ﷺ menga buyurganidek aytdim, shunda Alloh menga undan koʻra yaxshiroqni — Rasululloh ﷺ ni ato etdi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Қайси бир бандага мусибат етса-ю, у: ‹Иннаа лиллааҳи ва иннаа илайҳи роожиъуун. Аллоҳумма ъжурний фий мусийбатий ва ахлиф лий хойрон минҳаа› (Албатта, биз Аллоҳникимиз ва албатта, биз Унинг ҳузурига қайтгувчимиз. Эй Аллоҳим, мусибатим учун менга ажр бер ва менга ундан кўра яхшироқ нарсани ато эт), — деса, албатта Аллоҳ унга мусибатида ажр бериб, унга ундан кўра яхшироқ нарсани ато этади». (Умм Салама) деди: Абу Салама вафот этганида, мен Расулуллоҳ ﷺ менга буюрганидек айтдим, шунда Аллоҳ менга ундан кўра яхшироқни — Расулуллоҳ ﷺ ни ато этди.
- التاسع: عن أم المؤمنين أم سلمة، واسمها هند بنت أبي أمية حذيفة المخزومية، رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا خرج من بيته قال: "بسم الله، توكلت على الله ، اللهم إني أعوذ بك أن أضل أو أضل، أو أذل أو أذل، أو أظلم أو أظلم ، أو أجهل أو يجهل علي" ((حديث صحيح رواه أبو داود، والترمذي وغيرهما بأسانيد صحيحة)) . ((قال الترمذي: حديث حسن صحيح، وهذا لفظ أبي داود)).
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uyidan chiqayotganlarida: «Bismillah, tavakkaltu alalloh. Allohumma, inna naʼuzu bika min an nazilla av nazilla, av nazlima av nuzlam, av najhala av yujhala alayna (Alloh nomi bilan, Allohga tavakkal qildim. Ey Alloh, biz Sendan panoh tilaymiz toymoqdan yoki adashmoqdan, zulm qilmoqdan yoki zulmga uchramoqdan, nodonlik qilmoqdan yoki bizga nisbatan nodonlik qilinmoqdan)», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уйидан чиқаётганларида: «Бисмиллаҳ, таваккалту алаллоҳ. Аллоҳумма, инна наъузу бика мин ан назилла ав назилла, ав назлима ав нузлам, ав нажҳала ав южҳала алайна (Аллоҳ номи билан, Аллоҳга таваккал қилдим. Эй Аллоҳ, биз Сендан паноҳ тилаймиз тоймоқдан ёки адашмоқдан, зулм қилмоқдан ёки зулмга учрамоқдан, нодонлик қилмоқдан ёки бизга нисбатан нодонлик қилинмоқдан)», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- الخامس: عن أم المؤمنين أم سلمة هند بنت أبي أمية حذيفة رضي الله عنها، عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: " إنه يستعمل عليكم أمراءُ فتعرفون وتنكرون فمن كره فقد برئ، ومن أنكر فقد سلم، ولكن من رضي وتابع” قالوا: يا رسول الله ألا نقاتلهم؟ قال: "لا ، الإمام أقاموا فيكم الصلاة" ((رواه مسلم)).
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U zot shunday dedilar: «Sizlar ustingizga amirlar tayinlanadi. Siz (ularning baʼzi ishlarini) maʼqullaysiz, (baʼzilarini) inkor qilasiz. Kim (yomon ishni) yoqtirmasa, pok boʻladi; kim inkor qilsa, salomat qoladi. Lekin kim rozi boʻlib, ergashsa (halok boʻladi)». Ular: «Yo Rasululloh! (U holda) ularga qarshi jang qilmaymizmi?» dedilar. (U zot): «Yoʻq, toki ular namoz oʻqir ekanlar (jang qilmanglar)», — dedilar. Yaʼni, kim qalbida yoqtirmay, qalbida inkor qilsa (yetarlidir).Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У зот шундай дедилар: «Сизлар устингизга амирлар тайинланади. Сиз (уларнинг баъзи ишларини) маъқуллайсиз, (баъзиларини) инкор қиласиз. Ким (ёмон ишни) ёқтирмаса, пок бўлади; ким инкор қилса, саломат қолади. Лекин ким рози бўлиб, эргашса (ҳалок бўлади)». Улар: «Ё Расулуллоҳ! (У ҳолда) уларга қарши жанг қилмаймизми?» дедилар. (У зот): «Йўқ, токи улар намоз ўқир эканлар (жанг қилманглар)», — дедилар. Яъни, ким қалбида ёқтирмай, қалбида инкор қилса (етарлидир).
- وعن أم سلمة رضي الله عنها، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إنما أنا بشر، وإنكم تختصمون إلي، ولعل بعضكم أن يكون ألحن بحجته من بعض، فأقضي له بنحو ما أسمع ، فمن قضيت له بحق أخيه فإنما أقطع له قطعة من النار" ((متفق عليه))
(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Albatta, men (faqat) bir insonman; sizlar mening huzurimga (daʼvolashib) kelasizlar — ehtimol, baʼzingiz oʻz hujjatini (dalilini) boshqasidan koʻra (chiroyliroq, ustaroq) bayon qilar; men esa eshitganimga koʻra hukm qilaman. Bas, men kimga (oʻz) birodarining haqqidan biror narsani (xato bilan) hukm qilib bersam, u uni olmasin; chunki men unga faqat doʻzaxdan bir parcha kesib (ajratib) bergan boʻlaman, xolos», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мен (фақат) бир инсонман; сизлар менинг ҳузуримга (даъволашиб) келасизлар — эҳтимол, баъзингиз ўз ҳужжатини (далилини) бошқасидан кўра (чиройлироқ, устароқ) баён қилар; мен эса эшитганимга кўра ҳукм қиламан. Бас, мен кимга (ўз) биродарининг ҳаққидан бирор нарсани (хато билан) ҳукм қилиб берсам, у уни олмасин; чунки мен унга фақат дўзахдан бир парча кесиб (ажратиб) берган бўламан, холос», дедилар.
- وعن أم سلمة رضي الله عنها قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " أيما امرأة ماتت، وزوجها عنها راضٍ دخلت الجنة" ((رواه الترمذي وقال حديث حسن)).
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol eri undan rozi boʻlgan holda vafot etsa, jannatga kiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл эри ундан рози бўлган ҳолда вафот этса, жаннатга киради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- وعن أم سلمة رضي الله عنها قالت: قلت يارسول الله، هل لي أجر في بني أبي سلمة أن أنفق عليهم، ولست بتاركتهم هكذا وهكذا إنما هم بني؟ فقال: " نعم لك أجر ما أنفقت عليهم" ((متفق عليه)).
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, Abu Salamaning bolalariga — ularga nafaqa qilsam — menga ajr bormi? Men ularni mana bunday (tashlab ketuvchi) emasman; ular — mening (ham) bolalarim-ku» dedim. U zot: «Ha, senga — ularga nafaqa qilgan (narsang)ning ajri bordir» dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Саламанинг болаларига — уларга нафақа қилсам — менга ажр борми? Мен уларни мана бундай (ташлаб кетувчи) эмасман; улар — менинг (ҳам) болаларим-ку» дедим. У зот: «Ҳа, сенга — уларга нафақа қилган (нарсанг)нинг ажри бордир» дедилар.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ الْلَّهُ عَنْهَا، قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ الْلَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ الَّذِي يَشْرَبُ فِي إِنَاءِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
(Ummu Salama (Paygʻambar ﷺning zavjasi) (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Kumush idishda ichadigan (kishi) — albatta oʻ z qorniga jahannam olovini (gʻ ulduratib) quyadi» dedilar.(Умму Салама (Пайғамбар ﷺнинг завжаси) (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш идишда ичадиган (киши) — албатта ў з қорнига жаҳаннам оловини (ғ улдуратиб) қуяди» дедилар.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: { قُلْتُ: يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنِّي اِمْرَأَةٌ أَشُدُّ شَعْرَ رَأْسِي, أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ اَلْجَنَابَةِ? وَفِي رِوَايَةٍ: وَالْحَيْضَةِ? فَقَالَ: "لَا, إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِي عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ" } رَوَاهُ مُسْلِم ٌ 1 .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, men bosh sochini qattiq oʻraydigan ayolman. Janobat gʻusli uchun uni yozaymi?» — dedim. Boshqa rivoyatda: «va hayz gʻusli uchun?» — deyilgan. U zot ﷺ: «Yoʻq, boshingga uch hovuch (suv) sepishing kifoya qiladi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен бош сочини қаттиқ ўрайдиган аёлман. Жанобат ғусли учун уни ёзайми?» — дедим. Бошқа ривоятда: «ва ҳайз ғусли учун?» — дейилган. У зот ﷺ: «Йўқ, бошингга уч ҳовуч (сув) сепишинг кифоя қилади», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -: { " إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ, وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ, فَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوٍ مِمَّا أَسْمَعُ, مِنْهُ فَمَنْ قَطَعْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا, فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ اَلنَّارِ" } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar mening oldimga (janjalli) daʼvolaringizni keltirasizlar. Baʼzingiz oʻz dalilini boshqasidan koʻra (mahoratliroq) bayon qila olishi mumkin, shunda men undan eshitganimga koʻra uning foydasiga hukm qilaman. Bas, men kimga (uning haqi deb) birodarining haqidan biror narsani kesib bergan boʻlsam, uni olmasin. Chunki men unga aslida doʻzaxdan bir parcha kesib bergan boʻlaman», — dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар менинг олдимга (жанжалли) даъволарингизни келтирасизлар. Баъзингиз ўз далилини бошқасидан кўра (маҳоратлироқ) баён қила олиши мумкин, шунда мен ундан эшитганимга кўра унинг фойдасига ҳукм қиламан. Бас, мен кимга (унинг ҳақи деб) биродарининг ҳақидан бирор нарсани кесиб берган бўлсам, уни олмасин. Чунки мен унга аслида дўзахдан бир парча кесиб берган бўламан», — дедилар.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: { دَخَلَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -عَلَى أَبِي سَلَمَةَ - رضى الله عنه - وَقَدْ شُقَّ بَصَرُهُ 1 فَأَغْمَضَهُ, ثُمَّ قَالَ: "إِنَّ اَلرُّوحَ إِذَا قُبِضَ, اتَّبَعَهُ الْبَصَرُ" فَضَجَّ نَاسٌ مِنْ أَهْلِهِ, فَقَالَ: "لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ إِلَّا بِخَيْرٍ. فَإِنَّ اَلْمَلَائِكَةَ تُؤَمِّنُ عَلَى مَا تَقُولُونَ". ثُمَّ قَالَ: "اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَبِي سَلَمَةَ, وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي اَلْمَهْدِيِّينَ, وَافْسِحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ, وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ, وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ } رَوَاهُ مُسْلِمٌ 2 .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Salamaning oldiga kirdilar, uning koʻzi tikilib (ochiq) qolgan edi. U zot uning koʻzini yumdilar, soʻng: «Albatta, ruh olinganida koʻz uning ortidan ergashadi», — dedilar. Shunda uning ahlidan baʼzi kishilar (faryod solib) yigʻladilar. U zot: «Oʻzlaringizga yaxshilikdan boshqa (narsa) tilab duo qilmanglar, chunki farishtalar sizlar aytgan (soʻz)ga ‹omin› deydilar», — dedilar. Soʻng u zot: «Allohumma, Abu Salamani magʻfirat qil, hidoyat topganlar ichida uning darajasini koʻtar, ortda qolganlar ichida uning zurriyotiga (avlodiga) oʻzing oʻrinbosar boʻl, bizni ham, uni ham magʻfirat qil, ey olamlarning Robbi, qabrini unga keng qil va unga (qabrida) nur ato et», — dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Саламанинг олдига кирдилар, унинг кўзи тикилиб (очиқ) қолган эди. У зот унинг кўзини юмдилар, сўнг: «Албатта, руҳ олинганида кўз унинг ортидан эргашади», — дедилар. Шунда унинг аҳлидан баъзи кишилар (фарёд солиб) йиғладилар. У зот: «Ўзларингизга яхшиликдан бошқа (нарса) тилаб дуо қилманглар, чунки фаришталар сизлар айтган (сўз)га ‹омин› дейдилар», — дедилар. Сўнг у зот: «Аллоҳумма, Абу Саламани мағфират қил, ҳидоят топганлар ичида унинг даражасини кўтар, ортда қолганлар ичида унинг зурриётига (авлодига) ўзинг ўринбосар бўл, бизни ҳам, уни ҳам мағфират қил, эй оламларнинг Робби, қабрини унга кенг қил ва унга (қабрида) нур ато эт», — дедилар.
وَعَن أم سَلمَة يَا رَسُول الله لَا يزَال يصيبك كُلِّ عَامٍ وَجَعٌ مِنَ الشَّاةِ الْمَسْمُومَةِ الَّتِي أَكَلْتَ قَالَ: «مَا أَصَابَنِي شَيْءٌ مِنْهَا إِلَّا وَهُوَ مَكْتُوبٌ عَلَيَّ وَآدَمُ فِي طِينَتِهِ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ummu Salama: «Ey Allohning Rasuli, siz yegan zaharlangan qoʻy goʻshtining ogʻrigʻi har yili sizga tegib turaveradi», dedi. U zot: «Menga undan tekkan har bir narsa, Odam hali loyligida ekan menga (peshonamga) yozib qoʻyilgan», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умму Салама: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз еган заҳарланган қўй гўштининг оғриғи ҳар йили сизга тегиб тураверади», деди. У зот: «Менга ундан теккан ҳар бир нарса, Одам ҳали лойлигида экан менга (пешонамга) ёзиб қўйилган», дедилар.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " مَنْ أَهَلَّ بِحَجَّةٍ أَوْ عُمْرَةٍ مِنَ الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى إِلَى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ أَوْ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning: «Kim Masjidul Aqsodan Masjidul Haromga (qadar boriladigan) haj yoki umra uchun ehrom bogʻlasa, uning oldingi va keyingi gunohlari magʻfirat qilinadi», — yoki: «unga jannat vojib boʻladi», deyayotganlarini eshitganlar. Abdulloh bu ikkisidan qaysi birini aytganlarida shubha qildi. Abu Dovud aytdi: Alloh Vakiʼga rahm qilsin, u Baytul Maqdisdan ehrom bogʻladi, yaʼni Makkaga (qadar).Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким Масжидул Ақсодан Масжидул Ҳаромга (қадар бориладиган) ҳаж ёки умра учун эҳром боғласа, унинг олдинги ва кейинги гуноҳлари мағфират қилинади», — ёки: «унга жаннат вожиб бўлади», деяётганларини эшитганлар. Абдуллоҳ бу иккисидан қайси бирини айтганларида шубҳа қилди. Абу Довуд айтди: Аллоҳ Вакиъга раҳм қилсин, у Байтул Мақдисдан эҳром боғлади, яъни Маккага (қадар).
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أَشْتَكِي. فَقَالَ: «طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ» فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ يَقْرَأُ ب (الطُّورِ وكِتَابٍ مسطور)
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga oʻzimning bemorligimdan shikoyat qildim. Shunda u zot: «Odamlarning ortidan, ulov ustida turgan holda tavof qil», dedilar. Men tavof qildim, Rasululloh ﷺ esa Bayt yonida namoz oʻqir va {Tur va bitilgan Kitobga qasam} ni qiroat qilar edilar. (Tur 1-2)Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га ўзимнинг беморлигимдан шикоят қилдим. Шунда у зот: «Одамларнинг ортидан, улов устида турган ҳолда тавоф қил», дедилар. Мен тавоф қилдим, Расулуллоҳ ﷺ эса Байт ёнида намоз ўқир ва {Тур ва битилган Китобга қасам} ни қироат қилар эдилар. (Тур 1-2)
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ: أَنَّهَا كَانَتْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَيْمُونَةُ إِذْ أقبل ابْن مَكْتُومٍ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «احْتَجِبَا مِنْهُ» فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ هُوَ أَعْمَى لَا يُبْصِرُنَا؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَفَعَمْيَاوَانِ أَنْتُمَا؟ أَلَسْتُمَا تُبْصِرَانِهِ؟» رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Maymuna bilan Rasululloh ﷺ huzurlarida edi. (Umm Salama) aytdi: Biz u zotning huzurlarida ekanimizda, Ibn Ummu Maktum kelib, u zotning oldilariga kirdi. Bu hijob (pardalanish) bizga buyurilganidan keyin edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ikkalangiz undan pardalaninglar», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, u koʻr-ku, bizni koʻrmaydi, taniyam olmaydi?» dedim. Rasululloh ﷺ: «Ikkovingiz ham koʻrmisizlar? Uni koʻrmayapsizlarmi?» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Маймуна билан Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида эди. (Умм Салама) айтди: Биз у зотнинг ҳузурларида эканимизда, Ибн Умму Мактум келиб, у зотнинг олдиларига кирди. Бу ҳижоб (пардаланиш) бизга буюрилганидан кейин эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Иккалангиз ундан пардаланинглар», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, у кўр-ку, бизни кўрмайди, таниям олмайди?» дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Икковингиз ҳам кўрмисизлар? Уни кўрмаяпсизларми?» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَهَا وَفِي الْبَيْتِ مُخَنَّثٌ فَقَالَ: لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ أَخِي أُمِّ سَلَمَةَ: يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنْ فَتَحَ اللَّهُ لَكُمْ غَدًا الطَّائِفَ فَإِنِّي أَدُلُّكَ عَلَى ابْنَةِ غَيْلَانَ فَإِنَّهَا تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يدخلن هَؤُلَاءِ عَلَيْكُم»
(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ uning huzurida edilar; uyda bir muxannas (xunasa erkak) bor edi. (Oʻ sha) muxannas Ummu Salamaning akasi Abdulloh ibn Abu Umayyaga: «Agar Alloh ertaga sizlarga Toifni fath qilsa (ochib bersa), men senga Gʻ aylonning qizini koʻ rsataman; chunki u (semizligidan) toʻ rt (qatlamli soʻ lish) bilan (oldiga) yuzlanar, sakkiz (qatlam) bilan orqaga burilar (yaʼni belidagi yogʻ qatlamlari)» dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Bu (kishi) sizlarning (uyingizga) aslo kirmasin», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ унинг ҳузурида эдилар; уйда бир муханнас (хунаса эркак) бор эди. (Ў ша) муханнас Умму Саламанинг акаси Абдуллоҳ ибн Абу Умайяга: «Агар Аллоҳ эртага сизларга Тоифни фатҳ қилса (очиб берса), мен сенга Ғ айлоннинг қизини кў рсатаман; чунки у (семизлигидан) тў рт (қатламли сў лиш) билан (олдига) юзланар, саккиз (қатлам) билан орқага бурилар (яъни белидаги ёғ қатламлари)» деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Бу (киши) сизларнинг (уйингизга) асло кирмасин», дедилар.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُحَرِّمُ مِنَ الرِّضَاعِ إِلَّا مَا فَتَقَ الْأَمْعَاءَ فِي الثَّدْيِ وَكَانَ قبل الْفِطَام» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Emizishdan faqat koʻkrak (suti) ichaklarga yetib borgan va sutdan ajralishdan (yaʼni emizikdan chiqishdan) oldin boʻlgani harom qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Paygʻambar ﷺning sahobalaridan koʻpchilik ilm ahli va boshqalar huzurida amal shunga binoandir: emizish faqat ikki yoshdan kichik (boladagi)si harom qiladi, ikki yil toʻliq tugagandan keyin boʻlgani esa hech narsani harom qilmaydi. Fotima binti Munzir ibn Zubayr ibnul-Avvom — Hishom ibn Urvaning xotinidir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эмизишдан фақат кўкрак (сути) ичакларга етиб борган ва сутдан ажралишдан (яъни эмизикдан чиқишдан) олдин бўлгани ҳаром қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Пайғамбар ﷺнинг саҳобаларидан кўпчилик илм аҳли ва бошқалар ҳузурида амал шунга биноандир: эмизиш фақат икки ёшдан кичик (боладаги)си ҳаром қилади, икки йил тўлиқ тугагандан кейин бўлгани эса ҳеч нарсани ҳаром қилмайди. Фотима бинти Мунзир ибн Зубайр ибнул-Аввом — Ҳишом ибн Урванинг хотинидир.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَنْهَا رَاضٍ دَخَلَتِ الْجَنَّةَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol eri undan rozi boʻlgan holda vafot etsa, jannatga kiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл эри ундан рози бўлган ҳолда вафот этса, жаннатга киради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
وَعَن أُمِّ سلمةَ قَالَتْ: جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنُهَا أَفَنَكْحُلُهَا؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا» مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ: «لَا» قَالَ: «إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وعشرٌ وَقد كَانَت إِحْدَاهُنَّ فِي الجاهليَّةِ تَرْمِي بِالْبَعْرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ»
Zaynab bint Umm Salama (rahimahalloh)dan rivoyat qilinadi: Otasi Abu Sufyon vafot etganida men Nabiy ﷺ ning zavjasi Umm Habibaning oldiga kirdim. Umm Habiba sargʻish rangli xaluq atridan yoki boshqasini soʻradi va undan bir choriga surtdi, soʻng oʻzining ikki yonogʻiga tegizdi, keyin: «Vallohi, menga atirning hojati yoʻq edi, faqat men Rasululloh ﷺ minbar ustida shunday deganlarini eshitganman: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq oʻliging uchun aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi) — toʻrt oy oʻn kun›», dedi. Zaynab aytdi: Soʻng men Zaynab binti Jahshning oldiga akasi vafot etganida kirdim. U ham atir soʻrab undan surtdi, keyin: «Vallohi, menga atirning hojati yoʻq edi, faqat men Rasululloh ﷺ minbar ustida shunday deganlarini eshitganman: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq oʻliging uchun aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi) — toʻrt oy oʻn kun›», dedi. Zaynab aytdi: Onam Umm Salamani shunday deganini eshitdim: Bir ayol Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh! Qizimning eri vafot etdi, koʻzi ogʻrib qoldi, unga surma surtaylikmi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Yoʻq», dedilar. (Buni) ikki yoki uch marta (takrorladilar), har safar «yoʻq» der edilar. Soʻng: «(Idda) atigi toʻrt oy oʻn kun-ku! Holbuki sizlardan biringiz johiliyatda bir yil oʻtgach (tezakni) uloqtirar edingiz», dedilar. Humayd aytdi: Men Zaynabga: «Bir yil oʻtgach tezakni uloqtirish nimasi?» dedim. Shunda Zaynab dedi: «Ayolning eri vafot etsa, u (kichik) kulbaga kirib, eng yomon kiyimlarini kiyar, atir ham, boshqa narsa ham tegizmas, toki bir yil oʻtmaguncha shunday turardi. Soʻng unga eshak, qoʻy yoki qush kabi bir hayvon keltirilar, u esa unga ishqalanib (tozalanardi), u nimaga ishqalansa, oʻsha narsa kamdan-kam holatlarda oʻlmasdan qolardi. Soʻng u (kulbadan) chiqar, unga tezak berilar, uni uloqtirar, keyin atir yoki boshqasidan xohlaganini ishlatishga qaytardi».Зайнаб бинт Умм Салама (раҳимаҳаллоҳ)дан ривоят қилинади: Отаси Абу Суфён вафот этганида мен Набий ﷺ нинг завжаси Умм Ҳабибанинг олдига кирдим. Умм Ҳабиба сарғиш рангли халуқ атридан ёки бошқасини сўради ва ундан бир чорига суртди, сўнг ўзининг икки ёноғига тегизди, кейин: «Валлоҳи, менга атирнинг ҳожати йўқ эди, фақат мен Расулуллоҳ ﷺ минбар устида шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ ўлигинг учун аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади) — тўрт ой ўн кун›», деди. Зайнаб айтди: Сўнг мен Зайнаб бинти Жаҳшнинг олдига акаси вафот этганида кирдим. У ҳам атир сўраб ундан суртди, кейин: «Валлоҳи, менга атирнинг ҳожати йўқ эди, фақат мен Расулуллоҳ ﷺ минбар устида шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ ўлигинг учун аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади) — тўрт ой ўн кун›», деди. Зайнаб айтди: Онам Умм Саламани шундай деганини эшитдим: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Қизимнинг эри вафот этди, кўзи оғриб қолди, унга сурма суртайликми?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ», дедилар. (Буни) икки ёки уч марта (такрорладилар), ҳар сафар «йўқ» дер эдилар. Сўнг: «(Идда) атиги тўрт ой ўн кун-ку! Ҳолбуки сизлардан бирингиз жоҳилиятда бир йил ўтгач (тезакни) улоқтирар эдингиз», дедилар. Ҳумайд айтди: Мен Зайнабга: «Бир йил ўтгач тезакни улоқтириш нимаси?» дедим. Шунда Зайнаб деди: «Аёлнинг эри вафот этса, у (кичик) кулбага кириб, энг ёмон кийимларини кияр, атир ҳам, бошқа нарса ҳам тегизмас, токи бир йил ўтмагунча шундай турарди. Сўнг унга эшак, қўй ёки қуш каби бир ҳайвон келтирилар, у эса унга ишқаланиб (тозаланарди), у нимага ишқаланса, ўша нарса камдан-кам ҳолатларда ўлмасдан қоларди. Сўнг у (кулбадан) чиқар, унга тезак берилар, уни улоқтирар, кейин атир ёки бошқасидан хоҳлаганини ишлатишга қайтарди».
وَعَن أُمِّ سلمَةَ قَالَتْ: دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ وَقَدْ جعلتُ عليَّ صَبِراً فَقَالَ: «مَا هَذَا يَا أُمَّ سَلَمَةَ؟» . قُلْتُ: إِنَّمَا هُوَ صَبِرٌ لَيْسَ فِيهِ طِيبٌ فَقَالَ: «إِنَّهُ يَشُبُّ الْوَجْهَ فَلَا تَجْعَلِيهِ إِلَّا بِاللَّيْلِ وَتَنْزِعِيهِ بِالنَّهَارِ وَلَا تَمْتَشِطِي بِالطِّيبِ وَلَا بِالْحِنَّاءِ فَإِنَّهُ خضاب» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama vafot etganida Rasululloh ﷺ mening huzurimga kirdilar, men koʻzimga sabr (aloe) qoʻygan edim. U zot: «Bu nima, ey Umm Salama?» dedilar. Men: «Bu shunchaki sabr, ey Rasululloh, unda xushboʻy narsa yoʻq», dedim. U zot: «U yuzni yorqin qiladi, shuning uchun uni faqat kechasi qoʻygin va xushboʻy narsa bilan ham, xina bilan ham sochingni taramagin, chunki u boʻyoqdir», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, nima bilan taray?» dedim. U zot: «Sidr bilan, uni boshingga surtgin», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама вафот этганида Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримга кирдилар, мен кўзимга сабр (алоэ) қўйган эдим. У зот: «Бу нима, эй Умм Салама?» дедилар. Мен: «Бу шунчаки сабр, эй Расулуллоҳ, унда хушбўй нарса йўқ», дедим. У зот: «У юзни ёрқин қилади, шунинг учун уни фақат кечаси қўйгин ва хушбўй нарса билан ҳам, хина билан ҳам сочингни тарамагин, чунки у бўёқдир», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, нима билан тарай?» дедим. У зот: «Сидр билан, уни бошингга суртгин», дедилар.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي مَرَضِهِ: «الصَّلَاةَ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان
وَرَوَى أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kasalliklari chogʻida: «Namozga (rioya qiling) va qoʻlingiz ostidagi (qullaringiz)ga (eʼtibor bering)», deb aytar edilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan. Ahmad va Abu Dovud esa Ali (roziyallohu anhu)dan shunga oʻxshashini rivoyat qilgan.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ касалликлари чоғида: «Намозга (риоя қилинг) ва қўлингиз остидаги (қулларингиз)га (эътибор беринг)», деб айтар эдилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган. Аҳмад ва Абу Довуд эса Али (розияллоҳу анҳу)дан шунга ўхшашини ривоят қилган.
وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا كَانَ عِنْدَ مكَاتب إحداكن وَفَاء فلنحتجب مِنْهُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ
Ummu Salama (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Qachonki sizlardan (ayollardan) birining mukotabida (ozodlik pulini) ado etadigan (mol) boʻlsa, u (ayol) undan hijobga (parda)ga oʻtsin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan sahih hadisdir. Ilm ahlining nazarida bu hadisning maʼnosi ehtiyotkorlikka (taqvoga) hamldir. Ular: «Mukotab oʻzida (ozodlik pulini) ado etadigan mol boʻlsa ham, toki uni ado etmaguncha ozod boʻlmaydi», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қачонки сизлардан (аёллардан) бирининг мукотабида (озодлик пулини) адо этадиган (мол) бўлса, у (аёл) ундан ҳижобга (парда)га ўтсин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳлининг назарида бу ҳадиснинг маъноси эҳтиёткорликка (тақвога) ҳамлдир. Улар: «Мукотаб ўзида (озодлик пулини) адо этадиган мол бўлса ҳам, токи уни адо этмагунча озод бўлмайди», дедилар.