أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا - يَعْنِي - أَتَتْ بِطَعَامٍ فِي صَحْفَةٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابِهِ فَجَاءَتْ عَائِشَةُ مُتَّزِرَةً بِكِسَاءٍ وَمَعَهَا فِهْرٌ فَفَلَقَتْ بِهِ الصَّحْفَةَ فَجَمَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ فِلْقَتَىِ الصَّحْفَةِ وَيَقُولُ " كُلُوا غَارَتْ أُمُّكُمْ " . مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَحْفَةَ عَائِشَةَ فَبَعَثَ بِهَا إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ وَأَعْطَى صَحْفَةَ أُمِّ سَلَمَةَ عَائِشَةَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u oʻzining bir laganida taom olib, Rasululloh ﷺ va u zotning sahobalari huzuriga keldi. Shunda Oisha bir chakmonga oʻralgan holda qoʻlida tosh bilan kelib, u bilan laganni sindirdi. Nabiy ﷺ laganning ikki boʻlagini bir-biriga qoʻshib: «Yenglar, onangiz rashk qildi», deb ikki marta aytdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ Oishaning laganini olib, uni Ummu Salamaga yubordilar va Ummu Salamaning laganini Oishaga berdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у ўзининг бир лаганида таом олиб, Расулуллоҳ ﷺ ва у зотнинг саҳобалари ҳузурига келди. Шунда Оиша бир чакмонга ўралган ҳолда қўлида тош билан келиб, у билан лаганни синдирди. Набий ﷺ лаганнинг икки бўлагини бир-бирига қўшиб: «Енглар, онангиз рашк қилди», деб икки марта айтдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ Оишанинг лаганини олиб, уни Умму Саламага юбордилар ва Умму Саламанинг лаганини Оишага бердилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دَخَلَتِ الْعَشْرُ فَأَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يُضَحِّيَ فَلاَ يَمَسَّ مِنْ شَعْرِهِ وَلاَ مِنْ بَشَرِهِ شَيْئًا " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻn kun kirsa-yu, biringiz qurbonlik qilmoqchi boʻlsa, sochidan ham, terisidan ham hech narsaga tegmasin», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўн кун кирса-ю, бирингиз қурбонлик қилмоқчи бўлса, сочидан ҳам, терисидан ҳам ҳеч нарсага тегмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ مُسَلَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بَابَيْهِ، مَوْلَى آلِ نَوْفَلٍ أَنَّ أُمَّ، سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ جُلْجُلٌ وَلاَ جَرَسٌ وَلاَ تَصْحَبُ الْمَلاَئِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جَرَسٌ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar ichida qoʻngʻiroqcha yoki qoʻngʻiroq boʻlgan uyga kirmaydilar va ichida qoʻngʻiroq boʻlgan hamrohlarga yoʻldosh boʻlmaydilar», deganlarini eshitdim.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар ичида қўнғироқча ёки қўнғироқ бўлган уйга кирмайдилар ва ичида қўнғироқ бўлган ҳамроҳларга йўлдош бўлмайдилар», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا ذَكَرَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذُيُولَ النِّسَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُرْخِينَ شِبْرًا " . قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ إِذًا يَنْكَشِفَ عَنْهَا . قَالَ " تُرْخِي ذِرَاعًا لاَ تَزِيدُ عَلَيْهِ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺga ayollarning etaklari haqida gapirganida, Rasululloh ﷺ: «Bir qarich tushirsinlar», dedilar. Ummu Salama: «Unda oyoqlari ochilib qoladi», dedi. U zot: «Bir gaz tushirsin, undan ortiq qilmasin», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺга аёлларнинг этаклари ҳақида гапирганида, Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қарич туширсинлар», дедилар. Умму Салама: «Унда оёқлари очилиб қолади», деди. У зот: «Бир газ туширсин, ундан ортиқ қилмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ صَفِيَّةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا ذَكَرَ فِي الإِزَارِ مَا ذَكَرَ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ فَكَيْفَ بِالنِّسَاءِ قَالَ " يُرْخِينَ شِبْرًا " . قَالَتْ إِذًا تَبْدُوَ أَقْدَامُهُنَّ . قَالَ " فَذِرَاعًا لاَ يَزِدْنَ عَلَيْهِ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ izor haqida aytadiganlarini aytganlarida, Ummu Salama: «Ayollar-chi?» dedi. U zot: «Bir qarich tushirsinlar», dedilar. U: «Unda oyoqlari ochilib qoladi», dedi. U zot: «Unda bir gaz tushirsinlar, undan ortiq qilmasinlar», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ изор ҳақида айтадиганларини айтганларида, Умму Салама: «Аёллар-чи?» деди. У зот: «Бир қарич туширсинлар», дедилар. У: «Унда оёқлари очилиб қолади», деди. У зот: «Унда бир газ туширсинлар, ундан ортиқ қилмасинлар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، - وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمْ تَجُرُّ الْمَرْأَةُ مِنْ ذَيْلِهَا قَالَ " شِبْرًا " . قَالَتْ إِذًا يَنْكَشِفَ عَنْهَا . قَالَ " ذِرَاعٌ لاَ تَزِيدُ عَلَيْهَا " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan ayol oʻz etagini qancha sudrashi haqida soʻralganida, u zot: «Bir qarich», dedilar. U: «Unda uning oyogʻi ochilib qoladi», dedi. U zot: «Bir gaz, undan ortiq qilmasin», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан аёл ўз этагини қанча судраши ҳақида сўралганида, у зот: «Бир қарич», дедилар. У: «Унда унинг оёғи очилиб қолади», деди. У зот: «Бир газ, ундан ортиқ қилмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَىَّ وَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَلْحَنُ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَلاَ يَأْخُذْهُ فَإِنَّمَا أَقْطَعُهُ بِهِ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar mening huzurimga daʼvolashib kelasizlar. Men esa faqat bir insonman, baʼzingiz oʻz hujjatini keltirishda boshqasidan koʻra notiqroq boʻlishingiz mumkin. Bas, men kimgadir birodarining haqqidan bir narsa hukm qilib bersam, uni olmasin. Chunki men unga (haqiqatda) doʻzaxdan bir boʻlakni kesib berayotgan boʻlaman», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар менинг ҳузуримга даъволашиб келасизлар. Мен эса фақат бир инсонман, баъзингиз ўз ҳужжатини келтиришда бошқасидан кўра нотиқроқ бўлишингиз мумкин. Бас, мен кимгадир биродарининг ҳаққидан бир нарса ҳукм қилиб берсам, уни олмасин. Чунки мен унга (ҳақиқатда) дўзахдан бир бўлакни кесиб бераётган бўламан», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَىَّ وَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَلْحَنُ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَإِنَّمَا أَقْضِي بَيْنَكُمَا عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlar mening oldimga daʼvolashib kelasizlar. Men ham bir insonman, xolos. Baʼzingiz oʻz dalilini keltirishda baʼzingizdan koʻra ustaroq boʻlishingiz mumkin. Men esa faqat eshitganimga qarab hukm chiqaraman. Kimga birodarining haqqidan biror narsani hukm qilib bergan boʻlsam, unga faqat doʻzaxdan bir boʻlakni kesib bergan boʻlaman», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар менинг олдимга даъволашиб келасизлар. Мен ҳам бир инсонман, холос. Баъзингиз ўз далилини келтиришда баъзингиздан кўра устароқ бўлишингиз мумкин. Мен эса фақат эшитганимга қараб ҳукм чиқараман. Кимга биродарининг ҳаққидан бирор нарсани ҳукм қилиб берган бўлсам, унга фақат дўзахдан бир бўлакни кесиб берган бўламан», дедилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ قَالَ " بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أَزِلَّ أَوْ أَضِلَّ أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَىَّ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uyidan chiqqanlarida: «Bismillahi Robbiy! Aʼuzu bika min an azilla, av adilla, av azlima, av uzlama, av ajhala, av yujhala alayya (Alloh nomi bilan, ey Robbim! Toyilib ketishimdan yoki adashishimdan, zulm qilishimdan yoki zulmga uchrashimdan, johillik qilishimdan yoki menga nisbatan johillik qilinishidan Sendan panoh soʻrayman)», deb aytardilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уйидан чиққанларида: «Бисмиллаҳи Роббий! Аъузу бика мин ан азилла, ав адилла, ав азлима, ав узлама, ав ажҳала, ав южҳала алайя (Аллоҳ номи билан, эй Роббим! Тойилиб кетишимдан ёки адашишимдан, зулм қилишимдан ёки зулмга учрашимдан, жоҳиллик қилишимдан ёки менга нисбатан жоҳиллик қилинишидан Сендан паноҳ сўрайман)», деб айтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ قَالَ " بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أَزِلَّ أَوْ أَضِلَّ أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَىَّ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uyidan chiqqanlarida: «Bismillahi Robbi. Sendan toygʻanishdan yoki adashishdan, zulm qilishdan yoki zulmga uchrashdan, johillik qilishdan yoki menga johillik qilinishidan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уйидан чиққанларида: «Бисмиллаҳи Робби. Сендан тойғанишдан ёки адашишдан, зулм қилишдан ёки зулмга учрашдан, жоҳиллик қилишдан ёки менга жоҳиллик қилинишидан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ مَعْمَرًا، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي بَيْتِهَا بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ مَرَّةً وَاحِدَةً وَأَنَّهَا ذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " هُمَا رَكْعَتَانِ كُنْتُ أُصَلِّيهِمَا بَعْدَ الظُّهْرِ فَشُغِلْتُ عَنْهُمَا حَتَّى صَلَّيْتُ الْعَصْرَ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir marta uning uyida asrdan keyin ikki rakaat namoz oʻqidilar. U buni u zotga eslatganida, u zot: «Bu ikki rakaat men peshindan keyin oʻqiydigan namozim edi, biror ish bilan band boʻlib qolib, uni asr namozini oʻqigunimcha kechiktirdim», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир марта унинг уйида асрдан кейин икки ракаат намоз ўқидилар. У буни у зотга эслатганида, у зот: «Бу икки ракаат мен пешиндан кейин ўқийдиган намозим эди, бирор иш билан банд бўлиб қолиб, уни аср намозини ўқигунимча кечиктирдим», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ شُغِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْعَصْرِ فَصَلاَّهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asrdan oldingi ikki rakaatdan biror ish bilan band boʻlib qolib, uni asrdan keyin oʻqidilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ асрдан олдинги икки ракаатдан бирор иш билан банд бўлиб қолиб, уни асрдан кейин ўқидилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمَّارٍ الدُّهْنِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ قَوَائِمَ مِنْبَرِي هَذَا رَوَاتِبُ فِي الْجَنَّةِ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bu minbarimning oyoqlari jannatda oʻrnatilgandir», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бу минбаримнинг оёқлари жаннатда ўрнатилгандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِكَتِفِ شَاةٍ فَأَكَلَ مِنْهُ وَصَلَّى وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga qoʻyning kurak goʻshti keltirildi. U zot undan yedilar, soʻng taharat suviga tegmagan holda namoz oʻqidilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга қўйнинг курак гўшти келтирилди. У зот ундан едилар, сўнг таҳарат сувига тегмаган ҳолда намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِذَا شَرِبْتُمُ اللَّبَنَ فَمَضْمِضُوا فَإِنَّ لَهُ دَسَمًا " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sut ichsangiz, ogʻzingizni chayinglar, chunki uning yogʻi bor», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сут ичсангиз, оғзингизни чайинглар, чунки унинг ёғи бор», дедилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أُمِّ وَلَدٍ، لإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهَا سَأَلَتْ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي فَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol undan: «Men etagi uzun ayolman, koʻpincha iflos joylardan yuraman», deb soʻraganda, u: «Rasululloh ﷺ: «Undan keyingi yer uni poklaydi«, dedilar», dedi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл ундан: «Мен этаги узун аёлман, кўпинча ифлос жойлардан юраман», деб сўраганда, у: «Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан кейинги ер уни поклайди«, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهُ لِغُسْلِ الْجَنَابَةِ فَقَالَ " إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِي عَلَيْهِ ثَلاَثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِي عَلَيْكِ مِنَ الْمَاءِ فَتَطْهُرِينَ " . أَوْ قَالَ " فَإِذَا أَنْتِ قَدْ طَهُرْتِ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, men boshimning sochini qattiq oʻrab bogʻlaydigan ayolman. Janobat gʻusli uchun uni yechaymi?» dedim. Shunda u zot ﷺ: «Balki senga uch hovuch suvni boshingga quyishing, soʻng ustingdan suv quyib yuvinishing kifoya qiladi, shunda pok boʻlasan», dedilar. Yoki: «Shu bilan pok boʻlgan boʻlasan», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен бошимнинг сочини қаттиқ ўраб боғлайдиган аёлман. Жанобат ғусли учун уни ечайми?» дедим. Шунда у зот ﷺ: «Балки сенга уч ҳовуч сувни бошингга қуйишинг, сўнг устингдан сув қуйиб ювинишинг кифоя қилади, шунда пок бўласан», дедилар. Ёки: «Шу билан пок бўлган бўласан», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَأَلَتِ امْرَأَةٌ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلاَ أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلاَةَ قَالَ " لاَ وَلَكِنْ دَعِي قَدْرَ الأَيَّامِ وَاللَّيَالِي الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي حَدِيثِهِ " وَقَدْرَهُنَّ مِنَ الشَّهْرِ ثُمَّ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَصَلِّي " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺdan soʻrab: «Men istihoza koʻraman, poklanmayman. Namozni tark etaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki oldin hayz koʻradigan kunlaring va tunlaring miqdoricha namozni tark et», dedilar. Abu Bakr oʻz rivoyatida: «Va oydan ularning miqdorini (hisobla), soʻng gʻusl qil, avrat joyingni mato bilan bogʻla va namoz oʻqi», deb keltirdi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺдан сўраб: «Мен истиҳоза кўраман, покланмайман. Намозни тарк этайми?» деди. У зот: «Йўқ, балки олдин ҳайз кўрадиган кунларинг ва тунларинг миқдорича намозни тарк эт», дедилар. Абу Бакр ўз ривоятида: «Ва ойдан уларнинг миқдорини (ҳисобла), сўнг ғусл қил, аврат жойингни мато билан боғла ва намоз ўқи», деб келтирди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي لِحَافِهِ فَوَجَدْتُ مَا تَجِدُ النِّسَاءُ مِنَ الْحَيْضَةِ فَانْسَلَلْتُ مِنَ اللِّحَافِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَنَفِسْتِ " . قُلْتُ وَجَدْتُ مَا تَجِدُ النِّسَاءُ مِنَ الْحَيْضَةِ . قَالَ " ذَلِكَ مَا كَتَبَ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ " . قَالَتْ فَانْسَلَلْتُ فَأَصْلَحْتُ مِنْ شَأْنِي ثُمَّ رَجَعْتُ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " تَعَالَىْ فَادْخُلِي مَعِي فِي اللِّحَافِ " . قَالَتْ فَدَخَلْتُ مَعَهُ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan bir choyshab ostida edim, shunda ayollar hayz vaqtida sezadigan narsani sezdim va choyshab ostidan sirgʻalib chiqdim. Rasululloh ﷺ: «Hayz koʻrdingmi?» dedilar. Men: «Ayollar hayz vaqtida sezadigan narsani sezdim», dedim. U zot: «Bu Alloh Odam qizlariga yozib qoʻygan narsadir», dedilar. Soʻng men chiqib, oʻzimni tartibga keltirdim, keyin qaytib keldim. Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Kel, men bilan choyshab ostiga kir», dedilar. Men u zot bilan kirdim.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бир чойшаб остида эдим, шунда аёллар ҳайз вақтида сезадиган нарсани сездим ва чойшаб остидан сирғалиб чиқдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайз кўрдингми?» дедилар. Мен: «Аёллар ҳайз вақтида сезадиган нарсани сездим», дедим. У зот: «Бу Аллоҳ Одам қизларига ёзиб қўйган нарсадир», дедилар. Сўнг мен чиқиб, ўзимни тартибга келтирдим, кейин қайтиб келдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Кел, мен билан чойшаб остига кир», дедилар. Мен у зот билан кирдим.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ أَبِي سَهْلٍ، عَنْ مُسَّةَ الأَزْدِيَّةِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَتِ النُّفَسَاءُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَجْلِسُ أَرْبَعِينَ يَوْمًا وَكُنَّا نَطْلِي وُجُوهَنَا بِالْوَرْسِ مِنَ الْكَلَفِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ davrlarida nifosli ayol qirq kun oʻtirar edi, biz esa dogʻ-dugʻ tushmasligi uchun yuzlarimizga vars surtar edik.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ даврларида нифосли аёл қирқ кун ўтирар эди, биз эса доғ-дуғ тушмаслиги учун юзларимизга варс суртар эдик.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ آلَى مِنْ بَعْضِ نِسَائِهِ شَهْرًا فَلَمَّا كَانَ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ رَاحَ أَوْ غَدَا . فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا مَضَى تِسْعٌ وَعِشْرُونَ . فَقَالَ " الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ baʼzi ayollaridan bir oy davomida iyloʻ qildilar. Yigirma toʻqqizinchi kun boʻlganda, kechqurun yoki ertalab chiqib keldilar. «Yo Rasululloh, hali yigirma toʻqqiz kungina oʻtdi-ku», deyilgan edi, u zot: «Oy yigirma toʻqqiz kun ham boʻladi», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баъзи аёлларидан бир ой давомида ийлў қилдилар. Йигирма тўққизинчи кун бўлганда, кечқурун ёки эрталаб чиқиб келдилар. «Ё Расулуллоҳ, ҳали йигирма тўққиз кунгина ўтди-ку», дейилган эди, у зот: «Ой йигирма тўққиз кун ҳам бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَىَّ وَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ وَإِنَّمَا أَقْضِي بَيْنَكُمْ عَلَى نَحْوٍ مِمَّا أَسْمَعُ مِنْكُمْ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَلاَ يَأْخُذْهُ فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ يَأْتِي بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Siz mening oldimga daʼvolashib kelasiz. Men ham faqat bir insonman. Balki baʼzingiz oʻz hujjatini boshqasidan koʻra chiroyliroq bayon qilar. Men esa sizdan eshitganimga qarab orangizda hukm chiqaraman. Kimga birodarining haqidan bir narsani hukm qilib bergan boʻlsam, uni olmasin. Chunki men unga doʻzaxdan bir boʻlakni kesib bergan boʻlaman, u qiyomat kunida shuni koʻtarib keladi», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сиз менинг олдимга даъволашиб келасиз. Мен ҳам фақат бир инсонман. Балки баъзингиз ўз ҳужжатини бошқасидан кўра чиройлироқ баён қилар. Мен эса сиздан эшитганимга қараб орангизда ҳукм чиқараман. Кимга биродарининг ҳақидан бир нарсани ҳукм қилиб берган бўлсам, уни олмасин. Чунки мен унга дўзахдан бир бўлакни кесиб берган бўламан, у қиёмат кунида шуни кўтариб келади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ نَبْهَانَ، - مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ - عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِذَا كَانَ لإِحْدَاكُنَّ مُكَاتَبٌ وَكَانَ عِنْدَهُ مَا يُؤَدِّي فَلْتَحْتَجِبْ مِنْهُ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Birortangizning mukotab (qul)i boʻlsa-yu, uning (ozodlik pulini) toʻlashga yetarli mablagʻi boʻlsa, undan hijob tuting (parda tuting)», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирортангизнинг мукотаб (қул)и бўлса-ю, унинг (озодлик пулини) тўлашга етарли маблағи бўлса, ундан ҳижоб тутинг (парда тутинг)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا فَسَمِعَ مُخَنَّثًا وَهُو يَقُولُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ إِنْ يَفْتَحِ اللَّهُ الطَّائِفَ غَدًا دَلَلْتُكَ عَلَى امْرَأَةٍ تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uning huzuriga kirdilar-da, bir muxannasning Abdulloh ibn Abu Umayyaga: «Agar Alloh ertaga Toifni fath qilib bersa, men senga oldi tomondan toʻrt, orqa tomondan sakkiz (burma) bilan keladigan bir ayolni koʻrsataman», deyayotganini eshitdilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Bularni uylaringizdan chiqarib yuboringlar!» dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унинг ҳузурига кирдилар-да, бир муханнаснинг Абдуллоҳ ибн Абу Умайяга: «Агар Аллоҳ эртага Тоифни фатҳ қилиб берса, мен сенга олди томондан тўрт, орқа томондан саккиз (бурма) билан келадиган бир аёлни кўрсатаман», деяётганини эшитдилар. Шунда Набий ﷺ: «Буларни уйларингиздан чиқариб юборинглар!» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيِّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " الْحَجُّ جِهَادُ كُلِّ ضَعِيفٍ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Haj har bir zaif kishining jihodidir», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳаж ҳар бир заиф кишининг жиҳодидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا مَرِضَتْ فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ تَطُوفَ مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَهِيَ رَاكِبَةٌ . قَالَتْ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي إِلَى الْبَيْتِ وَهُوَ يَقْرَأُ {وَالطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ} . قَالَ ابْنُ مَاجَهْ هَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u kasal boʻlib qoldi, shunda Rasululloh ﷺ unga odamlarning ortidan ulov ustida tavof qilishni buyurdilar. U: «Rasululloh ﷺni Baytga qarab namoz oʻqiyotganlarini koʻrdim, ular {Tur (togʻi) bilan qasam, Bitilgan Kitob bilan qasam} deb oʻqiyotgan edilar», dedi. Ibn Moja: «Bu Abu Bakrning hadisidir», dedi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у касал бўлиб қолди, шунда Расулуллоҳ ﷺ унга одамларнинг ортидан улов устида тавоф қилишни буюрдилар. У: «Расулуллоҳ ﷺни Байтга қараб намоз ўқиётганларини кўрдим, улар {Тур (тоғи) билан қасам, Битилган Китоб билан қасам} деб ўқиётган эдилар», деди. Ибн Можа: «Бу Абу Бакрнинг ҳадисидир», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ سُحَيْمٍ، عَنْ أُمِّ حَكِيمٍ بِنْتِ أُمَيَّةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ غُفِرَ لَهُ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Baytul-Maqdisdan umraga niyat qilsa, unga magʻfirat qilinadi», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Байтул-Мақдисдан умрага ният қилса, унга мағфират қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أُمِّهِ أُمِّ حَكِيمٍ بِنْتِ أُمَيَّةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ كَانَتْ لَهُ كَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنَ الذُّنُوبِ " . قَالَتْ فَخَرَجْتُ - أَىْ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ - بِعُمْرَةٍ .
Nabiy ﷺning zavjalari Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Baytul-Maqdisdan umraga niyat qilsa, bu uning oldingi gunohlariga kafforat boʻladi», dedilar. U: «Shunda men Baytul-Maqdisdan umraga chiqdim», dedi.Набий ﷺнинг завжалари Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Байтул-Мақдисдан умрага ният қилса, бу унинг олдинги гуноҳларига каффорат бўлади», дедилар. У: «Шунда мен Байтул-Мақдисдан умрага чиқдим», деди.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَمَّالُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ وَأَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يُضَحِّيَ فَلاَ يَمَسَّ مِنْ شَعَرِهِ وَلاَ بَشَرِهِ شَيْئًا " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Oʻn kun (Zulhijja) kirsa va biringiz qurbonlik qilmoqchi boʻlsa, sochidan ham, terisidan ham hech narsani olmasin», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ўн кун (Зулҳижжа) кирса ва бирингиз қурбонлик қилмоқчи бўлса, сочидан ҳам, терисидан ҳам ҳеч нарсани олмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ بَكْرٍ الضَّبِّيُّ أَبُو عَمْرٍو، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ، وَيَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ رَأَى مِنْكُمْ هِلاَلَ ذِي الْحِجَّةِ فَأَرَادَ أَنْ يُضَحِّيَ فَلاَ يَقْرَبَنَّ لَهُ شَعَرًا وَلاَ ظُفْرًا " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kim Zulhijja hilolini koʻrsa va qurbonlik qilmoqchi boʻlsa, sochiga ham, tirnogʻiga ham yaqinlashmasin», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ким Зулҳижжа ҳилолини кўрса ва қурбонлик қилмоқчи бўлса, сочига ҳам, тирноғига ҳам яқинлашмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِنَّ الَّذِي يَشْرَبُ فِي إِنَاءِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kumush idishda ichadigan kishi qorniga jahannam olovini quyayotgan boʻladi», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш идишда ичадиган киши қорнига жаҳаннам оловини қуяётган бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَنْسِيُّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، وَمُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ الْمِصْرِيَّيْنِ، قَالاَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ يَزَالُ يُصِيبُكَ كُلَّ عَامٍ وَجَعٌ مِنَ الشَّاةِ الْمَسْمُومَةِ الَّتِي أَكَلْتَ . قَالَ " مَا أَصَابَنِي شَىْءٌ مِنْهَا إِلاَّ وَهُوَ مَكْتُوبٌ عَلَىَّ وَآدَمُ فِي طِينَتِهِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ummu Salama: «Ey Allohning Rasuli, siz yegan zaharlangan qoʻy goʻshtining ogʻrigʻi har yili sizga tegib turaveradi», dedi. U zot: «Menga undan tekkan har bir narsa, Odam hali loyligida ekan menga (peshonamga) yozib qoʻyilgan», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умму Салама: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз еган заҳарланган қўй гўштининг оғриғи ҳар йили сизга тегиб тураверади», деди. У зот: «Менга ундан теккан ҳар бир нарса, Одам ҳали лойлигида экан менга (пешонамга) ёзиб қўйилган», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ لَمْ يَكُنْ ثَوْبٌ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنَ الْقَمِيصِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Rasululloh ﷺga koʻylakdan koʻra suyukliroq kiyim boʻlmagan».Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Расулуллоҳ ﷺга кўйлакдан кўра суюклироқ кийим бўлмаган».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَمْ تَجُرُّ الْمَرْأَةُ مِنْ ذَيْلِهَا قَالَ " شِبْرًا " . قُلْتُ إِذًا يَنْكَشِفَ عَنْهَا . قَالَ ذِرَاعٌ لاَ تَزِيدُ عَلَيْهِ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasulullohdan ﷺ: ‹Ayol etagini qanchagacha suydirib qoʻysin?› deb soʻralganda, u zot: «Bir qarich», dedilar. Men: ‹Unda oyoqlari ochilib qoladi-ku›, dedim. U zot: «Bir gaz suydirsin, undan oshirmasin», dedilar».Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳдан ﷺ: ‹Аёл этагини қанчагача суйдириб қўйсин?› деб сўралганда, у зот: «Бир қарич», дедилар. Мен: ‹Унда оёқлари очилиб қолади-ку›, дедим. У зот: «Бир газ суйдирсин, ундан оширмасин», дедилар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ زَمْعَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ وَهْبِ بْنِ عَبْدِ بْنِ زَمْعَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا زَمْعَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَهْبِ بْنِ زَمْعَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ فِي تِجَارَةٍ إِلَى بُصْرَى قَبْلَ مَوْتِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِعَامٍ وَمَعَهُ نُعَيْمَانُ وَسُوَيْبِطُ بْنُ حَرْمَلَةَ وَكَانَا شَهِدَا بَدْرًا وَكَانَ نُعَيْمَانُ عَلَى الزَّادِ وَكَانَ سُوَيْبِطٌ رَجُلاً مَزَّاحًا فَقَالَ لِنُعَيْمَانَ أَطْعِمْنِي . قَالَ حَتَّى يَجِيءَ أَبُو بَكْرٍ . قَالَ فَلأُغِيظَنَّكَ . قَالَ فَمَرُّوا بِقَوْمٍ فَقَالَ لَهُمْ سُوَيْبِطٌ تَشْتَرُونَ مِنِّي عَبْدًا لِي قَالُوا نَعَمْ . قَالَ إِنَّهُ عَبْدٌ لَهُ كَلاَمٌ وَهُوَ قَائِلٌ لَكُمْ إِنِّي حُرٌّ . فَإِنْ كُنْتُمْ إِذَا قَالَ لَكُمْ هَذِهِ الْمَقَالَةَ تَرَكْتُمُوهُ فَلاَ تُفْسِدُوا عَلَىَّ عَبْدِي . قَالُوا لاَ بَلْ نَشْتَرِيهِ مِنْكَ . فَاشْتَرَوْهُ مِنْهُ بِعَشْرِ قَلاَئِصَ ثُمَّ أَتَوْهُ فَوَضَعُوا فِي عُنُقِهِ عِمَامَةً أَوْ حَبْلاً . فَقَالَ نُعَيْمَانُ إِنَّ هَذَا يَسْتَهْزِئُ بِكُمْ وَإِنِّي حُرٌّ لَسْتُ بِعَبْدٍ . فَقَالُوا قَدْ أَخْبَرَنَا خَبَرَكَ . فَانْطَلَقُوا بِهِ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَأَخْبَرُوهُ بِذَلِكَ . قَالَ فَاتَّبَعَ الْقَوْمَ وَرَدَّ عَلَيْهِمُ الْقَلاَئِصَ وَأَخَذَ نُعَيْمَانَ . قَالَ فَلَمَّا قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَخْبَرُوهُ . قَالَ فَضَحِكَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَصْحَابُهُ مِنْهُ حَوْلاً .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr Nabiy ﷺ vafotlaridan bir yil oldin Busroga savdo-sotiq uchun chiqdi. U bilan birga Badrda qatnashgan Nuʼaymon va Suvaybit ibn Harmala ham bor edi. Nuʼaymon ozuqa ustidan masʼul edi, Suvaybit esa hazilkash kishi edi. U Nuʼaymonga: «Meni ovqatlantir», dedi. Nuʼaymon: «Abu Bakr kelguncha yoʻq», dedi. Suvaybit: «Unda men seni gʻashingga tegaman», dedi. Soʻng ular bir qavm oldidan oʻtdilar. Suvaybit ularga: «Mendan bir qulimni sotib olasizmi?» dedi. Ular: «Ha», dedilar. U: «Bu qul soʻzamol boʻlib, u sizlarga ‹men ozod odamman› deydi. Agar u sizlarga shu gapni aytganda uni tashlab yuboradigan boʻlsangiz, qulimni mendan buzib qoʻymanglar», dedi. Ular: «Yoʻq, biz uni sendan sotib olamiz», dedilar. Shunday qilib, uni undan oʻnta yosh tuya evaziga sotib oldilar. Soʻng uning oldiga kelib, boʻyniga sallami yo arqonmi soldilar. Nuʼaymon: «Bu sizlarni masxara qilyapti, men esa ozod odamman, qul emasman», dedi. Ular: «U bizga sen haqingda aytib qoʻygan», deyishdi-da, uni olib ketdilar. Soʻng Abu Bakr keldi, unga bu haqda xabar berdilar. U qavmning ortidan borib, tuyalarni ularga qaytarib berdi va Nuʼaymonni qaytarib oldi. Ular Nabiy ﷺ huzuriga kelib, bu voqeani soʻzlab berdilar. Nabiy ﷺ va sahobalari bu voqeadan bir yilgacha kulib yurdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр Набий ﷺ вафотларидан бир йил олдин Бусрога савдо-сотиқ учун чиқди. У билан бирга Бадрда қатнашган Нуъаймон ва Сувайбит ибн Ҳармала ҳам бор эди. Нуъаймон озуқа устидан масъул эди, Сувайбит эса ҳазилкаш киши эди. У Нуъаймонга: «Мени овқатлантир», деди. Нуъаймон: «Абу Бакр келгунча йўқ», деди. Сувайбит: «Унда мен сени ғашингга тегаман», деди. Сўнг улар бир қавм олдидан ўтдилар. Сувайбит уларга: «Мендан бир қулимни сотиб оласизми?» деди. Улар: «Ҳа», дедилар. У: «Бу қул сўзамол бўлиб, у сизларга ‹мен озод одамман› дейди. Агар у сизларга шу гапни айтганда уни ташлаб юборадиган бўлсангиз, қулимни мендан бузиб қўйманглар», деди. Улар: «Йўқ, биз уни сендан сотиб оламиз», дедилар. Шундай қилиб, уни ундан ўнта ёш туя эвазига сотиб олдилар. Сўнг унинг олдига келиб, бўйнига саллами ё арқонми солдилар. Нуъаймон: «Бу сизларни масхара қиляпти, мен эса озод одамман, қул эмасман», деди. Улар: «У бизга сен ҳақингда айтиб қўйган», дейишди-да, уни олиб кетдилар. Сўнг Абу Бакр келди, унга бу ҳақда хабар бердилар. У қавмнинг ортидан бориб, туяларни уларга қайтариб берди ва Нуъаймонни қайтариб олди. Улар Набий ﷺ ҳузурига келиб, бу воқеани сўзлаб бердилар. Набий ﷺ ва саҳобалари бу воқеадан бир йилгача кулиб юрдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ الرُّمَّانِيِّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا اطَّلَى بَدَأَ بِعَوْرَتِهِ فَطَلاَهَا بِالنُّورَةِ وَسَائِرَ جَسَدِهِ أَهْلُهُ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (tanalaridan tukni ketkazish uchun) nura surtganlarida avval avratlaridan boshlab, uni nura bilan surtar, tanalarining qolgan qismini esa ahllari (ayollari) surtar edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (таналаридан тукни кетказиш учун) нура суртганларида аввал авратларидан бошлаб, уни нура билан суртар, таналарининг қолган қисмини эса аҳллари (аёллари) суртар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ اطَّلَى وَوَلِيَ عَانَتَهُ بِيَدِهِ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ nura surtar va qov sohasidagi tukni oʻz qoʻllari bilan olib tashlar edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нура суртар ва қов соҳасидаги тукни ўз қўллари билан олиб ташлар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، . أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أَزِلَّ أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَىَّ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uyidan chiqqanlarida: «Allohumma inniy aʼuuzu bika an azilla av azilla, av azlima av uzlama, av ajhala av yujhala alayya (Ey Alloh, adashishdan yoki toyilishdan, zulm qilishdan yoki menga zulm qilinishidan, nodonlik qilishdan yoki menga nisbatan nodonlik qilinishidan Senga panoh tilayman)», deb aytardilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уйидан чиққанларида: «Аллоҳумма инний аъуузу бика ан азилла ав азилла, ав азлима ав узлама, ав ажҳала ав южҳала алайя (Эй Аллоҳ, адашишдан ёки тойилишдан, зулм қилишдан ёки менга зулм қилинишидан, нодонлик қилишдан ёки менга нисбатан нодонлик қилинишидан Сенга паноҳ тилайман)», деб айтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَمَّالُ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوقَةَ، سَمِعَ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ، يُخْبِرُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ ذَكَرَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْجَيْشَ الَّذِي يُخْسَفُ بِهِمْ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَعَلَّ فِيهِمُ الْمُكْرَهُ قَالَ " إِنَّهُمْ يُبْعَثُونَ عَلَى نِيَّاتِهِمْ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ yerga botiriladigan qoʻshinni zikr qildilar. Shunda Umm Salama: «Yo Rasululloh, ularning orasida majburlangan kishi boʻlsa-chi?» dedi. U zot: «Ular niyatlariga koʻra tiriltiriladilar», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ерга ботириладиган қўшинни зикр қилдилар. Шунда Умм Салама: «Ё Расулуллоҳ, уларнинг орасида мажбурланган киши бўлса-чи?» деди. У зот: «Улар ниятларига кўра тирилтириладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ : وَالَّذِي ذَهَبَ بِنَفْسِهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَا مَاتَ حَتَّى كَانَ أَكْثَرُ صَلاَتِهِ وَهُوَ جَالِسٌ وَكَانَ أَحَبَّ الأَعْمَالِ إِلَيْهِ، الْعَمَلُ الصَّالِحُ الَّذِي يَدُومُ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِنْ كَانَ يَسِيرًا .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U zotning ﷺ jonini olgan Zot bilan qasamki, u zot namozlarining koʻpini oʻtirgan holda oʻqiydigan boʻlmagunlaricha vafot etmadilar. U zotga eng suyukli amal esa banda oz boʻlsa-da unga barqaror davom etadigan solih amal edi», dedi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У зотнинг ﷺ жонини олган Зот билан қасамки, у зот намозларининг кўпини ўтирган ҳолда ўқийдиган бўлмагунларича вафот этмадилар. У зотга энг суюкли амал эса банда оз бўлса-да унга барқарор давом этадиган солиҳ амал эди», деди.