حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ ثَابِتِ بْنِ عُمَارَةَ، حَدَّثَتْنِي رَيْطَةُ، عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَتْ سَأَلْتُ أُمَّ سَلَمَةَ مَا كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهُ قَالَتْ كَانَ يَنْهَانَا أَنْ نَعْجُمَ النَّوَى طَبْخًا أَوْ نَخْلِطَ الزَّبِيبَ وَالتَّمْرَ .
Kabsha binti Abu Maryam aytadi: Men Ummu Salama (roziyallohu anho)dan: «Nabiy ﷺ nimadan qaytarar edilar?» deb soʻradim. U kishi: «Nabiy ﷺ bizni xurmo danaklari ezilib ketguncha qaynatishdan yoki mayiz bilan quruq xurmoni aralashtirishdan qaytarar edilar», dedilar.Кабша бинти Абу Марям айтади: Мен Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан: «Набий ﷺ нимадан қайтарар эдилар?» деб сўрадим. У киши: «Набий ﷺ бизни хурмо данаклари эзилиб кетгунча қайнатишдан ёки майиз билан қуруқ хурмони аралаштиришдан қайтарар эдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ نَبْهَانَ، مُكَاتَبِ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ كَانَ لإِحْدَاكُنَّ مُكَاتَبٌ فَكَانَ عِنْدَهُ مَا يُؤَدِّي فَلْتَحْتَجِبْ مِنْهُ " .
Musaddad ibn Musarhad bizga rivoyat qilib dedi: Sufyon bizga rivoyat qilib dedi: U az-Zuhriydan, u Ummu Salamaning mukotabi Nabhondan rivoyat qildi. U dedi: Men Ummu Salama (roziyallohu anho)ning shunday deganlarini eshitdim: Rasululloh ﷺ bizga: «Agar birortangizning mukotabi boʻlsa-yu, uning yonida (ozodlik pulini) toʻlaydigan mol boʻlsa, u (ayol) undan parda tutsin», dedilar.Мусаддад ибн Мусарҳад бизга ривоят қилиб деди: Суфён бизга ривоят қилиб деди: У аз-Зуҳрийдан, у Умму Саламанинг мукотаби Набҳондан ривоят қилди. У деди: Мен Умму Салама (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганларини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Агар бирортангизнинг мукотаби бўлса-ю, унинг ёнида (озодлик пулини) тўлайдиган мол бўлса, у (аёл) ундан парда тутсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ، عَنْ سَفِينَةَ، قَالَ كُنْتُ مَمْلُوكًا لأُمِّ سَلَمَةَ فَقَالَتْ أُعْتِقُكَ وَأَشْتَرِطُ عَلَيْكَ أَنْ تَخْدُمَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا عِشْتَ . فَقُلْتُ إِنْ لَمْ تَشْتَرِطِي عَلَىَّ مَا فَارَقْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا عِشْتُ فَأَعْتَقَتْنِي وَاشْتَرَطَتْ عَلَىَّ .
Musaddad ibn Musarhad bizga rivoyat qilib dedi: Abdulvoris bizga rivoyat qilib dedi: U Said ibn Jumhondan, u Safinadan rivoyat qildi. U dedi: Men Ummu Salamaning quli edim. U: «Men seni ozod qilaman, biroq tirik ekansan, Rasululloh ﷺ ga xizmat qilishingni senga shart qilaman», dedi. Men: «Agar menga shart qoʻymasang ham, tirik ekanman, Rasululloh ﷺ dan ajralmayman», dedim. Soʻng u meni ozod qildi va menga (bu) shartni qoʻydi.Мусаддад ибн Мусарҳад бизга ривоят қилиб деди: Абдулворис бизга ривоят қилиб деди: У Саид ибн Жумҳондан, у Сафинадан ривоят қилди. У деди: Мен Умму Саламанинг қули эдим. У: «Мен сени озод қиламан, бироқ тирик экансан, Расулуллоҳ ﷺ га хизмат қилишингни сенга шарт қиламан», деди. Мен: «Агар менга шарт қўймасанг ҳам, тирик эканман, Расулуллоҳ ﷺ дан ажралмайман», дедим. Сўнг у мени озод қилди ва менга (бу) шартни қўйди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُخْتَارِ - حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، قَالَ سَأَلْتُ أُمَّ سَلَمَةَ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ هَذِهِ الآيَةَ { إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ } فَقَالَتْ قَرَأَهَا { إِنَّهُ عَمِلَ غَيْرَ صَالِحٍ } قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ هَارُونُ النَّحْوِيُّ وَمُوسَى بْنُ خَلَفٍ عَنْ ثَابِتٍ كَمَا قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ .
Shahr ibn Havshab aytadi: Ummu Salama (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ ushbu oyatni qanday qiroat qilar edilar?» — deb soʻradim. U: «Buni {Albatta, u solih boʻlmagan amaldir} (deb emas), {Albatta, u solih boʻlmagan ish qildi} deb qiroat qilardilar», — dedi. Abu Dovud aytdi: Buni Horun an-Nahviy va Muso ibn Xalaf ham Sobitdan Abdulaziz aytganidek rivoyat qilishgan.Шаҳр ибн Ҳавшаб айтади: Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ ушбу оятни қандай қироат қилар эдилар?» — деб сўрадим. У: «Буни {Албатта, у солиҳ бўлмаган амалдир} (деб эмас), {Албатта, у солиҳ бўлмаган иш қилди} деб қироат қилардилар», — деди. Абу Довуд айтди: Буни Ҳорун ан-Наҳвий ва Мусо ибн Халаф ҳам Собитдан Абдулазиз айтганидек ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الأُمَوِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا ذَكَرَتْ - أَوْ كَلِمَةً غَيْرَهَا - قِرَاءَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم { بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ } يَقْطَعُ قِرَاءَتَهُ آيَةً آيَةً . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ يَقُولُ الْقِرَاءَةُ الْقَدِيمَةُ { مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ } .
Said ibn Yahyo al-Umaviy bizga hadis aytib, menga otam aytib, bizga Ibn Jurayj Abdulloh ibn Abu Mulaykadan, u Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qildi. U (Ummu Salama roziyallohu anho) Rasululloh ﷺ ning qiroatlarini zikr qildi — yoki boshqa soʻz aytdi —: {Bismillahir rahmonir rahim. Alhamdu lillahi robbil olamiyn. Ar-rahmonir rahim. Maliki yavmid-din} (Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan. Hamd olamlar Robbi Allohga xosdir. U Mehribon va rahmlidir. Jazo kunining egasidir). U zot qiroatlarini ayatma-ayat uzib oʻqir edilar. Abu Dovud dedi: Ahmadning (ibn Hanbalning) shunday deganini eshitdim: Qadimgi qiroat {moliki yavmid-din}dir.Саид ибн Яҳё ал-Умавий бизга ҳадис айтиб, менга отам айтиб, бизга Ибн Журайж Абдуллоҳ ибн Абу Мулайкадан, у Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилди. У (Умму Салама розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺ нинг қироатларини зикр қилди — ёки бошқа сўз айтди —: {Бисмиллаҳир раҳмонир раҳим. Алҳамду лиллаҳи роббил оламийн. Ар-раҳмонир раҳим. Малики явмид-дин} (Меҳрибон ва раҳмли Аллоҳ номи билан. Ҳамд оламлар Робби Аллоҳга хосдир. У Меҳрибон ва раҳмлидир. Жазо кунининг эгасидир). У зот қироатларини аятма-аят узиб ўқир эдилар. Абу Довуд деди: Аҳмаднинг (ибн Ҳанбалнинг) шундай деганини эшитдим: Қадимги қироат {молики явмид-дин}дир.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ بْنِ خَالِدٍ الْحَنَفِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ أَحَبَّ الثِّيَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْقَمِيصُ .
Ummu Salama — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga kiyimlarning eng yoqimlisi koʻylak edi.Умму Салама — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга кийимларнинг энг ёқимлиси кўйлак эди.
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمُؤْمِنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ لَمْ يَكُنْ ثَوْبٌ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قَمِيصٍ .
Ummu Salama — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga koʻylakdan koʻra suyukliroq kiyim boʻlmagan.Умму Салама — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга кўйлакдан кўра суюклироқ кийим бўлмаган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَوْرٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ { يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلاَبِيبِهِنَّ } خَرَجَ نِسَاءُ الأَنْصَارِ كَأَنَّ عَلَى رُءُوسِهِنَّ الْغِرْبَانُ مِنَ الأَكْسِيَةِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho) — moʼminlar onasi — shunday dedi: {Jilboblaridan (boʻlgan matolarni) oʻzlariga yaqinlashtirib (yopib) olsinlar} (oyati) nozil boʻlganda, ansor ayollari koʻrpa-toʻshak matolaridan (yasagan yopinchiqlar bilan) goʻyo boshlarida qora qargʻalar boʻlganday (yopinib) chiqdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) — мўминлар онаси — шундай деди: {Жилбобларидан (бўлган матоларни) ўзларига яқинлаштириб (ёпиб) олсинлар} (ояти) нозил бўлганда, ансор аёллари кўрпа-тўшак матоларидан (ясаган ёпинчиқлар билан) гўё бошларида қора қарғалар бўлгандай (ёпиниб) чиқдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي نَبْهَانُ، مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ مَيْمُونَةُ فَأَقْبَلَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَذَلِكَ بَعْدَ أَنْ أُمِرْنَا بِالْحِجَابِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " احْتَجِبَا مِنْهُ " . فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَعْمَى لاَ يُبْصِرُنَا وَلاَ يَعْرِفُنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَفَعَمْيَاوَانِ أَنْتُمَا أَلَسْتُمَا تُبْصِرَانِهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا لأَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً أَلاَ تَرَى إِلَى اعْتِدَادِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَدْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِفَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ " اعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى تَضَعِينَ ثِيَابَكِ عِنْدَهُ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdilar: Men Rasululloh ﷺning huzurlarida edim, Maymuna ham u zotning huzurlarida edi. Shunda Ibn Ummu Maktum keldi. Bu bizga hijob (parda tutish) buyurilganidan keyin edi. Nabiy ﷺ: «Undan parda tutinglar», dedilar. Biz: «Ey Rasululloh, u koʻr emasmi? U bizni koʻrmaydi va tanimaydi-ku», dedik. Shunda Nabiy ﷺ: «Sizlar ham ikkalangiz koʻrmisizlar? Sizlar uni koʻrmayapsizlarmi?» dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu Nabiy ﷺning ayollariga xosdir. Fotima binti Qaysning Ibn Ummu Maktum huzurida idda oʻtaganini koʻrmaysanmi? Nabiy ﷺ Fotima binti Qaysga: «Ibn Ummu Maktum huzurida idda oʻta, chunki u koʻr kishi, kiyimingni uning oldida yecha olasan», degan edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида эдим, Маймуна ҳам у зотнинг ҳузурларида эди. Шунда Ибн Умму Мактум келди. Бу бизга ҳижоб (парда тутиш) буюрилганидан кейин эди. Набий ﷺ: «Ундан парда тутинглар», дедилар. Биз: «Эй Расулуллоҳ, у кўр эмасми? У бизни кўрмайди ва танимайди-ку», дедик. Шунда Набий ﷺ: «Сизлар ҳам иккалангиз кўрмисизлар? Сизлар уни кўрмаяпсизларми?» дедилар. Абу Довуд айтди: Бу Набий ﷺнинг аёлларига хосдир. Фотима бинти Қайснинг Ибн Умму Мактум ҳузурида идда ўтаганини кўрмайсанми? Набий ﷺ Фотима бинти Қайсга: «Ибн Умму Мактум ҳузурида идда ўта, чунки у кўр киши, кийимингни унинг олдида еча оласан», деган эдилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ وَهْبٍ، مَوْلَى أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا وَهِيَ تَخْتَمِرُ فَقَالَ " لَيَّةً لاَ لَيَّتَيْنِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ مَعْنَى قَوْلِهِ " لَيَّةً لاَ لَيَّتَيْنِ " . يَقُولُ لاَ تَعْتَمَّ مِثْلَ الرَّجُلِ لاَ تُكَرِّرْهُ طَاقًا أَوْ طَاقَيْنِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ u (ayol) roʻmol oʻrayotgan paytida huzuriga kirib: «Bir qatlam (oʻra), ikki qatlam emas», dedilar. Abu Dovud aytdi: U zotning «Bir qatlam, ikki qatlam emas» degan soʻzlarining maʼnosi: Erkak kishi kabi salla oʻramasin, uni bir yoki ikki qat qilib takrorlamasin, demakdir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ у (аёл) рўмол ўраётган пайтида ҳузурига кириб: «Бир қатлам (ўра), икки қатлам эмас», дедилар. Абу Довуд айтди: У зотнинг «Бир қатлам, икки қатлам эмас» деган сўзларининг маъноси: Эркак киши каби салла ўрамасин, уни бир ёки икки қат қилиб такрорламасин, демакдир.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ فِرَاشُهَا حِيَالَ مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishining toʻshagi Rasululloh ﷺning namoz oʻqiydigan joylari roʻparasida edi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У кишининг тўшаги Расулуллоҳ ﷺнинг намоз ўқийдиган жойлари рўпарасида эди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ الْحَسَنُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ بَيَانٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ نُفَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْمَهْدِيُّ مِنْ عِتْرَتِي مِنْ وَلَدِ فَاطِمَةَ " . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ وَسَمِعْتُ أَبَا الْمَلِيحِ يُثْنِي عَلَى عَلِيِّ بْنِ نُفَيْلٍ وَيَذْكُرُ مِنْهُ صَلاَحًا .
Ahmad ibn Ibrohim bizga hadis aytdi, Abdulloh ibn Jaʼfar ar-Raqqiy bizga hadis aytdi, Abul-Malih al-Hasan ibn Umar bizga hadis aytdi, u Ziyod ibn Bayondan, u Ali ibn Nufayldan, u Said ibn al-Musayyabdan, u Ummu Salamadan rivoyat qildi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Mahdiy mening itratimdan, Fotimaning farzandlaridandir», deganlarini eshitdim. Abdulloh ibn Jaʼfar dedi: Men Abul-Malihning Ali ibn Nufaylni maqtab, uning solihligini zikr qilganini eshitdim.Аҳмад ибн Иброҳим бизга ҳадис айтди, Абдуллоҳ ибн Жаъфар ар-Раққий бизга ҳадис айтди, Абул-Малиҳ ал-Ҳасан ибн Умар бизга ҳадис айтди, у Зиёд ибн Баёндан, у Али ибн Нуфайлдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Умму Саламадан ривоят қилди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Маҳдий менинг итратимдан, Фотиманинг фарзандларидандир», деганларини эшитдим. Абдуллоҳ ибн Жаъфар деди: Мен Абул-Малиҳнинг Али ибн Нуфайлни мақтаб, унинг солиҳлигини зикр қилганини эшитдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ صَاحِبٍ، لَهُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَكُونُ اخْتِلاَفٌ عِنْدَ مَوْتِ خَلِيفَةٍ فَيَخْرُجُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَارِبًا إِلَى مَكَّةَ فَيَأْتِيهِ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَيُخْرِجُونَهُ وَهُوَ كَارِهٌ فَيُبَايِعُونَهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ وَيُبْعَثُ إِلَيْهِ بَعْثٌ مِنَ الشَّامِ فَيُخْسَفُ بِهِمْ بِالْبَيْدَاءِ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَإِذَا رَأَى النَّاسُ ذَلِكَ أَتَاهُ أَبْدَالُ الشَّامِ وَعَصَائِبُ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَيُبَايِعُونَهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ ثُمَّ يَنْشَأُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ أَخْوَالُهُ كَلْبٌ فَيَبْعَثُ إِلَيْهِمْ بَعْثًا فَيَظْهَرُونَ عَلَيْهِمْ وَذَلِكَ بَعْثُ كَلْبٍ وَالْخَيْبَةُ لِمَنْ لَمْ يَشْهَدْ غَنِيمَةَ كَلْبٍ فَيَقْسِمُ الْمَالَ وَيَعْمَلُ فِي النَّاسِ بِسُنَّةِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم وَيُلْقِي الإِسْلاَمُ بِجِرَانِهِ إِلَى الأَرْضِ فَيَلْبَثُ سَبْعَ سِنِينَ ثُمَّ يُتَوَفَّى وَيُصَلِّي عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ بَعْضُهُمْ عَنْ هِشَامٍ " تِسْعَ سِنِينَ " . وَقَالَ بَعْضُهُمْ " سَبْعَ سِنِينَ " .
Muhammad ibn al-Musanno bizga hadis aytdi, Muoz ibn Hishom bizga hadis aytdi, otam menga Qatodadan hadis aytdi, u Solih Abul-Xalildan, u oʻzining bir oʻrtogʻidan, u Nabiy ﷺning rafiqalari Ummu Salamadan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildi. U zot dedilar: «Bir xalifaning oʻlimi paytida ixtilof boʻladi. Shunda Madina ahlidan bir kishi Makkaga qochib chiqadi. Makka ahlidan bir guruh odamlar uning oldiga kelib, uni istamasa-da, (oraga) chiqarishadi va Rukn bilan Maqom oraligʻida unga bayʼat qiladilar. Unga qarshi Shomdan bir qoʻshin yuboriladi, ammo ular Makka bilan Madina oraligʻidagi sahroda yerga yutiladi. Odamlar buni koʻrganlarida, Shomning abdollari va Iroq ahlining guruhlari uning oldiga kelib, Rukn bilan Maqom oraligʻida unga bayʼat qiladilar. Soʻng Qurayshdan, togʻalari Kalbdan boʻlgan bir kishi paydo boʻlib, ularga qarshi bir qoʻshin yuboradi, ammo (Mahdiyning kishilari) ular ustidan gʻolib keladi. Mana shu Kalbning qoʻshinidir. Kalbning gʻanimatida hozir boʻlmagan kishi noumid boʻladi. (Mahdiy) molni taqsimlaydi va odamlar orasida ularning Paygʻambari ﷺning sunnati bilan amal qiladi. Islom yer yuziga oʻz boʻynini qoʻyadi (mustahkamlanadi). U yetti yil yashaydi, soʻng vafot etadi va musulmonlar unga janoza oʻqiydilar». Abu Dovud dedi: Baʼzilar Hishomdan «toʻqqiz yil» deb rivoyat qilishdi, baʼzilari esa «yetti yil» deyishdi.Муҳаммад ибн ал-Мусанно бизга ҳадис айтди, Муоз ибн Ҳишом бизга ҳадис айтди, отам менга Қатодадан ҳадис айтди, у Солиҳ Абул-Халилдан, у ўзининг бир ўртоғидан, у Набий ﷺнинг рафиқалари Умму Саламадан, у Набий ﷺдан ривоят қилди. У зот дедилар: «Бир халифанинг ўлими пайтида ихтилоф бўлади. Шунда Мадина аҳлидан бир киши Маккага қочиб чиқади. Макка аҳлидан бир гуруҳ одамлар унинг олдига келиб, уни истамаса-да, (орага) чиқаришади ва Рукн билан Мақом оралиғида унга байъат қиладилар. Унга қарши Шомдан бир қўшин юборилади, аммо улар Макка билан Мадина оралиғидаги саҳрода ерга ютилади. Одамлар буни кўрганларида, Шомнинг абдоллари ва Ироқ аҳлининг гуруҳлари унинг олдига келиб, Рукн билан Мақом оралиғида унга байъат қиладилар. Сўнг Қурайшдан, тоғалари Калбдан бўлган бир киши пайдо бўлиб, уларга қарши бир қўшин юборади, аммо (Маҳдийнинг кишилари) улар устидан ғолиб келади. Мана шу Калбнинг қўшинидир. Калбнинг ғаниматида ҳозир бўлмаган киши ноумид бўлади. (Маҳдий) молни тақсимлайди ва одамлар орасида уларнинг Пайғамбари ﷺнинг суннати билан амал қилади. Ислом ер юзига ўз бўйнини қўяди (мустаҳкамланади). У етти йил яшайди, сўнг вафот этади ва мусулмонлар унга жаноза ўқийдилар». Абу Довуд деди: Баъзилар Ҳишомдан «тўққиз йил» деб ривоят қилишди, баъзилари эса «етти йил» дейишди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ابْنِ الْقِبْطِيَّةِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِقِصَّةِ جَيْشِ الْخَسْفِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِمَنْ كَانَ كَارِهًا قَالَ " يُخْسَفُ بِهِمْ وَلَكِنْ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى نِيَّتِهِ " .
Usmon ibn Abu Shayba bizga hadis aytdi, Jarir bizga hadis aytdi, u Abdulaziz ibn Rufayʼdan, u Ubaydulloh ibnul-Qibtiyyadan, u Ummu Salamadan, u Nabiy ﷺdan yerga yutiladigan qoʻshin qissasini rivoyat qildi. Men: «Ey Rasululloh, (oraga) istamay kelgan kishi qanday boʻladi?» dedim. U zot: «Ular (ham) yerga yutiladi, lekin qiyomat kuni oʻz niyatiga koʻra qayta tiriltiriladi», dedilar.Усмон ибн Абу Шайба бизга ҳадис айтди, Жарир бизга ҳадис айтди, у Абдулазиз ибн Руфайъдан, у Убайдуллоҳ ибнул-Қибтийядан, у Умму Саламадан, у Набий ﷺдан ерга ютиладиган қўшин қиссасини ривоят қилди. Мен: «Эй Расулуллоҳ, (орага) истамай келган киши қандай бўлади?» дедим. У зот: «Улар (ҳам) ерга ютилади, лекин қиёмат куни ўз ниятига кўра қайта тирилтирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، - يَعْنِي ابْنَ عُرْوَةَ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا مُخَنَّثٌ وَهُوَ يَقُولُ لِعَبْدِ اللَّهِ أَخِيهَا إِنْ يَفْتَحِ اللَّهُ الطَّائِفَ غَدًا دَلَلْتُكَ عَلَى امْرَأَةٍ تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْمَرْأَةُ كَانَ لَهَا أَرْبَعُ عُكَنٍ فِي بَطْنِهَا .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uning huzuriga kirdilar. Uning yonida bir muxannas bor edi va u (Ummu Salamaning) akasi Abdulloh (ibn Abu Umayya)ga: «Agar Alloh ertaga senga Toifni fath qilib bersa, men senga oldidan toʻrt buklam, orqasidan sakkiz buklam boʻlib keladigan bir ayolni koʻrsatib qoʻyaman», der edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ularni uylaringizdan chiqarib yuboringlar!» dedilar. Abu Dovud aytdi: «U ayolning qornida toʻrtta buklam (yogʻ qatlami) bor edi».Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унинг ҳузурига кирдилар. Унинг ёнида бир муханнас бор эди ва у (Умму Саламанинг) акаси Абдуллоҳ (ибн Абу Умайя)га: «Агар Аллоҳ эртага сенга Тоифни фатҳ қилиб берса, мен сенга олдидан тўрт буклам, орқасидан саккиз буклам бўлиб келадиган бир аёлни кўрсатиб қўяман», дер эди. Шунда Набий ﷺ: «Уларни уйларингиздан чиқариб юборинглар!» дедилар. Абу Довуд айтди: «У аёлнинг қорнида тўртта буклам (ёғ қатлами) бор эди».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ بَعْضِ، آلِ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ كَانَ فِرَاشُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوًا مِمَّا يُوضَعُ الإِنْسَانُ فِي قَبْرِهِ وَكَانَ الْمَسْجِدُ عِنْدَ رَأْسِهِ .
Umm Salamaning oilasidan biri rivoyat qiladi: «Nabiy ﷺning toʻshaklari odam qabriga qoʻyiladigan tarzda (qiblaga qaratib) joylangan boʻlar edi va masjid (namozgoh) boshlari tomonda boʻlardi».Умм Саламанинг оиласидан бири ривоят қилади: «Набий ﷺнинг тўшаклари одам қабрига қўйиладиган тарзда (қиблага қаратиб) жойланган бўлар эди ва масжид (намозгоҳ) бошлари томонда бўларди».
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ مَا خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْتِي قَطُّ إِلاَّ رَفَعَ طَرْفَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أُضَلَّ أَوْ أَزِلَّ أَوْ أُزَلَّ أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَىَّ " .
Muslim ibn Ibrohim bizga aytib berib, bizga Shuʼba aytib berib, u Mansurdan, u ash-Shaʼbiydan, u Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi. U aytdi: Nabiy ﷺ uyimdan hech qachon chiqmas edilar, magar koʻzlarini osmonga koʻtarib: «Allohumma inni aʼuzu bika an azilla av uzalla, av azilla av uzalla, av azlima av uzlama, av ajhala av yujhala alayya (Ey Alloh! Men Sendan adashishimdan yoki adashtirilishimdan, toyilishimdan yoki toydirilishimdan, zulm qilishimdan yoki zulmga uchrashimdan, johillik qilishimdan yoki menga johillik qilinishidan panoh tilayman)», der edilar.Муслим ибн Иброҳим бизга айтиб бериб, бизга Шуъба айтиб бериб, у Мансурдан, у аш-Шаъбийдан, у Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади. У айтди: Набий ﷺ уйимдан ҳеч қачон чиқмас эдилар, магар кўзларини осмонга кўтариб: «Аллоҳумма инни аъузу бика ан азилла ав узалла, ав азилла ав узалла, ав азлима ав узлама, ав ажҳала ав южҳала алайя (Эй Аллоҳ! Мен Сендан адашишимдан ёки адаштирилишимдан, тойилишимдан ёки тойдирилишимдан, зулм қилишимдан ёки зулмга учрашимдан, жоҳиллик қилишимдан ёки менга жоҳиллик қилинишидан паноҳ тилайман)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مَمْلَكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ عَنْ قِرَاءَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلاَتِهِ فَقَالَتْ وَمَا لَكُمْ وَصَلاَتَهُ كَانَ يُصَلِّي وَيَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى ثُمَّ يُصَلِّي قَدْرَ مَا نَامَ ثُمَّ يَنَامُ قَدْرَ مَا صَلَّى حَتَّى يُصْبِحَ وَنَعَتَتْ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هِيَ تَنْعَتُ قِرَاءَتَهُ حَرْفًا حَرْفًا .
Yaʼlo ibn Mamlak (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Ummu Salama (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning qiroatlari va namozlari haqida soʻradi. Shunda u: Sizga u zotning namozidan nima? U zot namoz oʻqir, soʻng oʻqigan miqdoricha uxlar, keyin uxlagan miqdoricha namoz oʻqir, soʻng yana namoz oʻqigan miqdoricha tong otguncha uxlar edilar, dedi va u zotning qiroatlarini sifatlab berdi — uni harfma-harf qilib koʻrsatdi.Яъло ибн Мамлак (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг қироатлари ва намозлари ҳақида сўради. Шунда у: Сизга у зотнинг намозидан нима? У зот намоз ўқир, сўнг ўқиган миқдорича ухлар, кейин ухлаган миқдорича намоз ўқир, сўнг яна намоз ўқиган миқдорича тонг отгунча ухлар эдилар, деди ва у зотнинг қироатларини сифатлаб берди — уни ҳарфма-ҳарф қилиб кўрсатди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا عَتَّابٌ، - يَعْنِي ابْنَ بَشِيرٍ - عَنْ ثَابِتِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَلْبَسُ أَوْضَاحًا مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَنْزٌ هُوَ فَقَالَ " مَا بَلَغَ أَنْ تُؤَدَّى زَكَاتُهُ فَزُكِّيَ فَلَيْسَ بِكَنْزٍ " .
Ummul moʻminin Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Men oltindan avzoh (taqinchoqlar) taqib yurardim. Shunda men: ‹Yo Rasululloh, bu kanz (xazina)mi?› dedim. U zot ﷺ: ‹Zakoti ado etiladigan miqdorga yetib, zakoti berilgan (mol) kanz emas›, dedilar», dedi.Уммул мўминин Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Мен олтиндан авзоҳ (тақинчоқлар) тақиб юрардим. Шунда мен: ‹Ё Расулуллоҳ, бу канз (хазина)ми?› дедим. У зот ﷺ: ‹Закоти адо этиладиган миқдорга етиб, закоти берилган (мол) канз эмас›, дедилар», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَكَلَ كَتِفًا فَجَاءَهُ بِلاَلٌ فَخَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kurak goʻshtidan yedilar, soʻng Bilol keldi va u zot suvga tegmagan holda namozga chiqdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ курак гўштидан едилар, сўнг Билол келди ва у зот сувга тегмаган ҳолда намозга чиқдилар.
أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ غُسْلٌ إِذَا هِيَ احْتَلَمَتْ قَالَ " نَعَمْ إِذَا رَأَتِ الْمَاءَ " . فَضَحِكَتْ أُمُّ سَلَمَةَ فَقَالَتْ أَتَحْتَلِمُ الْمَرْأَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَفِيمَ يُشْبِهُهَا الْوَلَدُ " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol: «Ey Allohning Rasuli! Alloh haqiqatdan uyalmaydi. Ayol ihtilom koʻrsa, unga gʻusl vojib boʻladimi?» dedi. U zot: «Ha, agar suvni koʻrsa», dedilar. Shunda Ummu Salama kulib: «Ayol ham ihtilom koʻradimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Boʻlmasa bola nimadan unga oʻxshaydi?» dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули! Аллоҳ ҳақиқатдан уялмайди. Аёл иҳтилом кўрса, унга ғусл вожиб бўладими?» деди. У зот: «Ҳа, агар сувни кўрса», дедилар. Шунда Умму Салама кулиб: «Аёл ҳам иҳтилом кўрадими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бўлмаса бола нимадан унга ўхшайди?» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، تَعْنِي أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَفْتَتْ لَهَا أُمُّ سَلَمَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لِتَنْظُرْ عَدَدَ اللَّيَالِي وَالأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ مِنَ الشَّهْرِ قَبْلَ أَنْ يُصِيبَهَا الَّذِي أَصَابَهَا فَلْتَتْرُكِ الصَّلاَةَ قَدْرَ ذَلِكَ مِنَ الشَّهْرِ فَإِذَا خَلَّفَتْ ذَلِكَ فَلْتَغْتَسِلْ ثُمَّ لْتَسْتَثْفِرْ ثُمَّ لْتُصَلِّي " .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida bir ayolga toʻxtovsiz qon kelar edi. Ummu Salama uning uchun Rasululloh ﷺdan hukm soʻradi. U zot: «U bu holat yuz berishidan avval har oyda hayz koʻradigan tunlar va kunlar sonini hisoblab qarasin, soʻng oyning oʻsha muddati qadar namozni tark etsin. Qachonki oʻsha muddat oʻtsa, gʻusl qilib, soʻng nimta bogʻlab, soʻng namoz oʻqisin», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонида бир аёлга тўхтовсиз қон келар эди. Умму Салама унинг учун Расулуллоҳ ﷺдан ҳукм сўради. У зот: «У бу ҳолат юз беришидан аввал ҳар ойда ҳайз кўрадиган тунлар ва кунлар сонини ҳисоблаб қарасин, сўнг ойнинг ўша муддати қадар намозни тарк этсин. Қачонки ўша муддат ўтса, ғусл қилиб, сўнг нимта боғлаб, сўнг намоз ўқисин», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، - رضى الله عنها - زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أَشُدُّ ضَفْرَ رَأْسِي أَفَأَنْقُضُهَا عِنْدَ غَسْلِهَا مِنَ الْجَنَابَةِ قَالَ " إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِي عَلَى رَأْسِكِ ثَلاَثَ حَثَيَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَى جَسَدِكِ " .
Nabiy ﷺning ayoli Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, men soch oʻrimimni mahkam oʻraydigan ayolman, janobatdan gʻusl qilayotganimda uni yozaymi?» dedim. U zot: «Boshingga uch hovuch suv sepishing, soʻng badaningga suv quyishing kifoya», dedilar.Набий ﷺнинг аёли Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен соч ўримимни маҳкам ўрайдиган аёлман, жанобатдан ғусл қилаётганимда уни ёзайми?» дедим. У зот: «Бошингга уч ҳовуч сув сепишинг, сўнг баданингга сув қуйишинг кифоя», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، ح وَأَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْ، بَيْنَمَا أَنَا مُضْطَجِعَةٌ، مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْخَمِيلَةِ إِذْ حِضْتُ فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حَيْضَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنَفِسْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan birga bir yopingʻich ostida yotgan edim, birdan hayz koʻrdim. Shunda men sekin chiqib, hayz kiyimlarimni kiydim. Rasululloh ﷺ: ‹Hayz koʻrdingmi?› dedilar. Men: ‹Ha›, dedim. Soʻng u zot meni chaqirdilar, men esa u zot bilan birga yopingʻich ostiga yotdim.»Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир ёпинғич остида ётган эдим, бирдан ҳайз кўрдим. Шунда мен секин чиқиб, ҳайз кийимларимни кийдим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ҳайз кўрдингми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа›, дедим. Сўнг у зот мени чақирдилар, мен эса у зот билан бирга ёпинғич остига ётдим.»
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سَلْمٍ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ، قَالَ أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ مَا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ أَكْثَرُ صَلاَتِهِ جَالِسًا إِلاَّ الْمَكْتُوبَةَ . خَالَفَهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ وَقَالاَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etmaslaridan avval, farz namozidan boshqa namozlarining koʻpini oʻtirgan holda oʻqiydigan boʻlib qolgan edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этмасларидан аввал, фарз намозидан бошқа намозларининг кўпини ўтирган ҳолда ўқийдиган бўлиб қолган эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ أَكْثَرُ صَلاَتِهِ قَاعِدًا إِلاَّ الْفَرِيضَةَ وَكَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَيْهِ أَدْوَمَهُ وَإِنْ قَلَّ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ vafot etgunlariga qadar farzdan boshqa namozlarining koʻpini oʻtirgan holda oʻqiydigan boʻlib qolgan edilar. U zotga amallarning eng suyuklisi, oz boʻlsa-da, doimiy ravishda bajariladigani edi».Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этгунларига қадар фарздан бошқа намозларининг кўпини ўтирган ҳолда ўқийдиган бўлиб қолган эдилар. У зотга амалларнинг энг суюклиси, оз бўлса-да, доимий равишда бажариладигани эди».
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ أَكْثَرُ صَلاَتِهِ قَاعِدًا إِلاَّ الْمَكْتُوبَةَ وَكَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَيْهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّ . خَالَفَهُ عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ فَرَوَاهُ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, Rasululloh ﷺ vafot etgunlariga qadar farz namozdan boshqa namozlarining koʻpini oʻtirgan holda oʻqiydigan boʻlib qolgan edilar. U zotga amallarning eng suyuklisi, oz boʻlsa-da, doimiy bajarilgani edi».Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ вафот этгунларига қадар фарз намоздан бошқа намозларининг кўпини ўтирган ҳолда ўқийдиган бўлиб қолган эдилар. У зотга амалларнинг энг суюклиси, оз бўлса-да, доимий бажарилгани эди».
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ بِثَلاَثِ عَشْرَةَ رَكْعَةً فَلَمَّا كَبِرَ وَضَعُفَ أَوْتَرَ بِتِسْعٍ . خَالَفَهُ عُمَارَةُ بْنُ عُمَيْرٍ فَرَوَاهُ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنْ عَائِشَةَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ oʻn uch rakaat vitr oʻqir edilar, qariganlarida va zaiflashganlarida esa toʻqqiz rakaat vitr oʻqidilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ ўн уч ракаат витр ўқир эдилар, қариганларида ва заифлашганларида эса тўққиз ракаат витр ўқидилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ بِثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً فَلَمَّا كَبِرَ وَضَعُفَ أَوْتَرَ بِتِسْعٍ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ vitrni oʻn uch rakaat qilib oʻqirdilar. Yoshlari ulgʻayib, kuchdan qolganlarida esa vitrni toʻqqiz rakaat qilib oʻqidilar», dedi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ витрни ўн уч ракаат қилиб ўқирдилар. Ёшлари улғайиб, кучдан қолганларида эса витрни тўққиз ракаат қилиб ўқидилар», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ يَحْيَى، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا حَضَرْتُمُ الْمَرِيضَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلاَئِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ " . فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَقُولُ قَالَ " قُولِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً " . فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْهُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Bemorning yoki mayyitning oldida hozir boʻlsangiz, yaxshi soʻz aytinglar. Chunki farishtalar sizlar aytgan narsaga omin deydilar», deganlarini eshitdim. Abu Salama vafot etganida men: «Ey Allohning Rasuli, men nima deyin?» dedim. U zot: «‹Allohim, bizni va uni magʻfirat qilgin, mening uchun undan yaxshi oqibat ato etgin›, degin», dedilar. Bas, Alloh azza va jalla menga uning oʻrniga Muhammad ﷺni ato etdi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Беморнинг ёки маййитнинг олдида ҳозир бўлсангиз, яхши сўз айтинглар. Чунки фаришталар сизлар айтган нарсага омин дейдилар», деганларини эшитдим. Абу Салама вафот этганида мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен нима дейин?» дедим. У зот: «‹Аллоҳим, бизни ва уни мағфират қилгин, менинг учун ундан яхши оқибат ато этгин›, дегин», дедилар. Бас, Аллоҳ азза ва жалла менга унинг ўрнига Муҳаммад ﷺни ато этди.
أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ يُوسُفَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ يَصِلُ شَعْبَانَ بِرَمَضَانَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni ikki oyni ketma-ket roʻza tutgan holda koʻrmadim, faqat u zot Shaʼbonni Ramazonga ulardilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни икки ойни кетма-кет рўза тутган ҳолда кўрмадим, фақат у зот Шаъбонни Рамазонга улардилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصِلُ شَعْبَانَ بِرَمَضَانَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Shaʼbonni Ramazonga ulardilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбонни Рамазонга улардилар.
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ سَوَاءٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ مِنْ هَذِهِ الْجُمُعَةِ وَالاِثْنَيْنِ مِنَ الْمُقْبِلَةِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ har oyda uch kun roʻza tutar edilar: shu haftaning dushanba va payshanbasini hamda keyingi haftaning dushanbasini.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар ойда уч кун рўза тутар эдилар: шу ҳафтанинг душанба ва пайшанбасини ҳамда кейинги ҳафтанинг душанбасини.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ هُنَيْدَةَ الْخُزَاعِيِّ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ أَوَّلِ خَمِيسٍ وَالاِثْنَيْنِ وَالاِثْنَيْنِ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uch kun roʻza tutishga buyurar edilar: birinchi payshanbani, dushanbani va yana dushanbani.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уч кун рўза тутишга буюрар эдилар: биринчи пайшанбани, душанбани ва яна душанбани.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنِّي أَشْتَكِي فَقَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ " . فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ يَقْرَأُ بِـ { الطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ } .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga oʻzimning bemorligimdan shikoyat qildim. Shunda u zot: «Odamlarning ortidan, ulov ustida turgan holda tavof qil», dedilar. Men tavof qildim, Rasululloh ﷺ esa Bayt yonida namoz oʻqir va {Tur va bitilgan Kitobga qasam} ni qiroat qilar edilar. (Tur 1-2)Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га ўзимнинг беморлигимдан шикоят қилдим. Шунда у зот: «Одамларнинг ортидан, улов устида турган ҳолда тавоф қил», дедилар. Мен тавоф қилдим, Расулуллоҳ ﷺ эса Байт ёнида намоз ўқир ва {Тур ва битилган Китобга қасам} ни қироат қилар эдилар. (Тур 1-2)
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ وَضَعَتْ سُبَيْعَةُ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِأَيَّامٍ فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَزَوَّجَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Subaya eri vafotidan bir necha kun soʻng koʻzi yorydi, Rasululloh ﷺ unga turmushga chiqishni buyurdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Субая эри вафотидан бир неча кун сўнг кўзи ёрйди, Расулуллоҳ ﷺ унга турмушга чиқишни буюрдилар.
أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَأَلَتِ امْرَأَةٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلاَ أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلاَةَ قَالَ " لاَ وَلَكِنْ دَعِي قَدْرَ تِلْكَ الأَيَّامِ وَاللَّيَالِي الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا ثُمَّ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي وَصَلِّي " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺdan soʻrab: «Men istihoza koʻrayapman va pok boʻlmayapman, namozni tark etaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki hayz koʻradigan kunlaring va tunlaring qadar namozni tark et, soʻng gʻusl qilib, oʻzingga xirqa bogʻla va namoz oʻqi», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺдан сўраб: «Мен истиҳоза кўраяпман ва пок бўлмаяпман, намозни тарк этайми?» деди. У зот: «Йўқ, балки ҳайз кўрадиган кунларинг ва тунларинг қадар намозни тарк эт, сўнг ғусл қилиб, ўзингга хирқа боғла ва намоз ўқи», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَفْتَتْ لَهَا أُمُّ سَلَمَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لِتَنْظُرْ عَدَدَ اللَّيَالِي وَالأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ مِنَ الشَّهْرِ قَبْلَ أَنْ يُصِيبَهَا الَّذِي أَصَابَهَا فَلْتَتْرُكِ الصَّلاَةَ قَدْرَ ذَلِكَ مِنَ الشَّهْرِ فَإِذَا خَلَّفَتْ ذَلِكَ فَلْتَغْتَسِلْ ثُمَّ لْتَسْتَثْفِرْ بِالثَّوْبِ ثُمَّ لْتُصَلِّي " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir ayol qon oqishidan aziyat chekar edi. Umm Salama uning haqida Rasululloh ﷺdan soʻradi. U zot: «U shu holat yuz berishidan avval har oyda hayz koʻradigan tunlar va kunlar sonini hisoblab, oʻsha muddat qadar namozni tark etsin. Oʻsha muddat oʻtgach, gʻusl qilib, soʻng oʻziga mato bilan xirqa bogʻlasin, keyin namoz oʻqisin», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аёл қон оқишидан азият чекар эди. Умм Салама унинг ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан сўради. У зот: «У шу ҳолат юз беришидан аввал ҳар ойда ҳайз кўрадиган тунлар ва кунлар сонини ҳисоблаб, ўша муддат қадар намозни тарк этсин. Ўша муддат ўтгач, ғусл қилиб, сўнг ўзига мато билан хирқа боғласин, кейин намоз ўқисин», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، ح وَأَنْبَأَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي ح، وَأَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْ، بَيْنَمَا أَنَا مُضْطَجِعَةٌ، مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ حِضْتُ فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حَيْضَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنَفِسْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ . وَاللَّفْظُ لِعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan bir choyshab ostida yotgan edim, hayzim keldi. Shunda men sekin chiqib ketib, hayz vaqtida kiyadigan kiyimlarimni kiydim. Rasululloh ﷺ: ‹Hayz koʻrdingmi?› dedilar. Men: ‹Ha›, dedim. Shunda u zot meni chaqirdilar va men u zot bilan birga choyshab ostiga kirib yotdim», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бир чойшаб остида ётган эдим, ҳайзим келди. Шунда мен секин чиқиб кетиб, ҳайз вақтида киядиган кийимларимни кийдим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ҳайз кўрдингми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа›, дедим. Шунда у зот мени чақирдилар ва мен у зот билан бирга чойшаб остига кириб ётдим», дедилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عَوْفِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ رُمَيْثَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ نِسَاءَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم كَلَّمْنَهَا أَنْ تُكَلِّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّاسَ كَانُوا يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ وَتَقُولُ لَهُ إِنَّا نُحِبُّ الْخَيْرَ كَمَا تُحِبُّ عَائِشَةَ فَكَلَّمَتْهُ فَلَمْ يُجِبْهَا فَلَمَّا دَارَ عَلَيْهَا كَلَّمَتْهُ أَيْضًا فَلَمْ يُجِبْهَا وَقُلْنَ مَا رَدَّ عَلَيْكِ قَالَتْ لَمْ يُجِبْنِي . قُلْنَ لاَ تَدَعِيهِ حَتَّى يَرُدَّ عَلَيْكِ أَوْ تَنْظُرِينَ مَا يَقُولُ . فَلَمَّا دَارَ عَلَيْهَا كَلَّمَتْهُ فَقَالَ " لاَ تُؤْذِينِي فِي عَائِشَةَ فَإِنَّهُ لَمْ يَنْزِلْ عَلَىَّ الْوَحْىُ وَأَنَا فِي لِحَافِ امْرَأَةٍ مِنْكُنَّ إِلاَّ فِي لِحَافِ عَائِشَةَ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَانِ الْحَدِيثَانِ صَحِيحَانِ عَنْ عَبْدَةَ .
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning xotinlari undan Nabiy ﷺ bilan gaplashishini soʻrashib, odamlar oʻz hadyalarini Oishaning kunini kutib olib kelayotganlarini aytishni, hamda u zotga: «Biz ham Oisha yaxshilikni yaxshi koʻrgani kabi yaxshilikni yaxshi koʻramiz», deyishni tayinladilar. U u zot bilan gaplashdi, biroq u zot unga javob bermadilar. Uning navbati yana kelganda, u zot bilan yana gaplashdi, ammo u zot unga yana javob bermadilar. Ular: «U zot senga nima deb javob berdilar?» deyishdi. U: «Menga javob bermadilar», dedi. Ular: «U zot senga javob bermagunlaricha yoki nima deyishlarini bilmaguningcha u zotni qoʻyma», dedilar. Uning navbati yana kelganda, u zot bilan gaplashdi. Shunda u zot: «Oisha haqida meni ranjitma, chunki sizlardan hech bir ayolning yopinchigʻi ostida menda boʻlar ekanman, menga vahiy nozil boʻlmagan, faqat Oishaning yopinchigʻi ostida nozil boʻlgan», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг хотинлари ундан Набий ﷺ билан гаплашишини сўрашиб, одамлар ўз ҳадяларини Оишанинг кунини кутиб олиб келаётганларини айтишни, ҳамда у зотга: «Биз ҳам Оиша яхшиликни яхши кўргани каби яхшиликни яхши кўрамиз», дейишни тайинладилар. У у зот билан гаплашди, бироқ у зот унга жавоб бермадилар. Унинг навбати яна келганда, у зот билан яна гаплашди, аммо у зот унга яна жавоб бермадилар. Улар: «У зот сенга нима деб жавоб бердилар?» дейишди. У: «Менга жавоб бермадилар», деди. Улар: «У зот сенга жавоб бермагунларича ёки нима дейишларини билмагунингча у зотни қўйма», дедилар. Унинг навбати яна келганда, у зот билан гаплашди. Шунда у зот: «Оиша ҳақида мени ранжитма, чунки сизлардан ҳеч бир аёлнинг ёпинчиғи остида менда бўлар эканман, менга ваҳий нозил бўлмаган, фақат Оишанинг ёпинчиғи остида нозил бўлган», дедилар.