حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ، وَمَكَثَ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَ. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأُرَى ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ ـ أَنَّ مُكْثَهُ لِكَىْ يَنْفُذَ النِّسَاءُ قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَهُنَّ مَنِ انْصَرَفَ مِنَ الْقَوْمِ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni salom bilan tugatganlarida, ayollar (darrov) turar, u zot esa turishdan oldin joyida biroz qolar edilar. Ibn Shihob: «Menimcha — Alloh yaxshiroq bilguvchi — u zotning (biroz) qolishidan maqsad — ayollar namozni tugatgan erkaklardan oldin (masjiddan) chiqib ketishi edi», — dedi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни салом билан тугатганларида, аёллар (дарров) турар, у зот эса туришдан олдин жойида бироз қолар эдилар. Ибн Шиҳоб: «Менимча — Аллоҳ яхшироқ билгувчи — у зотнинг (бироз) қолишидан мақсад — аёллар намозни тугатган эркаклардан олдин (масжиддан) чиқиб кетиши эди», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا سَلَّمَ يَمْكُثُ فِي مَكَانِهِ يَسِيرًا. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَنُرَى ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ ـ لِكَىْ يَنْفُذَ مَنْ يَنْصَرِفُ مِنَ النِّسَاءِ. وَقَالَ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، كَتَبَ إِلَيْهِ قَالَ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ الْفِرَاسِيَّةُ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ مِنْ صَوَاحِبَاتِهَا قَالَتْ كَانَ يُسَلِّمُ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ، فَيَدْخُلْنَ بُيُوتَهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَنْصَرِفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَتْنِي هِنْدُ الْفِرَاسِيَّةُ. وَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ الْفِرَاسِيَّةُ. وَقَالَ الزُّبَيْدِيُّ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ أَنَّ هِنْدَ بِنْتَ الْحَارِثِ الْقُرَشِيَّةَ أَخْبَرَتْهُ، وَكَانَتْ تَحْتَ مَعْبَدِ بْنِ الْمِقْدَادِ ـ وَهْوَ حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَتْ تَدْخُلُ عَلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ الْقُرَشِيَّةُ. وَقَالَ ابْنُ أَبِي عَتِيقٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ الْفِرَاسِيَّةِ. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنِ امْرَأَةٍ مِنْ قُرَيْشٍ حَدَّثَتْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Paygʻambar ﷺ namozni salom bilan tugatganlarida, joyida biroz qolar edilar». Ibn Shihob: «Menimcha — Alloh yaxshiroq bilguvchi — u zot namoz oʻqigan ayollarning (masjiddan) chiqib ketishini kutar edilar», — dedi. Ibn Shihob yozdiki, u buni Hind bint al-Horis al-Firosiyadan — u Paygʻambar ﷺ ning zavjasi Ummu Salamadan (eshitgan); Hind Ummu Salamaning sahobalaridan edi — eshitdi; (Hind) dedi: «Paygʻambar ﷺ namozni salom bilan tugatganlarida, ayollar (darrov) ketar va Rasululloh ﷺ (joydan) ketishdan oldin oʻz uylariga kirib olar edi».Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Пайғамбар ﷺ намозни салом билан тугатганларида, жойида бироз қолар эдилар». Ибн Шиҳоб: «Менимча — Аллоҳ яхшироқ билгувчи — у зот намоз ўқиган аёлларнинг (масжиддан) чиқиб кетишини кутар эдилар», — деди. Ибн Шиҳоб ёздики, у буни Ҳинд бинт ал-Ҳорис ал-Фиросиядан — у Пайғамбар ﷺ нинг завжаси Умму Саламадан (эшитган); Ҳинд Умму Саламанинг саҳобаларидан эди — эшитди; (Ҳинд) деди: «Пайғамбар ﷺ намозни салом билан тугатганларида, аёллар (дарров) кетар ва Расулуллоҳ ﷺ (жойдан) кетишдан олдин ўз уйларига кириб олар эди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ، أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهَا أَنَّ النِّسَاءَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُنَّ إِذَا سَلَّمْنَ مِنَ الْمَكْتُوبَةِ قُمْنَ، وَثَبَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ صَلَّى مِنَ الرِّجَالِ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَإِذَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ الرِّجَالُ.
Ummu Salama (Paygʻambar ﷺ ning zavjasi) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayotlik paytlarida ayollar farz namozlarini salom bilan tugatgach, (darrov) turar edi. Paygʻambar ﷺ va erkaklar esa Alloh xohlagancha oʻz joylarida qolar edi. Paygʻambar ﷺ turganlarida, erkaklar ham turar edi.Умму Салама (Пайғамбар ﷺ нинг завжаси) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаётлик пайтларида аёллар фарз намозларини салом билан тугатгач, (дарров) турар эди. Пайғамбар ﷺ ва эркаклар эса Аллоҳ хоҳлаганча ўз жойларида қолар эди. Пайғамбар ﷺ турганларида, эркаклар ҳам турар эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ، وَيَمْكُثُ هُوَ فِي مَقَامِهِ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَ. قَالَ نَرَى ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ ـ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ لِكَىْ يَنْصَرِفَ النِّسَاءُ قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَهُنَّ أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni salom bilan tugatganlarida, ayollar darrov turar, Rasululloh ﷺ esa turishdan oldin joyida biroz qolar edilar. (Roviy Zuhriy dedi: «Menimcha — Alloh yaxshiroq bilguvchi — u zot shunday qildilarki, ayollar erkaklar ularga yetib olishdan oldin (masjiddan) ketsin».)Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни салом билан тугатганларида, аёллар дарров турар, Расулуллоҳ ﷺ эса туришдан олдин жойида бироз қолар эдилар. (Ровий Зуҳрий деди: «Менимча — Аллоҳ яхшироқ билгувчи — у зот шундай қилдиларки, аёллар эркаклар уларга етиб олишдан олдин (масжиддан) кецин».)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدَ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ، وَهُوَ يَمْكُثُ فِي مَقَامِهِ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَ. قَالَتْ نُرَى ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ ـ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ لِكَىْ يَنْصَرِفَ النِّسَاءُ قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَهُنَّ الرِّجَالُ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni salom bilan tugatganlarida, ayollar darrov turar, Rasululloh ﷺ esa turishdan oldin joyida biroz qolar edilar. Roviy Zuhriy: «Menimcha — Alloh yaxshiroq bilguvchi — u zot shunday qildilarki, ayollar erkaklar ularga yetib olishdan oldin (masjiddan) ketsin», — dedi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни салом билан тугатганларида, аёллар дарров турар, Расулуллоҳ ﷺ эса туришдан олдин жойида бироз қолар эдилар. Ровий Зуҳрий: «Менимча — Аллоҳ яхшироқ билгувчи — у зот шундай қилдиларки, аёллар эркаклар уларга етиб олишдан олдин (масжиддан) кецин», — деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَيْقَظَ لَيْلَةً فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنَ الْفِتْنَةِ، مَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْخَزَائِنِ مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ، يَا رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ ".
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Paygʻambar ﷺ turib: «Subhanalloh! Bu kecha Alloh qancha fitnalarni nozil qildi va qancha xazinalar indirildi (ochildi)! Boring va shu xonalardagi uxlab yotgan ayollarni (namozga) uygʻotinglar; ehtimol, bu dunyoda kiyingan (ayol) Oxiratda yalangʻoch boʻladi», — dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Пайғамбар ﷺ туриб: «Субҳаналлоҳ! Бу кеча Аллоҳ қанча фитналарни нозил қилди ва қанча хазиналар индирилди (очилди)! Боринг ва шу хоналардаги ухлаб ётган аёлларни (намозга) уйғотинглар; эҳтимол, бу дунёда кийинган (аёл) Охиратда яланғоч бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي. فَقَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ، وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ". فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ، وَهْوَ يَقْرَأُ [quran sura="52" aya_start="1" aya_end="2"]{وَالطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ}
Ummu Salama (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺ ning zavjasi — rivoyat qiladi: Men Rasululloh ﷺ ga — oʻzimning kasalligimni — aytdim. Bas, u zot: «Odamlarning ortidan (chetda) minib tavof qil», — dedilar. Men shunday qildim va oʻsha paytda Paygʻambar ﷺ Kaʼba yonida namoz oʻqib, Tur surasini qiroat qilayotgan edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺ нинг завжаси — ривоят қилади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га — ўзимнинг касаллигимни — айтдим. Бас, у зот: «Одамларнинг ортидан (четда) миниб тавоф қил», — дедилар. Мен шундай қилдим ва ўша пайтда Пайғамбар ﷺ Каъба ёнида намоз ўқиб, Тур сурасини қироат қилаётган эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ يَحْيَى بْنُ أَبِي زَكَرِيَّاءَ الْغَسَّانِيُّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهْوَ بِمَكَّةَ، وَأَرَادَ الْخُرُوجَ، وَلَمْ تَكُنْ أُمُّ سَلَمَةَ طَافَتْ بِالْبَيْتِ وَأَرَادَتِ الْخُرُوجَ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أُقِيمَتْ صَلاَةُ الصُّبْحِ فَطُوفِي عَلَى بَعِيرِكِ، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ ". فَفَعَلَتْ ذَلِكَ، فَلَمْ تُصَلِّ حَتَّى خَرَجَتْ.
Ummu Salama (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺ ning zavjasi — rivoyat qiladi: Men Rasululloh ﷺ ga (oʻz kasalligimni) aytdim. (Boshqa rivoyatchilar orqali Ummu Salama rivoyat qildi:) Rasululloh ﷺ Makkada ekanlarida va (Makkadan) chiqishga endigina qaror qilganlarida — u (Ummu Salama) esa hali Kaʼbani tavof qilmagan edi — (uni eshitgach) Paygʻambar ﷺ: «Bomdod namozi boshlanganda, odamlar namozda turgan paytda, tuyangda tavof qil», — dedilar. Bas, u shunday qildi va — masjiddan chiqguncha — tavofning ikki rakat (namozini) oʻqimadi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺ нинг завжаси — ривоят қилади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га (ўз касаллигимни) айтдим. (Бошқа ривоятчилар орқали Умму Салама ривоят қилди:) Расулуллоҳ ﷺ Маккада эканларида ва (Маккадан) чиқишга эндигина қарор қилганларида — у (Умму Салама) эса ҳали Каъбани тавоф қилмаган эди — (уни эшитгач) Пайғамбар ﷺ: «Бомдод намози бошланганда, одамлар намозда турган пайтда, туянгда тавоф қил», — дедилар. Бас, у шундай қилди ва — масжиддан чиқгунча — тавофнинг икки ракат (намозини) ўқимади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي. فَقَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ". فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ، وَهْوَ يَقْرَأُ بِالطُّورِ وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga — kasalligimni — aytdim. U zot: «Odamlarning ortidan minib (Kaʼbani) tavof qil», — dedilar. Bas, men tavof qildim va oʻsha paytda Rasululloh ﷺ Kaʼba yonida namoz oʻqib, Tur surasini qiroat qilayotgan edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га — касаллигимни — айтдим. У зот: «Одамларнинг ортидан миниб (Каъбани) тавоф қил», — дедилар. Бас, мен тавоф қилдим ва ўша пайтда Расулуллоҳ ﷺ Каъба ёнида намоз ўқиб, Тур сурасини қироат қилаётган эдилар.
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، وَعَمْرٍو، وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتِ اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنَ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنَ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ، فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ ".
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Rasululloh ﷺ uygʻonib: «Subhanalloh! Bu kecha qancha balolar nozil boʻldi, qancha xazinalar ochildi! Boringlar, shu xonalardagi uxlab yotgan (ayollar)ni (namozga) uygʻotinglar! Bu dunyoda kiyingan (nafs) oxiratda yalangʻoch boʻlishi mumkin», — dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Расулуллоҳ ﷺ уйғониб: «Субҳаналлоҳ! Бу кеча қанча балолар нозил бўлди, қанча хазиналар очилди! Боринглар, шу хоналардаги ухлаб ётган (аёллар)ни (намозга) уйғотинглар! Бу дунёда кийинган (нафс) охиратда яланғоч бўлиши мумкин», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ، فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ مِنْ غُسْلٍ إِذَا احْتَلَمَتْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا رَأَتِ الْمَاءَ ". فَغَطَّتْ أُمُّ سَلَمَةَ ـ تَعْنِي وَجْهَهَا ـ وَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَتَحْتَلِمُ الْمَرْأَةُ قَالَ " نَعَمْ تَرِبَتْ يَمِينُكِ فَبِمَ يُشْبِهُهَا وَلَدُهَا ".
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Albatta, Alloh haqni (aytishdan) uyalmaydi. Ayol kishi tush koʻrib (ihtilom boʻlsa), gusl qilishi kerakmi?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Ha, agar (suv) izini koʻrsa», — dedilar. Ummu Salama yuzini yopib: «Yo Rasululloh, ayol kishida ham (suv) chiqadimi?» — dedi. U zot: «Ha — oʻng qoʻling tuproqqa (belansin) — shuning uchun ham bola onasi-ga oʻxshaydi», — dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Албатта, Аллоҳ ҳақни (айтишдан) уялмайди. Аёл киши туш кўриб (иҳтилом бўлса), гусл қилиши керакми?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Ҳа, агар (сув) изини кўрса», — дедилар. Умму Салама юзини ёпиб: «Ё Расулуллоҳ, аёл кишида ҳам (сув) чиқадими?» — деди. У зот: «Ҳа — ўнг қўлинг тупроққа (белансин) — шунинг учун ҳам бола онаси-га ўхшайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم آلَى مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا، فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ شَهْرًا. فَقَالَ " إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا ".
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir oy davomida zavjalaridan uzoqlashishga (yaqinlashmaslikka) qasam (nazr) qilgan edilar va yigirma toʻqqiz kun tugagach, u zot — yo ertalab, yo peshindan keyin — zavjalari oldiga bordilar. Kimdir u zotga: «Siz bir oy zavjalaringiz oldiga bormaslikka qasam qilgan edingiz», — dedi. U zot: «Oy yigirma toʻqqiz kun (ham boʻladi)», — deb javob berdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир ой давомида завжаларидан узоқлашишга (яқинлашмасликка) қасам (назр) қилган эдилар ва йигирма тўққиз кун тугагач, у зот — ё эрталаб, ё пешиндан кейин — завжалари олдига бордилар. Кимдир у зотга: «Сиз бир ой завжаларингиз олдига бормасликка қасам қилган эдингиз», — деди. У зот: «Ой йигирма тўққиз кун (ҳам бўлади)», — деб жавоб бердилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّهَا أُمَّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سَمِعَ خُصُومَةً بِبَابِ حُجْرَتِهِ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ، فَقَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ، فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ، فَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَدَقَ، فَأَقْضِيَ لَهُ بِذَلِكَ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنَ النَّارِ، فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ فَلْيَتْرُكْهَا ".
Ummu Salama (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺ ning zavjasi — rivoyat qiladi: Allohning Rasuli ﷺ oʻz hujrasi eshigi oldida baʼzi odamlarning janjallashayotganini eshitdi. U zot (tashqariga) chiqdi va: «Men faqat bir inson(man) va menga daʼvogarlar (oʻz muammolarini hal qildirishga) keladi; ehtimol, sizlardan biri boshqasidan koʻra oʻz daʼvosini ravshanroq (chiroyliroq) bayon qilar va men uni rost deb oʻylab, uning foydasiga hukm qilar(man). Bas, agar men bir musulmonning haqini — xato bilan — boshqasiga bersam, u — albatta, (doʻzax) oʻtining bir boʻlagi(dir); u (haqni) olish yoki (undan) voz kechish ixtiyoriga ega(dir)», — dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺ нинг завжаси — ривоят қилади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ўз ҳужраси эшиги олдида баъзи одамларнинг жанжаллашаётганини эшитди. У зот (ташқарига) чиқди ва: «Мен фақат бир инсон(ман) ва менга даъвогарлар (ўз муаммоларини ҳал қилдиришга) келади; эҳтимол, сизлардан бири бошқасидан кўра ўз даъвосини равшанроқ (чиройлироқ) баён қилар ва мен уни рост деб ўйлаб, унинг фойдасига ҳукм қилар(ман). Бас, агар мен бир мусулмоннинг ҳақини — хато билан — бошқасига берсам, у — албатта, (дўзах) ўтининг бир бўлаги(дир); у (ҳақни) олиш ёки (ундан) воз кечиш ихтиёрига эга(дир)», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّهَا قَالَتْ جَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ امْرَأَةُ أَبِي طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ، هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ مِنْ غُسْلٍ إِذَا هِيَ احْتَلَمَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ إِذَا رَأَتِ الْمَاءَ ".
Ummu Salama (moʻminlar onasi) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning xotini Ummu Sulaym Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, albatta Alloh haqni (aytishdan) uyalmaydi. Ayol kishi tush koʻrsa (ihtilom boʻlsa), gusl qilishi kerakmi?» — dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, agar (suv) izini koʻrsa», — dedilar.Умму Салама (мўминлар онаси) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг хотини Умму Сулайм Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, албатта Аллоҳ ҳақни (айтишдан) уялмайди. Аёл киши туш кўрса (иҳтилом бўлса), гусл қилиши керакми?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, агар (сув) изини кўрса», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَىَّ، وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَلْحَنُ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا بِقَوْلِهِ، فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ فَلاَ يَأْخُذْهَا ".
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir marta Allohning Rasuli ﷺ: «Sizlar oʻz daʼvolaringizni menga keltirasiz va sizlardan baʼzilari oʻz daʼvosini bayon qilishda (boshqalardan) koʻra notiqroq (taʼsirchanroq) boʻlishi mumkin. Bas, agar men — birovning (chiroyli) bayoni sababli — uning haqini xato bilan boshqasiga bersam, men unga — aslida — bir parcha (doʻzax) oʻtini bergan boʻlaman; bas, u uni olmasin», — dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир марта Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сизлар ўз даъволарингизни менга келтирасиз ва сизлардан баъзилари ўз даъвосини баён қилишда (бошқалардан) кўра нотиқроқ (таъсирчанроқ) бўлиши мумкин. Бас, агар мен — бировнинг (чиройли) баёни сабабли — унинг ҳақини хато билан бошқасига берсам, мен унга — аслида — бир парча (дўзах) ўтини берган бўламан; бас, у уни олмасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أُمِّ سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ حَدَّثَتْهَا قَالَتْ، بَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم مُضْطَجِعَةً فِي خَمِيصَةٍ إِذْ حِضْتُ، فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي قَالَ " أَنُفِسْتِ ". قُلْتُ نَعَمْ. فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan bitta junli choyshab ostida yotgan paytimda, hayz koʻrdim. Men sirgʻalib chiqib, hayz kiyimini kiydim. U zot: «Nifos (hayz) koʻrdingmi?» — dedilar. Men: «Ha», — dedim. Soʻng u zot meni chaqirdilar va oʻzlari bilan oʻsha choyshab ostida yotqizdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан битта жунли чойшаб остида ётган пайтимда, ҳайз кўрдим. Мен сирғалиб чиқиб, ҳайз кийимини кийдим. У зот: «Нифос (ҳайз) кўрдингми?» — дедилар. Мен: «Ҳа», — дедим. Сўнг у зот мени чақирдилар ва ўзлари билан ўша чойшаб остида ётқиздилар.
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ بَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم مُضْطَجِعَةً فِي خَمِيلَةٍ حِضْتُ، فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَقَالَ " أَنُفِسْتِ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan junli choyshab ostida yotgan paytimda, hayz koʻrdim. Men sirgʻalib chiqib, hayz kiyimini kiydim. Paygʻambar ﷺ: «Hayz koʻrdingmi?» — dedilar. Men: «Ha», — dedim. U zot meni chaqirdilar va men u zot bilan junli choyshab ostida yotdim.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан жунли чойшаб остида ётган пайтимда, ҳайз кўрдим. Мен сирғалиб чиқиб, ҳайз кийимини кийдим. Пайғамбар ﷺ: «Ҳайз кўрдингми?» — дедилар. Мен: «Ҳа», — дедим. У зот мени чақирдилар ва мен у зот билан жунли чойшаб остида ётдим.
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، سَمِعَ سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّهَا أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ دَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي مُخَنَّثٌ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ الطَّائِفَ غَدًا فَعَلَيْكَ بِابْنَةِ غَيْلاَنَ، فَإِنَّهَا تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ. وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَدْخُلَنَّ هَؤُلاَءِ عَلَيْكُنَّ ". قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ الْمُخَنَّثُ هِيتٌ. حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا، وَزَادَ وَهْوَ مُحَاصِرٌ الطَّائِفَ يَوْمَئِذٍ.
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi:) Paygʻambar ﷺ mening oldimga kirdilar — yonimda bir muxannas (ayolsifat erkak) bor edi. Men uni Abdulloh ibn Abu Umayyaga: «Ey Abdulloh, agar Alloh ertaga sizlarga Toifni fath qilsa, sen Gʻaylonning qizini (xotinlikka ol)ni (gʻanimat bil); chunki u toʻrt (burma) bilan keladi, sakkiz (burma) bilan ketadi (yaʼni juda toʻla badanlik)», deganini eshitdim. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Bular sizlarning oldingizga aslo kirmasin!» dedilar. Ibn Uyayna: Ibn Jurayj: «(Oʻsha) muxannasning (ismi) Hiyt edi», dedi. Mahmud (Abu Usomadan, Hishomdan) shuni keltirdi va ziyoda qildi: «U (zot) oʻsha kuni Toifni qamal qilayotgan edilar».(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди:) Пайғамбар ﷺ менинг олдимга кирдилар — ёнимда бир муханнас (аёлсифат эркак) бор эди. Мен уни Абдуллоҳ ибн Абу Умайяга: «Эй Абдуллоҳ, агар Аллоҳ эртага сизларга Тоифни фатҳ қилса, сен Ғайлоннинг қизини (хотинликка ол)ни (ғанимат бил); чунки у тўрт (бурма) билан келади, саккиз (бурма) билан кетади (яъни жуда тўла баданлик)», деганини эшитдим. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Булар сизларнинг олдингизга асло кирмасин!» дедилар. Ибн Уяйна: Ибн Журайж: «(Ўша) муханнаснинг (исми) Ҳийт эди», деди. Маҳмуд (Абу Усомадан, Ҳишомдан) шуни келтирди ва зиёда қилди: «У (зот) ўша куни Тоифни қамал қилаётган эдилар».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي فَقَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ، وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ". فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ يَقْرَأُ بِالطُّورِ وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ.
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi:) Men Rasululloh ﷺga — kasal (betobman) ekanimni — shikoyat qildim. U zot: «Odamlarning ortidan (chetroqdan), mingan holda tavof qil», dedilar. Men tavof qildim — Rasululloh ﷺ esa Baytning yonida namoz oʻqib, ‹Vat-Tur. Va kitobin mastur (satrlangan kitobga qasam)› (Tur surasi, 1-2) (oyatlarini) oʻqir edilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺга — касал (бетобман) эканимни — шикоят қилдим. У зот: «Одамларнинг ортидан (четроқдан), минган ҳолда тавоф қил», дедилар. Мен тавоф қилдим — Расулуллоҳ ﷺ эса Байтнинг ёнида намоз ўқиб, ‹Ват-Тур. Ва китобин мастур (сатрланган китобга қасам)› (Тур сураси, 1-2) (оятларини) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ،. وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، أَنَّ عِكْرِمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَلَفَ لاَ يَدْخُلُ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ شَهْرًا، فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا عَلَيْهِنَّ أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا قَالَ " إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) xabar berdi)ki, Paygʻambar ﷺ oʻ z ahli (zavjalari)dan baʼzisining oldigʻa bir oy kirmaslikka qasam qildilar. Yigirma toʻ qqiz kun oʻ tgach, u zot ularning oldigʻa ertalab — yoki kechqurun — kirdilar. Unga: «Ey Allohning Paygʻambari, sen ularning oldigʻa bir oy kirmaslikka qasam qilgan eding-ku», deyildi. U zot: «Albatta oy — (baʼzan) yigirma toʻ qqiz kun boʻ ladi», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) хабар берди)ки, Пайғамбар ﷺ ў з аҳли (завжалари)дан баъзисининг олдиға бир ой кирмасликка қасам қилдилар. Йигирма тў ққиз кун ў тгач, у зот уларнинг олдиға эрталаб — ёки кечқурун — кирдилар. Унга: «Эй Аллоҳнинг Пайғамбари, сен уларнинг олдиға бир ой кирмасликка қасам қилган эдинг-ку», дейилди. У зот: «Албатта ой — (баъзан) йигирма тў ққиз кун бў лади», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَهَا وَفِي الْبَيْتِ مُخَنَّثٌ، فَقَالَ الْمُخَنَّثُ لأَخِي أُمِّ سَلَمَةَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ إِنْ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ الطَّائِفَ غَدًا أَدُلُّكَ عَلَى ابْنَةِ غَيْلاَنَ، فَإِنَّهَا تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَدْخُلَنَّ هَذَا عَلَيْكُنَّ ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ uning huzurida edilar; uyda bir muxannas (xunasa erkak) bor edi. (Oʻ sha) muxannas Ummu Salamaning akasi Abdulloh ibn Abu Umayyaga: «Agar Alloh ertaga sizlarga Toifni fath qilsa (ochib bersa), men senga Gʻ aylonning qizini koʻ rsataman; chunki u (semizligidan) toʻ rt (qatlamli soʻ lish) bilan (oldiga) yuzlanar, sakkiz (qatlam) bilan orqaga burilar (yaʼni belidagi yogʻ qatlamlari)» dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Bu (kishi) sizlarning (uyingizga) aslo kirmasin», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ унинг ҳузурида эдилар; уйда бир муханнас (хунаса эркак) бор эди. (Ў ша) муханнас Умму Саламанинг акаси Абдуллоҳ ибн Абу Умайяга: «Агар Аллоҳ эртага сизларга Тоифни фатҳ қилса (очиб берса), мен сенга Ғ айлоннинг қизини кў рсатаман; чунки у (семизлигидан) тў рт (қатламли сў лиш) билан (олдига) юзланар, саккиз (қатлам) билан орқага бурилар (яъни белидаги ёғ қатламлари)» деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Бу (киши) сизларнинг (уйингизга) асло кирмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ الأَعْرَجِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ عَنْ أُمِّهَا أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ امْرَأَةً مِنْ أَسْلَمَ يُقَالُ لَهَا سُبَيْعَةُ كَانَتْ تَحْتَ زَوْجِهَا، تُوُفِّيَ عَنْهَا وَهْىَ حُبْلَى، فَخَطَبَهَا أَبُو السَّنَابِلِ بْنُ بَعْكَكٍ، فَأَبَتْ أَنْ تَنْكِحَهُ، فَقَالَ وَاللَّهِ مَا يَصْلُحُ أَنْ تَنْكِحِيهِ حَتَّى تَعْتَدِّي آخِرَ الأَجَلَيْنِ. فَمَكُثَتْ قَرِيبًا مِنْ عَشْرِ لَيَالٍ ثُمَّ جَاءَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " انْكِحِي ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) (Paygʻambar ﷺning zavjasi) rivoyat qildi)ki, Aslamdan Subayʼa deb ataladigan bir ayol oʻ z eri (nikohida) edi; (eri) uni — u homilador (boʻ lgan) holda — (vafot etib) tark qildi (vafot etdi). Abu Sanobil ibn Baʼkak unga xostgorlik qildi; (lekin) u unga tegishdan bosh tortdi. U: «Allohga qasamki, sen — to ikki muddatning oxirgi (uzunrogʻ i)ni idda (sifatida) tutmaguncha — unga tegishing toʻ gʻ ri kelmaydi» dedi. (Subayʼa) oʻ n kechacha yaqin turdi (kutdi), soʻng Paygʻambar ﷺning oldiga keldi. U zot: «(Endi) nikohlanaver» dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) (Пайғамбар ﷺнинг завжаси) ривоят қилди)ки, Асламдан Субайъа деб аталадиган бир аёл ў з эри (никоҳида) эди; (эри) уни — у ҳомиладор (бў лган) ҳолда — (вафот этиб) тарк қилди (вафот этди). Абу Санобил ибн Баъкак унга хостгорлик қилди; (лекин) у унга тегишдан бош тортди. У: «Аллоҳга қасамки, сен — то икки муддатнинг охирги (узунроғ и)ни идда (сифатида) тутмагунча — унга тегишинг тў ғ ри келмайди» деди. (Субайъа) ў н кечача яқин турди (кутди), сўнг Пайғамбар ﷺнинг олдига келди. У зот: «(Энди) никоҳланавер» дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّهَا، أَنَّ امْرَأَةً، تُوُفِّيَ زَوْجُهَا فَخَشُوا عَلَى عَيْنَيْهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنُوهُ فِي الْكُحْلِ فَقَالَ " لاَ تَكَحَّلْ قَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ تَمْكُثُ فِي شَرِّ أَحْلاَسِهَا أَوْ شَرِّ بَيْتِهَا، فَإِذَا كَانَ حَوْلٌ فَمَرَّ كَلْبٌ رَمَتْ بِبَعَرَةٍ، فَلاَ حَتَّى تَمْضِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, bir ayolning eri vafot etdi; (oilasi) uning koʻ zlaridan qoʻ rqdi (kasallikdan) va Rasululloh ﷺning oldiga kelib, surma (qoʻ yish) haqida izn soʻradi. U zot: «(Yoʻq,) surma qoʻ ymasin. (Avval) birortangiz oʻ z (uyining) eng yomon (kiyim-kechagi) yoki eng yomon uyida (bir yil) turar edi; bir yil boʻ lib, (oldidan) it oʻ tsa, (ipoq) tezak otar edi (motamni shunday tugatar edi). Yoʻq — to toʻ rt oy-u oʻ n (kun) oʻ tguncha (surma qoʻ ymasin)» dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, бир аёлнинг эри вафот этди; (оиласи) унинг кў зларидан қў рқди (касалликдан) ва Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келиб, сурма (қў йиш) ҳақида изн сўради. У зот: «(Йўқ,) сурма қў ймасин. (Аввал) бирортангиз ў з (уйининг) энг ёмон (кийим-кечаги) ёки энг ёмон уйида (бир йил) турар эди; бир йил бў либ, (олдидан) ит ў ца, (ипоқ) тезак отар эди (мотамни шундай тугатар эди). Йўқ — то тў рт ой-у ў н (кун) ў тгунча (сурма қў ймасин)» дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لِي مِنْ أَجْرٍ فِي بَنِي أَبِي سَلَمَةَ أَنْ أُنْفِقَ عَلَيْهِمْ، وَلَسْتُ بِتَارِكَتِهِمْ هَكَذَا وَهَكَذَا، إِنَّمَا هُمْ بَنِيَّ. قَالَ " نَعَمْ لَكِ أَجْرُ مَا أَنْفَقْتِ عَلَيْهِمْ ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, Abu Salamaning bolalariga — ularga nafaqa qilsam — menga ajr bormi? Men ularni mana bunday (tashlab ketuvchi) emasman; ular — mening (ham) bolalarim-ku» dedim. U zot: «Ha, senga — ularga nafaqa qilgan (narsang)ning ajri bordir» dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Саламанинг болаларига — уларга нафақа қилсам — менга ажр борми? Мен уларни мана бундай (ташлаб кетувчи) эмасман; улар — менинг (ҳам) болаларим-ку» дедим. У зот: «Ҳа, сенга — уларга нафақа қилган (нарсанг)нинг ажри бордир» дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الَّذِي يَشْرَبُ فِي إِنَاءِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ ".
(Ummu Salama (Paygʻambar ﷺning zavjasi) (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Kumush idishda ichadigan (kishi) — albatta oʻ z qorniga jahannam olovini (gʻ ulduratib) quyadi» dedilar.(Умму Салама (Пайғамбар ﷺнинг завжаси) (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш идишда ичадиган (киши) — албатта ў з қорнига жаҳаннам оловини (ғ улдуратиб) қуяди» дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ امْرَأَةً تُوُفِّيَ زَوْجُهَا فَاشْتَكَتْ عَيْنَهَا، فَذَكَرُوهَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرُوا لَهُ الْكُحْلَ، وَأَنَّهُ يُخَافُ عَلَى عَيْنِهَا، فَقَالَ " لَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ تَمْكُثُ فِي بَيْتِهَا فِي شَرِّ أَحْلاَسِهَا ـ أَوْ فِي أَحْلاَسِهَا فِي شَرِّ بَيْتِهَا ـ فَإِذَا مَرَّ كَلْبٌ رَمَتْ بَعْرَةً، فَلاَ، أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺning zavjasi — rivoyat qildi)ki, bir ayol Rasululloh ﷺning oldiga kelib: «Ey Allohning Rasuli, mening qizimning eri vafot etdi; uning koʻ zi ogʻ riyapti; unga surma (kuhl) qoʻ ysakmi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Yoʻq» dedilar — ikki yoki uch marta; har safar: «Yoʻq» dedilar. Soʻng: «(Bu iddat) atigi toʻ rt oy-u oʻ n (kun)dir; holbuki sizlardan biringiz johiliyatda — bir yil tugagan paytda — (motam belgisi sifatida) bir tezak (parchasini) otar edi» dedilar. (Humayd: «Men Zaynabga: ‹Bir yil tugagan paytda tezak otar edi (degani) nima?› dedim» dedi; soʻng u (buni) bayon qildi.)(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺнинг завжаси — ривоят қилди)ки, бир аёл Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг қизимнинг эри вафот этди; унинг кў зи оғ рияпти; унга сурма (куҳл) қў йсакми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ» дедилар — икки ёки уч марта; ҳар сафар: «Йўқ» дедилар. Сўнг: «(Бу иддат) атиги тў рт ой-у ў н (кун)дир; ҳолбуки сизлардан бирингиз жоҳилиятда — бир йил тугаган пайтда — (мотам белгиси сифатида) бир тезак (парчасини) отар эди» дедилар. (Ҳумайд: «Мен Зайнабга: ‹Бир йил тугаган пайтда тезак отар эди (дегани) нима?› дедим» деди; сўнг у (буни) баён қилди.)
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَهْبِ بْنِ عَطِيَّةَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيُّ، أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى فِي بَيْتِهَا جَارِيَةً فِي وَجْهِهَا سَفْعَةٌ فَقَالَ " اسْتَرْقُوا لَهَا، فَإِنَّ بِهَا النَّظْرَةَ ". وَقَالَ عُقَيْلٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ عَنِ الزُّبَيْدِيِّ.
(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ uning uyida — yuzida safʼa (qoramtir dogʻ ) (bor) bir joriya (qiz)ni koʻ rib: «Unga ruqya qildiringlar; chunki unda nazra (koʻ z tegishi) bor» dedilar. (Uqayl, Zuhriydan: ‹Menga Urva, Paygʻambar ﷺdan xabar berdi› dedi; Abdulloh ibn Solim, Zubaydiydan unga mutobaat qildi.)(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ унинг уйида — юзида сафъа (қорамтир доғ ) (бор) бир жория (қиз)ни кў риб: «Унга руқя қилдиринглар; чунки унда назра (кў з тегиши) бор» дедилар. (Уқайл, Зуҳрийдан: ‹Менга Урва, Пайғамбар ﷺдан хабар берди› деди; Абдуллоҳ ибн Солим, Зубайдийдан унга мутобаат қилди.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتِ اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ وَهْوَ يَقُولُ " لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنَ الْفِتْنَةِ، مَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْخَزَائِنِ، مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ، كَمْ مِنْ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ". قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَانَتْ هِنْدٌ لَهَا أَزْرَارٌ فِي كُمَّيْهَا بَيْنَ أَصَابِعِهَا.
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺ kechasi uygʻonib (shunday) der edilar: «La ilaha illalloh! Bu kecha qanday fitnalar nozil qilindi! Qanday xazinalar nozil qilindi (ochildi)! Hujralar sohibalarini (zavjalarni namozga) kim uygʻotadi? Bu dunyoda kiyingan (ayol)lardan qanchasi qiyomat kuni yalangʻoch boʻladi!» (Zuhriy aytdi: Hindning yenglarida, barmoqlari orasida tugmalar bor edi.)(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺ кечаси уйғониб (шундай) дер эдилар: «Ла илаҳа иллаллоҳ! Бу кеча қандай фитналар нозил қилинди! Қандай хазиналар нозил қилинди (очилди)! Ҳужралар соҳибаларини (завжаларни намозга) ким уйғотади? Бу дунёда кийинган (аёл)лардан қанчаси қиёмат куни яланғоч бўлади!» (Зуҳрий айтди: Ҳинднинг енгларида, бармоқлари орасида тугмалар бор эди.)
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، أَنَّ عُرْوَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَهَا وَفِي الْبَيْتِ مُخَنَّثٌ، فَقَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ أَخِي أُمِّ سَلَمَةَ يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنْ فُتِحَ لَكُمْ غَدًا الطَّائِفُ، فَإِنِّي أَدُلُّكَ عَلَى بِنْتِ غَيْلاَنَ، فَإِنَّهَا تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَدْخُلَنَّ هَؤُلاَءِ عَلَيْكُنَّ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ يَعْنِي أَرْبَعَ عُكَنِ بَطْنِهَا، فَهْىَ تُقْبِلُ بِهِنَّ، وَقَوْلُهُ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ. يَعْنِي أَطْرَافَ هَذِهِ الْعُكَنِ الأَرْبَعِ، لأَنَّهَا مُحِيطَةٌ بِالْجَنْبَيْنِ حَتَّى لَحِقَتْ وَإِنَّمَا قَالَ بِثَمَانٍ. وَلَمْ يَقُلْ بِثَمَانِيَةٍ. وَوَاحِدُ الأَطْرَافِ وَهْوَ ذَكَرٌ، لأَنَّهُ لَمْ يَقُلْ ثَمَانِيَةَ أَطْرَافٍ.
(Ummu Salama (roziyallohu anho) xabar berishlaricha,) Paygʻambar ﷺ uning (Ummu Salama)ning huzurlarida edilar, uyda esa bir muxannas (ayolsifat erkak) bor edi. U (muxannas) Ummu Salamaning akasi Abdullohga: «Ey Abdulloh, agar ertaga sizlarga Toif fath etilsa, men senga Gʻaylonning qizini koʻrsatay; chunki u (semizligidan) toʻrt (burma) bilan oldinga keladi va sakkiz (burma) bilan orqaga qaytadi» dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Bular (muxannaslar) sizlarning (yoningizga) kirmasin» dedilar. (Abu Abdulloh (Buxoriy) aytdi: «toʻrt bilan oldinga keladi va sakkiz bilan orqaga qaytadi» degani — uning qornidagi toʻrtta burma (boʻlib), u shular bilan oldinga keladi; «sakkiz bilan orqaga qaytadi» degani esa — bu toʻrtta burmaning (ikki yondan oʻrab oʻtgan) uchlari (sakkizta boʻlgani)dir.)(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) хабар беришларича,) Пайғамбар ﷺ унинг (Умму Салама)нинг ҳузурларида эдилар, уйда эса бир муханнас (аёлсифат эркак) бор эди. У (муханнас) Умму Саламанинг акаси Абдуллоҳга: «Эй Абдуллоҳ, агар эртага сизларга Тоиф фатҳ этилса, мен сенга Ғайлоннинг қизини кўрсатай; чунки у (семизлигидан) тўрт (бурма) билан олдинга келади ва саккиз (бурма) билан орқага қайтади» деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Булар (муханнаслар) сизларнинг (ёнингизга) кирмасин» дедилар. (Абу Абдуллоҳ (Бухорий) айтди: «тўрт билан олдинга келади ва саккиз билан орқага қайтади» дегани — унинг қорнидаги тўртта бурма (бўлиб), у шулар билан олдинга келади; «саккиз билан орқага қайтади» дегани эса — бу тўртта бурманинг (икки ёндан ўраб ўтган) учлари (саккизта бўлгани)дир.)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحِي مِنَ الْحَقِّ، فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ غُسْلٌ إِذَا احْتَلَمَتْ فَقَالَ " نَعَمْ إِذَا رَأَتِ الْمَاءَ ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdilar:) Ummu Sulaym Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, albatta Alloh haqdan uyalmaydi; ayolga — ehtilom (tush) koʻrganida — gʻusl (lozim)mi?» dedi. (U zot:) «Ha, agar suvni (ajralgan suyuqlikni) koʻrsa» dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Умму Сулайм Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, албатта Аллоҳ ҳақдан уялмайди; аёлга — эҳтилом (туш) кўрганида — ғусл (лозим)ми?» деди. (У зот:) «Ҳа, агар сувни (ажралган суюқликни) кўрса» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ، أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْخَزَائِنِ، وَمَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْفِتَنِ، مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجَرِ ـ يُرِيدُ بِهِ أَزْوَاجَهُ ـ حَتَّى يُصَلِّينَ، رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا، عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ ". وَقَالَ ابْنُ أَبِي ثَوْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ " لاَ ". قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ.
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺ uygʻonib: «Subhanalloh! Qanday xazinalar nozil qilindi (ochildi) va qanday fitnalar nozil qilindi! Hujralar sohibalarini — (u zot bu bilan) zavjalarini (nazarda tutdilar) — namoz oʻqishlari uchun kim uygʻotadi? Bu dunyoda kiyingan (ayol)lardan qanchasi oxiratda yalangʻoch (boʻladi)!» dedilar. Ibn Abu Savr esa Ibn Abbosdan, u Umardan (rivoyat qilib) aytdi: Men Paygʻambar ﷺga: «Zavjalaringizni taloq qildingizmi?» dedim. (U zot:) «Yoʻq» dedilar. Men: «Allohu akbar!» dedim.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺ уйғониб: «Субҳаналлоҳ! Қандай хазиналар нозил қилинди (очилди) ва қандай фитналар нозил қилинди! Ҳужралар соҳибаларини — (у зот бу билан) завжаларини (назарда тутдилар) — намоз ўқишлари учун ким уйғотади? Бу дунёда кийинган (аёл)лардан қанчаси охиратда яланғоч (бўлади)!» дедилар. Ибн Абу Савр эса Ибн Аббосдан, у Умардан (ривоят қилиб) айтди: Мен Пайғамбар ﷺга: «Завжаларингизни талоқ қилдингизми?» дедим. (У зот:) «Йўқ» дедилар. Мен: «Аллоҳу акбар!» дедим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي. قَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ". فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ، يَقْرَأُ بِالطُّورِ وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ.
Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga kasal ekanlikimni shikoyat qildim. U zot menga odamlarning orqasidan, (ulovga) mingan holda tavof qilishni aytdilar. Men shunday qildim; Rasululloh ﷺ esa Kaʼba yonida namoz oʻqiyotgan va ‹Vat-turi va kitobin mastur (Tur va yozilgan Kitobga qasam)› (degan sura)ni oʻqiyotgan edilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га касал эканликимни шикоят қилдим. У зот менга одамларнинг орқасидан, (уловга) минган ҳолда тавоф қилишни айтдилар. Мен шундай қилдим; Расулуллоҳ ﷺ эса Каъба ёнида намоз ўқиётган ва ‹Ват-тури ва китобин мастур (Тур ва ёзилган Китобга қасам)› (деган сура)ни ўқиётган эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ، وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ، وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ، وَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا، فَلاَ يَأْخُذْ، فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Men faqat bir basharman (inson). Sizlar mening huzurimda (daʼvolashib) talashasizlar; ehtimol, baʼzingiz oʻz hujjatini (dalilini) boshqasidan koʻra (chiroyliroq) keltirar, men esa eshitganimga koʻra uning foydasiga hukm qilaman. Bas, kimga (adashib) birodarining haqqidan biror narsani (kesib) bersam, uni olmasin; chunki men unga faqat doʻzaxdan bir parcha (oʻt) kesib bergan boʻlaman», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Мен фақат бир башарман (инсон). Сизлар менинг ҳузуримда (даъволашиб) талашасизлар; эҳтимол, баъзингиз ўз ҳужжатини (далилини) бошқасидан кўра (чиройлироқ) келтирар, мен эса эшитганимга кўра унинг фойдасига ҳукм қиламан. Бас, кимга (адашиб) биродарининг ҳаққидан бирор нарсани (кесиб) берсам, уни олмасин; чунки мен унга фақат дўзахдан бир парча (ўт) кесиб берган бўламан», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ الْفِرَاسِيَّةِ، أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتِ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً فَزِعًا يَقُولُ " سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْخَزَائِنِ وَمَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْفِتَنِ، مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ ـ يُرِيدُ أَزْوَاجَهُ ـ لِكَىْ يُصَلِّينَ، رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا، عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ ".
(Ummu Salama — Paygʻambar ﷺning zavjasi (roziyallohu anho) — rivoyat qildiki, u aytdi:) Rasululloh ﷺ bir kechasi qoʻrqib (hayajonlanib) uygʻondilar-da: «Subhonalloh! Alloh qanaqa xazinalarni (rahmatlarni) nozil qildi va qanaqa fitnalarni nozil qildi! Hujralar sohibalarini — (U zot oʻz) zavjalarini nazarda tutdilar — kim uygʻotadi, toki ular namoz oʻqisalar?! Dunyoda (kiyim) kiygan (koʻp) ayol bor — (lekin) oxiratda yalongʻochdir», dedilar.(Умму Салама — Пайғамбар ﷺнинг завжаси (розияллоҳу анҳо) — ривоят қилдики, у айтди:) Расулуллоҳ ﷺ бир кечаси қўрқиб (ҳаяжонланиб) уйғондилар-да: «Субҳоналлоҳ! Аллоҳ қанақа хазиналарни (раҳматларни) нозил қилди ва қанақа фитналарни нозил қилди! Ҳужралар соҳибаларини — (У зот ўз) завжаларини назарда тутдилар — ким уйғотади, токи улар намоз ўқисалар?! Дунёда (кийим) кийган (кўп) аёл бор — (лекин) охиратда ялонғочдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ، وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَىَّ، وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِي نَحْوَ مَا أَسْمَعُ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا فَلاَ يَأْخُذْهُ، فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Albatta, men (faqat) bir insonman; sizlar mening huzurimga (daʼvolashib) kelasizlar — ehtimol, baʼzingiz oʻz hujjatini (dalilini) boshqasidan koʻra (chiroyliroq, ustaroq) bayon qilar; men esa eshitganimga koʻra hukm qilaman. Bas, men kimga (oʻz) birodarining haqqidan biror narsani (xato bilan) hukm qilib bersam, u uni olmasin; chunki men unga faqat doʻzaxdan bir parcha kesib (ajratib) bergan boʻlaman, xolos», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мен (фақат) бир инсонман; сизлар менинг ҳузуримга (даъволашиб) келасизлар — эҳтимол, баъзингиз ўз ҳужжатини (далилини) бошқасидан кўра (чиройлироқ, устароқ) баён қилар; мен эса эшитганимга кўра ҳукм қиламан. Бас, мен кимга (ўз) биродарининг ҳаққидан бирор нарсани (хато билан) ҳукм қилиб берсам, у уни олмасин; чунки мен унга фақат дўзахдан бир парча кесиб (ажратиб) берган бўламан, холос», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سَمِعَ خُصُومَةً بِبَابِ حُجْرَتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ، وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ، فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ، فَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ فَأَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ، فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنَ النَّارِ، فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَتْرُكْهَا ".
(Ummu Salama — Paygʻambar ﷺning zavjasi (roziyallohu anho) — Rasululloh ﷺdan rivoyat qildiki,) U zot hujralarining eshigi oldida bir janjal (tortishuv) ovozini eshitib, ularning oldiga chiqdilar-da: «Albatta, men (faqat) bir insonman; mening huzurimga daʼvogar keladi — ehtimol, baʼzingiz boshqasidan koʻra (oʻz dalilini) yaxshiroq bayon qilar; men esa uni rostgoʻy deb oʻylab, unga shu asosda hukm qilarman. Bas, men kimga bir musulmonning haqqini (xato bilan) hukm qilib bersam, u — faqat doʻzaxdan bir parcha (boʻlagi)dir; bas, u uni olsin yoki tark qilsin», dedilar.(Умму Салама — Пайғамбар ﷺнинг завжаси (розияллоҳу анҳо) — Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилдики,) У зот ҳужраларининг эшиги олдида бир жанжал (тортишув) овозини эшитиб, уларнинг олдига чиқдилар-да: «Албатта, мен (фақат) бир инсонман; менинг ҳузуримга даъвогар келади — эҳтимол, баъзингиз бошқасидан кўра (ўз далилини) яхшироқ баён қилар; мен эса уни ростгўй деб ўйлаб, унга шу асосда ҳукм қиларман. Бас, мен кимга бир мусулмоннинг ҳаққини (хато билан) ҳукм қилиб берсам, у — фақат дўзахдан бир парча (бўлаги)дир; бас, у уни олсин ёки тарк қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ عَنْ أُمِّهَا أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَلَبَةَ خِصَامٍ عِنْدَ بَابِهِ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ " إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ، وَإِنَّهُ يَأْتِينِي الْخَصْمُ، فَلَعَلَّ بَعْضًا أَنْ يَكُونَ أَبْلَغَ مِنْ بَعْضٍ، أَقْضِي لَهُ بِذَلِكَ وَأَحْسِبُ أَنَّهُ صَادِقٌ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ مُسْلِمٍ فَإِنَّمَا هِيَ قِطْعَةٌ مِنَ النَّارِ، فَلْيَأْخُذْهَا أَوْ لِيَدَعْهَا ".
(Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi:) Paygʻambar ﷺ oʻz eshiklari oldida bir janjal (tortishuv) shovqinini eshitib, ularning oldiga chiqdilar-da: «Albatta, men (faqat) bir insonman; mening huzurimga daʼvogar keladi — ehtimol, baʼzisi boshqasidan koʻra (oʻz dalilini) yaxshiroq bayon qilar; men unga shu asosda hukm qilaman va uni rostgoʻy deb oʻylayman. Bas, men kimga bir musulmonning haqqini (xato bilan) hukm qilib bersam, u — faqat doʻzaxdan bir parcha (boʻlagi)dir; bas, u uni olsin yoki tark qilsin», dedilar.(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди:) Пайғамбар ﷺ ўз эшиклари олдида бир жанжал (тортишув) шовқинини эшитиб, уларнинг олдига чиқдилар-да: «Албатта, мен (фақат) бир инсонман; менинг ҳузуримга даъвогар келади — эҳтимол, баъзиси бошқасидан кўра (ўз далилини) яхшироқ баён қилар; мен унга шу асосда ҳукм қиламан ва уни ростгўй деб ўйлайман. Бас, мен кимга бир мусулмоннинг ҳаққини (хато билан) ҳукм қилиб берсам, у — фақат дўзахдан бир парча (бўлаги)дир; бас, у уни олсин ёки тарк қилсин», дедилар.