Ummu Salama Hind bint Abu Umayya al-Maxzumiya

عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كُلِّ مُسْكِرٍ ومقتر. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Moʻminlarning onasi Ummu Salama (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ har bir mast qiluvchi va sustlashtiruvchi narsadan qaytardilar.Мўминларнинг онаси Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар бир маст қилувчи ва сустлаштирувчи нарсадан қайтардилар.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ تَعْرِفُونَ وَتُنْكِرُونَ فَمَنْ أَنْكَرَ فَقْدَ بَرِئَ وَمَنْ كَرِهَ فَقَدْ سَلِمَ وَلَكِنْ مَنْ رَضِيَ وَتَابَعَ» قَالُوا: أَفَلَا نُقَاتِلُهُمْ؟ قَالَ: «لَا مَا صَلَّوْا لَا مَا صَلَّوْا» أَيْ: مَنْ كَرِهَ بِقَلْبِهِ وَأنكر بِقَلْبِه. رَوَاهُ مُسلم

Ummu Salama (roziyallohu anho) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Albatta, ustingizda shunday imomlar (rahbarlar) boʻladiki, sizlar (ularning ishlarining baʼzisini) maʼqul, (baʼzisini) nomaʼqul koʻrasizlar. Kim (yomonlikni) inkor qilsa, baridir; kim (uni) yomon koʻrsa, salomat qoladi; lekin kim rozi boʻlib, (unga) ergashsa (gunohkordir)», dedilar. «Ey Rasululloh, ularga qarshi jang qilmaylikmi?» deyildi. U zot: «Yoʻq, modomiki ular namoz oʻqir ekanlar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Албатта, устингизда шундай имомлар (раҳбарлар) бўладики, сизлар (уларнинг ишларининг баъзисини) маъқул, (баъзисини) номаъқул кўрасизлар. Ким (ёмонликни) инкор қилса, баридир; ким (уни) ёмон кўрса, саломат қолади; лекин ким рози бўлиб, (унга) эргашса (гуноҳкордир)», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, уларга қарши жанг қилмайликми?» дейилди. У зот: «Йўқ, модомики улар намоз ўқир эканлар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِي لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ مِنْهُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِشَيْءٍ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ فَلَا يَأْخُذَنَّهُ فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّار»

Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Men ham bir insondirman. Sizlar oldimga nizolaringizni keltirasiz. Baʼzilaringiz oʻz daʼvosini boshqalardan koʻra notiqroq bayon qilishi mumkin. Shunda men undan eshitganimga koʻra uning foydasiga hukm qilishim mumkin. Bas, kimning foydasiga, (aslida) birodarining haqqi boʻlgan biror narsani hukm qilib bersam, u (haqsiz hukm bilan) undan hech narsa olmasin. Chunki men unga doʻzaxdan bir parcha kesib berayotgan boʻlaman», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳам бир инсондирман. Сизлар олдимга низоларингизни келтирасиз. Баъзиларингиз ўз даъвосини бошқалардан кўра нотиқроқ баён қилиши мумкин. Шунда мен ундан эшитганимга кўра унинг фойдасига ҳукм қилишим мумкин. Бас, кимнинг фойдасига, (аслида) биродарининг ҳаққи бўлган бирор нарсани ҳукм қилиб берсам, у (ҳақсиз ҳукм билан) ундан ҳеч нарса олмасин. Чунки мен унга дўзахдан бир парча кесиб бераётган бўламан», дедилар.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: فِي رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ فِي مَوَارِيثَ لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلَّا دَعْوَاهُمَا فَقَالَ: «مَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِشَيْءٍ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ» . فَقَالَ الرَّجُلَانِ: كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ حَقِّي هَذَا لِصَاحِبِي فَقَالَ: «لَا وَلَكِنِ اذْهَبَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ ثُمَّ اسْتَهِمَا ثُمَّ لْيُحَلِّلْ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا صَاحِبَهُ» . وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «إِنَّمَا أَقْضِي بَيْنَكُمَا برأيي فِيمَا لم يُنزَلْ عليَّ فِيهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlar mening huzurimga daʼvolashib kelasizlar. Men ham faqat bir insonman, ehtimol baʼzingiz oʻz hujjatini boshqangizdan koʻra ravonroq bayon qila olar. Bas, agar men sizlardan biriga uning birodarining haqqidan bir narsani (kesib) hukm qilsam, unga doʻzaxdan bir boʻlakni kesib bergan boʻlaman. Shunday ekan, u (haromni) olmasin», dedilar. Abu Iso aytdi: Ummu Salamaning hadisi hasan sahihdir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизлар менинг ҳузуримга даъволашиб келасизлар. Мен ҳам фақат бир инсонман, эҳтимол баъзингиз ўз ҳужжатини бошқангиздан кўра равонроқ баён қила олар. Бас, агар мен сизлардан бирига унинг биродарининг ҳаққидан бир нарсани (кесиб) ҳукм қилсам, унга дўзахдан бир бўлакни кесиб берган бўламан. Шундай экан, у (ҳаромни) олмасин», дедилар. Абу Исо айтди: Умму Саламанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الَّذِي يَشْرَبُ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: «إِنَّ الَّذِي يَأْكُلُ وَيَشْرَبُ فِي آنِية الْفضة وَالذَّهَب»

Nabiy ﷺ ning rafiqasi Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kumush idishda ichadigan kishi, albatta, qornida jahannam olovini gʻuldiratadi», — dedilar.Набий ﷺ нинг рафиқаси Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш идишда ичадиган киши, албатта, қорнида жаҳаннам оловини ғулдиратади», — дедилар.

عَن أم سَلمَة قَالَتْ: كَانَ أَحَبُّ الثِّيَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَمِيصَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Ummu Salama — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga kiyimlarning eng yoqimlisi koʻylak edi.Умму Салама — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга кийимларнинг энг ёқимлиси кўйлак эди.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَهِيَ تَخْتَمِرُ فَقَالَ: «ليَّةً لَا ليَّتينِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ u (ayol) roʻmol oʻrayotgan paytida huzuriga kirib: «Bir qatlam (oʻra), ikki qatlam emas», dedilar. Abu Dovud aytdi: U zotning «Bir qatlam, ikki qatlam emas» degan soʻzlarining maʼnosi: Erkak kishi kabi salla oʻramasin, uni bir yoki ikki qat qilib takrorlamasin, demakdir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ у (аёл) рўмол ўраётган пайтида ҳузурига кириб: «Бир қатлам (ўра), икки қатлам эмас», дедилар. Абу Довуд айтди: У зотнинг «Бир қатлам, икки қатлам эмас» деган сўзларининг маъноси: Эркак киши каби салла ўрамасин, уни бир ёки икки қат қилиб такрорламасин, демакдир.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي بَيْتِهَا جَارِيَةً فِي وجهِها سفعة يَعْنِي صُفْرَةً فَقَالَ: «اسْتَرْقُوا لَهَا فَإِنَّ بِهَا النَّظْرَةَ»

(Ummu Salama (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ uning uyida — yuzida safʼa (qoramtir dogʻ ) (bor) bir joriya (qiz)ni koʻ rib: «Unga ruqya qildiringlar; chunki unda nazra (koʻ z tegishi) bor» dedilar. (Uqayl, Zuhriydan: ‹Menga Urva, Paygʻambar ﷺdan xabar berdi› dedi; Abdulloh ibn Solim, Zubaydiydan unga mutobaat qildi.)(Умму Салама (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ унинг уйида — юзида сафъа (қорамтир доғ ) (бор) бир жория (қиз)ни кў риб: «Унга руқя қилдиринглар; чунки унда назра (кў з тегиши) бор» дедилар. (Уқайл, Зуҳрийдан: ‹Менга Урва, Пайғамбар ﷺдан хабар берди› деди; Абдуллоҳ ибн Солим, Зубайдийдан унга мутобаат қилди.)

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «الْمَهْدِيُّ مِنْ عِتْرَتِي مِنْ أَوْلَادِ فَاطِمَة» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ahmad ibn Ibrohim bizga hadis aytdi, Abdulloh ibn Jaʼfar ar-Raqqiy bizga hadis aytdi, Abul-Malih al-Hasan ibn Umar bizga hadis aytdi, u Ziyod ibn Bayondan, u Ali ibn Nufayldan, u Said ibn al-Musayyabdan, u Ummu Salamadan rivoyat qildi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Mahdiy mening itratimdan, Fotimaning farzandlaridandir», deganlarini eshitdim. Abdulloh ibn Jaʼfar dedi: Men Abul-Malihning Ali ibn Nufaylni maqtab, uning solihligini zikr qilganini eshitdim.Аҳмад ибн Иброҳим бизга ҳадис айтди, Абдуллоҳ ибн Жаъфар ар-Раққий бизга ҳадис айтди, Абул-Малиҳ ал-Ҳасан ибн Умар бизга ҳадис айтди, у Зиёд ибн Баёндан, у Али ибн Нуфайлдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Умму Саламадан ривоят қилди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Маҳдий менинг итратимдан, Фотиманинг фарзандларидандир», деганларини эшитдим. Абдуллоҳ ибн Жаъфар деди: Мен Абул-Малиҳнинг Али ибн Нуфайлни мақтаб, унинг солиҳлигини зикр қилганини эшитдим.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «يَكُونُ اخْتِلَافٌ عِنْدَ مَوْتِ خَلِيفَةٍ فَيَخْرُجُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَارِبًا إِلى مكةَ فيأتيه الناسُ من أهل مَكَّة فيخرجوه وَهُوَ كَارِه فيبايعونه بَين الرُّكْن وَالْمقَام يبْعَث إِلَيْهِ بَعْثٌ مِنَ الشَّامِ فَيُخْسَفُ بِهِمْ بِالْبَيْدَاءِ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَإِذَا رَأَى النَّاسُ ذَلِكَ أَتَاهُ أَبْدَالُ الشَّامِ وَعَصَائِبُ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَيُبَايِعُونَهُ ثُمَّ يَنْشَأُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ أَخْوَالُهُ كَلْبٌ فَيَبْعَثُ إِلَيْهِمْ بَعْثًا فَيَظْهَرُونَ عَلَيْهِمْ وَذَلِكَ بَعَثُ كلب وَيعْمل النَّاسِ بِسُنَّةِ نَبِيِّهِمْ وَيُلْقِي الْإِسْلَامُ بِجِرَانِهِ فِي الْأَرْضِ فَيَلْبَثُ سَبْعَ سِنِينَ ثُمَّ يُتَوَفَّى وَيُصَلِّي عَلَيْهِ الْمُسلمُونَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Muhammad ibn al-Musanno bizga hadis aytdi, Muoz ibn Hishom bizga hadis aytdi, otam menga Qatodadan hadis aytdi, u Solih Abul-Xalildan, u oʻzining bir oʻrtogʻidan, u Nabiy ﷺning rafiqalari Ummu Salamadan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildi. U zot dedilar: «Bir xalifaning oʻlimi paytida ixtilof boʻladi. Shunda Madina ahlidan bir kishi Makkaga qochib chiqadi. Makka ahlidan bir guruh odamlar uning oldiga kelib, uni istamasa-da, (oraga) chiqarishadi va Rukn bilan Maqom oraligʻida unga bayʼat qiladilar. Unga qarshi Shomdan bir qoʻshin yuboriladi, ammo ular Makka bilan Madina oraligʻidagi sahroda yerga yutiladi. Odamlar buni koʻrganlarida, Shomning abdollari va Iroq ahlining guruhlari uning oldiga kelib, Rukn bilan Maqom oraligʻida unga bayʼat qiladilar. Soʻng Qurayshdan, togʻalari Kalbdan boʻlgan bir kishi paydo boʻlib, ularga qarshi bir qoʻshin yuboradi, ammo (Mahdiyning kishilari) ular ustidan gʻolib keladi. Mana shu Kalbning qoʻshinidir. Kalbning gʻanimatida hozir boʻlmagan kishi noumid boʻladi. (Mahdiy) molni taqsimlaydi va odamlar orasida ularning Paygʻambari ﷺning sunnati bilan amal qiladi. Islom yer yuziga oʻz boʻynini qoʻyadi (mustahkamlanadi). U yetti yil yashaydi, soʻng vafot etadi va musulmonlar unga janoza oʻqiydilar». Abu Dovud dedi: Baʼzilar Hishomdan «toʻqqiz yil» deb rivoyat qilishdi, baʼzilari esa «yetti yil» deyishdi.Муҳаммад ибн ал-Мусанно бизга ҳадис айтди, Муоз ибн Ҳишом бизга ҳадис айтди, отам менга Қатодадан ҳадис айтди, у Солиҳ Абул-Халилдан, у ўзининг бир ўртоғидан, у Набий ﷺнинг рафиқалари Умму Саламадан, у Набий ﷺдан ривоят қилди. У зот дедилар: «Бир халифанинг ўлими пайтида ихтилоф бўлади. Шунда Мадина аҳлидан бир киши Маккага қочиб чиқади. Макка аҳлидан бир гуруҳ одамлар унинг олдига келиб, уни истамаса-да, (орага) чиқаришади ва Рукн билан Мақом оралиғида унга байъат қиладилар. Унга қарши Шомдан бир қўшин юборилади, аммо улар Макка билан Мадина оралиғидаги саҳрода ерга ютилади. Одамлар буни кўрганларида, Шомнинг абдоллари ва Ироқ аҳлининг гуруҳлари унинг олдига келиб, Рукн билан Мақом оралиғида унга байъат қиладилар. Сўнг Қурайшдан, тоғалари Калбдан бўлган бир киши пайдо бўлиб, уларга қарши бир қўшин юборади, аммо (Маҳдийнинг кишилари) улар устидан ғолиб келади. Мана шу Калбнинг қўшинидир. Калбнинг ғаниматида ҳозир бўлмаган киши ноумид бўлади. (Маҳдий) молни тақсимлайди ва одамлар орасида уларнинг Пайғамбари ﷺнинг суннати билан амал қилади. Ислом ер юзига ўз бўйнини қўяди (мустаҳкамланади). У етти йил яшайди, сўнг вафот этади ва мусулмонлар унга жаноза ўқийдилар». Абу Довуд деди: Баъзилар Ҳишомдан «тўққиз йил» деб ривоят қилишди, баъзилари эса «етти йил» дейишди.

وَعَن أم سَلمَة أَنَّهَا قَالَتْ: قَرَّبْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَنْبًا مَشْوِيًّا فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ. رَوَاهُ أَحْمَدُ

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishi Rasululloh ﷺga pishirilgan qovurgʻa goʻshti taqdim etdilar, u zot undan yeb, soʻng taharat qilmasdan namozga turdilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У киши Расулуллоҳ ﷺга пиширилган қовурға гўшти тақдим этдилар, у зот ундан еб, сўнг таҳарат қилмасдан намозга турдилар.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ من غسل إِذا احْتَلَمت قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «إِذَا رَأَتِ الْمَاءَ» فَغَطَّتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَجْهَهَا وَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَتَحْتَلِمُ الْمَرْأَةُ قَالَ: «نعم تربت يَمِينك فَبِمَ يشبهها وَلَدهَا؟» وَزَادَ مُسْلِمٌ بِرِوَايَةِ أُمِّ سُلَيْمٍ: «أَنَّ مَاءَ الرَّجُلِ غَلِيظٌ أَبْيَضُ وَمَاءَ الْمَرْأَةِ رَقِيقٌ أَصْفَرُ فَم أَيِّهِمَا عَلَا أَوْ سَبَقَ يَكُونُ مِنْهُ الشَّبَهُ»

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Albatta, Alloh haqni (aytishdan) uyalmaydi. Ayol kishi tush koʻrib (ihtilom boʻlsa), gusl qilishi kerakmi?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Ha, agar (suv) izini koʻrsa», — dedilar. Ummu Salama yuzini yopib: «Yo Rasululloh, ayol kishida ham (suv) chiqadimi?» — dedi. U zot: «Ha — oʻng qoʻling tuproqqa (belansin) — shuning uchun ham bola onasi-ga oʻxshaydi», — dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Албатта, Аллоҳ ҳақни (айтишдан) уялмайди. Аёл киши туш кўриб (иҳтилом бўлса), гусл қилиши керакми?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Ҳа, агар (сув) изини кўрса», — дедилар. Умму Салама юзини ёпиб: «Ё Расулуллоҳ, аёл кишида ҳам (сув) чиқадими?» — деди. У зот: «Ҳа — ўнг қўлинг тупроққа (белансин) — шунинг учун ҳам бола онаси-га ўхшайди», — дедилар.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ: يَا رَسُولَ الله إِنِّي امْرَأَة أَشد ضفر رَأْسِي فأنقضه لغسل الْجَنَابَة قَالَ «لَا إِنَّمَا يَكْفِيكِ أَنْ تَحْثِي عَلَى رَأْسِكِ ثَلَاثَ حَثَيَاتٍ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَيْكِ الْمَاءَ فَتَطْهُرِينَ» . رَوَاهُ مُسلم

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, albatta men boshimning sochini qattiq oʻradigan ayolman; bas, uni janobat gʻusli uchun yozaymi (yechaymi)?» dedim. (Paygʻambar): «Yoʻq; senga — boshingga uch hovuch (suv) sepish, soʻng oʻzingga suv quyish — kifoya; bas, poklanasan», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, албатта мен бошимнинг сочини қаттиқ ўрадиган аёлман; бас, уни жанобат ғусли учун ёзайми (ечайми)?» дедим. (Пайғамбар): «Йўқ; сенга — бошингга уч ҳовуч (сув) сепиш, сўнг ўзингга сув қуйиш — кифоя; бас, покланасан», дедилар.

عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْنِبُ ثُمَّ يَنَامُ ثُمَّ يَنْتَبِهُ ثُمَّ يَنَامُ. رَوَاهُ أَحْمد

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub boʻlar, soʻng suvga tegmasdan uxlar, keyinroq turib gʻusl qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб бўлар, сўнг сувга тегмасдан ухлар, кейинроқ туриб ғусл қилар эдилар.

وَعَن أم سَلمَة قَالَتْ لَهَا امْرَأَةٌ: إِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُ» . رَوَاهُ مَالِكٌ وَأَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالدَّارِمِيُّ وَقَالا: الْمَرْأَة أم ولد لإِبْرَاهِيم ابْن عبد الرَّحْمَن بن عَوْف

Ibrohim ibn Abdurrahmon ibn Avfning umm valadi (kanizagi)dan rivoyat qilinishicha, u Nabiy ﷺ ning zavjalari Umm Salama (roziyallohu anho)dan soʻradi va: «Men etagi uzun ayolman, kir (iflos) joylarda yuraman (qanday qilay?)», dedi. Shunda Umm Salama (roziyallohu anho): Rasululloh ﷺ: «Undan keyingi (yer) uni poklaydi», dedilar, deb (javob berdi).Иброҳим ибн Абдурраҳмон ибн Авфнинг умм валади (канизаги)дан ривоят қилинишича, у Набий ﷺ нинг завжалари Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан сўради ва: «Мен этаги узун аёлман, кир (ифлос) жойларда юраман (қандай қилай?)», деди. Шунда Умм Салама (розияллоҳу анҳо): Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан кейинги (ер) уни поклайди», дедилар, деб (жавоб берди).

وَعَن أم سَلمَة: إِنَّ امْرَأَةً كَانَتْ تُهْرَاقُ الدَّمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَفْتَتْ لَهَا أم سَلمَة رَسُول الله صلى الله عَلَيْهِ وَسلم فَقَالَ: «لِتَنْظُرْ عَدَدَ اللَّيَالِي وَالْأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُهُنَّ مِنَ الشَّهْرِ قَبْلَ أَنْ يُصِيبَهَا الَّذِي أَصَابَهَا فَلْتَتْرُكِ الصَّلَاةَ قَدْرَ ذَلِكَ مِنَ الشَّهْرِ فَإِذَا خلفت ذَلِك فلتغتسل ثمَّ لتستثفر بِثَوْب ثمَّ لتصل» . رَوَاهُ مَالك وَأَبُو دَاوُد والدارمي وروى النَّسَائِيّ مَعْنَاهُ

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida bir ayolga toʻxtovsiz qon kelar edi. Ummu Salama uning uchun Rasululloh ﷺdan hukm soʻradi. U zot: «U bu holat yuz berishidan avval har oyda hayz koʻradigan tunlar va kunlar sonini hisoblab qarasin, soʻng oyning oʻsha muddati qadar namozni tark etsin. Qachonki oʻsha muddat oʻtsa, gʻusl qilib, soʻng nimta bogʻlab, soʻng namoz oʻqisin», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонида бир аёлга тўхтовсиз қон келар эди. Умму Салама унинг учун Расулуллоҳ ﷺдан ҳукм сўради. У зот: «У бу ҳолат юз беришидан аввал ҳар ойда ҳайз кўрадиган тунлар ва кунлар сонини ҳисоблаб қарасин, сўнг ойнинг ўша муддати қадар намозни тарк этсин. Қачонки ўша муддат ўтса, ғусл қилиб, сўнг нимта боғлаб, сўнг намоз ўқисин», дедилар.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ أَشَدُّ تَعْجِيلًا لِلْعَصْرِ مِنْهُ. رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ peshinni sizlardan koʻra qattiqroq shoshilib (erta) oʻqir edilar, sizlar esa asrni u zotdan koʻra qattiqroq shoshilib oʻqiysizlar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ пешинни сизлардан кўра қаттиқроқ шошилиб (эрта) ўқир эдилар, сизлар эса асрни у зотдан кўра қаттиқроқ шошилиб ўқийсизлар.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: عَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَن أَقُول عِنْد أَذَان الْمغرب: «اللَّهُمَّ إِن هَذَا إِقْبَالُ لَيْلِكَ وَإِدْبَارُ نَهَارِكَ وَأَصْوَاتُ دُعَاتِكَ فَاغْفِرْ لِي» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِيرِ

Ummu Salama, moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ menga shom azoni paytida shunday deyishni oʻrgatdilar: «Allohim, albatta bu Sening kechang kirib kelishi, kunduzing ortga ketishi va Senga chorlovchilaring ovozlaridir, bas, meni magʻfirat qil.»Умму Салама, мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга шом азони пайтида шундай дейишни ўргатдилар: «Аллоҳим, албатта бу Сенинг кечанг кириб келиши, кундузинг ортга кетиши ва Сенга чорловчиларинг овозларидир, бас, мени мағфират қил.»

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَتُصَلِّي الْمَرْأَةُ فِي درع وخمار لَيْسَ عَلَيْهَا إِزَارٌ؟ قَالَ: «إِذَا كَانَ الدِّرْعُ سَابِغًا يُغَطِّي ظُهُورَ قَدَمَيْهَا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَذَكَرَ جمَاعَة وَقَفُوهُ على أم سَلمَة

Muhammad ibn Zayd shu hadisni rivoyat qildi va Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qildiki, u (Ummu Salama) Paygʻambar ﷺdan: «Ayol kishi belida izori boʻlmagan holda, koʻylak va x+imorda namoz oʻqiyveradimi?» deb soʻradi. U zot: «Agar koʻylak keng boʻlib, uning oyoqlari ustini (yuzasini) berkitsa (boʻladi)», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni Molik ibn Anas, Bakr ibn Muzar, Hafs ibn Gʻiyos, Ismoil ibn Jaʼfar, Ibn Abu Ziʼb va Ibn Ishoq Muhammad ibn Zayddan, u onasidan, u Ummu Salamadan rivoyat qilishgan. Ulardan hech biri Paygʻambar ﷺni zikr qilmagan; uni faqat Ummu Salama (roziyallohu anho)ga toʻxtatib (mavquf) qoldirishgan.Муҳаммад ибн Зайд шу ҳадисни ривоят қилди ва Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилдики, у (Умму Салама) Пайғамбар ﷺдан: «Аёл киши белида изори бўлмаган ҳолда, кўйлак ва х+иморда намоз ўқийверадими?» деб сўради. У зот: «Агар кўйлак кенг бўлиб, унинг оёқлари устини (юзасини) беркитса (бўлади)», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни Молик ибн Анас, Бакр ибн Музар, Ҳафс ибн Ғиёс, Исмоил ибн Жаъфар, Ибн Абу Зиъб ва Ибн Ишоқ Муҳаммад ибн Зайддан, у онасидан, у Умму Саламадан ривоят қилишган. Улардан ҳеч бири Пайғамбар ﷺни зикр қилмаган; уни фақат Умму Салама (розияллоҳу анҳо)га тўхтатиб (мавқуф) қолдиришган.

وَعَن أم سَلمَة قَالَتْ: إِنَّ النِّسَاءَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنَّ إِذَا سَلَّمْنَ مِنَ الْمَكْتُوبَةِ قُمْنَ وَثَبَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ صَلَّى مِنَ الرِّجَالِ مَا شَاءَ اللَّهُ فَإِذَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ الرِّجَالُ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَسَنَذْكُرُ حَدِيثَ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ فِي بَاب الضحك إِن شَاءَ الله تَعَالَى

Ummu Salama (Paygʻambar ﷺ ning zavjasi) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayotlik paytlarida ayollar farz namozlarini salom bilan tugatgach, (darrov) turar edi. Paygʻambar ﷺ va erkaklar esa Alloh xohlagancha oʻz joylarida qolar edi. Paygʻambar ﷺ turganlarida, erkaklar ham turar edi.Умму Салама (Пайғамбар ﷺ нинг завжаси) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаётлик пайтларида аёллар фарз намозларини салом билан тугатгач, (дарров) турар эди. Пайғамбар ﷺ ва эркаклар эса Аллоҳ хоҳлаганча ўз жойларида қолар эди. Пайғамбар ﷺ турганларида, эркаклар ҳам турар эди.

وَعَن أم سَلمَة قَالَتْ: رَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا لَنَا يُقَالُ لَهُ: أَفْلَحُ إِذَا سَجَدَ نَفَخَ فَقَالَ: «يَا أَفْلَحُ تَرِّبْ وَجْهَكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ummu Salama (roziyallohu anho) aytdi: Paygʻambar ﷺ bizning Aflah deb ataladigan bir bolamizni sajda qilganida (yerni) puflayotganini koʻrib qoldilar va: «Ey Aflah, yuzingni tuproqqa (tegizgin)», dedilar. Ahmad ibn Maneʼ aytdi: Abbod ibn Avvom namozda puflashni makruh sanab: «Agar (kishi) puflasa, namozi buzilmaydi», dedi. Ahmad ibn Maneʼ aytdi: Biz ham shu (fikr)ni olamiz. Abu Iso aytdi: Baʼzilari bu hadisni Abu Hamzadan rivoyat qilib: «Bizning Roboh deb ataladigan bir bolamiz», deganlar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) айтди: Пайғамбар ﷺ бизнинг Афлаҳ деб аталадиган бир боламизни сажда қилганида (ерни) пуфлаётганини кўриб қолдилар ва: «Эй Афлаҳ, юзингни тупроққа (тегизгин)», дедилар. Аҳмад ибн Манеъ айтди: Аббод ибн Аввом намозда пуфлашни макруҳ санаб: «Агар (киши) пуфласа, намози бузилмайди», деди. Аҳмад ибн Манеъ айтди: Биз ҳам шу (фикр)ни оламиз. Абу Исо айтди: Баъзилари бу ҳадисни Абу Ҳамзадан ривоят қилиб: «Бизнинг Робоҳ деб аталадиган бир боламиз», деганлар.

وَعَن أم سَلمَة قَالَتْ: اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَزِعًا يَقُولُ: «سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنَ الْخَزَائِنِ؟ وَمَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْفِتَنِ؟ مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ» يُرِيدُ أَزْوَاجَهُ «لِكَيْ يُصَلِّينَ؟ رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَة» أخرجه البُخَارِيّ

(Ummu Salama — Paygʻambar ﷺning zavjasi (roziyallohu anho) — rivoyat qildiki, u aytdi:) Rasululloh ﷺ bir kechasi qoʻrqib (hayajonlanib) uygʻondilar-da: «Subhonalloh! Alloh qanaqa xazinalarni (rahmatlarni) nozil qildi va qanaqa fitnalarni nozil qildi! Hujralar sohibalarini — (U zot oʻz) zavjalarini nazarda tutdilar — kim uygʻotadi, toki ular namoz oʻqisalar?! Dunyoda (kiyim) kiygan (koʻp) ayol bor — (lekin) oxiratda yalongʻochdir», dedilar.(Умму Салама — Пайғамбар ﷺнинг завжаси (розияллоҳу анҳо) — ривоят қилдики, у айтди:) Расулуллоҳ ﷺ бир кечаси қўрқиб (ҳаяжонланиб) уйғондилар-да: «Субҳоналлоҳ! Аллоҳ қанақа хазиналарни (раҳматларни) нозил қилди ва қанақа фитналарни нозил қилди! Ҳужралар соҳибаларини — (У зот ўз) завжаларини назарда тутдилар — ким уйғотади, токи улар намоз ўқисалар?! Дунёда (кийим) кийган (кўп) аёл бор — (лекин) охиратда ялонғочдир», дедилар.

وَعَنْ أُمُّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْوِتْرِ رَكْعَتَيْنِ» رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَزَادَ ابْنُ مَاجَه: خفيفتين وَهُوَ جَالس

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ vitrdan keyin ikki rakaat namoz oʻqir edilar. Abu Iso aytdi: Bunga oʻxshash (hadis) Abu Umoma, Oisha va boshqa koʻplardan Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ витрдан кейин икки ракаат намоз ўқир эдилар. Абу Исо айтди: Бунга ўхшаш (ҳадис) Абу Умома, Оиша ва бошқа кўплардан Набий ﷺдан ривоят қилинган.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ وَأَرَادَ بَعْضُكُمْ أَنْ يُضَحِّيَ فَلَا يَمَسَّ مِنْ شَعْرِهِ وَبَشَرِهِ شَيْئًا» وَفِي رِوَايَةٍ «فَلَا يَأْخُذَنَّ شَعْرًا وَلَا يَقْلِمَنَّ ظُفْرًا» وَفِي رِوَايَةٍ «مَنْ رَأَى هِلَالَ ذِي الْحِجَّةِ وَأَرَادَ أَنْ يُضَحِّيَ فَلَا يَأْخُذْ مِنْ شَعْرِهِ وَلَا مِنْ أَظْفَارِهِ» . رَوَاهُ مُسلم

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Zulhijjaning) oʻn kuni kirib, birortangiz qurbonlik qilmoqchi boʻlsa, sochidan ham, terisidan ham hech narsani olmasin», dedilar. Bir rivoyatda: «Sochini olmasin va tirnogʻini kesmasin», deyilgan. Yana bir rivoyatda: «Kim Zulhijja hilolini koʻrib, qurbonlik qilmoqchi boʻlsa, sochidan ham, tirnoqlaridan ham olmasin», deyilgan. Muslim rivoyat qilgan.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Зулҳижжанинг) ўн куни кириб, бирортангиз қурбонлик қилмоқчи бўлса, сочидан ҳам, терисидан ҳам ҳеч нарсани олмасин», дедилар. Бир ривоятда: «Сочини олмасин ва тирноғини кесмасин», дейилган. Яна бир ривоятда: «Ким Зулҳижжа ҳилолини кўриб, қурбонлик қилмоқчи бўлса, сочидан ҳам, тирноқларидан ҳам олмасин», дейилган. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا حَضَرْتُمُ الْمَرِيضَ أَو الْمَيِّت فَقولُوا خيرا فَإِن الْمَلَائِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bemor yoki mayyit oldida hozir boʻlganingizda, yaxshi (soʻz) aytinglar, chunki farishtalar sizlar aytgan (soʻz)ga ‹omin› deydilar», — dedilar. (Umm Salama) dedi: Abu Salama vafot etganida, men Paygʻambar ﷺ ning oldilariga keldim-da: «Yo Rasululloh! Abu Salama vafot etdi», — dedim. U zot: «‹Allohummagʻfir liy va lahu va aʼqibniy minhu uqbaa hasanah› (Ey Allohim, meni va uni magʻfirat qilgin va menga undan keyin yaxshi oqibat ato etgin), — deb ayt», — dedilar. (Umm Salama) dedi: Shunda men (shuni) aytdim, soʻng Alloh menga undan koʻra men uchun yaxshiroq boʻlgan Muhammad ﷺ ni (oqibatda) ato etdi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бемор ёки маййит олдида ҳозир бўлганингизда, яхши (сўз) айтинглар, чунки фаришталар сизлар айтган (сўз)га ‹омин› дейдилар», — дедилар. (Умм Салама) деди: Абу Салама вафот этганида, мен Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келдим-да: «Ё Расулуллоҳ! Абу Салама вафот этди», — дедим. У зот: «‹Аллоҳуммағфир лий ва лаҳу ва аъқибний минҳу уқбаа ҳасанаҳ› (Эй Аллоҳим, мени ва уни мағфират қилгин ва менга ундан кейин яхши оқибат ато этгин), — деб айт», — дедилар. (Умм Салама) деди: Шунда мен (шуни) айтдим, сўнг Аллоҳ менга ундан кўра мен учун яхшироқ бўлган Муҳаммад ﷺ ни (оқибатда) ато этди.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: لَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ غَرِيبٌ وَفِي أَرْضِ غُرْبَةٍ لَأَبْكِيَنَّهُ بُكَاءً يُتَحَدَّثُ عَنْهُ فَكُنْتُ قَدْ تَهَيَّأْتُ لِلْبُكَاءِ عَلَيْهِ إِذْ أَقْبَلَتِ امْرَأَةٌ تُرِيدُ أَنْ تُسْعِدَنِي فَاسْتَقْبَلَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «أَتُرِيدِينَ أَنْ تُدْخُلِي الشَّيْطَانَ بَيْتًا أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْهُ؟» مَرَّتَيْنِ وَكَفَفْتُ عَنِ الْبُكَاءِ فَلَمْ أبك. رَوَاهُ مُسلم

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama vafot etganida, men: «(U) gʻarib (musofir) va gʻurbat yurtida (vafot etdi); men unga el orasida tilga olinadigan (zoʻr) yigʻi bilan yigʻlayman», — dedim. Shunday qilib, men unga yigʻlashga tayyorgarlik koʻrdim, shu payt shahar chekkasidan menga (yigʻida) hamroh boʻlmoqchi boʻlgan bir ayol kelib qoldi. Shunda Rasululloh ﷺ unga roʻbaroʻ boʻlib: «Sen Alloh ikki marta chiqarib yuborgan uyga shaytonni kirgizmoqchimisan?» — dedilar — (buni) ikki marta (aytdilar). Shunda men yigʻidan toʻxtadim va yigʻlamadim.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама вафот этганида, мен: «(У) ғариб (мусофир) ва ғурбат юртида (вафот этди); мен унга эл орасида тилга олинадиган (зўр) йиғи билан йиғлайман», — дедим. Шундай қилиб, мен унга йиғлашга тайёргарлик кўрдим, шу пайт шаҳар чеккасидан менга (йиғида) ҳамроҳ бўлмоқчи бўлган бир аёл келиб қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга рўбарў бўлиб: «Сен Аллоҳ икки марта чиқариб юборган уйга шайтонни киргизмоқчимисан?» — дедилар — (буни) икки марта (айтдилар). Шунда мен йиғидан тўхтадим ва йиғламадим.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: كُنْتُ أَلْبَسُ أَوْضَاحًا مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَنْزٌ هُوَ؟ فَقَالَ: «مَا بلغ أَن يُؤدى زَكَاتُهُ فَزُكِّيَ فَلَيْسَ بِكَنْزٍ» . رَوَاهُ مَالِكٌ وَأَبُو دَاوُد

Ummul moʻminin Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Men oltindan avzoh (taqinchoqlar) taqib yurardim. Shunda men: ‹Yo Rasululloh, bu kanz (xazina)mi?› dedim. U zot ﷺ: ‹Zakoti ado etiladigan miqdorga yetib, zakoti berilgan (mol) kanz emas›, dedilar», dedi.Уммул мўминин Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Мен олтиндан авзоҳ (тақинчоқлар) тақиб юрардим. Шунда мен: ‹Ё Расулуллоҳ, бу канз (хазина)ми?› дедим. У зот ﷺ: ‹Закоти адо этиладиган миқдорга етиб, закоти берилган (мол) канз эмас›, дедилар», деди.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِيَ أَجْرٌ أَنْ أَنْفِقَ عَلَى بَنِي أَبِي سَلَمَةَ؟ إِنَّمَا هُمْ بَنِيَّ فَقَالَ: «أَنَفِقِي عَلَيْهِمْ فَلَكِ أَجْرُ مَا أَنْفَقْتِ عَلَيْهِم»

Zaynab (Ummu Salama qizi) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Onam (Ummu Salama): «Yo Rasululloh, agar men Abu Salamaning farzandlari uchun — ular aslida mening ham oʻgʻillarim-ku — (mablagʻ) sarflasam, savob olamanmi?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Ularga sarfla — sen ularga sarflaganing uchun savob olasan», — deb javob berdilar.Зайнаб (Умму Салама қизи) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Онам (Умму Салама): «Ё Расулуллоҳ, агар мен Абу Саламанинг фарзандлари учун — улар аслида менинг ҳам ўғилларим-ку — (маблағ) сарфласам, савоб оламанми?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Уларга сарфла — сен уларга сарфлаганинг учун савоб оласан», — деб жавоб бердилар.

وَعَن أم سَلمَة قَالَتْ: مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ إِلَّا شَعْبَانَ وَرَمَضَانَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Paygʻambar ﷺni Shaʼbon va Ramazondan boshqa ikki oyni ketma-ket roʻza tutganlarini koʻrmadim», dedi. Abu Iso aytdi: Ummu Salama hadisi hasan hadisdir. Bu hadis Abu Salamadan, u Oishadan ham rivoyat qilingan: «Men Paygʻambar ﷺni Shaʼbondan koʻproq biror oyda roʻza tutganlarini koʻrmadim, u zot uni ozgina (kun) bundan tashqari, balki butunini roʻza tutar edilar», degan.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Пайғамбар ﷺни Шаъбон ва Рамазондан бошқа икки ойни кетма-кет рўза тутганларини кўрмадим», деди. Абу Исо айтди: Умму Салама ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Бу ҳадис Абу Саламадан, у Оишадан ҳам ривоят қилинган: «Мен Пайғамбар ﷺни Шаъбондан кўпроқ бирор ойда рўза тутганларини кўрмадим, у зот уни озгина (кун) бундан ташқари, балки бутунини рўза тутар эдилар», деган.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنِي أَنْ أَصُومَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ أَوَّلُهَا الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيس. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga har oyda uch kun — boshlanishi dushanba va payshanba (kunlari) roʻza tutishni buyurar edilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга ҳар ойда уч кун — бошланиши душанба ва пайшанба (кунлари) рўза тутишни буюрар эдилар.

قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ يَوْمَ السَّبْتِ وَيَوْمَ الْأَحَدِ أَكْثَرَ مَا يَصُومُ مِنَ الْأَيَّامِ وَيَقُولُ: «إِنَّهُمَا يَوْمَا عِيدٍ لِلْمُشْرِكِينَ فَأَنَا أُحِبُّ أَن أخالفهم» . رَوَاهُ أَحْمد

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shanba va yakshanba kunlari boshqa kunlarga qaraganda koʻproq roʻza tutar va: «Bu ikkisi mushriklar uchun hayit kunidir, men esa ularga muxolif boʻlishni yaxshi koʻraman», der edilar. Ahmad rivoyat qilgan.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шанба ва якшанба кунлари бошқа кунларга қараганда кўпроқ рўза тутар ва: «Бу иккиси мушриклар учун ҳайит кунидир, мен эса уларга мухолиф бўлишни яхши кўраман», дер эдилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْ أُمُّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ قَالَ: «بِسْمِ اللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ نَزِلَّ أَوْ نَضِلَّ أَوْ نَظْلِمَ أَوْ نُظْلَمَ أَوْ نَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَيْنَا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي دَاوُدَ وَابْنِ مَاجَهْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ: مَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْتِي قَطُّ إِلَّا رَفَعَ طَرْفَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أُضَلَّ أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَجْهَلَ أَو يجهل عَليّ»

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uyidan chiqayotganlarida: «Bismillah, tavakkaltu alalloh. Allohumma, inna naʼuzu bika min an nazilla av nazilla, av nazlima av nuzlam, av najhala av yujhala alayna (Alloh nomi bilan, Allohga tavakkal qildim. Ey Alloh, biz Sendan panoh tilaymiz toymoqdan yoki adashmoqdan, zulm qilmoqdan yoki zulmga uchramoqdan, nodonlik qilmoqdan yoki bizga nisbatan nodonlik qilinmoqdan)», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уйидан чиқаётганларида: «Бисмиллаҳ, таваккалту алаллоҳ. Аллоҳумма, инна наъузу бика мин ан назилла ав назилла, ав назлима ав нузлам, ав нажҳала ав южҳала алайна (Аллоҳ номи билан, Аллоҳга таваккал қилдим. Эй Аллоҳ, биз Сендан паноҳ тилаймиз тоймоқдан ёки адашмоқдан, зулм қилмоқдан ёки зулмга учрамоқдан, нодонлик қилмоқдан ёки бизга нисбатан нодонлик қилинмоқдан)», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي دُبُرِ صَلَاةِ الْفَجْرِ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَعَمَلًا مُتَقَبَّلًا وَرِزْقًا طَيِّبًا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَابْنُ مَاجَهْ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّعوات الْكَبِير

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bomdod namozidan soʻng: «Allohim, men Sendan foydali ilm, qabul qilinadigan amal va halol (pokiza) rizq soʻrayman», der edilar. Ahmad, Ibn Moja va Bayhaqiy «ad-Daʼavot al-kabir»da rivoyat qilgan.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бомдод намозидан сўнг: «Аллоҳим, мен Сендан фойдали илм, қабул қилинадиган амал ва ҳалол (покиза) ризқ сўрайман», дер эдилар. Аҳмад, Ибн Можа ва Байҳақий «ад-Даъавот ал-кабир»да ривоят қилган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ‏:‏ أَخْبَرَتْنِي جَدَّتِي، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي بَيْتِهَا، فَدَعَا وَصِيفَةً لَهُ أَوْ لَهَا فَأَبْطَأَتْ، فَاسْتَبَانَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ، فَقَامَتْ أُمُّ سَلَمَةَ إِلَى الْحِجَابِ، فَوَجَدَتِ الْوَصِيفَةَ تَلْعَبُ، وَمَعَهُ سِوَاكٌ، فَقَالَ‏:‏ لَوْلاَ خَشْيَةُ الْقَوَدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، لَأَوْجَعْتُكِ بِهَذَا السِّوَاكِ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uning uyida edilar. U zot oʻzlarining (yoki Umm Salamaning) bir choʻri xizmatkorini chaqirdilar, u esa kechikdi. Gʻazab u zotning yuzlarida bilinib qoldi. Umm Salama pardaga borib, choʻrining oʻynab yurganini koʻrdi. U zotning qoʻllarida misvok bor edi va: «Qiyomat kunidagi qasosdan qoʻrqmaganimda, seni shu misvok bilan albatta ogʻritgan boʻlardim», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унинг уйида эдилар. У зот ўзларининг (ёки Умм Саламанинг) бир чўри хизматкорини чақирдилар, у эса кечикди. Ғазаб у зотнинг юзларида билиниб қолди. Умм Салама пардага бориб, чўрининг ўйнаб юрганини кўрди. У зотнинг қўлларида мисвок бор эди ва: «Қиёмат кунидаги қасосдан қўрқмаганимда, сени шу мисвок билан албатта оғритган бўлардим», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ‏:‏ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ إِلا شَعْبَانَ وَرَمَضَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى‏:‏ هَذَا إِسنَادٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا، قَالَ‏:‏ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرُ وَاحِدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَيُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَدْ رَوَى الْحَدِيثَ عَنْ عَائِشَةَ، وَأُمِّ سَلَمَةَ جَمِيعًا، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Paygʻambar ﷺni Shaʼbon va Ramazondan boshqa ikki oyni ketma-ket roʻza tutganlarini koʻrmadim», dedi. Abu Iso aytdi: Ummu Salama hadisi hasan hadisdir. Bu hadis Abu Salamadan, u Oishadan ham rivoyat qilingan: «Men Paygʻambar ﷺni Shaʼbondan koʻproq biror oyda roʻza tutganlarini koʻrmadim, u zot uni ozgina (kun) bundan tashqari, balki butunini roʻza tutar edilar», degan.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Пайғамбар ﷺни Шаъбон ва Рамазондан бошқа икки ойни кетма-кет рўза тутганларини кўрмадим», деди. Абу Исо айтди: Умму Салама ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Бу ҳадис Абу Саламадан, у Оишадан ҳам ривоят қилинган: «Мен Пайғамбар ﷺни Шаъбондан кўпроқ бирор ойда рўза тутганларини кўрмадим, у зот уни озгина (кун) бундан ташқари, балки бутунини рўза тутар эдилар», деган.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، يَقْطَعُ قِرَاءَتَهُ، يَقُولُ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ثُمَّ يَقِفُ، ثُمَّ يَقُولُ‏:‏ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ثُمَّ يَقِفُ، وَكَانَ يَقْرَأُ مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qiroatlarini (ayrim joylarda) uzib-uzib oʻqirdilar. U zot: {Alhamdu lillahi Rabbil-olamin} (Fotiha, 2) deb, soʻng toʻxtardilar; keyin: {Ar-Rohmanir-Rohiym} (Fotiha, 3) deb, soʻng toʻxtardilar; va {Maliki yavmid-diyn} (Fotiha, 4) deb oʻqirdilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қироатларини (айрим жойларда) узиб-узиб ўқирдилар. У зот: {Алҳамду лиллаҳи Раббил-оламин} (Фотиҳа, 2) деб, сўнг тўхтардилар; кейин: {Ар-Роҳманир-Роҳийм} (Фотиҳа, 3) деб, сўнг тўхтардилар; ва {Малики явмид-дийн} (Фотиҳа, 4) деб ўқирдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ‏:‏ كَانَ أَحَبَّ الثِّيَابِ إِلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم الْقَمِيصُ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga kiyimlarning eng sevimlisi koʻylak edi.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга кийимларнинг энг севимлиси кўйлак эди.

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ‏:‏ كَانَ أَحَبَّ الثِّيَابِ إِلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُهُ، الْقَمِيصُ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga kiyimlarning eng sevimlisi koʻylak edi. (Abu Iso) aytdi: Men Muhammad ibn Ismoilning shunday deganini eshitdim: Abdulloh ibn Buraydaning onasidan, u Umm Salamadan (degan rivoyati) koʻproq sahihdir, unda Abu Tumayla onasi orqali zikr qilinadi, xolos.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга кийимларнинг энг севимлиси кўйлак эди. (Абу Исо) айтди: Мен Муҳаммад ибн Исмоилнинг шундай деганини эшитдим: Абдуллоҳ ибн Бурайданинг онасидан, у Умм Саламадан (деган ривояти) кўпроқ саҳиҳдир, унда Абу Тумайла онаси орқали зикр қилинади, холос.