حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُقَصُّ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَبِي بَكْرٍ وَكَانَ أَوَّلَ مَنْ قَصَّ تَمِيمٌ الدَّارِيُّ اسْتَأْذَنَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ أَنْ يَقُصَّ عَلَى النَّاسِ قَائِمًا فَأَذِنَ لَهُ عُمَرُ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida ham, Abu Bakr zamonida ham qissaxonlik qilinmas edi. Birinchi boʻlib qissa aytgan kishi Tamim ad-Doriy boʻldi; u Umar ibn al-Xattobdan odamlarga tik turib qissa aytishga ruxsat soʻradi, Umar unga ruxsat berdi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида ҳам, Абу Бакр замонида ҳам қиссахонлик қилинмас эди. Биринчи бўлиб қисса айтган киши Тамим ад-Дорий бўлди; у Умар ибн ал-Хаттобдан одамларга тик туриб қисса айтишга рухсат сўради, Умар унга рухсат берди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الزُّهْرِيُّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ قَالَلَمْ يَكُنْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مُؤَذِّنٌ وَاحِدٌ فِي الصَّلَوَاتِ كُلِّهَا فِي الْجُمُعَةِ وَغَيْرِهَا يُؤَذِّنُ وَيُقِيمُ قَالَ كَانَ بِلَالٌ يُؤَذِّنُ إِذَا جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَيُقِيمُ إِذَا نَزَلَ وَلِأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَتَّى كَانَ عُثْمَانُ

Soib ibn Yazid — Namirning jiyani — aytdi: Rasululloh ﷺning juma boʻlsin, boshqasi boʻlsin, barcha namozlarda faqat bitta muazzinlari bor edi; u azon ham, iqomat ham aytar edi. Bilol Rasululloh ﷺ juma kuni minbarga oʻtirganlarida azon aytar, u zot (minbardan) tushganlarida iqomat aytar edi. Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) zamonida ham shunday davom etdi, toki Usmon (davri) kelgunga qadar.Соиб ибн Язид — Намирнинг жияни — айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг жума бўлсин, бошқаси бўлсин, барча намозларда фақат битта муаззинлари бор эди; у азон ҳам, иқомат ҳам айтар эди. Билол Расулуллоҳ ﷺ жума куни минбарга ўтирганларида азон айтар, у зот (минбардан) тушганларида иқомат айтар эди. Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) замонида ҳам шундай давом этди, токи Усмон (даври) келгунга қадар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَسْوَدَ الْقُرَشِيُّ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ خُصَيْفَةَ حَدَّثَهُ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَزَالُ أُمَّتِي عَلَى الْفِطْرَةِ مَا صَلَّوْا الْمَغْرِبَ قَبْلَ طُلُوعِ النُّجُومِ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatim, toki yulduzlar chiqmasdan oldin shom namozini oʻqir ekan, fitrat uzra boʻlaveradi», dedilar.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматим, токи юлдузлар чиқмасдан олдин шом намозини ўқир экан, фитрат узра бўлаверади», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَحُجَّ بِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأَنَا ابْنُ سَبْعِ سِنِينَ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Meni Vidoʼ hajjida Rasululloh ﷺ bilan birga hajga olib borishdi, men esa yetti yoshda edim», dedi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мени Видў ҳажжида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳажга олиб боришди, мен эса етти ёшда эдим», деди.

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْجُعَيْدُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَكُنَّا نُؤْتَى بِالشَّارِبِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي إِمْرَةِ أَبِي بَكْرٍ وَصَدْرًا مِنْ إِمْرَةِ عُمَرَ فَنَقُومُ إِلَيْهِ فَنَضْرِبُهُ بِأَيْدِينَا وَنِعَالِنَا وَأَرْدِيَتِنَا حَتَّى كَانَ صَدْرًا مِنْ إِمْرَةِ عُمَرَ فَجَلَدَ فِيهَا أَرْبَعِينَ حَتَّى إِذَا عَتَوْا فِيهَا وَفَسَقُوا جَلَدَ ثَمَانِينَ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ davrida, Abu Bakrning amirligida va Umar amirligining boshlarida oldimizga (xamr) ichgan kishi keltirilar edi; biz unga turib, qoʻllarimiz, kavushlarimiz va ridolarimiz bilan urar edik. Umar amirligining boshlarida esa u unda qirq (darra) urdi. Odamlar bunda haddan oshib, fisq qilganlarida esa saksan (darra) urdi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ даврида, Абу Бакрнинг амирлигида ва Умар амирлигининг бошларида олдимизга (хамр) ичган киши келтирилар эди; биз унга туриб, қўлларимиз, кавушларимиз ва ридоларимиз билан урар эдик. Умар амирлигининг бошларида эса у унда қирқ (дарра) урди. Одамлар бунда ҳаддан ошиб, фисқ қилганларида эса саксан (дарра) урди.

حَدَّثَنَا مَكِّيٌّ حَدَّثَنَا الْجُعَيْدُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَأَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ أَتَعْرِفِينَ هَذِهِ قَالَتْ لَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَقَالَ هَذِهِ قَيْنَةُ بَنِي فُلَانٍ تُحِبِّينَ أَنْ تُغَنِّيَكِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَأَعْطَاهَا طَبَقًا فَغَنَّتْهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَفَخَ الشَّيْطَانُ فِي مَنْخِرَيْهَا

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi. U zot: «Ey Oisha, buni tanaysanmi?» dedilar. U: «Yoʻq, ey Allohning Nabiysi», dedi. U zot: «Bu — falon qabilaning qoʻshiqchi choʻrisi. Senga kuylab berishini istaysanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda u zot unga bir tovoq berdilar, u (choʻri) unga kuylab berdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Uning burun teshiklariga shayton puflabdi», dedilar.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди. У зот: «Эй Оиша, буни танайсанми?» дедилар. У: «Йўқ, эй Аллоҳнинг Набийси», деди. У зот: «Бу — фалон қабиланинг қўшиқчи чўриси. Сенга куйлаб беришини истайсанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда у зот унга бир товоқ бердилар, у (чўри) унга куйлаб берди. Шунда Набий ﷺ: «Унинг бурун тешикларига шайтон пуфлабди», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَخَرَجْتُ مَعَ الصِّبْيَانِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ نَتَلَقَّى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أَذْكُرُ مَقْدِمَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ تَبُوكَ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men bolalar bilan birga Rasululloh ﷺni Tabuk gʻazotidan kutib olish uchun Saniyyatul-Vadoʼga chiqdim». Sufyon bir marta: «Men Paygʻambar ﷺning kelishlarini — u zot Tabukdan qaytib kelganlarini eslayman», dedi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен болалар билан бирга Расулуллоҳ ﷺни Табук ғазотидан кутиб олиш учун Санийятул-Вадўга чиқдим». Суфён бир марта: «Мен Пайғамбар ﷺнинг келишларини — у зот Табукдан қайтиб келганларини эслайман», деди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ إِنْ شَاءَ اللَّهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ظَاهَرَ بَيْنَ دِرْعَيْنِ يَوْمَ أُحُدٍ وَحَدَّثَنَا بِهِ مَرَّةً أُخْرَى فَلَمْ يَسْتَثْنِ فِيهِ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — inshaalloh —: Paygʻambar ﷺ Uhud kuni ikki sovutni ustma-ust kiygan edilar. (Sufyon) buni bizga boshqa bir marta rivoyat qilganda, unda istisno aytmadi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — иншааллоҳ —: Пайғамбар ﷺ Уҳуд куни икки совутни устма-уст кийган эдилар. (Суфён) буни бизга бошқа бир марта ривоят қилганда, унда истисно айтмади.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ قَالَمَا كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مُؤَذِّنٌ وَاحِدٌ يُؤَذِّنُ إِذَا قَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَيُقِيمُ إِذَا نَزَلَ وَأَبُو بَكْرٍ كَذَلِكَ وَعُمَرُ كَذَلِكَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا

Soib ibn Yazid — Namirning jiyani — aytdi: Rasululloh ﷺning faqat bitta muazzinlari bor edi; u zot minbarga oʻtirganlarida azon aytar, (minbardan) tushganlarida iqomat aytar edi. Abu Bakr ham shunday qildi, Umar ham shunday qildi (roziyallohu anhumo).Соиб ибн Язид — Намирнинг жияни — айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг фақат битта муаззинлари бор эди; у зот минбарга ўтирганларида азон айтар, (минбардан) тушганларида иқомат айтар эди. Абу Бакр ҳам шундай қилди, Умар ҳам шундай қилди (розияллоҳу анҳумо).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَأَنَّ شُرَيْحًا الْحَضْرَمِيَّ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَاكَ رَجُلٌ لَا يَتَوَسَّدُ الْقُرْآنَ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Shurayh al-Hazramiy Nabiy ﷺning huzurlarida zikr qilindi. Shunda u zot: «U — Qurʼonni yostiq qilmaydigan kishidir», dedilar.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Шурайҳ ал-Ҳазрамий Набий ﷺнинг ҳузурларида зикр қилинди. Шунда у зот: «У — Қуръонни ёстиқ қилмайдиган кишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَأَنَّ شُرَيْحًا الْحَضْرَمِيَّ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَاكَ رَجُلٌ لَا يَتَوَسَّدُ الْقُرْآنَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlarida Shurayh al-Hazramiy tilga olindi. Shunda u zot: «U — Qurʼonni yostiq qilmaydigan kishidir», dedilar. Zuhriydan, u Soib ibn Yaziddan (yana rivoyat qilinadi) — soʻng shuning mislini zikr qildi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларида Шурайҳ ал-Ҳазрамий тилга олинди. Шунда у зот: «У — Қуръонни ёстиқ қилмайдиган кишидир», дедилар. Зуҳрийдан, у Соиб ибн Язиддан (яна ривоят қилинади) — сўнг шунинг мислини зикр қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا عَدْوَى وَلَا صَفَرَ وَلَا هَامَةَ

Soib ibn Yazid — Namirning jiyani — (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kasal yuqishi yoʻq, safar yoʻq, hama yoʻq», dedilar.Соиб ибн Язид — Намирнинг жияни — (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Касал юқиши йўқ, сафар йўқ, ҳама йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَكَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا أَذَانَيْنِ حَتَّى كَانَ زَمَنُ عُثْمَانَ فَكَثُرَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأَذَانِ الْأَوَّلِ بِالزَّوْرَاءِ

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ, Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) zamonlarida azon ikkita edi; Usmon zamoni kelib, odamlar koʻpaygach, u Zavroda birinchi azonga buyurdi».Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) замонларида азон иккита эди; Усмон замони келиб, одамлар кўпайгач, у Заврода биринчи азонга буюрди».

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ بَلَغَنِيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ إِنْسَانٍ يَكُونُ فِي مَجْلِسٍ فَيَقُولُ حِينَ يُرِيدُ أَنْ يَقُومَ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا كَانَ فِي ذَلِكَ الْمَجْلِسِفَحَدَّثْتُ هَذَا الْحَدِيثَ يَزِيدَ بْنَ خُصَيْفَةَ قَالَ هَكَذَا حَدَّثَنِي السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ismoil ibn Abdulloh ibn Jaʼfar aytdi: Menga xabar yetishicha, Rasululloh ﷺ: «Bir majlisda oʻtirgan har qanday inson turmoqchi boʻlganida: ‹Subhanaka Allohumma va bihamdika, la ilaha illa anta, astagʻfiruka va atubu ilayk (Ey Alloh, Seni hamding bilan poklayman, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman)› desa, oʻsha majlisida boʻlgan (gunohlari) unga magʻfirat qilinadi», dedilar. Men bu hadisni Yazid ibn Xusayfaga soʻzlab berdim. U: «Menga Soib ibn Yazid Rasululloh ﷺdan xuddi shunday soʻzlab bergan edi», dedi.Исмоил ибн Абдуллоҳ ибн Жаъфар айтди: Менга хабар етишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Бир мажлисда ўтирган ҳар қандай инсон турмоқчи бўлганида: ‹Субҳанака Аллоҳумма ва биҳамдика, ла илаҳа илла анта, астағфирука ва атубу илайк (Эй Аллоҳ, Сени ҳамдинг билан поклайман, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан)› деса, ўша мажлисида бўлган (гуноҳлари) унга мағфират қилинади», дедилар. Мен бу ҳадисни Язид ибн Хусайфага сўзлаб бердим. У: «Менга Соиб ибн Язид Расулуллоҳ ﷺдан худди шундай сўзлаб берган эди», деди.