حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَوَكِيعٌ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْمُقَدَّمِ ثَلَاثًا وَلِلثَّانِي مَرَّةً

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oldingi saf uchun uch marta, ikkinchi saf uchun bir marta magʻfirat soʻrar edilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олдинги саф учун уч марта, иккинчи саф учун бир марта мағфират сўрар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السُّلَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ قَالَوَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ وَمَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الْأَنِفِ حَيْثُمَا انْقِيدَ انْقَادَ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga koʻzlarni yoshlantiradigan, qalblarni titratadigan bir vaʼz qildilar. Biz: «Ey Rasululloh, bu xuddi xayrlashuvchining vaʼziga oʻxshaydi. Bizga nima buyurasiz?», dedik. U zot: «Men sizlarni tuni ham kunduzidek yorugʻ boʻlgan oydin yoʻlda qoldirdim. Mendan keyin undan faqat halok boʻluvchigina ogʻadi. Sizlardan kim yashasa, koʻp ixtiloflarni koʻradi. Bas, mening sunnatimdan va toʻgʻri yoʻldan borgan hidoyatli xalifalarning sunnatidan bilgan narsangizni mahkam ushlanglar. Habashiy bir qul boʻlsa ham, itoat qilishni oʻzingizga lozim tutinglar va unga jagʻ tishlaringiz bilan yopishinglar. Chunki moʻmin xuddi burniga halqa oʻtkazilgan tuyaga oʻxshaydi: qayoqqa yetaklansa, oʻsha yoqqa boradi», dedilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга кўзларни ёшлантирадиган, қалбларни титратадиган бир ваъз қилдилар. Биз: «Эй Расулуллоҳ, бу худди хайрлашувчининг ваъзига ўхшайди. Бизга нима буюрасиз?», дедик. У зот: «Мен сизларни туни ҳам кундузидек ёруғ бўлган ойдин йўлда қолдирдим. Мендан кейин ундан фақат ҳалок бўлувчигина оғади. Сизлардан ким яшаса, кўп ихтилофларни кўради. Бас, менинг суннатимдан ва тўғри йўлдан борган ҳидоятли халифаларнинг суннатидан билган нарсангизни маҳкам ушланглар. Ҳабаший бир қул бўлса ҳам, итоат қилишни ўзингизга лозим тутинглар ва унга жағ тишларингиз билан ёпишинглар. Чунки мўмин худди бурнига ҳалқа ўтказилган туяга ўхшайди: қаёққа етакланса, ўша ёққа боради», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ سَيْفٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي رُهْمٍ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى السَّحُورِ فِي رَمَضَانَ فَقَالَ هَلُمَّ إِلَى هَذَا الْغِذَاءِ الْمُبَارَكِ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ramazonda meni sahurlikka chaqirib: «Muborak nonushtaga kel!» dedilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда мени саҳурликка чақириб: «Муборак нонуштага кел!» дедилар.

حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السُّلَمِيِّ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَصَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفَجْرَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ لَهَا الْأَعْيُنُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ قُلْنَا أَوْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا قَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ يَرَى بَعْدِي اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga bomdod namozini oʻqib berdilar, soʻng bizga yuzlanib, koʻzlardan yosh oqizgan, qalblarni titratgan taʼsirli bir vaʼz qildilar. Biz — yoki: ular — «Yo Rasululloh, bu xuddi xayrlashuvchining vaʼziga oʻxshaydi, bizga vasiyat qiling», dedik. U zot: «Sizlarga Allohdan qoʻrqishni, garchi habashiy bir qul boʻlsa ham, (amirni) tinglab, itoat qilishni vasiyat qilaman. Zero, sizlardan kim yashasa, mendan keyin koʻp ixtiloflarni koʻradi. Bas, mening sunnatimni va toʻgʻri yoʻldagi hidoyatli xalifalarning sunnatini lozim tutinglar, unga jagʻ tishlaringiz bilan yopishinglar. (Dinga) yangidan kiritilgan ishlardan ehtiyot boʻlinglar! Zero, har bir yangi kiritilgan ish bidʼat, har bir bidʼat esa zalolatdir», dedilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга бомдод намозини ўқиб бердилар, сўнг бизга юзланиб, кўзлардан ёш оқизган, қалбларни титратган таъсирли бир ваъз қилдилар. Биз — ёки: улар — «Ё Расулуллоҳ, бу худди хайрлашувчининг ваъзига ўхшайди, бизга васият қилинг», дедик. У зот: «Сизларга Аллоҳдан қўрқишни, гарчи ҳабаший бир қул бўлса ҳам, (амирни) тинглаб, итоат қилишни васият қиламан. Зеро, сизлардан ким яшаса, мендан кейин кўп ихтилофларни кўради. Бас, менинг суннатимни ва тўғри йўлдаги ҳидоятли халифаларнинг суннатини лозим тутинглар, унга жағ тишларингиз билан ёпишинглар. (Динга) янгидан киритилган ишлардан эҳтиёт бўлинглар! Зеро, ҳар бир янги киритилган иш бидъат, ҳар бир бидъат эса залолатдир», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ وَحُجْرُ بْنُ حُجْرٍ قَالَاأَتَيْنَا الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ وَهُوَ مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ {وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ} فَسَلَّمْنَا وَقُلْنَا أَتَيْنَاكَ زَائِرِينَ وَعَائِدِينَ وَمُقْتَبِسِينَ فَقَالَ عِرْبَاضٌ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ ذَاتَ يَوْمٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ فَتَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌحَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ ابْنِ أَبِي بِلَالٍ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَظَهُمْ يَوْمًا بَعْدَ صَلَاةِ الْغَدَاةِ فَذَكَرَهُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abdurahmon ibn Amr as-Sulamiy va Hujr ibn Hujr shunday dedilar: Biz Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)ning huzuriga keldik. U haqida ushbu oyat nozil boʻlganlardan edi: {Senga ulov soʻrab kelganlarida, ‹Sizlarni mindiradigan narsa topolmadim›, deganingda (ortga qaytib, koʻzlaridan yosh toʻkkanlar)ga ham (gunoh yoʻqdir).} Biz salom berib: «Biz seni ziyorat qilgani, koʻrgani va (ilmingdan) bahra olgani keldik», dedik. Shunda Irboz dedi: Bir kuni Rasululloh ﷺ bizga (imom boʻlib) bomdod namozini oʻqitdilar, soʻng bizga yuzlanib, koʻzlardan yosh oqizgan, qalblarni titratgan taʼsirli bir vaʼz qildilar. Bir kishi: «Yo Rasululloh, bu xuddi (oxirgi marta) xayrlashayotgan kishining vaʼziga oʻxshaydi. Bas, bizga nima tavsiya qilasiz?», dedi. (U zot): «Sizlarga Allohdan qoʻrqishni, (amirni) tinglab, itoat qilishni — garchi (amir) habashiy bir qul boʻlsa ham — tavsiya qilaman. Zero, sizlardan kim mendan keyin yashasa, u koʻp ixtiloflarni koʻradi. Bas, sizlarga mening sunnatim va toʻgʻri yoʻl koʻrsatilgan, hidoyatga yetaklovchi xalifalarning sunnatini (lozim tutishni tavsiya qilaman). Unga mahkam yopishinglar va uni jagʻ tishlaringiz bilan tishlanglar. (Dinga) yangidan kiritilgan ishlardan ehtiyot boʻlinglar! Zero, har bir yangi kiritilgan ish bidʼatdir va har bir bidʼat zalolatdir», dedilar. Yana Irboz ibn Soriya ularga rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ bir kuni bomdod namozidan keyin ularga vaʼz qildilar — soʻng uni zikr qildi.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абдураҳмон ибн Амр ас-Суламий ва Ҳужр ибн Ҳужр шундай дедилар: Биз Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига келдик. У ҳақида ушбу оят нозил бўлганлардан эди: {Сенга улов сўраб келганларида, ‹Сизларни миндирадиган нарса тополмадим›, деганингда (ортга қайтиб, кўзларидан ёш тўкканлар)га ҳам (гуноҳ йўқдир).} Биз салом бериб: «Биз сени зиёрат қилгани, кўргани ва (илмингдан) баҳра олгани келдик», дедик. Шунда Ирбоз деди: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бизга (имом бўлиб) бомдод намозини ўқитдилар, сўнг бизга юзланиб, кўзлардан ёш оқизган, қалбларни титратган таъсирли бир ваъз қилдилар. Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, бу худди (охирги марта) хайрлашаётган кишининг ваъзига ўхшайди. Бас, бизга нима тавсия қиласиз?», деди. (У зот): «Сизларга Аллоҳдан қўрқишни, (амирни) тинглаб, итоат қилишни — гарчи (амир) ҳабаший бир қул бўлса ҳам — тавсия қиламан. Зеро, сизлардан ким мендан кейин яшаса, у кўп ихтилофларни кўради. Бас, сизларга менинг суннатим ва тўғри йўл кўрсатилган, ҳидоятга етакловчи халифаларнинг суннатини (лозим тутишни тавсия қиламан). Унга маҳкам ёпишинглар ва уни жағ тишларингиз билан тишланглар. (Динга) янгидан киритилган ишлардан эҳтиёт бўлинглар! Зеро, ҳар бир янги киритилган иш бидъатдир ва ҳар бир бидъат залолатдир», дедилар. Яна Ирбоз ибн Сория уларга ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ бир куни бомдод намозидан кейин уларга ваъз қилдилар — сўнг уни зикр қилди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْمُقَدَّمِ ثَلَاثَ مِرَارٍ وَلِلثَّانِي مَرَّةً

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) ularga rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ oldingi saf uchun uch marta, ikkinchi saf uchun bir marta istigʻfor aytar edilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) уларга ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ олдинги саф учун уч марта, иккинчи саф учун бир марта истиғфор айтар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ هَانِئٍ قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ قَالَبِعْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكْرًا فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِنِي ثَمَنَ بَكْرِي فَقَالَ أَجَلْ لَا أَقْضِيكَهَا إِلَّا لُجَيْنِيَّةً قَالَ فَقَضَانِي فَأَحْسَنَ قَضَائِي قَالَ وَجَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِنِي بَكْرِي فَأَعْطَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ جَمَلًا قَدْ أَسَنَّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ مِنْ بَكْرِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ خَيْرَ الْقَوْمِ خَيْرُهُمْ قَضَاءً

Saʼid ibn Honiʼ aytdi: Men Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Men Nabiy ﷺga bir yosh tuya sotgan edim. Soʻng haqimni soʻrab huzurlariga bordim va: «Yo Rasululloh, tuyamning haqini ado eting», dedim. U zot: «Ha, men uni senga faqat kumush (tanga) bilan ado etaman», dedilar va menga toʻlab, toʻlovni chiroyli qildilar. (Irboz) aytdi: Bir aʼrobiy ham kelib: «Yo Rasululloh, tuyamning haqini bering», dedi. Rasululloh ﷺ oʻsha kuni unga yoshi ulgʻaygan bir tuya berdilar. U: «Yo Rasululloh, bu mening tuyamdan yaxshiroq-ku!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, qavmning eng yaxshisi — qarzini eng yaxshi ado etgusidir», dedilar.Саъид ибн Ҳониъ айтди: Мен Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Мен Набий ﷺга бир ёш туя сотган эдим. Сўнг ҳақимни сўраб ҳузурларига бордим ва: «Ё Расулуллоҳ, туямнинг ҳақини адо этинг», дедим. У зот: «Ҳа, мен уни сенга фақат кумуш (танга) билан адо этаман», дедилар ва менга тўлаб, тўловни чиройли қилдилар. (Ирбоз) айтди: Бир аъробий ҳам келиб: «Ё Расулуллоҳ, туямнинг ҳақини беринг», деди. Расулуллоҳ ﷺ ўша куни унга ёши улғайган бир туя бердилар. У: «Ё Расулуллоҳ, бу менинг туямдан яхшироқ-ку!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қавмнинг энг яхшиси — қарзини энг яхши адо этгусидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ الْكَلْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هِلَالٍ السُّلَمِيِّ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ لَخَاتَمُ النَّبِيِّينَ وَإِنَّ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام لَمُنْجَدِلٌ فِي طِينَتِهِ وَسَأُنَبِّئُكُمْ بِأَوَّلِ ذَلِكَ دَعْوَةُ أَبِي إِبْرَاهِيمَ وَبِشَارَةُ عِيسَى بِي وَرُؤْيَا أُمِّي الَّتِي رَأَتْ وَكَذَلِكَ أُمَّهَاتُ النَّبِيِّينَ تَرَيْنَحَدَّثَنَا أَبُو الْعَلَاءِ وَهُوَ الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى بْنِ هِلَالٍ السُّلَمِيِّ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَخَاتَمُ النَّبِيِّينَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ وَزَادَ فِيهِ إِنَّ أُمَّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَتْ حِينَ وَضَعَتْهُ نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, men — Allohning bandasi, paygʻambarlarning xotimasiman; Odam alayhissalom hali oʻz loyi ichida yotgan paytida ham (shunday edim). Endi men sizlarga buning boshini xabar beraman: (u) otam Ibrohimning duosi, Iysoning men haqimdagi bashorati va onamning koʻrgan tushidir. Paygʻambarlarning onalari ham shunday (tush) koʻradilar», dedilar. Boshqa rivoyatda Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, men — Allohning bandasi va paygʻambarlarning xotimasiman», deyayotganlarini eshitdim — soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi va unda shuni ziyoda qildi: Rasululloh ﷺning onalari u zotni tuqqan paytida bir nurni koʻrdilarki, undan Shom qasrlari yoritildi.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мен — Аллоҳнинг бандаси, пайғамбарларнинг хотимасиман; Одам алайҳиссалом ҳали ўз лойи ичида ётган пайтида ҳам (шундай эдим). Энди мен сизларга бунинг бошини хабар бераман: (у) отам Иброҳимнинг дуоси, Ийсонинг мен ҳақимдаги башорати ва онамнинг кўрган тушидир. Пайғамбарларнинг оналари ҳам шундай (туш) кўрадилар», дедилар. Бошқа ривоятда Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, мен — Аллоҳнинг бандаси ва пайғамбарларнинг хотимасиман», деяётганларини эшитдим — сўнг шунга ўхшашини зикр қилди ва унда шуни зиёда қилди: Расулуллоҳ ﷺнинг оналари у зотни туққан пайтида бир нурни кўрдиларки, ундан Шом қасрлари ёритилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ سَيْفٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي رُهْمٍ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ السُّلَمِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَدْعُونَا إِلَى السَّحُورِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ هَلُمُّوا إِلَى الْغِذَاءِ الْمُبَارَكِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ عَلِّمْ مُعَاوِيَةَ الْكِتَابَ وَالْحِسَابَ وَقِهِ الْعَذَابَ

Irboz ibn Soriya as-Sulamiy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning ramazon oyida bizni sahurlikka chaqirib: «Muborak taomga kelinglar!» deyayotganlarini eshitdim. Soʻng u zotning: «Allohim, Muoviyaga Kitob va hisobni oʻrgat hamda uni azobdan saqla», deganlarini eshitdim.Ирбоз ибн Сория ас-Суламий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг рамазон ойида бизни саҳурликка чақириб: «Муборак таомга келинглар!» деяётганларини эшитдим. Сўнг у зотнинг: «Аллоҳим, Муовияга Китоб ва ҳисобни ўргат ҳамда уни азобдан сақла», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ خَالِدٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ الْعِرْبَاضِ قَالَتْ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّمَ يَوْمَ خَيْبَرَ كُلَّ ذِي مِخْلَبٍ مِنْ الطَّيْرِ وَلُحُومَ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ وَالْخَلِيسَةَ وَالْمُجَثَّمَةَ وَأَنْ تُوطَأَ السَّبَايَا حَتَّى يَضَعْنَ مَا فِي بُطُونِهِنَّ

Ummu Habiba binti Irboz aytdi: Menga otam rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ Xaybar kuni changalli har bir qushni, xonaki eshaklarning goʻshtini, xaliysa (yirtqich ogʻzidan tortib olingan jonivor)ni va mujassama (bogʻlab qoʻyilib nishonga otilgan hayvon)ni hamda asira ayollarga qorinlaridagini tugʻmagunlaricha yaqinlik qilishni harom qildilar.Умму Ҳабиба бинти Ирбоз айтди: Менга отам ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни чангалли ҳар бир қушни, хонаки эшакларнинг гўштини, халийса (йиртқич оғзидан тортиб олинган жонивор)ни ва мужассама (боғлаб қўйилиб нишонга отилган ҳайвон)ни ҳамда асира аёлларга қоринларидагини туғмагунларича яқинлик қилишни ҳаром қилдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا وَهْبٌ أَبُو خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ الْعِرْبَاضِ عَنْ أَبِيهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْخُذُ الْوَبَرَةَ مِنْ قُصَّةٍ مِنْ فَيْءِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَقُولُ مَا لِي مِنْ هَذَا إِلَّا مِثْلَ مَا لِأَحَدِكُمْ إِلَّا الْخُمُسَ وَهُوَ مَرْدُودٌ فِيكُمْ فَأَدُّوا الْخَيْطَ وَالْمَخِيطَ فَمَا فَوْقَهُمَا وَإِيَّاكُمْ وَالْغُلُولَ فَإِنَّهُ عَارٌ وَشَنَارٌ عَلَى صَاحِبِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَرَوَى سُفْيَانُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ وَهْبٍ هَذَا قَالَ عَبْد اللَّهِ عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ هِلَالٍ هُوَ الصَّوَابُ

Ummu Habiba binti Irboz otasidan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ Alloh azza va jalla (bergan) oʻljadan bir tuk olib: «Bundan menga ham sizlardan birortangizga tegadigan narsadan boshqasi yoʻq — faqat xumsdan boshqa, u ham sizlarga qaytariladi. Bas, ipni ham, ignani ham va ulardan yuqorisini ham toʻliq topshiringlar. Gʻululdan (oʻljadan oʻgʻirlashdan) ehtiyot boʻlinglar, zero u Qiyomat kunida egasi uchun or va sharmandalikdir», der edilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Buni Sufyon ham Abu Sinondan, u Vahbdan rivoyat qilgan. Abdulloh aytdi: Abdulaʼlo ibn Hilol — toʻgʻrisi shudir.Умму Ҳабиба бинти Ирбоз отасидан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ азза ва жалла (берган) ўлжадан бир тук олиб: «Бундан менга ҳам сизлардан бирортангизга тегадиган нарсадан бошқаси йўқ — фақат хумсдан бошқа, у ҳам сизларга қайтарилади. Бас, ипни ҳам, игнани ҳам ва улардан юқорисини ҳам тўлиқ топширинглар. Ғулулдан (ўлжадан ўғирлашдан) эҳтиёт бўлинглар, зеро у Қиёмат кунида эгаси учун ор ва шармандаликдир», дер эдилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Буни Суфён ҳам Абу Синондан, у Ваҳбдан ривоят қилган. Абдуллоҳ айтди: Абдулаъло ибн Ҳилол — тўғриси шудир.

حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَائِنِيُّ أَخْبَرَنِي عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ خَالِدِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا سَقَى امْرَأَتَهُ مِنْ الْمَاءِ أُجِرَقَالَ فَأَتَيْتُهَا فَسَقَيْتُهَا وَحَدَّثْتُهَا بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, kishi xotiniga suv ichirsa, ajr oladi», deyayotganlarini eshitdim. (Irboz) aytdi: Shunda men uning oldiga bordim, unga suv ichirdim va Rasululloh ﷺdan eshitgan narsamni soʻzlab berdim.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, киши хотинига сув ичирса, ажр олади», деяётганларини эшитдим. (Ирбоз) айтди: Шунда мен унинг олдига бордим, унга сув ичирдим ва Расулуллоҳ ﷺдан эшитган нарсамни сўзлаб бердим.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَهُ أَنَّ جُبَيْرَ بْنَ نُفَيْرٍ حَدَّثَهُ أَنَّ الْعِرْبَاضَ حَدَّثَهُ وَكَانَ الْعِرْبَاضُ بْنُ سَارِيَةَ مِنْ أَصْحَابِ الصُّفَّةِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ ثَلَاثًا وَعَلَى الثَّانِي وَاحِدَةً

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) — u Suffa ahlidan edi — aytdi: Rasululloh ﷺ oldingi safga uch marta, ikkinchisiga bir marta salovot aytar edilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) — у Суффа аҳлидан эди — айтди: Расулуллоҳ ﷺ олдинги сафга уч марта, иккинчисига бир марта саловот айтар эдилар.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي عَلَى الصَّفِّ الْأَوَّلِ ثَلَاثًا وَعَلَى الَّذِي يَلِيهِ وَاحِدَةً

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot birinchi safga uch marta, undan keyingisiga bir marta salovot aytar edilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади: У зот биринчи сафга уч марта, ундан кейингисига бир марта саловот айтар эдилар.

حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ يَعْنِي إِسْمَاعِيلَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمُتَحَابُّونَ بِجَلَالِي فِي ظِلِّ عَرْشِي يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلِّيقَالَ عَبْد اللَّهِ وَأَحْسَبُنِي قَدْ سَمِعْتُهُ مِنْهُ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla: ‹Mening ulugʻligim uchun bir-birini sevganlar Mening soyamdan boshqa soya boʻlmaydigan kunda Arshimning soyasida boʻladilar›, dedi», dedilar. Abdulloh aytdi: Menimcha, men buni undan eshitganman.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Менинг улуғлигим учун бир-бирини севганлар Менинг соямдан бошқа соя бўлмайдиган кунда Аршимнинг соясида бўладилар›, деди», дедилар. Абдуллоҳ айтди: Менимча, мен буни ундан эшитганман.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ الْحَضْرَمِيَّ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ ابْنِ أَبِي بِلَالٍ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْتَصِمُ الشُّهَدَاءُ وَالْمُتَوَفَّوْنَ عَلَى فُرُشِهِمْ إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فِي الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْ الطَّاعُونِ فَيَقُولُ الشُّهَدَاءُ إِخْوَانُنَا قُتِلُوا كَمَا قُتِلْنَا وَيَقُولُ الْمُتَوَفَّوْنَ عَلَى فُرُشِهِمْ إِخْوَانُنَا مَاتُوا عَلَى فُرُشِهِمْ كَمَا مِتْنَا عَلَى فُرُشِنَا فَيَقُولُ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا إِلَى جِرَاحِهِمْ فَإِنْ أَشْبَهَتْ جِرَاحُهُمْ جِرَاحَ الْمَقْتُولِينَ فَإِنَّهُمْ مِنْهُمْ وَمَعَهُمْ فَإِذَا جِرَاحُهُمْ قَدْ أَشْبَهَتْ جِرَاحَهُمْ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shahidlar va oʻz toʻshaklarida vafot etganlar toundan vafot etganlar haqida Robbimiz huzurida bahslashadilar. Shahidlar: ‹Ular bizning birodarlarimiz, biz oʻldirilganimizdek oʻldirildilar›, deydilar. Oʻz toʻshaklarida vafot etganlar esa: ‹Ular bizning birodarlarimiz, biz oʻlganimizdek oʻz toʻshaklarida oʻldilar›, deydilar. Shunda Robbimiz: ‹Ularning jarohatlariga qaranglar, agar jarohatlari oʻldirilganlarning jarohatlariga oʻxshasa, ular ulardan va ular bilan birgadirlar›, deydi. Shunda ularning jarohatlari ularning jarohatlariga oʻxshab qoladi», dedilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шаҳидлар ва ўз тўшакларида вафот этганлар тоундан вафот этганлар ҳақида Роббимиз ҳузурида баҳслашадилар. Шаҳидлар: ‹Улар бизнинг биродарларимиз, биз ўлдирилганимиздек ўлдирилдилар›, дейдилар. Ўз тўшакларида вафот этганлар эса: ‹Улар бизнинг биродарларимиз, биз ўлганимиздек ўз тўшакларида ўлдилар›, дейдилар. Шунда Роббимиз: ‹Уларнинг жароҳатларига қаранглар, агар жароҳатлари ўлдирилганларнинг жароҳатларига ўхшаса, улар улардан ва улар билан биргадирлар›, дейди. Шунда уларнинг жароҳатлари уларнинг жароҳатларига ўхшаб қолади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ ابْنِ أَبِي بِلَالٍ عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ الْمُسَبِّحَاتِ قَبْلَ أَنْ يَرْقُدَ وَقَالَ إِنَّ فِيهِنَّ آيَةً أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ آيَةٍ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uyqudan oldin musabbihotni oʻqir edilar va: «Albatta, ularning ichida ming oyatdan afzal bir oyat bor», der edilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйқудан олдин мусаббиҳотни ўқир эдилар ва: «Албатта, уларнинг ичида минг оятдан афзал бир оят бор», дер эдилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ زُرْعَةَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَ قَالَ الْعِرْبَاضُ بْنُ سَارِيَةَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ عَلَيْنَا فِي الصُّفَّةِ وَعَلَيْنَا الْحَوْتَكِيَّةُ فَيَقُولُ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا ذُخِرَ لَكُمْ مَا حَزِنْتُمْ عَلَى مَا زُوِيَ عَنْكُمْ وَلَيُفْتَحَنَّ لَكُمْ فَارِسُ وَالرُّومُ

Shurayh ibn Ubayd aytdi: Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) dedi: Nabiy ﷺ Suffada — egnimizda havtakiya (kiyim) boʻlgan holda — huzurimizga chiqar edilar va: «Agar sizlar uchun saqlab qoʻyilgan narsani bilsangiz edi, sizlardan olib qoʻyilgan narsaga gʻam yemas edingiz. Albatta, sizlarga Fors va Rum fath qilib beriladi», der edilar.Шурайҳ ибн Убайд айтди: Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) деди: Набий ﷺ Суффада — эгнимизда ҳавтакия (кийим) бўлган ҳолда — ҳузуримизга чиқар эдилар ва: «Агар сизлар учун сақлаб қўйилган нарсани билсангиз эди, сизлардан олиб қўйилган нарсага ғам емас эдингиз. Албатта, сизларга Форс ва Рум фатҳ қилиб берилади», дер эдилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ ثَلَاثًا وَعَلَى الَّذِي يَلِيهِ وَاحِدَةً

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ oldingi safga uch marta, undan keyingisiga bir marta salovot aytdilar.Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ олдинги сафга уч марта, ундан кейингисига бир марта саловот айтдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ السُّلَمِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَخَاتَمُ النَّبِيِّينَ وَإِنَّ آدَمَ لَمُنْجَدِلٌ فِي طِينَتِهِ وَسَأُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيلِ ذَلِكَ دَعْوَةِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ وَبِشَارَةِ عِيسَى قَوْمَهُ وَرُؤْيَا أُمِّي الَّتِي رَأَتْ أَنَّهُ خَرَجَ مِنْهَا نُورٌ أَضَاءَتْ لَهُ قُصُورُ الشَّامِ وَكَذَلِكَ تَرَى أُمَّهَاتُ النَّبِيِّينَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ

Irboz ibn Soriya as-Sulamiy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta, men Ummul-kitobda Allohning bandasi, paygʻambarlarning xotimasi (deb bitilgan)man; Odam hali oʻz loyi ichida yotgan paytida ham (shunday edi). Endi men sizlarga buning taʼvilini xabar beraman: (u) otam Ibrohimning duosi, Iysoning oʻz qavmiga bergan bashorati va onamning koʻrgan tushidir — u oʻzidan bir nur chiqqanini, undan Shom qasrlari yoritilganini koʻrgan edi. Paygʻambarlarning onalari — Allohning salovotlari ularga boʻlsin — ham shunday (tush) koʻradilar.»Ирбоз ибн Сория ас-Суламий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта, мен Уммул-китобда Аллоҳнинг бандаси, пайғамбарларнинг хотимаси (деб битилган)ман; Одам ҳали ўз лойи ичида ётган пайтида ҳам (шундай эди). Энди мен сизларга бунинг таъвилини хабар бераман: (у) отам Иброҳимнинг дуоси, Ийсонинг ўз қавмига берган башорати ва онамнинг кўрган тушидир — у ўзидан бир нур чиққанини, ундан Шом қасрлари ёритилганини кўрган эди. Пайғамбарларнинг оналари — Аллоҳнинг саловотлари уларга бўлсин — ҳам шундай (туш) кўрадилар.»

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنِ ابْنِ أَبِي بِلَالٍ عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَخْتَصِمُ الشُّهَدَاءُ وَالْمُتَوَفَّوْنَ عَلَى فُرُشِهِمْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الَّذِينَ مَاتُوا مِنْ الطَّاعُونِ فَيَقُولُ الشُّهَدَاءُ إِخْوَانُنَا قُتِلُوا وَيَقُولُ الْمُتَوَفَّوْنَ عَلَى فُرُشِهِمْ إِخْوَانُنَا مَاتُوا عَلَى فُرُشِهِمْ كَمَا مِتْنَا فَيَقْضِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ أَنْ انْظُرُوا إِلَى جِرَاحَاتِ الْمُطَّعَنِينَ فَإِنْ أَشْبَهَتْ جِرَاحَاتِ الشُّهَدَاءِ فَهُمْ مِنْهُمْ فَيَنْظُرُونَ إِلَى جِرَاحِ الْمُطَّعَنِينَ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَشْبَهَتْ فَيُلْحَقُونَ مَعَهُمْ

Irboz ibn Soriya (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Shahidlar bilan oʻz toʻshaklarida vafot etganlar toundan oʻlganlar haqida Alloh azza va jalla huzurida bahslashadilar. Shahidlar: ‹Ular bizning birodarlarimiz, oʻldirildilar›, deydilar. Oʻz toʻshaklarida vafot etganlar esa: ‹Ular bizning birodarlarimiz, biz oʻlganimizdek oʻz toʻshaklarida oʻldilar›, deydilar. Shunda Alloh azza va jalla ularning oʻrtasida: ‹Toun tekkanlarning jarohatlariga qaranglar; agar ular shahidlarning jarohatlariga oʻxshasa, ular ulardandir›, deb hukm qiladi. Ular toun tekkanlarning jarohatlariga qaraydilar va ular (shahidlarning jarohatlariga) oʻxshab qolgan boʻladi. Shunda ular ular bilan birga qoʻshiladilar.»Ирбоз ибн Сория (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Шаҳидлар билан ўз тўшакларида вафот этганлар тоундан ўлганлар ҳақида Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида баҳслашадилар. Шаҳидлар: ‹Улар бизнинг биродарларимиз, ўлдирилдилар›, дейдилар. Ўз тўшакларида вафот этганлар эса: ‹Улар бизнинг биродарларимиз, биз ўлганимиздек ўз тўшакларида ўлдилар›, дейдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла уларнинг ўртасида: ‹Тоун текканларнинг жароҳатларига қаранглар; агар улар шаҳидларнинг жароҳатларига ўхшаса, улар улардандир›, деб ҳукм қилади. Улар тоун текканларнинг жароҳатларига қарайдилар ва улар (шаҳидларнинг жароҳатларига) ўхшаб қолган бўлади. Шунда улар улар билан бирга қўшиладилар.»