حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قُدُورِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقَالَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَاغْسِلْ وَاطْبُخْ وَسَأَلَهُ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ فَنَهَاهُ عَنْ ذَلِكَ وَعَنْ كُلِّ سَبُعٍ ذِي نَابٍ

Abu Saʼlaba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺdan ahli kitobning qozonlari haqida soʻradi. U zot: «Agar ulardan boshqasini topmasangiz, yuv va (unda) pishir», dedilar. Undan eshaklar goʻshti haqida ham soʻradi, u zot uni bundan va qoziq tishli har bir yirtqichdan qaytardilar.Абу Саълаба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺдан аҳли китобнинг қозонлари ҳақида сўради. У зот: «Агар улардан бошқасини топмасангиз, юв ва (унда) пишир», дедилар. Ундан эшаклар гўшти ҳақида ҳам сўради, у зот уни бундан ва қозиқ тишли ҳар бир йиртқичдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي فِي الْآخِرَةِ مَحَاسِنُكُمْ أَخْلَاقًا وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي فِي الْآخِرَةِ مَسَاوِيكُمْ أَخْلَاقًا الثَّرْثَارُونَ الْمُتَفَيْهِقُونَ الْمُتَشَدِّقُونَ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlardan menga eng sevimlingiz va oxiratda menga eng yaqiningiz xulqi eng goʻzal boʻlganlaringizdir. Albatta, sizlardan menga eng yoqmaydiganingiz va oxiratda mendan eng uzogʻingiz esa xulqi eng yomon boʻlganlaringiz — sarsarlar, mutafayhiqlar va mutashaddiqlardir», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизлардан менга энг севимлингиз ва охиратда менга энг яқинингиз хулқи энг гўзал бўлганларингиздир. Албатта, сизлардан менга энг ёқмайдиганингиз ва охиратда мендан энг узоғингиз эса хулқи энг ёмон бўлганларингиз — сарсарлар, мутафайҳиқлар ва муташаддиқлардир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَأَةَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ يَقُولُقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَهْلُ صَيْدٍ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَأَمْسَكَ عَلَيْكَ فَكُلْ قَالَ قُلْتُ وَإِنْ قَتَلَ قَالَ وَإِنْ قَتَلَ قَالَ قُلْتُ إِنَّا أَهْلُ رَمْيٍ قَالَ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ قَوْسُكَ فَكُلْ قَالَ قُلْتُ إِنَّا أَهْلُ سَفَرٍ نَمُرُّ بِالْيَهُودِ وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسِ وَلَا نَجِدُ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَاغْسِلُوهَا بِالْمَاءِ ثُمَّ كُلُوا فِيهَا وَاشْرَبُوا

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men: ‹Yo Rasululloh, biz ovchi qavmmiz›, dedim. U zot: ‹Itingni qoʻyib yuborib, ustiga Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, u sen uchun (ovni) tutib bersa, uni yegin›, dedilar. Men: ‹Agar uni oʻldirgan boʻlsa-chi?› dedim. U zot: ‹Oʻldirgan boʻlsa ham (yegin)›, dedilar. Men: ‹Biz kamondan otadigan qavmmiz›, dedim. U zot: ‹Kamoning senga (ov) qaytarsa, uni yegin›, dedilar. Men: ‹Biz safardagi qavmmiz, yahudiy, nasroniy va majusiylarning oldidan oʻtamiz, ularning idishlaridan boshqasini topa olmaymiz›, dedim. U zot: ‹Agar undan boshqasini topmasangiz, ularni suv bilan yuvib, soʻng ularda yeb-iching›, dedilar», dedi.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, биз овчи қавммиз›, дедим. У зот: ‹Итингни қўйиб юбориб, устига Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, у сен учун (овни) тутиб берса, уни егин›, дедилар. Мен: ‹Агар уни ўлдирган бўлса-чи?› дедим. У зот: ‹Ўлдирган бўлса ҳам (егин)›, дедилар. Мен: ‹Биз камондан отадиган қавммиз›, дедим. У зот: ‹Камонинг сенга (ов) қайтарса, уни егин›, дедилар. Мен: ‹Биз сафардаги қавммиз, яҳудий, насроний ва мажусийларнинг олдидан ўтамиз, уларнинг идишларидан бошқасини топа олмаймиз›, дедим. У зот: ‹Агар ундан бошқасини топмасангиз, уларни сув билан ювиб, сўнг уларда еб-ичинг›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُسَمِعَهُ يَقُولُ وَهُوَ بِالْفُسْطَاطِ فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ وَكَانَ مُعَاوِيَةُ أَغْزَى النَّاسَ الْقُسْطَنْطِينِيَّةَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَا تَعْجِزُ هَذِهِ الْأُمَّةُ مِنْ نِصْفِ يَوْمٍ إِذَا رَأَيْتَ الشَّامَ مَائِدَةَ رَجُلٍ وَاحِدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ فَعِنْدَ ذَلِكَ فَتْحُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةِ

Jubayr ibn Nufayr aytdi: Men Rasululloh ﷺning sahobalaridan boʻlgan Abu Saʼlaba al-Xushaniyning — u Muoviya xalifaligida Fustotda edi, Muoviya esa odamlarni Qustantiniyaga gʻazotga yuborgan edi — shunday deganini eshitdim: «Allohga qasamki, bu ummat yarim kundan ojiz qolmaydi. Shomni bir kishi va uning ahli uyining dasturxonidek koʻrsang, ana oʻshanda Qustantiniya fath boʻladi».Жубайр ибн Нуфайр айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бўлган Абу Саълаба ал-Хушанийнинг — у Муовия халифалигида Фустотда эди, Муовия эса одамларни Қустантинияга ғазотга юборган эди — шундай деганини эшитдим: «Аллоҳга қасамки, бу уммат ярим кундан ожиз қолмайди. Шомни бир киши ва унинг аҳли уйининг дастурхонидек кўрсанг, ана ўшанда Қустантиния фатҳ бўлади».

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُقَالَ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لُحُومَ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ وَلَحْمَ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Rasululloh ﷺning sahobalaridan boʻlgan Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ xonaki eshaklarning goʻshtini va yirtqichlardan qoziq tishli har birining goʻshtini harom qildilar.Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бўлган Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хонаки эшакларнинг гўштини ва йиртқичлардан қозиқ тишли ҳар бирининг гўштини ҳаром қилдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ زَبْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ مُسْلِمَ بْنَ مِشْكَمٍ يَقُولُ حَدَّثَنَا أَبُو ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيُّ قَالَكَانَ النَّاسُ إِذَا نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْزِلًا فَعَسْكَرَ تَفَرَّقُوا عَنْهُ فِي الشِّعَابِ وَالْأَوْدِيَةِ فَقَامَ فِي فَقَالَ إِنَّ تَفَرُّقَكُمْ فِي الشِّعَابِ إِنَّمَا ذَلِكُمْ مِنْ الشَّيْطَانِ قَالَ فَكَانُوا بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا نَزَلُوا انْضَمَّ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ حَتَّى إِنَّكَ لَتَقُولُ لَوْ بَسَطْتُ عَلَيْهِمْ كِسَاءً لَعَمَّهُمْ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir manzilga tushib, qoʻshin qurganlarida, odamlar u zotdan ayrilib, togʻ oraliqlari va vodiylarga tarqalib ketar edilar. Shunda u zot turib: «Sizlarning togʻ oraliqlariga tarqalib ketishingiz — bu shaytondandir», dedilar. Shundan keyin ular bir joyga tushsalar, bir-birlariga qoʻshilib olar edilar, hatto: «Ularning ustiga bir choponni yozsang, hammasini qoplar edi», deysan, — yoki shunga oʻxshash dedi.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир манзилга тушиб, қўшин қурганларида, одамлар у зотдан айрилиб, тоғ оралиқлари ва водийларга тарқалиб кетар эдилар. Шунда у зот туриб: «Сизларнинг тоғ оралиқларига тарқалиб кетишингиз — бу шайтондандир», дедилар. Шундан кейин улар бир жойга тушсалар, бир-бирларига қўшилиб олар эдилар, ҳатто: «Уларнинг устига бир чопонни ёзсанг, ҳаммасини қоплар эди», дейсан, — ёки шунга ўхшаш деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبْ لِي بِأَرْضِ كَذَا وَكَذَا بِأَرْضِ الشَّامِ لَمْ يَظْهَرْ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَئِذٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تَسْمَعُونَ إِلَى مَا يَقُولُ هَذَا فَقَالَ أَبُو ثَعْلَبَةَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَظْهَرُنَّ عَلَيْهَا قَالَ فَكَتَبَ لَهُ بِهَا قَالَ قُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا أَرْضُ صَيْدٍ فَأُرْسِلُ كَلْبِيَ الْمُكَلَّبَ وَكَلْبِيَ الَّذِي لَيْسَ بِمُكَلَّبٍ قَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُكَلَّبَ وَسَمَّيْتَ فَكُلْ مَا أَمْسَكَ عَلَيْكَ كَلْبُكَ الْمُكَلَّبُ وَإِنْ قَتَلَ وَإِنْ أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الَّذِي لَيْسَ بِمُكَلَّبٍ فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ فَكُلْ وَكُلْ مَا رَدَّ عَلَيْكَ سَهْمُكَ وَإِنْ قَتَلَ وَسَمِّ اللَّهَ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا أَرْضُ أَهْلِ كِتَابٍ وَإِنَّهُمْ يَأْكُلُونَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَيَشْرَبُونَ الْخَمْرَ فَكَيْفَ أَصْنَعُ بِآنِيَتِهِمْ وَقُدُورِهِمْ قَالَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَارْحَضُوهَا وَاطْبُخُوا فِيهَا وَاشْرَبُوا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يَحِلُّ لَنَا مِمَّا يُحَرَّمُ عَلَيْنَا قَالَ لَا تَأْكُلُوا لُحُومَ الْحُمُرِ الْإِنْسِيَّةِ وَلَا كُلَّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, menga Shom yerlaridan falon-falon yerni yozib bering», dedim — Nabiy ﷺ oʻshanda u yerni hali fath qilmagan edilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Bu kishining nima deyayotganini eshityapsizlarmi?» dedilar. Abu Saʼlaba esa: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, siz albatta uni fath qilasiz», dedi. Shunda u zot uni unga yozib berdilar. (Abu Saʼlaba) dedi: Men u zotga: «Yo Rasululloh, bizning yerimiz ov yeri, men oʻrgatilgan itimni ham, oʻrgatilmagan itimni ham qoʻyib yuboraman», dedim. U zot: «Oʻrgatilgan itingni qoʻyib yuborsang va Allohning nomini zikr qilsang, oʻrgatilgan iting sen uchun tutgan narsani yegin, garchi u oʻldirgan boʻlsa ham. Oʻrgatilmagan itingni qoʻyib yuborsangu, uni soʻyishga ulgursang, yegin. Oʻqing senga qaytargan narsani ham yegin, garchi u oʻldirgan boʻlsa ham; Allohning nomini zikr qil», dedilar. Men: «Ey Allohning Nabiysi, bizning yerimiz ahli kitob yeri, ular choʻchqa goʻshtini yeydilar, xamr ichadilar. Ularning idishlari va qozonlari bilan qanday ish qilay?» dedim. U zot: «Agar ulardan boshqasini topmasangiz, ularni yuvinglar, ularda pishiringlar va iching», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, bizga harom qilinganlardan qay biri halol?» dedim. U zot: «Xonaki eshaklarning goʻshtini ham, yirtqichlardan qoziq tishli har birini ham yemanglar», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, менга Шом ерларидан фалон-фалон ерни ёзиб беринг», дедим — Набий ﷺ ўшанда у ерни ҳали фатҳ қилмаган эдилар. Шунда Набий ﷺ: «Бу кишининг нима деяётганини эшитяпсизларми?» дедилар. Абу Саълаба эса: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, сиз албатта уни фатҳ қиласиз», деди. Шунда у зот уни унга ёзиб бердилар. (Абу Саълаба) деди: Мен у зотга: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг еримиз ов ери, мен ўргатилган итимни ҳам, ўргатилмаган итимни ҳам қўйиб юбораман», дедим. У зот: «Ўргатилган итингни қўйиб юборсанг ва Аллоҳнинг номини зикр қилсанг, ўргатилган итинг сен учун тутган нарсани егин, гарчи у ўлдирган бўлса ҳам. Ўргатилмаган итингни қўйиб юборсангу, уни сўйишга улгурсанг, егин. Ўқинг сенга қайтарган нарсани ҳам егин, гарчи у ўлдирган бўлса ҳам; Аллоҳнинг номини зикр қил», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Набийси, бизнинг еримиз аҳли китоб ери, улар чўчқа гўштини ейдилар, хамр ичадилар. Уларнинг идишлари ва қозонлари билан қандай иш қилай?» дедим. У зот: «Агар улардан бошқасини топмасангиз, уларни ювинглар, уларда пиширинглар ва ичинг», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, бизга ҳаром қилинганлардан қай бири ҳалол?» дедим. У зот: «Хонаки эшакларнинг гўштини ҳам, йиртқичлардан қозиқ тишли ҳар бирини ҳам еманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ qoziq tishli har bir yirtqichni yeyishdan qaytardilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ қозиқ тишли ҳар бир йиртқични ейишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ حَدِيثِ أَبِي إِدْرِيسَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فِي خِلَافَةِ عَبْدِ الْمَلِكِ أَنَّ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ حَدَّثَهُأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) soʻzlab berdiki, u Rasululloh ﷺning yirtqichlardan qoziq tishli har biridan qaytarganlarini eshitdi.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) сўзлаб бердики, у Расулуллоҳ ﷺнинг йиртқичлардан қозиқ тишли ҳар биридан қайтарганларини эшитди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ أَكْلِ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ yirtqichlardan boʻlgan har qanday oziq tishli hayvonni yeyishdan taqiqladilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ йиртқичлардан бўлган ҳар қандай озиқ тишли ҳайвонни ейишдан тақиқладилар.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ قَالَ أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ قَالَغَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ وَالنَّاسُ جِيَاعٌ فَأَصَبْنَا بِهَا حُمُرًا مِنْ حُمُرِ الْإِنْسِ فَذَبَحْنَاهَا قَالَ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّ لُحُومَ حُمُرِ الْإِنْسِ لَا تَحِلُّ لِمَنْ شَهِدَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَوَجَدْنَا فِي جَنَبَاتِهَا بَصَلًا وَثُومًا وَالنَّاسُ جِيَاعٌ فَجَهِدُوا فَرَاحُوا فَإِذَا رِيحُ الْمَسْجِدِ بَصَلٌ وَثُومٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الْبَقْلَةِ الْخَبِيثَةِ فَلَا يَقْرَبْنَا وَقَالَ لَا تَحِلُّ النُّهْبَى وَلَا يَحِلُّ كُلُّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ وَلَا تَحِلُّ الْمُجَثَّمَةُ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) ularga soʻzlab berib, dedi: Men Rasululloh ﷺ bilan Xaybarda gʻazot qildim, odamlar och edilar. Biz u yerda xonaki eshaklardan topib qoldik va ularni soʻydik. Bu haqda Nabiy ﷺga xabar berildi. Shunda u zot Abdurrahmon ibn Avfga buyurdilar, u odamlar ichida: «Xonaki eshaklarning goʻshti men Allohning Rasuli ekanligimga guvohlik beruvchi kishi uchun halol emas», deb eʼlon qildi. (Abu Saʼlaba) dedi: Biz uning atroflaridan piyoz va sarimsoq topdik, odamlar esa och edilar, bas, ular (undan) toʻyib yedilar. Soʻng (masjidga) kelishdi, masjidning hidi piyoz va sarimsoq boʻlib ketdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim mana shu nopok koʻkatdan yesa, bizga yaqinlashmasin», dedilar. Yana: «Talon-taroj halol emas, yirtqichlardan qoziq tishli har biri halol emas, mujassama ham halol emas», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) уларга сўзлаб бериб, деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан Хайбарда ғазот қилдим, одамлар оч эдилар. Биз у ерда хонаки эшаклардан топиб қолдик ва уларни сўйдик. Бу ҳақда Набий ﷺга хабар берилди. Шунда у зот Абдурраҳмон ибн Авфга буюрдилар, у одамлар ичида: «Хонаки эшакларнинг гўшти мен Аллоҳнинг Расули эканлигимга гувоҳлик берувчи киши учун ҳалол эмас», деб эълон қилди. (Абу Саълаба) деди: Биз унинг атрофларидан пиёз ва саримсоқ топдик, одамлар эса оч эдилар, бас, улар (ундан) тўйиб едилар. Сўнг (масжидга) келишди, масжиднинг ҳиди пиёз ва саримсоқ бўлиб кетди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мана шу нопок кўкатдан еса, бизга яқинлашмасин», дедилар. Яна: «Талон-тарож ҳалол эмас, йиртқичлардан қозиқ тишли ҳар бири ҳалол эмас, мужассама ҳам ҳалол эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى الدِّمَشْقِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ سَمِعْتُ مُسْلِمَ بْنَ مِشْكَمٍ قَالَ سَمِعْتُ الْخُشَنِيَّ يَقُولُقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِمَا يَحِلُّ لِي وَيُحَرَّمُ عَلَيَّ قَالَ فَصَعَّدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَوَّبَ فِيَّ النَّظَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبِرُّ مَا سَكَنَتْ إِلَيْهِ النَّفْسُ وَاطْمَأَنَّ إِلَيْهِ الْقَلْبُ وَالْإِثْمُ مَا لَمْ تَسْكُنْ إِلَيْهِ النَّفْسُ وَلَمْ يَطْمَئِنَّ إِلَيْهِ الْقَلْبُ وَإِنْ أَفْتَاكَ الْمُفْتُونَ وَقَالَ لَا تَقْرَبْ لَحْمَ الْحِمَارِ الْأَهْلِيِّ وَلَا ذَا نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ

Muslim ibn Mishkam aytdi: Men al-Xushaniyning shunday deganini eshitdim: «Yo Rasululloh, menga oʻzimga nima halol va nima harom ekanini xabar bering», dedim. Shunda Nabiy ﷺ menga tikilib, nazarlarini yuqoriga koʻtarib, soʻng pastga tushirdilar-da: «Yaxshilik — nafs unga taskin topgan va qalb unga xotirjam boʻlgan narsadir. Gunoh esa — nafs unga taskin topmagan va qalb unga xotirjam boʻlmagan narsadir, garchi muftiylar senga fatvo bergan boʻlsalar ham», dedilar. Yana: «Xonaki eshakning goʻshtiga ham, yirtqichlardan qoziq tishli har biriga ham yaqinlashma», dedilar.Муслим ибн Мишкам айтди: Мен ал-Хушанийнинг шундай деганини эшитдим: «Ё Расулуллоҳ, менга ўзимга нима ҳалол ва нима ҳаром эканини хабар беринг», дедим. Шунда Набий ﷺ менга тикилиб, назарларини юқорига кўтариб, сўнг пастга туширдилар-да: «Яхшилик — нафс унга таскин топган ва қалб унга хотиржам бўлган нарсадир. Гуноҳ эса — нафс унга таскин топмаган ва қалб унга хотиржам бўлмаган нарсадир, гарчи муфтийлар сенга фатво берган бўлсалар ҳам», дедилар. Яна: «Хонаки эшакнинг гўштига ҳам, йиртқичлардан қозиқ тишли ҳар бирига ҳам яқинлашма», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحَبُّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبُكُمْ مِنِّي مَحَاسِنُكُمْ أَخْلَاقًا وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي مَسَاوِيكُمْ أَخْلَاقًا الثَّرْثَارُونَ الْمُتَشَدِّقُونَ الْمُتَفَيْهِقُونَ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan menga eng sevimlingiz va menga eng yaqiningiz xulqi eng goʻzal boʻlganlaringizdir. Albatta, sizlardan menga eng yoqmaydiganingiz va mendan eng uzogʻingiz esa xulqi eng yomon boʻlganlaringiz — sarsarlar, mutashaddiqlar va mutafayhiqlardir», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан менга энг севимлингиз ва менга энг яқинингиз хулқи энг гўзал бўлганларингиздир. Албатта, сизлардан менга энг ёқмайдиганингиз ва мендан энг узоғингиз эса хулқи энг ёмон бўлганларингиз — сарсарлар, муташаддиқлар ва мутафайҳиқлардир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ فَغَابَ ثَلَاثَ لَيَالٍ فَأَدْرَكْتَهُ فَكُلْ مَا لَمْ يُنْتِنْ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oʻqingni otsangu, (ov) uch kecha gʻoyib boʻlib ketsa, soʻng unga yetib borsang — sasib qolmagan boʻlsa, uni yegin», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўқингни отсангу, (ов) уч кеча ғойиб бўлиб кетса, сўнг унга етиб борсанг — сасиб қолмаган бўлса, уни егин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلَاءِ بْنُ زَبْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ مِشْكَمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيَّ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِمَا يَحِلُّ لِي مِمَّا يُحَرَّمُ عَلَيَّ قَالَ فَصَعَّدَ فِيَّ النَّظَرَ وَصَوَّبَ ثُمَّ قَالَ نُوَيْبِتَةٌ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نُوَيْبِتَةُ خَيْرٍ أَمْ نُوَيْبِتَةُ شَرٍّ قَالَ بَلْ نُوَيْبِتَةُ خَيْرٍ لَا تَأْكُلْ لَحْمَ الْحِمَارِ الْأَهْلِيِّ وَلَا كُلَّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِقَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ مِثْلَ ذَلِكَ

Muslim ibn Mishkam aytdi: Men Abu Saʼlaba al-Xushaniyning shunday deganini eshitdim: «Yo Rasululloh, menga harom qilinganlardan qay biri halol ekanini xabar bering», dedim. Shunda u zot menga tikilib, nazarlarini yuqoriga koʻtarib, soʻng pastga tushirdilar-da: «Nuvaybita», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, yaxshilik nuvaybitasimi yoki yomonlik nuvaybitasi?» dedim. U zot: «Yoʻq, yaxshilik nuvaybitasidir. Xonaki eshakning goʻshtini ham, yirtqichlardan qoziq tishli har birini ham yema», dedilar.Муслим ибн Мишкам айтди: Мен Абу Саълаба ал-Хушанийнинг шундай деганини эшитдим: «Ё Расулуллоҳ, менга ҳаром қилинганлардан қай бири ҳалол эканини хабар беринг», дедим. Шунда у зот менга тикилиб, назарларини юқорига кўтариб, сўнг пастга туширдилар-да: «Нувайбита», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, яхшилик нувайбитасими ёки ёмонлик нувайбитаси?» дедим. У зот: «Йўқ, яхшилик нувайбитасидир. Хонаки эшакнинг гўштини ҳам, йиртқичлардан қозиқ тишли ҳар бирини ҳам ема», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَحَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا إِدْرِيسَ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا ثَعْلَبَةَ قَالَحَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لُحُومَ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ

Abu Saʼlaba (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ xonaki eshaklar goʻshtini harom qildilar.Абу Саълаба (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хонаки эшаклар гўштини ҳаром қилдилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ سَيْفٍ الْكَلَاعِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَائِذِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَعَّدَ فِيَّ النَّظَرَ ثُمَّ صَوَّبَهُ فَقَالَ نُوَيْبِتَةٌ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نُوَيْبِتَةُ خَيْرٍ أَوْ نُوَيْبِتَةُ شَرٍّ قَالَ بَلْ نُوَيْبِتَةُ خَيْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا فِي أَرْضِ صَيْدٍ فَأُرْسِلُ كَلْبِي الْمُعَلَّمَ فَمِنْهُ مَا أُدْرِكُ ذَكَاتَهُ وَمِنْهُ مَا لَا أُدْرِكُ ذَكَاتَهُ وَأَرْمِي بِسَهْمِي فَمِنْهُ مَا أُدْرِكُ ذَكَاتَهُ وَمِنْهُ مَا لَا أُدْرِكُ ذَكَاتَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ يَدُكَ وَقَوْسُكَ وَكَلْبُكَ الْمُعَلَّمُ ذَكِيًّا وَغَيْرَ ذَكِيٍّ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim. U zot menga tikilib, nazarlarini yuqoriga koʻtarib, soʻng pastga tushirdilar-da: «Nuvaybita», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, yaxshilik nuvaybitasimi yoki yomonlik nuvaybitasi?» dedim. U zot: «Yoʻq, yaxshilik nuvaybitasidir», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, biz ov yeridamiz, men oʻrgatilgan itimni qoʻyib yuboraman: (ov)ning baʼzisini soʻyishga ulguraman, baʼzisini soʻyishga ulgurmayman; oʻqimni ham otaman: baʼzisini soʻyishga ulguraman, baʼzisini soʻyishga ulgurmayman», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qoʻling, kamoning va oʻrgatilgan iting senga qaytargan narsani yeyaver — soʻyilgan boʻlsin, soʻyilmagan boʻlsin», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим. У зот менга тикилиб, назарларини юқорига кўтариб, сўнг пастга туширдилар-да: «Нувайбита», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, яхшилик нувайбитасими ёки ёмонлик нувайбитаси?» дедим. У зот: «Йўқ, яхшилик нувайбитасидир», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, биз ов еридамиз, мен ўргатилган итимни қўйиб юбораман: (ов)нинг баъзисини сўйишга улгураман, баъзисини сўйишга улгурмайман; ўқимни ҳам отаман: баъзисини сўйишга улгураман, баъзисини сўйишга улгурмайман», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қўлинг, камонинг ва ўргатилган итинг сенга қайтарган нарсани еявер — сўйилган бўлсин, сўйилмаган бўлсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ رَاشِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي يَدِي خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ يَقْرَعُ يَدَهُ بِعُودٍ مَعَهُ فَغَفَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَأَخَذَ الْخَاتَمَ فَرَمَى بِهِ فَنَظَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَهُ فِي إِصْبَعِهِ فَقَالَ مَا أُرَانَا إِلَّا قَدْ أَوْجَعْنَاكَ وَأَغْرَمْنَاكَ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ mening qoʻlimda oltin uzukni koʻrdilar va qoʻllaridagi tayoqcha bilan uning qoʻliga ura boshladilar. Soʻng Nabiy ﷺ undan chalgʻidilar, u esa uzukni olib uloqtirib yubordi. Nabiy ﷺ qaradilar, uni barmogʻida koʻrmadilar va: «Koʻrinishimcha, biz seni ogʻritib, zarar yetkazibmiz», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ менинг қўлимда олтин узукни кўрдилар ва қўлларидаги таёқча билан унинг қўлига ура бошладилар. Сўнг Набий ﷺ ундан чалғидилар, у эса узукни олиб улоқтириб юборди. Набий ﷺ қарадилар, уни бармоғида кўрмадилар ва: «Кўринишимча, биз сени оғритиб, зарар етказибмиз», дедилар.

حَدَّثَنَا مُهَنَّأُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ وَعَفَّانُ وَهَذَا لَفْظُ مُهَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّأَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ أَهْلِ كِتَابٍ أَفَنَطْبُخُ فِي قُدُورِهِمْ وَنَشْرَبُ فِي آنِيَتِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَارْحَضُوهَا بِالْمَاءِ وَاطْبُخُوا فِيهَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ صَيْدٍ فَكَيْفَ نَصْنَعُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُكَلَّبَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِنْ كَانَ غَيْرَ مُكَلَّبٍ فَذَكِّ وَكُلْ وَإِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ وَقَتَلَ فَكُلْ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Yo Rasululloh, biz ahli kitob yurtidamiz, ularning qozonlarida (taom) pishiraylikmi va ularning idishlarida ichaylikmi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar ulardan boshqasini topmasangiz, ularni suv bilan yuvinglar va ularda pishiringlar», dedilar. U: «Yo Rasululloh, biz ov yeridamiz, qanday qilaylik?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Oʻrgatilgan itingni qoʻyib yuborsang va Alloh azza va jallaning ismini zikr qilsang, u (ovni) oʻldirsa — yegin. Agar u oʻrgatilmagan boʻlsa — soʻyib, yegin. Oʻqingni otsang va Allohning ismini zikr qilsang, u (ovni) oʻldirsa — yegin», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Ё Расулуллоҳ, биз аҳли китоб юртидамиз, уларнинг қозонларида (таом) пиширайликми ва уларнинг идишларида ичайликми?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар улардан бошқасини топмасангиз, уларни сув билан ювинглар ва уларда пиширинглар», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, биз ов еридамиз, қандай қилайлик?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўргатилган итингни қўйиб юборсанг ва Аллоҳ азза ва жалланинг исмини зикр қилсанг, у (овни) ўлдирса — егин. Агар у ўргатилмаган бўлса — сўйиб, егин. Ўқингни отсанг ва Аллоҳнинг исмини зикр қилсанг, у (овни) ўлдирса — егин», дедилар.

حَدَّثَنِي وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ يُحَدِّثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَجَلَسَ رَجُلٌ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي يَدِهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَقَرَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ بِقَضِيبٍ كَانَ فِي يَدِهِ ثُمَّ غَفَلَ عَنْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَمَى الرَّجُلُ بِخَاتَمِهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ خَاتَمُكَ قَالَ أَلْقَيْتُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَظُنُّنَا قَدْ أَوْجَعْنَاكَ وَأَغْرَمْنَاكَ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Allohning Nabiysi ﷺ huzurlariga oʻtirdi, qoʻlida oltin uzuk bor edi. Nabiy ﷺ qoʻllaridagi tayoqcha bilan uning qoʻliga urdilar. Soʻng Nabiy ﷺ undan chalgʻidilar, u kishi esa uzugini uloqtirib yubordi. Nabiy ﷺ unga qarab: «Uzuging qani?» dedilar. U: «Uni tashlab yubordim», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Oʻylaymanki, biz seni ogʻritib, zarar yetkazdik», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Аллоҳнинг Набийси ﷺ ҳузурларига ўтирди, қўлида олтин узук бор эди. Набий ﷺ қўлларидаги таёқча билан унинг қўлига урдилар. Сўнг Набий ﷺ ундан чалғидилар, у киши эса узугини улоқтириб юборди. Набий ﷺ унга қараб: «Узугинг қани?» дедилар. У: «Уни ташлаб юбордим», деди. Шунда Набий ﷺ: «Ўйлайманки, биз сени оғритиб, зарар етказдик», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ أَهْلِ كِتَابٍ أَفَنَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ وَإِنَّا فِي أَرْضِ صَيْدٍ أَصِيدُ بِقَوْسِي وَأَصِيدُ بِكَلْبِي الْمُعَلَّمِ وَأَصِيدُ بِكَلْبِي الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ فَأَخْبِرْنِي مَاذَا يَصْلُحُ قَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكُمْ بِأَرْضِ أَهْلِ كِتَابٍ تَأْكُلُ فِي آنِيَتِهِمْ فَإِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ فَلَا تَأْكُلُوا فِيهَا وَإِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَ آنِيَتِهِمْ فَاغْسِلُوهَا ثُمَّ كُلُوا فِيهَا وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ أَنَّكُمْ بِأَرْضِ صَيْدٍ فَإِنْ صِدْتَ بِقَوْسِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ فَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ ثُمَّ كُلْ وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ فَكُلْ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, biz ahli kitob yurtidamiz, ularning idishlarida ovqatlanaveraylikmi? Yana biz ov yeridamiz: kamonim bilan ham ov qilaman, oʻrgatilgan itim bilan ham ov qilaman, oʻrgatilmagan itim bilan ham ov qilaman. Menga qay biri toʻgʻri ekanini xabar bering», dedim. U zot: «Sen zikr qilgan — ahli kitob yurtida ekanligingiz va ularning idishlarida ovqatlanishingizga kelsak: agar ularning idishlaridan boshqasini topsangiz, ularda ovqatlanmanglar; agar ularning idishlaridan boshqasini topmasangiz, ularni yuvib, soʻng ularda ovqatlaninglar. Sen zikr qilgan — ov yerida ekanligingizga kelsak: kamoning bilan ov qilsang va Allohning nomini zikr qilsang — yegin; oʻrgatilgan iting bilan ov qilgan narsangga Allohning nomini zikr qil, soʻng yegin; oʻrgatilmagan iting bilan ov qilgan narsangni esa — agar uni soʻyishga ulgursang — yegin», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, биз аҳли китоб юртидамиз, уларнинг идишларида овқатланаверайликми? Яна биз ов еридамиз: камоним билан ҳам ов қиламан, ўргатилган итим билан ҳам ов қиламан, ўргатилмаган итим билан ҳам ов қиламан. Менга қай бири тўғри эканини хабар беринг», дедим. У зот: «Сен зикр қилган — аҳли китоб юртида эканлигингиз ва уларнинг идишларида овқатланишингизга келсак: агар уларнинг идишларидан бошқасини топсангиз, уларда овқатланманглар; агар уларнинг идишларидан бошқасини топмасангиз, уларни ювиб, сўнг уларда овқатланинглар. Сен зикр қилган — ов ерида эканлигингизга келсак: камонинг билан ов қилсанг ва Аллоҳнинг номини зикр қилсанг — егин; ўргатилган итинг билан ов қилган нарсангга Аллоҳнинг номини зикр қил, сўнг егин; ўргатилмаган итинг билан ов қилган нарсангни эса — агар уни сўйишга улгурсанг — егин», дедилар.