حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ

Saʼid ibn Zayd ibn Amr ibn Nufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Kamʼa (yerdan chiqadigan qoʻziqorin) manndandir va uning suvi koʻz uchun shifodir», dedilar.Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Камъа (ердан чиқадиган қўзиқорин) манндандир ва унинг суви кўз учун шифодир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Kamʼa (qoʻziqorin) mann (samoviy neʼmat)dandir, uning suvi koʻzga shifodir».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Камъа (қўзиқорин) манн (самовий неъмат)дандир, унинг суви кўзга шифодир».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَمْأَةُ مِنْ السَّلْوَى وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ

Amr ibn Hurays aytdi: Menga otam Rasululloh ﷺdan rivoyat qildi: U zot: «Kamʼa (qoʻziqorin) salvodandir, uning suvi koʻzga shifodir», dedilar.Амр ибн Ҳурайс айтди: Менга отам Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилди: У зот: «Камъа (қўзиқорин) салводандир, унинг суви кўзга шифодир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ هَذَا حَفِظْنَاهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ ظَلَمَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ

Saʼid ibn Zayd ibn Amr ibn Nufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻz moli (yoʻlida himoya qilib) oʻldirilsa, u shahiddir. Kim yerdan bir qarichini zulm bilan olsa, unga yetti qavat yerdan (oʻsha yer) boʻyniga taqiladi», dedilar.Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўз моли (йўлида ҳимоя қилиб) ўлдирилса, у шаҳиддир. Ким ердан бир қаричини зулм билан олса, унга етти қават ердан (ўша ер) бўйнига тақилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ صَدَقَةَ بْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي جَدِّي رِيَاحُ بْنُ الْحَارِثِأَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ كَانَ فِي الْمَسْجِدِ الْأَكْبَرِ وَعِنْدَهُ أَهْلُ الْكُوفَةِ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ فَجَاءَهُ رَجُلٌ يُدْعَى سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ فَحَيَّاهُ الْمُغِيرَةُ وَأَجْلَسَهُ عِنْدَ رِجْلَيْهِ عَلَى السَّرِيرِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ فَاسْتَقْبَلَ الْمُغِيرَةَ فَسَبَّ وَسَبَّ فَقَالَ مَنْ يَسُبُّ هَذَا يَا مُغِيرَةُ قَالَ يَسُبُّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ يَا مُغِيرَ بْنَ شُعْبَ يَا مُغِيرَ بْنَ شُعْبَ ثَلَاثًا أَلَا أَسْمَعُ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَبُّونَ عِنْدَكَ لَا تُنْكِرُ وَلَا تُغَيِّرُ فَأَنَا أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا سَمِعَتْ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنِّي لَمْ أَكُنْ أَرْوِي عَنْهُ كَذِبًا يَسْأَلُنِي عَنْهُ إِذَا لَقِيتُهُ أَنَّهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ وَعَلِيٌّ فِي الْجَنَّةِ وَعُثْمَانُ فِي الْجَنَّةِ وَطَلْحَةُ فِي الْجَنَّةِ وَالزُّبَيْرُ فِي الْجَنَّةِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي الْجَنَّةِ وَسَعْدُ بْنُ مَالِكٍ فِي الْجَنَّةِ وَتَاسِعُ الْمُؤْمِنِينَ فِي الْجَنَّةِ لَوْ شِئْتُ أَنْ أُسَمِّيَهُ لَسَمَّيْتُهُ قَالَ فَضَجَّ أَهْلُ الْمَسْجِدِ يُنَاشِدُونَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَنْ التَّاسِعُ قَالَ نَاشَدْتُمُونِي بِاللَّهِ وَاللَّهِ الْعَظِيمِ أَنَا تَاسِعُ الْمُؤْمِنِينَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَاشِرُ ثُمَّ أَتْبَعَ ذَلِكَ يَمِينًا قَالَ وَاللَّهِ لَمَشْهَدٌ شَهِدَهُ رَجُلٌ

Riyoh ibn Horis (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Mugʻiyra ibn Shuʼba katta masjidda edi, Kufa ahli uning oʻng va chap tomonida (oʻtirgan) edi. Shunda uning huzuriga Saʼid ibn Zayd deb ataladigan bir kishi keldi; Mugʻiyra unga salom berib, uni soʻrisining oyoq tomoniga oʻtqazdi. Soʻng Kufa ahlidan bir kishi kelib, Mugʻiyraga yuzlandi va soʻka boshladi. (Saʼid): «Ey Mugʻiyra, bu kimni soʻkyapti?» dedi. U: «Ali ibn Abu Tolibni soʻkyapti», dedi. (Saʼid): «Ey Mugʻiyra ibn Shuʼba! Ey Mugʻiyra ibn Shuʼba!» — uch marta (takrorladi) — «Men huzuringda Rasululloh ﷺning sahobalari soʻkilayotganini eshitaman-u, sen inkor ham qilmaysan, oʻzgartirmaysan ham! Bas, men Rasululloh ﷺ haqida — quloqlarim u zotdan eshitgan va qalbim yodda saqlagan narsaga — guvohlik beraman. Zero men u zotdan yolgʻon rivoyat qiladigan emasman: u zot bilan uchrashganimda mendan buni soʻraydi. U zot: ‹Abu Bakr jannatda, Umar jannatda, Ali jannatda, Usmon jannatda, Talha jannatda, Zubayr jannatda, Abdurrahmon jannatda, Saʼd ibn Molik jannatda va moʻminlarning toʻqqizinchisi jannatda›, dedilar. Agar uning nomini aytishni istasam, aytar edim», dedi. Shunda masjid ahli shovqin solib: «Ey Rasulullohning sahobasi, toʻqqizinchisi kim?» deb qasam berib soʻray boshladilar. U: «Mendan Alloh nomi bilan soʻradingizlar. Ulugʻ Allohga qasamki, moʻminlarning toʻqqizinchisi — menman, Rasululloh ﷺ esa oʻninchisidirlar», dedi. Soʻng buning ketidan qasam ichib: «Allohga qasamki, bir kishining shohid boʻlgan bir mashhadi...» dedi.Риёҳ ибн Ҳорис (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Муғийра ибн Шуъба катта масжидда эди, Куфа аҳли унинг ўнг ва чап томонида (ўтирган) эди. Шунда унинг ҳузурига Саъид ибн Зайд деб аталадиган бир киши келди; Муғийра унга салом бериб, уни сўрисининг оёқ томонига ўтқазди. Сўнг Куфа аҳлидан бир киши келиб, Муғийрага юзланди ва сўка бошлади. (Саъид): «Эй Муғийра, бу кимни сўкяпти?» деди. У: «Али ибн Абу Толибни сўкяпти», деди. (Саъид): «Эй Муғийра ибн Шуъба! Эй Муғийра ибн Шуъба!» — уч марта (такрорлади) — «Мен ҳузурингда Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари сўкилаётганини эшитаман-у, сен инкор ҳам қилмайсан, ўзгартирмайсан ҳам! Бас, мен Расулуллоҳ ﷺ ҳақида — қулоқларим у зотдан эшитган ва қалбим ёдда сақлаган нарсага — гувоҳлик бераман. Зеро мен у зотдан ёлғон ривоят қиладиган эмасман: у зот билан учрашганимда мендан буни сўрайди. У зот: ‹Абу Бакр жаннатда, Умар жаннатда, Али жаннатда, Усмон жаннатда, Талҳа жаннатда, Зубайр жаннатда, Абдурраҳмон жаннатда, Саъд ибн Молик жаннатда ва мўминларнинг тўққизинчиси жаннатда›, дедилар. Агар унинг номини айтишни истасам, айтар эдим», деди. Шунда масжид аҳли шовқин солиб: «Эй Расулуллоҳнинг саҳобаси, тўққизинчиси ким?» деб қасам бериб сўрай бошладилар. У: «Мендан Аллоҳ номи билан сўрадингизлар. Улуғ Аллоҳга қасамки, мўминларнинг тўққизинчиси — менман, Расулуллоҳ ﷺ эса ўнинчисидирлар», деди. Сўнг бунинг кетидан қасам ичиб: «Аллоҳга қасамки, бир кишининг шоҳид бўлган бир машҳади...» деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حُصَيْنٍ وَمَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ وَكِيعٌ مَرَّةً قَالَ مَنْصُورٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَقَالَ مَرَّةً حُصَيْنٌ عَنِ ابْنِ ظَالِمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اسْكُنْ حِرَاءُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قَالَ وَعَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَسَعْدٌ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَسَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Mahkam tur, Hiro! Zero, sening ustingda paygʻambar yo siddiq yo shahiddan boshqa hech kim yoʻq», dedilar. (Rovi) aytdi: Uning ustida Nabiy ﷺ, Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali, Talha, Zubayr, Saʼd, Abdurrahmon ibn Avf va Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhum) bor edilar.Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Маҳкам тур, Ҳиро! Зеро, сенинг устингда пайғамбар ё сиддиқ ё шаҳиддан бошқа ҳеч ким йўқ», дедилар. (Рови) айтди: Унинг устида Набий ﷺ, Абу Бакр, Умар, Усмон, Али, Талҳа, Зубайр, Саъд, Абдурраҳмон ибн Авф ва Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳум) бор эдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحُرِّ بْنِ الصَّيَّاحِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَخْنَسِ قَالَخَطَبَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَالَ مِنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَامَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ النَّبِيُّ فِي الْجَنَّةِ وَأَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ وَعُثْمَانُ فِي الْجَنَّةِ وَعَلِيٌّ فِي الْجَنَّةِ وَطَلْحَةُ فِي الْجَنَّةِ وَالزُّبَيْرُ فِي الْجَنَّةِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فِي الْجَنَّةِ وَسَعْدٌ فِي الْجَنَّةِ وَلَوْ شِئْتُ أَنْ أُسَمِّيَ الْعَاشِرَ

Abdurrahmon ibn al-Axnas (rahimahulloh) aytdi: Mugʻiyra ibn Shuʼba bizga xutba qilib, Ali (roziyallohu anhu)ni yomonlab tilga oldi. Shunda Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) oʻrnidan turib dedi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Nabiy jannatda, Abu Bakr jannatda, Umar jannatda, Usmon jannatda, Ali jannatda, Talha jannatda, Zubayr jannatda, Abdurrahmon ibn Avf jannatda va Saʼd jannatda». Agar xohlasam, oʻninchisining ham nomini aytar edim.Абдурраҳмон ибн ал-Ахнас (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Муғийра ибн Шуъба бизга хутба қилиб, Али (розияллоҳу анҳу)ни ёмонлаб тилга олди. Шунда Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) ўрнидан туриб деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Набий жаннатда, Абу Бакр жаннатда, Умар жаннатда, Усмон жаннатда, Али жаннатда, Талҳа жаннатда, Зубайр жаннатда, Абдурраҳмон ибн Авф жаннатда ва Саъд жаннатда». Агар хоҳласам, ўнинчисининг ҳам номини айтар эдим.

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Nabiy ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kamʼa (qoʻziqorin) mann (samoviy neʼmat)dandir, uning suvi koʻzga shifodir».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Набий ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Камъа (қўзиқорин) манн (самовий неъмат)дандир, унинг суви кўзга шифодир».

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنْ الْأَرْضِ ظُلْمًا طُوِّقَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَى سَبْعِ أَرَضِينَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ

Saʼid ibn Zayd ibn Amr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim yerdan bir qarich joyni zulm bilan olsa, Qiyomat kuni u yetti qavat yergacha uning boʻyniga oʻraladi», dedilar. Ibn Numayr: «Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim», dedi va «yetti qavat yerdan» dedi.Саъид ибн Зайд ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким ердан бир қарич жойни зулм билан олса, Қиёмат куни у етти қават ергача унинг бўйнига ўралади», дедилар. Ибн Нумайр: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим», деди ва «етти қават ердан» деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَخَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي يَدِهِ كَمْأَةٌ فَقَالَ تَدْرُونَ مَا هَذَا هَذَا مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻllarida bir tarsak (qoʻziqorin) bilan oldimizga chiqdilar va: «Bu nima ekanini bilasizlarmi? Bu mann (samoviy neʼmat)dandir, uning suvi koʻzga shifodir», dedilar.Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўлларида бир тарсак (қўзиқорин) билан олдимизга чиқдилар ва: «Бу нима эканини биласизларми? Бу манн (самовий неъмат)дандир, унинг суви кўзга шифодир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ حُرَيْثٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شُعْبَةُ لَمَّا حَدَّثَنِي بِهِ الْحَكَمُ لَمْ أُنْكِرْهُ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمَلِكِ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) aytdi: Men Paygʻambar ﷺni: «Kamʼa (yer qoʻziqorini) — mann (Alloh inʼomi)dandir; uning suvi — koʻzga shifo(dir)» deganlarini eshitdim. Shuʼba aytdi: Hakam menga buni aytib berganida, men uni Abdulmalikning hadisidan inkor qilmadim.Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Пайғамбар ﷺни: «Камъа (ер қўзиқорини) — манн (Аллоҳ инъоми)дандир; унинг суви — кўзга шифо(дир)» деганларини эшитдим. Шуъба айтди: Ҳакам менга буни айтиб берганида, мен уни Абдулмаликнинг ҳадисидан инкор қилмадим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنِ الْحُرِّ بْنِ صَيَّاحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَخْنَسِأَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ خَطَبَ فَنَالَ مِنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَقَامَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ فِي الْجَنَّةِ وَأَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ وَعَلِيٌّ فِي الْجَنَّةِ وَعُثْمَانُ فِي الْجَنَّةِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي الْجَنَّةِ وَطَلْحَةُ فِي الْجَنَّةِ وَالزُّبَيْرُ فِي الْجَنَّةِ وَسَعْدٌ فِي الْجَنَّةِثُمَّ قَالَ إِنْ شِئْتُمْ أَخْبَرْتُكُمْ بِالْعَاشِرِ ثُمَّ ذَكَرَ نَفْسَهُ

Abdurrahmon ibn al-Axnas (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Mugʻira ibn Shuʼba xutba qilib, Ali (roziyallohu anhu)ni (yomonlab) tilga oldi. Shunda Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) oʻrnidan turib dedi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganimga guvohlik beraman: «Rasululloh jannatda, Abu Bakr jannatda, Umar jannatda, Ali jannatda, Usmon jannatda, Abdurrahmon jannatda, Talha jannatda, Zubayr jannatda va Saʼd jannatda». Soʻng u: «Agar xohlasangiz, sizlarga oʻninchisini ham xabar beraman», dedi-da, oʻzini zikr qildi.Абдурраҳмон ибн ал-Ахнас (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Муғира ибн Шуъба хутба қилиб, Али (розияллоҳу анҳу)ни (ёмонлаб) тилга олди. Шунда Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) ўрнидан туриб деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганимга гувоҳлик бераман: «Расулуллоҳ жаннатда, Абу Бакр жаннатда, Умар жаннатда, Али жаннатда, Усмон жаннатда, Абдурраҳмон жаннатда, Талҳа жаннатда, Зубайр жаннатда ва Саъд жаннатда». Сўнг у: «Агар хоҳласангиз, сизларга ўнинчисини ҳам хабар бераман», деди-да, ўзини зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ قَالَخَطَبَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَالَ مِنْ عَلِيٍّ فَخَرَجَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ فَقَالَ أَلَا تَعْجَبُ مِنْ هَذَا يَسُبُّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّا كُنَّا عَلَى حِرَاءٍ أَوْ أُحُدٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ حِرَاءُ أَوْ أُحُدُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ فَسَمَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَشَرَةَ فَسَمَّى أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيًّا وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَسَمَّى نَفْسَهُ سَعِيدًا

Abdulloh ibn Zolim (rahimahulloh) aytdi: Mugʻira ibn Shuʼba xutba qilib, Ali (roziyallohu anhu)ni (yomonlab) tilga oldi. Shunda Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) chiqib dedi: Alini soʻkayotgan mana bu kishidan hayratlanmaysanmi? Men Rasululloh ﷺga guvohlik beramanki, biz Hiro — yoki Uhud — (togʻi) ustida edik, shunda Nabiy ﷺ: «Sobit tur, ey Hiro (yoki Uhud)! Sening ustingda siddiq yoki shahiddan boshqa hech kim yoʻq», dedilar. Soʻng Nabiy ﷺ oʻn kishini sanadilar: Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali, Talha, Zubayr, Saʼd va Abdurrahmon ibn Avfni sanadilar, oʻzini — Saʼidni ham (ular qatorida) zikr qildi.Абдуллоҳ ибн Золим (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Муғира ибн Шуъба хутба қилиб, Али (розияллоҳу анҳу)ни (ёмонлаб) тилга олди. Шунда Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) чиқиб деди: Алини сўкаётган мана бу кишидан ҳайратланмайсанми? Мен Расулуллоҳ ﷺга гувоҳлик бераманки, биз Ҳиро — ёки Уҳуд — (тоғи) устида эдик, шунда Набий ﷺ: «Собит тур, эй Ҳиро (ёки Уҳуд)! Сенинг устингда сиддиқ ёки шаҳиддан бошқа ҳеч ким йўқ», дедилар. Сўнг Набий ﷺ ўн кишини санадилар: Абу Бакр, Умар, Усмон, Али, Талҳа, Зубайр, Саъд ва Абдурраҳмон ибн Авфни санадилар, ўзини — Саъидни ҳам (улар қаторида) зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَرَقَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَقَالَ مَعْمَرٌ وَبَلَغَنِي عَنِ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْهُ زَادَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ

Saʼid ibn Zayd ibn Amr ibn Nufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺning: «Kim yerdan bir qarich (joyni) oʻgʻirlasa, u yetti qavat yerdan uning boʻyniga oʻraladi», deganlarini eshitdi. Maʼmar aytdi: Menga az-Zuhriydan yetib keldi, ammo men uni undan eshitmadim: u bu hadisda «kim oʻz moli (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir» (qismini) ziyoda qildi.Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺнинг: «Ким ердан бир қарич (жойни) ўғирласа, у етти қават ердан унинг бўйнига ўралади», деганларини эшитди. Маъмар айтди: Менга аз-Зуҳрийдан етиб келди, аммо мен уни ундан эшитмадим: у бу ҳадисда «ким ўз моли (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир» (қисмини) зиёда қилди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَأَنَّ مَرْوَانَ قَالَ اذْهَبُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَ هَذَيْنِ لِسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأَرْوَى فَقَالَ سَعِيدٌ أَتُرَوْنِي أَخَذْتُ مِنْ حَقِّهَا شَيْئًا أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا بِغَيْرِ حَقِّهِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ وَمَنْ تَوَلَّى مَوْلَى قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَمَنْ اقْتَطَعَ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينٍ فَلَا بَارَكَ اللَّهُ لَهُ فِيهَا

Abu Salama (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Marvon: «Boringlar, mana bu ikkovining — Saʼid ibn Zayd bilan Arvoning oʻrtasini isloh qilinglar», dedi. Shunda Saʼid dedi: Meni uning haqidan biror narsa olgan deb oʻylaysizlarmi? Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganimga guvohlik beraman: «Kim yerdan nohaq bir qarich (joy) olsa, u yetti qavat yerdan uning boʻyniga oʻraladi; kim bir qavmning mavlosini ularning iznisiz oʻziga (mavlo qilib) olsa, unga Allohning laʼnati boʻlsin; kim qasam bilan bir musulmon kishining molini kesib olsa, Alloh unga bu (molda) baraka bermasin».Абу Салама (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Марвон: «Боринглар, мана бу икковининг — Саъид ибн Зайд билан Арвонинг ўртасини ислоҳ қилинглар», деди. Шунда Саъид деди: Мени унинг ҳақидан бирор нарса олган деб ўйлайсизларми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганимга гувоҳлик бераман: «Ким ердан ноҳақ бир қарич (жой) олса, у етти қават ердан унинг бўйнига ўралади; ким бир қавмнинг мавлосини уларнинг изнисиз ўзига (мавло қилиб) олса, унга Аллоҳнинг лаънати бўлсин; ким қасам билан бир мусулмон кишининг молини кесиб олса, Аллоҳ унга бу (молда) барака бермасин».

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي طَلْحَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ظَلَمَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim yerdan bir qarich joyni zulm bilan olsa, u yetti qavat yerdan uning boʻyniga oʻraladi».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким ердан бир қарич жойни зулм билан олса, у етти қават ердан унинг бўйнига ўралади».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ قَالَأَتَتْنِي أَرْوَى بِنْتُ أُوَيْسٍ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ فِيهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ فَقَالَتْ إِنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ قَدْ انْتَقَصَ مِنْ أَرْضِي إِلَى أَرْضِهِ مَا لَيْسَ لَهُ وَقَدْ أَحْبَبْتُ أَنْ تَأْتُوهُ فَتُكَلِّمُوهُ قَالَ فَرَكِبْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ بِأَرْضِهِ بِالْعَقِيقِ فَلَمَّا رَآنَا قَالَ قَدْ عَرَفْتُ الَّذِي جَاءَ بِكُمْ وَسَأُحَدِّثُكُمْ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ مِنْ الْأَرْضِ مَا لَيْسَ لَهُ طُوِّقَهُ إِلَى السَّابِعَةِ مِنْ الْأَرْضِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ

Talha ibn Abdulloh ibn Avf (rahimahulloh) aytdi: Qurayshdan bir necha kishi bilan — ular orasida Abdurrahmon ibn Amr ibn Sahl ham bor edi — Arvo bint Uvays huzurimga keldi va: «Saʼid ibn Zayd mening yerimdan oʻziga tegishli boʻlmagan (joyni) oʻz yeriga qoʻshib oldi; sizlar uning oldiga borib, u bilan gaplashishingizni istardim», dedi. Biz unga tomon otlandik, u Aqiqdagi yerida edi. Bizni koʻrgach: «Sizlarni nima olib kelganini bilib turibman; men sizlarga Rasululloh ﷺdan eshitganimni aytib beraman. Men u zotning shunday deganlarini eshitganman: ‹Kim yerdan oʻziniki boʻlmagan (joyni) olsa, Qiyomat kuni u yettinchi yergacha uning boʻyniga oʻraladi; kim oʻz moli (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir›», dedi.Талҳа ибн Абдуллоҳ ибн Авф (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Қурайшдан бир неча киши билан — улар орасида Абдурраҳмон ибн Амр ибн Саҳл ҳам бор эди — Арво бинт Увайс ҳузуримга келди ва: «Саъид ибн Зайд менинг еримдан ўзига тегишли бўлмаган (жойни) ўз ерига қўшиб олди; сизлар унинг олдига бориб, у билан гаплашишингизни истардим», деди. Биз унга томон отландик, у Ақиқдаги ерида эди. Бизни кўргач: «Сизларни нима олиб келганини билиб турибман; мен сизларга Расулуллоҳ ﷺдан эшитганимни айтиб бераман. Мен у зотнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Ким ердан ўзиники бўлмаган (жойни) олса, Қиёмат куни у еттинчи ергача унинг бўйнига ўралади; ким ўз моли (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир›», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ظَلَمَ مِنْ الْأَرْضِ شَيْئًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) aytadi: Nabiy ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim yerdan bir narsani zulm bilan olsa, u yetti qavat yerdan uning boʻyniga oʻraladi».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) айтади: Набий ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким ердан бир нарсани зулм билан олса, у етти қават ердан унинг бўйнига ўралади».

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ حُصَيْنٌ أَخْبَرَنَا عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ الْمَازِنِيِّ قَالَلَمَّا خَرَجَ مُعَاوِيَةُ مِنْ الْكُوفَةِ اسْتَعْمَلَ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَ فَأَقَامَ خُطَبَاءَ يَقَعُونَ فِي عَلِيٍّ قَالَ وَأَنَا إِلَى جَنْبِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَالَ فَغَضِبَ فَقَامَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَتَبِعْتُهُ فَقَالَ أَلَا تَرَى إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الظَّالِمِ لِنَفْسِهِ الَّذِي يَأْمُرُ بِلَعْنِ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَأَشْهَدُ عَلَى التِّسْعَةِ أَنَّهُمْ فِي الْجَنَّةِ وَلَوْ شَهِدْتُ عَلَى الْعَاشِرِ لَمْ آثَمْ قَالَ قُلْتُ وَمَا ذَاكَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ حِرَاءُ فَإِنَّهُ لَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَسَعْدُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ ثُمَّ سَكَتَ قَالَ قُلْتُ وَمَنْ الْعَاشِرُ قَالَ قَالَ أَنَا

Abdulloh ibn Zolim al-Moziniy (rahimahulloh) aytdi: Muoviya Kufadan chiqqanida, Mugʻira ibn Shuʼbani (unga) voliy qilib qoʻydi. U esa Alini yomonlaydigan xatiblarni turgʻizdi. Men Saʼid ibn Zayd ibn Amr ibn Nufaylning yonida edim. U gʻazablanib oʻrnidan turdi va qoʻlimdan ushladi, men unga ergashdim. U dedi: Oʻziga zulm qilgan mana bu kishini koʻrmayapsanmi — jannat ahlidan boʻlgan bir kishini laʼnatlashga buyuradi! Men toʻqqiz kishining jannatda ekanliklariga guvohlik beraman, agar oʻninchisiga ham guvohlik bersam, gunohkor boʻlmasdim. Men: «Bu qanday (boʻldi)?» dedim. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Sobit tur, ey Hiro! Sening ustingda nabiy, yo siddiq, yo shahiddan boshqa hech kim yoʻq», dedilar. Men: «Ular kimlar?» dedim. U dedi: «Rasululloh ﷺ, Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali, Zubayr, Talha, Abdurrahmon ibn Avf va Saʼd ibn Molik». Soʻng jim qoldi. Men: «Oʻninchisi kim?» dedim. U: «Menman», dedi.Абдуллоҳ ибн Золим ал-Мозиний (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Муовия Куфадан чиққанида, Муғира ибн Шуъбани (унга) волий қилиб қўйди. У эса Алини ёмонлайдиган хатибларни турғизди. Мен Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайлнинг ёнида эдим. У ғазабланиб ўрнидан турди ва қўлимдан ушлади, мен унга эргашдим. У деди: Ўзига зулм қилган мана бу кишини кўрмаяпсанми — жаннат аҳлидан бўлган бир кишини лаънатлашга буюради! Мен тўққиз кишининг жаннатда эканликларига гувоҳлик бераман, агар ўнинчисига ҳам гувоҳлик берсам, гуноҳкор бўлмасдим. Мен: «Бу қандай (бўлди)?» дедим. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Собит тур, эй Ҳиро! Сенинг устингда набий, ё сиддиқ, ё шаҳиддан бошқа ҳеч ким йўқ», дедилар. Мен: «Улар кимлар?» дедим. У деди: «Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр, Умар, Усмон, Али, Зубайр, Талҳа, Абдурраҳмон ибн Авф ва Саъд ибн Молик». Сўнг жим қолди. Мен: «Ўнинчиси ким?» дедим. У: «Менман», деди.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ التَّيْمِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَالَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيًّا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ قُلْتُ وَمَا ذَاكَ قَالَ هُوَ فِي التِّسْعَةِ وَلَوْ شِئْتُ أَنْ أُسَمِّيَ الْعَاشِرَ سَمَّيْتُهُ قَالَ اهْتَزَّ حِرَاءٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ حِرَاءُ فَإِنَّهُ لَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعُثْمَانُ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَسَعْدٌ وَأَنَا يَعْنِي سَعِيدًا نَفْسَهُ

Saʼid ibn Zayd ibn Amr ibn Nufayl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Guvohlik beramanki, Ali jannat ahlidandir», dedi. Men: «Bu qanday (boʻladi)?» dedim. U dedi: «U oʻsha toʻqqiz kishi orasidadir; agar oʻninchisining nomini aytishni istasam, aytardim». Hiro (togʻi) tebrandi, shunda Rasululloh ﷺ: «Sobit tur, ey Hiro! Sening ustingda nabiy, yo siddiq, yo shahiddan boshqa hech kim yoʻq», dedilar. Rasululloh ﷺ, Abu Bakr, Umar, Ali, Usmon, Talha, Zubayr, Abdurrahmon ibn Avf, Saʼd va men — yaʼni Saʼidning oʻzi.Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Гувоҳлик бераманки, Али жаннат аҳлидандир», деди. Мен: «Бу қандай (бўлади)?» дедим. У деди: «У ўша тўққиз киши орасидадир; агар ўнинчисининг номини айтишни истасам, айтардим». Ҳиро (тоғи) тебранди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Собит тур, эй Ҳиро! Сенинг устингда набий, ё сиддиқ, ё шаҳиддан бошқа ҳеч ким йўқ», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр, Умар, Али, Усмон, Талҳа, Зубайр, Абдурраҳмон ибн Авф, Саъд ва мен — яъни Саъиднинг ўзи.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا يُونُسُ أَوْ أَبُو أُوَيْسٍ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي طَلْحَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ظَلَمَ مِنْ الْأَرْضِ شَيْئًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ فِي سَبْعِ أَرَضِينَ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim yerdan bir narsani zulm bilan olsa, u yetti qavat yerda uning boʻyniga oʻraladi».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким ердан бир нарсани зулм билан олса, у етти қават ерда унинг бўйнига ўралади».

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ أَخْبَرَنِي مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ظَالِمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ أُرَاهُ قَالَ قَدْ يَذْهَبُ فِيهَا النَّاسُ أَسْرَعَ ذَهَابٍ قَالَ فَقِيلَ أَكُلُّهُمْ هَالِكٌ أَمْ بَعْضُهُمْ قَالَ حَسْبُهُمْ أَوْ بِحَسْبِهِمْ الْقَتْلُ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zulmatli tunning boʻlaklariday fitnalarni zikr qildilar. Oʻylaymanki, u zot: «Ularda odamlar juda tez halok boʻladi», dedilar. Shunda: «Ularning hammasi halok boʻladimi yoki baʼzilarimi?» deyildi. U zot: «Ularga oʻldirilish yetadi», dedilar.Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ зулматли туннинг бўлакларидай фитналарни зикр қилдилар. Ўйлайманки, у зот: «Уларда одамлар жуда тез ҳалок бўлади», дедилар. Шунда: «Уларнинг ҳаммаси ҳалок бўладими ёки баъзиларими?» дейилди. У зот: «Уларга ўлдирилиш етади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ نُفَيْلِ بْنِ هِشَامِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ هُوَ وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَمَرَّ بِهِمَا زَيْدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ فَدَعَوَاهُ إِلَى سُفْرَةٍ لَهُمَا فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي إِنِّي لَا آكُلُ مِمَّا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ قَالَ فَمَا رُئِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ أَكَلَ شَيْئًا مِمَّا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي كَانَ كَمَا قَدْ رَأَيْتَ وَبَلَغَكَ وَلَوْ أَدْرَكَكَ لَآمَنَ بِكَ وَاتَّبَعَكَ فَاسْتَغْفِرْ لَهُ قَالَ نَعَمْ فَأَسْتَغْفِرُ لَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أُمَّةً وَاحِدَةً

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zayd ibn Horisa bilan Makkada edilar. Zayd ibn Amr ibn Nufayl ularning yonidan oʻtib qoldi, ular uni oʻz dasturxonlariga chorladilar. U: «Ey jiyanim, men butlarga atab soʻyilgan narsadan yemayman», dedi. Shundan keyin Nabiy ﷺning butlarga atab soʻyilgan narsadan biror narsa yeganlari koʻrilmadi. (Saʼid) dedi: Men: «Ey Allohning Rasuli, otam siz koʻrgan va sizga yetgani kabi (bir kishi) edi; agar u sizga yetganida, sizga iymon keltirib, ergashardi. Unga istigʻfor ayting», dedim. U zot: «Ha, men unga istigʻfor aytaman; chunki u Qiyomat kuni yolgʻiz oʻzi bir ummat qilib tiriltiriladi», dedilar.Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зайд ибн Ҳориса билан Маккада эдилар. Зайд ибн Амр ибн Нуфайл уларнинг ёнидан ўтиб қолди, улар уни ўз дастурхонларига чорладилар. У: «Эй жияним, мен бутларга атаб сўйилган нарсадан емайман», деди. Шундан кейин Набий ﷺнинг бутларга атаб сўйилган нарсадан бирор нарса еганлари кўрилмади. (Саъид) деди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, отам сиз кўрган ва сизга етгани каби (бир киши) эди; агар у сизга етганида, сизга иймон келтириб, эргашарди. Унга истиғфор айтинг», дедим. У зот: «Ҳа, мен унга истиғфор айтаман; чунки у Қиёмат куни ёлғиз ўзи бир уммат қилиб тирилтирилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَقَالَ لَنَا مَرْوَانُ انْطَلِقُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَ هَذَيْنِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأَرْوَى بِنْتِ أُوَيْسٍ فَأَتَيْنَا سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ فَقَالَ أَتُرَوْنَ أَنِّي قَدْ اسْتَنْقَصْتُ مِنْ حَقِّهَا شَيْئًا أَشْهَدُ لَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنْ الْأَرْضِ بِغَيْرِ حَقِّهِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ وَمَنْ تَوَلَّى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَمَنْ اقْتَطَعَ مَالَ أَخِيهِ بِيَمِينِهِ فَلَا بَارَكَ اللَّهُ لَهُ فِيهِ

Abu Salama (rahimahulloh) aytdi: Marvon bizga: «Boringlar, mana bu ikkovining — Saʼid ibn Zayd bilan Arvo bint Uvaysning oʻrtasini isloh qilinglar», dedi. Biz Saʼid ibn Zaydning huzuriga keldik. U dedi: Meni uning haqidan biror narsa kamaytirgan deb oʻylaysizlarmi? Guvohlik beramanki, men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim yerdan nohaq bir qarich (joy) olsa, u yetti qavat yerdan uning boʻyniga oʻraladi; kim bir qavmni ularning iznisiz oʻziga (mavlo qilib) olsa, unga Allohning laʼnati boʻlsin; kim qasami bilan birodarining molini kesib olsa, Alloh unga bunda baraka bermasin».Абу Салама (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Марвон бизга: «Боринглар, мана бу икковининг — Саъид ибн Зайд билан Арво бинт Увайснинг ўртасини ислоҳ қилинглар», деди. Биз Саъид ибн Зайднинг ҳузурига келдик. У деди: Мени унинг ҳақидан бирор нарса камайтирган деб ўйлайсизларми? Гувоҳлик бераманки, мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким ердан ноҳақ бир қарич (жой) олса, у етти қават ердан унинг бўйнига ўралади; ким бир қавмни уларнинг изнисиз ўзига (мавло қилиб) олса, унга Аллоҳнинг лаънати бўлсин; ким қасами билан биродарининг молини кесиб олса, Аллоҳ унга бунда барака бермасин».

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقَاسَمْتُ أَخِي فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبَارَكُ فِي ثَمَنِ أَرْضٍ وَلَا دَارٍ لَا يُجْعَلُ فِي أَرْضٍ وَلَا دَارٍ

Amr ibn Hurays (rahimahulloh) aytdi: Men Madinaga kelib, akam bilan (mulkni) taqsimlashdim. Shunda Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Yer va uy pulida baraka boʻlmaydi, agar u (yana) yerga va uyga qoʻyilmasa», dedilar.Амр ибн Ҳурайс (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Мадинага келиб, акам билан (мулкни) тақсимлашдим. Шунда Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ер ва уй пулида барака бўлмайди, агар у (яна) ерга ва уйга қўйилмаса», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ لُقْمَانَ كَانَ يَقُولُ يَا بُنَيَّ لَا تَعَلَّمْ الْعِلْمَ لِتُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ تُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ وَتُرَائِيَ بِهِ فِي الْمَجَالِسِ فَذَكَرَهُ وَقَالَ حَدَّثَنَا نَوْفَلُ بْنُ مُسَاحِقٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ أَرْبَى الرِّبَا الِاسْتِطَالَةُ فِي عِرْضِ مُسْلِمٍ بِغَيْرِ حَقٍّ وَإِنَّ هَذِهِ الرَّحِمَ شِجْنَةٌ مِنْ الرَّحْمَنِ فَمَنْ قَطَعَهَا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Ribolarning eng ogʻiri — musulmon kishining nomusiga nohaq til uzatishdir. Bu rahm (qarindoshlik) — Rahmondan bir shoxobchadir; kim uni uzsa, Alloh unga jannatni harom qiladi».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Риболарнинг энг оғири — мусулмон кишининг номусига ноҳақ тил узатишдир. Бу раҳм (қариндошлик) — Раҳмондан бир шохобчадир; ким уни узса, Аллоҳ унга жаннатни ҳаром қилади».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌحَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻz moli (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir; kim oʻz ahli (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir; kim oʻz dini (yoʻlida) oʻldirilsa, u shahiddir; kim oʻz qoni (jonini himoya qilib) oʻldirilsa, u shahiddir», dedilar. Yana bir yoʻl bilan Saʼid ibn Zayddan: «Men Rasululloh ﷺni eshitdim», deb shunga oʻxshashi zikr qilindi.Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўз моли (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир; ким ўз аҳли (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир; ким ўз дини (йўлида) ўлдирилса, у шаҳиддир; ким ўз қони (жонини ҳимоя қилиб) ўлдирилса, у шаҳиддир», дедилар. Яна бир йўл билан Саъид ибн Зайддан: «Мен Расулуллоҳ ﷺни эшитдим», деб шунга ўхшаши зикр қилинди.

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ عَمْرَو بْنَ حُرَيْثٍ يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَا مَعْشَرَ الْعَرَبِ احْمَدُوا اللَّهَ الَّذِي رَفَعَ عَنْكُمْ الْعُشُورَ

Saʼid ibn Zayd (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Ey arablar jamoasi, sizlardan ushr (boj)larni koʻtargan Allohga hamd ayting».Саъид ибн Зайд (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Эй араблар жамоаси, сизлардан ушр (бож)ларни кўтарган Аллоҳга ҳамд айтинг».