حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، أَنَّ نَافِعًا، أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Ramazon oyining oxirgi oʻn kunida eʼtikof qilar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Рамазон ойининг охирги ўн кунида эътикоф қилар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ اعْتَكَفَ أَزْوَاجُهُ مِنْ بَعْدِهِ‏.‏

Paygʻambar ﷺ ning zavjasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ — to vafot etguncha — Ramazonning oxirgi oʻn kunida eʼtikof qilar edilar; soʻng u zotdan keyin zavjalari (ham) eʼtikof qilar edi.Пайғамбар ﷺ нинг завжаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ — то вафот этгунча — Рамазоннинг охирги ўн кунида эътикоф қилар эдилар; сўнг у зотдан кейин завжалари (ҳам) эътикоф қилар эди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الأَوْسَطِ مِنْ رَمَضَانَ، فَاعْتَكَفَ عَامًا حَتَّى إِذَا كَانَ لَيْلَةَ إِحْدَى وَعِشْرِينَ، وَهِيَ اللَّيْلَةُ الَّتِي يَخْرُجُ مِنْ صَبِيحَتِهَا مِنِ اعْتِكَافِهِ قَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعِي فَلْيَعْتَكِفِ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ، وَقَدْ أُرِيتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ ثُمَّ أُنْسِيتُهَا، وَقَدْ رَأَيْتُنِي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ مِنْ صَبِيحَتِهَا، فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ، وَالْتَمِسُوهَا فِي كُلِّ وِتْرٍ ‏"‏‏.‏ فَمَطَرَتِ السَّمَاءُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ، وَكَانَ الْمَسْجِدُ عَلَى عَرِيشٍ فَوَكَفَ الْمَسْجِدُ، فَبَصُرَتْ عَيْنَاىَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى جَبْهَتِهِ أَثَرُ الْمَاءِ وَالطِّينِ، مِنْ صُبْحِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Ramazonning oʻrta oʻn kunida eʼtikof qilar edilar va bir marta — to yigirma birinchi kechagacha — eʼtikofda qoldilar; bu — u zot eʼtikofdan chiqadigan (kun)ning oldidagi kecha edi. Paygʻambar ﷺ: «Men bilan eʼtikofda boʻlgan (kishi) oxirgi oʻn kunda (ham) eʼtikofda qolsin — chunki menga bu kecha(ning sanasi) bildirildi, lekin men uni unutdim. (Tushimda) men oʻzimni — oʻsha kechaning ertasida — loy va suvda sajda qilayotgan holda koʻrdim. Bas, uni oxirgi oʻn kechada va ulardan toq (kecha)larda izlanglar», — dedilar. Oʻsha kechasi yomgʻir yogʻdi va masjidning tomi — u xurmo barglari poyasidan (yasalgan boʻlgani uchun) — tomchiladi. Men oʻz koʻzim bilan Paygʻambar ﷺ ning peshanasida loy va suv izini koʻrdim (yaʼni yigirma birinchi kun ertalab).Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Рамазоннинг ўрта ўн кунида эътикоф қилар эдилар ва бир марта — то йигирма биринчи кечагача — эътикофда қолдилар; бу — у зот эътикофдан чиқадиган (кун)нинг олдидаги кеча эди. Пайғамбар ﷺ: «Мен билан эътикофда бўлган (киши) охирги ўн кунда (ҳам) эътикофда қолсин — чунки менга бу кеча(нинг санаси) билдирилди, лекин мен уни унутдим. (Тушимда) мен ўзимни — ўша кечанинг эртасида — лой ва сувда сажда қилаётган ҳолда кўрдим. Бас, уни охирги ўн кечада ва улардан тоқ (кеча)ларда изланглар», — дедилар. Ўша кечаси ёмғир ёғди ва масжиднинг томи — у хурмо барглари поясидан (ясалган бўлгани учун) — томчилади. Мен ўз кўзим билан Пайғамбар ﷺ нинг пешанасида лой ва сув изини кўрдим (яъни йигирма биринчи кун эрталаб).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصْغِي إِلَىَّ رَأْسَهُ وَهْوَ مُجَاوِرٌ فِي الْمَسْجِدِ، فَأُرَجِّلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ — masjidda eʼtikofda ekanlarida — mening hayz paytimda boshini menga (uy tomonga) egar edilar va men u zotning sochini tarar hamda (unga) yogʻ surar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ — масжидда эътикофда эканларида — менинг ҳайз пайтимда бошини менга (уй томонга) эгар эдилар ва мен у зотнинг сочини тарар ҳамда (унга) ёғ сурар эдим.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ وَإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُدْخِلُ عَلَىَّ رَأْسَهُ وَهْوَ فِي الْمَسْجِدِ فَأُرَجِّلُهُ، وَكَانَ لاَ يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلاَّ لِحَاجَةٍ، إِذَا كَانَ مُعْتَكِفًا

Paygʻambar ﷺ ning zavjasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ — u zot masjidda ekanlarida — boshini (uyga) kirgizar edilar va men u zotning sochini tarar hamda (unga) yogʻ surar edim. U zot eʼtikofda ekanlarida — ehtiyojdan boshqa (hol) uchun — uyga kirmas edilar.Пайғамбар ﷺ нинг завжаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ — у зот масжидда эканларида — бошини (уйга) киргизар эдилар ва мен у зотнинг сочини тарар ҳамда (унга) ёғ сурар эдим. У зот эътикофда эканларида — эҳтиёждан бошқа (ҳол) учун — уйга кирмас эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُبَاشِرُنِي وَأَنَا حَائِضٌ‏.‏ وَكَانَ يُخْرِجُ رَأْسَهُ مِنَ الْمَسْجِدِ وَهْوَ مُعْتَكِفٌ فَأَغْسِلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ meni hayz paytimda quchoqlar edilar. U zot yana — eʼtikofda ekanlarida — boshini masjiddan tashqariga chiqarar edilar va men uni hayz paytimda yuvar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ мени ҳайз пайтимда қучоқлар эдилар. У зот яна — эътикофда эканларида — бошини масжиддан ташқарига чиқарар эдилар ва мен уни ҳайз пайтимда ювар эдим.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ عُمَرَ، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ كُنْتُ نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ، قَالَ ‏"‏ فَأَوْفِ بِنَذْرِكَ ‏"‏‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Paygʻambar ﷺ ga: «Men johiliyat davrida — Masjidul-Haromda bir kecha eʼtikofda boʻlishga — nazr qilgan edim», — dedi. Paygʻambar ﷺ unga: «Nazringni bajar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Пайғамбар ﷺ га: «Мен жоҳилият даврида — Масжидул-Ҳаромда бир кеча эътикофда бўлишга — назр қилган эдим», — деди. Пайғамбар ﷺ унга: «Назрингни бажар», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ، فَكُنْتُ أَضْرِبُ لَهُ خِبَاءً فَيُصَلِّي الصُّبْحَ ثُمَّ يَدْخُلُهُ، فَاسْتَأْذَنَتْ حَفْصَةُ عَائِشَةَ أَنْ تَضْرِبَ خِبَاءً فَأَذِنَتْ لَهَا، فَضَرَبَتْ خِبَاءً، فَلَمَّا رَأَتْهُ زَيْنَبُ ابْنَةُ جَحْشٍ ضَرَبَتْ خِبَاءً آخَرَ، فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَأَى الأَخْبِيَةَ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏‏.‏ فَأُخْبِرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ آلْبِرُّ تُرَوْنَ بِهِنَّ ‏"‏‏.‏ فَتَرَكَ الاِعْتِكَافَ ذَلِكَ الشَّهْرَ، ثُمَّ اعْتَكَفَ عَشْرًا مِنْ شَوَّالٍ‏.‏

Amra (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha dedi: «Paygʻambar ﷺ Ramazonning oxirgi oʻn kunida eʼtikof qilar edilar va men u zotga bir chodir tikar edim; u zot bomdod namozini oʻqigandan keyin chodirga kirar edilar». Hafsa Oishadan — u (Hafsa) uchun (ham) bir chodir tikishga — ruxsat soʻradi va u (Oisha) ruxsat berdi hamda u (Hafsa) oʻz chodirini tikdi. Zaynab bint Jahsh buni koʻrganda, u ham boshqa bir chodir tikdi. Ertalab Paygʻambar ﷺ chodirlarni payqadilar. U zot: «Bu nima?» — dedilar. Unga butun voqea aytib berildi. Soʻng Paygʻambar ﷺ: «Sizlarcha, ular bu bilan yaxshilik (taqvo)ni niyat qildimi?» — dedilar. Bas, u zot oʻsha oyda eʼtikofni tark etdi va Shavvol oyida oʻn kun eʼtikof qildi.Амра (Оишадан) ривоят қилади: Оиша деди: «Пайғамбар ﷺ Рамазоннинг охирги ўн кунида эътикоф қилар эдилар ва мен у зотга бир чодир тикар эдим; у зот бомдод намозини ўқигандан кейин чодирга кирар эдилар». Ҳафса Оишадан — у (Ҳафса) учун (ҳам) бир чодир тикишга — рухсат сўради ва у (Оиша) рухсат берди ҳамда у (Ҳафса) ўз чодирини тикди. Зайнаб бинт Жаҳш буни кўрганда, у ҳам бошқа бир чодир тикди. Эрталаб Пайғамбар ﷺ чодирларни пайқадилар. У зот: «Бу нима?» — дедилар. Унга бутун воқеа айтиб берилди. Сўнг Пайғамбар ﷺ: «Сизларча, улар бу билан яхшилик (тақво)ни ният қилдими?» — дедилар. Бас, у зот ўша ойда эътикофни тарк этди ва Шаввол ойида ўн кун эътикоф қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ، فَلَمَّا انْصَرَفَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ إِذَا أَخْبِيَةٌ خِبَاءُ عَائِشَةَ، وَخِبَاءُ حَفْصَةَ، وَخِبَاءُ زَيْنَبَ، فَقَالَ ‏"‏ آلْبِرَّ تَقُولُونَ بِهِنَّ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ انْصَرَفَ، فَلَمْ يَعْتَكِفْ، حَتَّى اعْتَكَفَ عَشْرًا مِنْ شَوَّالٍ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ eʼtikof qilishni niyat qildi va u zot eʼtikof qilmoqchi boʻlgan joyga yetganda, baʼzi chodirlarni — Oisha, Hafsa va Zaynabning chodirlarini — koʻrdi. Bas, u zot: «Sizlarcha, ular bu bilan yaxshilik (taqvo)ni niyat qildimi?» — dedilar va soʻng (oʻsha joydan) ketdi hamda (Ramazonda) eʼtikof qilmadi, balki Shavvol oyida oʻn kun eʼtikof qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ эътикоф қилишни ният қилди ва у зот эътикоф қилмоқчи бўлган жойга етганда, баъзи чодирларни — Оиша, Ҳафса ва Зайнабнинг чодирларини — кўрди. Бас, у зот: «Сизларча, улар бу билан яхшилик (тақво)ни ният қилдими?» — дедилар ва сўнг (ўша жойдан) кетди ҳамда (Рамазонда) эътикоф қилмади, балки Шаввол ойида ўн кун эътикоф қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ صَفِيَّةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزُورُهُ فِي اعْتِكَافِهِ فِي الْمَسْجِدِ، فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ، فَتَحَدَّثَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً، ثُمَّ قَامَتْ تَنْقَلِبُ، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَهَا يَقْلِبُهَا، حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ باب الْمَسْجِدِ عِنْدَ باب أُمِّ سَلَمَةَ مَرَّ رَجُلاَنِ مِنَ الأَنْصَارِ، فَسَلَّمَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَلَى رِسْلِكُمَا إِنَّمَا هِيَ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ ‏"‏‏.‏ فَقَالاَ سُبْحَانَ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ وَكَبُرَ عَلَيْهِمَا‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَبْلُغُ مِنَ الإِنْسَانِ مَبْلَغَ الدَّمِ، وَإِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَقْذِفَ فِي قُلُوبِكُمَا شَيْئًا ‏"‏‏.‏

Ali ibn Husayn (Safiyadan) rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ ning zavjasi Safiya menga aytdiki, u Allohning Rasuli ﷺ ni — u zot Ramazonning oxirgi oʻn kunida eʼtikofda ekanlarida — masjidda ziyorat qilishga bordi. U bir oz vaqt u zot bilan suhbatlashdi, soʻng uyiga qaytish uchun (oʻrnidan) turdi. Paygʻambar ﷺ unga hamroh boʻldi (kuzatib bordi). Ular masjid darvozasiga — Ummu Salamaning eshigi roʻparasida — yetganda, ikki ansoriy kishi oʻtib ketayotgan edi va ular Allohning Rasuli ﷺ ga salom berdi. U zot ularga: «Shoshilmanglar (qochmanglar)! Bu — (mening zavjam) Safiya bint Huyay», — dedilar. Ikkovi: «Subhonalloh, (biz qanday yomon (gumon) qila olamiz,) yo Rasululloh!» — dedi va ular (bundan) (noxush) hislandi. Paygʻambar ﷺ (ularga): «Shayton — odam (badani) ichida qon (yurgan)dek — har joyga yetadi (kezadi). Men — shayton sizlarning dillaringizga biror yomon (xayol) solishidan — qoʻrqdim», — dedilar.Али ибн Ҳусайн (Сафиядан) ривоят қилади: Пайғамбар ﷺ нинг завжаси Сафия менга айтдики, у Аллоҳнинг Расули ﷺ ни — у зот Рамазоннинг охирги ўн кунида эътикофда эканларида — масжидда зиёрат қилишга борди. У бир оз вақт у зот билан суҳбатлашди, сўнг уйига қайтиш учун (ўрнидан) турди. Пайғамбар ﷺ унга ҳамроҳ бўлди (кузатиб борди). Улар масжид дарвозасига — Умму Саламанинг эшиги рўпарасида — етганда, икки ансорий киши ўтиб кетаётган эди ва улар Аллоҳнинг Расули ﷺ га салом берди. У зот уларга: «Шошилманглар (қочманглар)! Бу — (менинг завжам) Сафия бинт Ҳуяй», — дедилар. Иккови: «Субҳоналлоҳ, (биз қандай ёмон (гумон) қила оламиз,) ё Расулуллоҳ!» — деди ва улар (бундан) (нохуш) ҳисланди. Пайғамбар ﷺ (уларга): «Шайтон — одам (бадани) ичида қон (юрган)дек — ҳар жойга етади (кезади). Мен — шайтон сизларнинг дилларингизга бирор ёмон (хаёл) солишидан — қўрқдим», — дедилар.

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ هَارُونَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ قُلْتُ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ قَالَ نَعَمِ، اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الأَوْسَطَ مِنْ رَمَضَانَ ـ قَالَ ـ فَخَرَجْنَا صَبِيحَةَ عِشْرِينَ، قَالَ فَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَبِيحَةَ عِشْرِينَ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، وَإِنِّي نُسِّيتُهَا، فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي وِتْرٍ، فَإِنِّي رَأَيْتُ أَنِّي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ، وَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً ـ قَالَ ـ فَجَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمَطَرَتْ، وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ، فَسَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الطِّينِ وَالْمَاءِ، حَتَّى رَأَيْتُ الطِّينَ فِي أَرْنَبَتِهِ وَجَبْهَتِهِ‏.‏

Abu Salama ibn Abdurrahmon (Abu Saiddan) rivoyat qiladi: Men Abu Said al-Xudriydan: «Sen Allohning Rasuli ﷺ ning Qadr kechasi haqida gapirganini eshitdingmi?» — deb soʻradim. U ‹ha› (deb javob berdi) va dedi: «Bir marta biz Allohning Rasuli ﷺ bilan (Ramazon)ning oʻrta oʻn kunida eʼtikofda edik va yigirmanchi kun ertalab undan (eʼtikofdan) chiqdik; Allohning Rasuli ﷺ yigirmanchi (kun)da xutba aytdi va: ‹Menga Qadr kechasi(ning sanasi) (tushimda) bildirildi, lekin men uni unutdim. Bas, uni Ramazon oyining oxirgi oʻn kechasidagi toq kechalarda izlanglar. (Tushimda) men oʻzimni oʻsha kecha loy va suvda sajda qilayotgan holda koʻrdim. Bas, kim Allohning Rasuli ﷺ bilan eʼtikofda boʻlgan boʻlsa, unga (eʼtikofga) qaytsin›, — dedi. Odamlar masjidga (eʼtikof uchun) qaytdi. Osmonda bulutdan biror alomat yoʻq edi. Lekin toʻsatdan bir bulut kelib, yomgʻir yogʻdi. Soʻng namoz (jamoat bilan) oʻqildi va Allohning Rasuli ﷺ loy va suvda sajda qildi; men Paygʻambar ﷺ ning peshanasi va burni ustida loyni koʻrdim».Абу Салама ибн Абдурраҳмон (Абу Саиддан) ривоят қилади: Мен Абу Саид ал-Худрийдан: «Сен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг Қадр кечаси ҳақида гапирганини эшитдингми?» — деб сўрадим. У ‹ҳа› (деб жавоб берди) ва деди: «Бир марта биз Аллоҳнинг Расули ﷺ билан (Рамазон)нинг ўрта ўн кунида эътикофда эдик ва йигирманчи кун эрталаб ундан (эътикофдан) чиқдик; Аллоҳнинг Расули ﷺ йигирманчи (кун)да хутба айтди ва: ‹Менга Қадр кечаси(нинг санаси) (тушимда) билдирилди, лекин мен уни унутдим. Бас, уни Рамазон ойининг охирги ўн кечасидаги тоқ кечаларда изланглар. (Тушимда) мен ўзимни ўша кеча лой ва сувда сажда қилаётган ҳолда кўрдим. Бас, ким Аллоҳнинг Расули ﷺ билан эътикофда бўлган бўлса, унга (эътикофга) қайцин›, — деди. Одамлар масжидга (эътикоф учун) қайтди. Осмонда булутдан бирор аломат йўқ эди. Лекин тўсатдан бир булут келиб, ёмғир ёғди. Сўнг намоз (жамоат билан) ўқилди ва Аллоҳнинг Расули ﷺ лой ва сувда сажда қилди; мен Пайғамбар ﷺ нинг пешанаси ва бурни устида лойни кўрдим».

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اعْتَكَفَتْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةٌ مِنْ أَزْوَاجِهِ مُسْتَحَاضَةٌ، فَكَانَتْ تَرَى الْحُمْرَةَ وَالصُّفْرَةَ، فَرُبَّمَا وَضَعْنَا الطَّسْتَ تَحْتَهَا وَهْىَ تُصَلِّي‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ ning zavjalaridan biri u zot bilan birga eʼtikof qildi — u (ayol) istihoza (hayzdan tashqari qon koʻrish) holatida edi va qizil yoki sargʻish (qon) izlarini koʻrar edi; baʼzan u (ayol) namoz oʻqigan paytda, biz uning ostiga bir lagan (idish) qoʻyar edik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг завжаларидан бири у зот билан бирга эътикоф қилди — у (аёл) истиҳоза (ҳайздан ташқари қон кўриш) ҳолатида эди ва қизил ёки сарғиш (қон) изларини кўрар эди; баъзан у (аёл) намоз ўқиган пайтда, биз унинг остига бир лаган (идиш) қўяр эдик.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ صَفِيَّةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ‏.‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ، وَعِنْدَهُ أَزْوَاجُهُ، فَرُحْنَ، فَقَالَ لِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ ‏"‏ لاَ تَعْجَلِي حَتَّى أَنْصَرِفَ مَعَكِ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ بَيْتُهَا فِي دَارِ أُسَامَةَ، فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَهَا، فَلَقِيَهُ رَجُلاَنِ مِنَ الأَنْصَارِ، فَنَظَرَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ أَجَازَا وَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تَعَالَيَا، إِنَّهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ ‏"‏‏.‏ قَالاَ سُبْحَانَ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنَ الإِنْسَانِ مَجْرَى الدَّمِ، وَإِنِّي خَشِيتُ أَنْ يُلْقِيَ فِي أَنْفُسِكُمَا شَيْئًا ‏"‏‏.‏

Ali ibn Husayn (Safiyadan) rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ ning zavjalari — u zot eʼtikofda ekanlarida — masjidda u zot bilan birga edi, soʻng ular ketdi va Paygʻambar ﷺ Safiya bint Huyayga: «Shoshilma, men senga hamroh boʻlaman», — dedilar (uning manzili Usomaning uyida edi). Paygʻambar ﷺ (masjiddan) chiqdi va shu asnoda ikki ansoriy kishi u zot bilan uchratdi hamda ular Paygʻambar ﷺ ga qarab, (soʻng) oʻtib ketdi. Paygʻambar ﷺ ularga: «Bu yoqqa kelinglar. Bu — (mening zavjam) Safiya bint Huyay», — dedilar. Ular: «Subhonalloh, (biz qanday yomon (gumon) qila olamiz,) yo Rasululloh!» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Shayton — odam (badani) ichida qon (yurgan)dek — kezadi va men — shayton sizlarning dillaringizga biror yomon (xayol) solishidan — qoʻrqdim», — dedilar.Али ибн Ҳусайн (Сафиядан) ривоят қилади: Пайғамбар ﷺ нинг завжалари — у зот эътикофда эканларида — масжидда у зот билан бирга эди, сўнг улар кетди ва Пайғамбар ﷺ Сафия бинт Ҳуяйга: «Шошилма, мен сенга ҳамроҳ бўламан», — дедилар (унинг манзили Усоманинг уйида эди). Пайғамбар ﷺ (масжиддан) чиқди ва шу аснода икки ансорий киши у зот билан учратди ҳамда улар Пайғамбар ﷺ га қараб, (сўнг) ўтиб кетди. Пайғамбар ﷺ уларга: «Бу ёққа келинглар. Бу — (менинг завжам) Сафия бинт Ҳуяй», — дедилар. Улар: «Субҳоналлоҳ, (биз қандай ёмон (гумон) қила оламиз,) ё Расулуллоҳ!» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Шайтон — одам (бадани) ичида қон (юрган)дек — кезади ва мен — шайтон сизларнинг дилларингизга бирор ёмон (хаёл) солишидан — қўрқдим», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ صَفِيَّةَ، أَخْبَرَتْهُ‏.‏ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يُخْبِرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، أَنَّ صَفِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُعْتَكِفٌ، فَلَمَّا رَجَعَتْ مَشَى مَعَهَا، فَأَبْصَرَهُ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَلَمَّا أَبْصَرَهُ دَعَاهُ فَقَالَ ‏"‏ تَعَالَ هِيَ صَفِيَّةُ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ هَذِهِ صَفِيَّةُ ـ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنَ ابْنِ آدَمَ مَجْرَى الدَّمِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لِسُفْيَانَ أَتَتْهُ لَيْلاً قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلاَّ لَيْلٌ

Ali ibn Husayn (Safiyadan) rivoyat qiladi: Safiya — Paygʻambar ﷺ eʼtikofda ekanlarida — u zotning oldiga bordi. U qaytganda, Paygʻambar ﷺ unga — piyoda yurib — hamroh boʻldi (kuzatdi). Bir ansoriy kishi u zotni koʻrdi. Paygʻambar ﷺ uni payqaganda, uni chaqirib: «Bu yoqqa kel. Bu — Safiya», — dedilar. (Sufyon (rivoyatchi), menimcha, u zot: «Bu — Safiya», — degan dedi.) «Va shayton — Odam bolasi (badani) ichida qon (yurgan)dek — kezadi», — dedilar. (Rivoyatchi Sufyondan: «Safiya u zotni kechasi ziyorat qildimi?» — deb soʻradi. U: «Albatta, kechasi», — dedi.)Али ибн Ҳусайн (Сафиядан) ривоят қилади: Сафия — Пайғамбар ﷺ эътикофда эканларида — у зотнинг олдига борди. У қайтганда, Пайғамбар ﷺ унга — пиёда юриб — ҳамроҳ бўлди (кузатди). Бир ансорий киши у зотни кўрди. Пайғамбар ﷺ уни пайқаганда, уни чақириб: «Бу ёққа кел. Бу — Сафия», — дедилар. (Суфён (ривоятчи), менимча, у зот: «Бу — Сафия», — деган деди.) «Ва шайтон — Одам боласи (бадани) ичида қон (юрган)дек — кезади», — дедилар. (Ривоятчи Суфёндан: «Сафия у зотни кечаси зиёрат қилдими?» — деб сўради. У: «Албатта, кечаси», — деди.)

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، خَالِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ،‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ،‏.‏ قَالَ وَأَظُنُّ أَنَّ ابْنَ أَبِي لَبِيدٍ، حَدَّثَنَا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الأَوْسَطَ، فَلَمَّا كَانَ صَبِيحَةَ عِشْرِينَ نَقَلْنَا مَتَاعَنَا فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ اعْتَكَفَ فَلْيَرْجِعْ إِلَى مُعْتَكَفِهِ فَإِنِّي رَأَيْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ، وَرَأَيْتُنِي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا رَجَعَ إِلَى مُعْتَكَفِهِ، وَهَاجَتِ السَّمَاءُ، فَمُطِرْنَا فَوَالَّذِي بَعَثَهُ بِالْحَقِّ لَقَدْ هَاجَتِ السَّمَاءُ مِنْ آخِرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ، وَكَانَ الْمَسْجِدُ عَرِيشًا، فَلَقَدْ رَأَيْتُ عَلَى أَنْفِهِ وَأَرْنَبَتِهِ أَثَرَ الْمَاءِ وَالطِّينِ‏.‏

Abu Said (al-Xudriy) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Allohning Rasuli ﷺ bilan (Ramazon)ning oʻrta oʻn kunida eʼtikof qildik. Yigirmanchi (kun) ertalab biz yuk(larimiz)ni koʻchirdik, lekin Allohning Rasuli ﷺ bizning oldimizga kelib: «Kim eʼtikofda boʻlgan boʻlsa, oʻz eʼtikof joyiga qaytsin — chunki men bu kechani (yaʼni Qadr kechasining sanasini) koʻrdim (bildirildim) va oʻzimni loy va suvda sajda qilayotgan holda koʻrdim», — dedilar. Men oʻz joyimga qaytganimda, osmon bulut bilan qoplangan edi va yomgʻir yogʻdi. Muhammadni haq bilan (yuborgan) Zotga qasamki, osmon oʻsha kunning oxiridan (boshlab) bulut bilan qoplandi va masjid — u xurmo daraxti barglari poyasidan (yasalgan boʻlgani uchun, yomgʻir bilan) tomchiladi — va men Paygʻambar ﷺ ning burni hamda uning uchi ustida loy va suv izini koʻrdim.Абу Саид (ал-Худрий) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Аллоҳнинг Расули ﷺ билан (Рамазон)нинг ўрта ўн кунида эътикоф қилдик. Йигирманчи (кун) эрталаб биз юк(ларимиз)ни кўчирдик, лекин Аллоҳнинг Расули ﷺ бизнинг олдимизга келиб: «Ким эътикофда бўлган бўлса, ўз эътикоф жойига қайцин — чунки мен бу кечани (яъни Қадр кечасининг санасини) кўрдим (билдирилдим) ва ўзимни лой ва сувда сажда қилаётган ҳолда кўрдим», — дедилар. Мен ўз жойимга қайтганимда, осмон булут билан қопланган эди ва ёмғир ёғди. Муҳаммадни ҳақ билан (юборган) Зотга қасамки, осмон ўша куннинг охиридан (бошлаб) булут билан қопланди ва масжид — у хурмо дарахти барглари поясидан (ясалган бўлгани учун, ёмғир билан) томчилади — ва мен Пайғамбар ﷺ нинг бурни ҳамда унинг учи устида лой ва сув изини кўрдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْتَكِفُ فِي كُلِّ رَمَضَانَ، وَإِذَا صَلَّى الْغَدَاةَ دَخَلَ مَكَانَهُ الَّذِي اعْتَكَفَ فِيهِ ـ قَالَ ـ فَاسْتَأْذَنَتْهُ عَائِشَةُ أَنْ تَعْتَكِفَ فَأَذِنَ لَهَا فَضَرَبَتْ فِيهِ قُبَّةً، فَسَمِعَتْ بِهَا حَفْصَةُ، فَضَرَبَتْ قُبَّةً، وَسَمِعَتْ زَيْنَبُ بِهَا، فَضَرَبَتْ قُبَّةً أُخْرَى، فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْغَدِ أَبْصَرَ أَرْبَعَ قِبَابٍ، فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏‏.‏ فَأُخْبِرَ خَبَرَهُنَّ، فَقَالَ ‏"‏ مَا حَمَلَهُنَّ عَلَى هَذَا آلْبِرُّ انْزِعُوهَا فَلاَ أَرَاهَا ‏"‏‏.‏ فَنُزِعَتْ، فَلَمْ يَعْتَكِفْ فِي رَمَضَانَ حَتَّى اعْتَكَفَ فِي آخِرِ الْعَشْرِ مِنْ شَوَّالٍ‏.‏

Amra bint Abdurrahmon (Oishadan) rivoyat qiladi: Allohning Rasuli ﷺ har yili Ramazon oyida eʼtikof qilar edilar. U zot bomdod namozini oʻqigandan keyin oʻz eʼtikof joyiga kirar edilar. Oisha undan — eʼtikof qilishga — ruxsat soʻradi va u zot ruxsat berdi; bas, u (Oisha) masjidda bir chodir tikdi. Hafsa buni eshitganda, u ham (oʻziga) bir chodir tikdi; Zaynab buni eshitganda, u ham boshqa bir chodir tikdi. Ertalab Allohning Rasuli ﷺ bomdod namozini tugatgach, toʻrt chodirni koʻrdi va: «Bu nima?» — dedilar. Unga bu haqda (xabar) berildi. Soʻng u zot: «Ularni bunga nima undadi? Yaxshilikmi (taqvomi)? Chodirlarni olib tashlanglar — chunki men ularni koʻrishni xohlamayman», — dedilar. Bas, chodirlar olib tashlandi. Paygʻambar ﷺ oʻsha yili Ramazonda eʼtikof qilmadi, balki Shavvolning oxirgi oʻn kunida (eʼtikof) qildi.Амра бинт Абдурраҳмон (Оишадан) ривоят қилади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ҳар йили Рамазон ойида эътикоф қилар эдилар. У зот бомдод намозини ўқигандан кейин ўз эътикоф жойига кирар эдилар. Оиша ундан — эътикоф қилишга — рухсат сўради ва у зот рухсат берди; бас, у (Оиша) масжидда бир чодир тикди. Ҳафса буни эшитганда, у ҳам (ўзига) бир чодир тикди; Зайнаб буни эшитганда, у ҳам бошқа бир чодир тикди. Эрталаб Аллоҳнинг Расули ﷺ бомдод намозини тугатгач, тўрт чодирни кўрди ва: «Бу нима?» — дедилар. Унга бу ҳақда (хабар) берилди. Сўнг у зот: «Уларни бунга нима ундади? Яхшиликми (тақвоми)? Чодирларни олиб ташланглар — чунки мен уларни кўришни хоҳламайман», — дедилар. Бас, чодирлар олиб ташланди. Пайғамбар ﷺ ўша йили Рамазонда эътикоф қилмади, балки Шавволнинг охирги ўн кунида (эътикоф) қилди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَخِيهِ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوْفِ نَذْرَكَ ‏"‏‏.‏ فَاعْتَكَفَ لَيْلَةً‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattob: «Yo Rasululloh, men johiliyat davrida — Masjidul-Haromda bir kecha eʼtikof qilishga — nazr qilgan edim», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Nazringni bajar», — dedilar. Bas, u bir kecha eʼtikof qildi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттоб: «Ё Расулуллоҳ, мен жоҳилият даврида — Масжидул-Ҳаромда бир кеча эътикоф қилишга — назр қилган эдим», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Назрингни бажар», — дедилар. Бас, у бир кеча эътикоф қилди.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ نَذَرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ يَعْتَكِفَ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ـ قَالَ أُرَاهُ قَالَ ـ لَيْلَةً قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوْفِ بِنَذْرِكَ ‏"‏‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar johiliyat davrida Masjidul-Haromda eʼtikof qilishga nazr qilgan edi. (Rivoyatchi menimcha: Umar bir kecha eʼtikof qilishga nazr qildi.) Allohning Rasuli ﷺ Umarga: «Nazringni bajar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар жоҳилият даврида Масжидул-Ҳаромда эътикоф қилишга назр қилган эди. (Ривоятчи менимча: Умар бир кеча эътикоф қилишга назр қилди.) Аллоҳнинг Расули ﷺ Умарга: «Назрингни бажар», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعْتَكِفُ فِي كُلِّ رَمَضَانَ عَشْرَةَ أَيَّامٍ، فَلَمَّا كَانَ الْعَامُ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ اعْتَكَفَ عِشْرِينَ يَوْمًا‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ har yili Ramazon oyida oʻn kun eʼtikof qilar edilar; u zot vafot etadigan yili boʻlganda esa, yigirma kun eʼtikofda qoldilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳар йили Рамазон ойида ўн кун эътикоф қилар эдилар; у зот вафот этадиган йили бўлганда эса, йигирма кун эътикофда қолдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَتْنِي عَمْرَةُ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَكَرَ أَنْ يَعْتَكِفَ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ، فَاسْتَأْذَنَتْهُ عَائِشَةُ فَأَذِنَ لَهَا، وَسَأَلَتْ حَفْصَةُ عَائِشَةَ أَنْ تَسْتَأْذِنَ لَهَا فَفَعَلَتْ فَلَمَّا رَأَتْ ذَلِكَ زَيْنَبُ ابْنَةُ جَحْشٍ أَمَرَتْ بِبِنَاءٍ فَبُنِيَ لَهَا قَالَتْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى انْصَرَفَ إِلَى بِنَائِهِ فَبَصُرَ بِالأَبْنِيَةِ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏‏.‏ قَالُوا بِنَاءُ عَائِشَةَ وَحَفْصَةَ وَزَيْنَبَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ آلْبِرَّ أَرَدْنَ بِهَذَا مَا أَنَا بِمُعْتَكِفٍ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ، فَلَمَّا أَفْطَرَ اعْتَكَفَ عَشْرًا مِنْ شَوَّالٍ‏.‏

Amra bint Abdurrahmon (Oishadan) rivoyat qiladi: Allohning Rasuli ﷺ — Ramazonning oxirgi oʻn kunida eʼtikof qilaman, deb — aytdilar. Oisha undan — eʼtikof qilishga — ruxsat soʻradi va u zot ruxsat berdi. Hafsa Oishadan — u (Hafsa) uchun ruxsat soʻrab berishni — iltimos qildi va u (Oisha) shunday qildi. Zaynab bint Jahsh buni koʻrganda, u (oʻziga) bir chodir tikishni buyurdi va unga (chodir) tikildi. Allohning Rasuli ﷺ namozdan keyin oʻz chodiriga borar edilar. Bas, u zot chodirlarni koʻrdi va: «Bu nima?» — dedilar. Unga — bular Oisha, Hafsa va Zaynabning chodirlari ekani — aytildi. Allohning Rasuli ﷺ: «Ular bu bilan yaxshilik (taqvo)nimi niyat qildi? Men eʼtikof qilmayman», — dedilar va uyiga qaytdi. Roʻza oyi tugagach, u zot Shavvol oyida oʻn kun eʼtikof qildi.Амра бинт Абдурраҳмон (Оишадан) ривоят қилади: Аллоҳнинг Расули ﷺ — Рамазоннинг охирги ўн кунида эътикоф қиламан, деб — айтдилар. Оиша ундан — эътикоф қилишга — рухсат сўради ва у зот рухсат берди. Ҳафса Оишадан — у (Ҳафса) учун рухсат сўраб беришни — илтимос қилди ва у (Оиша) шундай қилди. Зайнаб бинт Жаҳш буни кўрганда, у (ўзига) бир чодир тикишни буюрди ва унга (чодир) тикилди. Аллоҳнинг Расули ﷺ намоздан кейин ўз чодирига борар эдилар. Бас, у зот чодирларни кўрди ва: «Бу нима?» — дедилар. Унга — булар Оиша, Ҳафса ва Зайнабнинг чодирлари экани — айтилди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Улар бу билан яхшилик (тақво)ними ният қилди? Мен эътикоф қилмайман», — дедилар ва уйига қайтди. Рўза ойи тугагач, у зот Шаввол ойида ўн кун эътикоф қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا كَانَتْ تُرَجِّلُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ حَائِضٌ وَهْوَ مُعْتَكِفٌ فِي الْمَسْجِدِ وَهْىَ فِي حُجْرَتِهَا، يُنَاوِلُهَا رَأْسَهُ‏.‏

Urva (Oishadan) rivoyat qiladi: Oisha hayz paytida — Paygʻambar ﷺ masjidda eʼtikofda ekanlarida — u zotning sochini tarar va (unga) yogʻ surar edi. U zot boshini unga (Oishaga) tomon — u (Oisha) oʻz hujrasida ekan — choʻzar edilar.Урва (Оишадан) ривоят қилади: Оиша ҳайз пайтида — Пайғамбар ﷺ масжидда эътикофда эканларида — у зотнинг сочини тарар ва (унга) ёғ сурар эди. У зот бошини унга (Оишага) томон — у (Оиша) ўз ҳужрасида экан — чўзар эдилар.