حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ جَعْفَرِ بْنِ قَرِينٍ ، نَا بَكْرُ بْنُ سَهْلٍ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ , نَا ابْنُ لَهِيعَةَ , نَا أَبُو صَخْرٍ ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ أَبِي أُمَيَّةَ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، يَقُولُ : " الْخَمْرُ أُمُّ الْفَوَاحِشِ ، وَأَكْبَرُ الْكَبَائِرِ , مَنْ شَرِبَهَا وَقَعَ عَلَى أُمِّهِ ، وَعَمَّتِهِ ، وَخَالَتِهِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Xamr — fahshlarning onasi va kabira gunohlarning eng kattasidir. Kim uni ichsa, onasi bilan ham, ammasi bilan ham, xolasi bilan ham (harom ishga) tushib qoladi».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Хамр — фаҳшларнинг онаси ва кабира гуноҳларнинг энг каттасидир. Ким уни ичса, онаси билан ҳам, аммаси билан ҳам, холаси билан ҳам (ҳаром ишга) тушиб қолади».
حَدَّثَنِي دَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ ، نَا مُوسَى بْنُ هَارُونَ , نَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ , نَا شُعْبَةُ , عَنْ مِسْعَرٍ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " إِنَّمَا حُرِّمَتِ الْخَمْرُ وَالْمُسْكِرُ مِنْ كُلِّ شَرَابٍ " ، قَالَ مُوسَى : وَنا بَعْضُ أَصْحَابِنَا , عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بِنْتِ السُّدِّيِّ , عَنْ شَرِيكٍ , عَنْ عَيَّاشٍ الْعَامِرِيِّ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ سَوَاءً : " وَالْمُسْكِرُ مِنْ كُلِّ شَرَابٍ " . قَالَ مُوسَى : وَهَذَا هُوَ الصَّوَابُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، لأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ " , وَرَوَى عَنْهُ طَاوُسٌ , وَعَطَاءٌ , وَمُجَاهِدٌ : " مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ " , وَرَوَاهُ عَنْهُ قَيْسُ بْنُ جُبَيْرٍ , وَكَذَلِكَ فُتْيَا ابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمُسْكِرِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Xamr va har bir ichimlikdagi mast qiluvchi (narsa) harom qilingan, xolos». Musa dedi: Bizga baʼzi sheriklarimiz ham Ismoil ibn bint as-Suddiydan, u Sharikdan, u Ayyosh al-Omiriydan, u Abdulloh ibn Shaddoddan, u Ibn Abbosdan xuddi shuning aynan misli: «va har bir ichimlikdagi mast qiluvchi (narsa)», deb rivoyat qildilar. Musa dedi: Ibn Abbosdan (kelgan) toʻgʻrisi shudir; chunki Nabiy ﷺdan: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir», deb rivoyat qilingan. Undan Tovus, Atoʼ va Mujohid: «Koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir», deb rivoyat qilganlar; uni undan Qays ibn Jubayr ham rivoyat qilgan. Ibn Abbosning mast qiluvchi (narsa) haqidagi fatvosi ham shunday edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Хамр ва ҳар бир ичимликдаги маст қилувчи (нарса) ҳаром қилинган, холос». Муса деди: Бизга баъзи шерикларимиз ҳам Исмоил ибн бинт ас-Суддийдан, у Шарикдан, у Айёш ал-Омирийдан, у Абдуллоҳ ибн Шаддоддан, у Ибн Аббосдан худди шунинг айнан мисли: «ва ҳар бир ичимликдаги маст қилувчи (нарса)», деб ривоят қилдилар. Муса деди: Ибн Аббосдан (келган) тўғриси шудир; чунки Набий ﷺдан: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», деб ривоят қилинган. Ундан Товус, Атў ва Мужоҳид: «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир», деб ривоят қилганлар; уни ундан Қайс ибн Жубайр ҳам ривоят қилган. Ибн Аббоснинг маст қилувчи (нарса) ҳақидаги фатвоси ҳам шундай эди.
حَدَّثَنَا دَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ ، نَا مُوسَى , نَا أَبِي , نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ لَيْثٍ , عَنْ عَطَاءٍ , وَطَاوُسٍ , وَمُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " قَلِيلُ مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ حَرَامٌ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , عَنْ أَبِي عَوَانَةَ ، عَنْ لَيْثٍ , عَنْ عَطَاءٍ , وَطَاوُسٍ , وَمُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " قَلِيلُ مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ حَرَامٌ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ , نَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ , عَنْ حُصَيْنٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , " فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ : أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ , أَلا إِنَّ صَيْدَهُ مَا صِيدَ , وَطَعَامُهُ مَا لَفَظَ الْبَحْرُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Alloh azza va jallaning: «Sizlarga dengiz ovi va uning taomi halol qilindi», degan soʻzi haqida: «Ogoh boʻlinglar, uning ovi — ovlangan narsa, uning taomi esa dengiz uloqtirib tashlagan narsadir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Аллоҳ азза ва жалланинг: «Сизларга денгиз ови ва унинг таоми ҳалол қилинди», деган сўзи ҳақида: «Огоҳ бўлинглар, унинг ови — овланган нарса, унинг таоми эса денгиз улоқтириб ташлаган нарсадир», деди.
وَعَنْ أَبِي إِسْحَاقَ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسِ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ذَكَاةُ الْجَنِينِ ذَكَاةُ أُمِّهِ "
Yana Abu Ishoqdan, u Ikrimadan, u Ibn Abbosdan (rivoyat qildi). U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Janinning zabhi — onasining zabhidir», dedilar.Яна Абу Ишоқдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилди). У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаниннинг забҳи — онасининг забҳидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدَانَ ، نَا شُعَيْبُ بْنُ أَيُّوبَ , نَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَرَّانِيُّ , نَا يَحْيَى بْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ , عَنْ جَابِرٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُمِرْتُ بِالنَّحْرِ وَلَيْسَ بِوَاجِبٍ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Menga qurbonlik soʻyish buyurildi, u vojib emas», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга қурбонлик сўйиш буюрилди, у вожиб эмас», дедилар.
نَا أَبُو الْعَبَّاسِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَسْكَرِيُّ , نَا الْحُنَيْنِيُّ ، نَا أَبُو غَسَّانَ ، نَا قَيْسٌ , عَنْ جَابِرٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُتِبَ عَلَيَّ النَّحْرُ ، وَلَمْ يُكْتَبْ عَلَيْكُمْ , وَأُمِرْتُ بِصَلاةِ الأَضْحَى ، وَلَمْ تُؤْمَرُوا بِهَا " ، قَالَ : وَحَدَّثَنَا الْحُنَيْنِيُّ ، نَا أَبُو نُعَيْمٍ ، نَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ جَابِرٍ مِثْلَهُ : كُتِبَ عَلَيَّ الأَضْحَى
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Menga qurbonlik soʻyish farz qilindi, sizlarga farz qilinmadi. Menga Aduho namozini oʻqish buyurildi, sizlarga buyurilmadi», dedilar. U aytdi: Bizga al-Hunayniy rivoyat qildi, unga Abu Nuaym, unga al-Hasan ibn Solih Jobirdan shuning mislini: «Menga qurbonlik farz qilindi», deb (rivoyat qildi).Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга қурбонлик сўйиш фарз қилинди, сизларга фарз қилинмади. Менга Адуҳо намозини ўқиш буюрилди, сизларга буюрилмади», дедилар. У айтди: Бизга ал-Ҳунайний ривоят қилди, унга Абу Нуайм, унга ал-Ҳасан ибн Солиҳ Жобирдан шунинг мислини: «Менга қурбонлик фарз қилинди», деб (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ , نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أُنْفِقَتِ الْوَرِقُ فِي شَيْءٍ أَفْضَلَ مِنْ نَحِيرَةٍ فِي يَوْمِ عِيدٍ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kumush hayit kunidagi qurbonlikdan afzalroq narsaga sarflanmagan», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Кумуш ҳайит кунидаги қурбонликдан афзалроқ нарсага сарфланмаган», дедилар.
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ نُصَيْرٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ , نَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ , عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ , عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ , وَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلُحُومِ الْخَيْلِ أَنْ يُؤْكَلَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ eshak goʻshtlaridan qaytardilar va Rasululloh ﷺ ot goʻshtlari yeyilishiga buyurdilar», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эшак гўштларидан қайтардилар ва Расулуллоҳ ﷺ от гўштлари ейилишига буюрдилар», деди.
نَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرِ بْنِ خَالِدٍ , نَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ ، عَنْ عَيْنٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " إِذَا ذَبَحَ الْمُسْلِمُ فَلَمْ يَذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَلْيَأْكُلْ فَإِنَّ الْمُسْلِمَ فِيهِ اسْمًا مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Musulmon (hayvonni) soʻyib, Allohning nomini zikr qilmasa, yeyaversin; zero musulmonda Allohning ismlaridan bir ism bordir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мусулмон (ҳайвонни) сўйиб, Аллоҳнинг номини зикр қилмаса, еяверсин; зеро мусулмонда Аллоҳнинг исмларидан бир исм бордир», деди.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا أَبُو حَاتِمٍ الرَّازِيُّ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ , نَا مَعْقِلٌ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الْمُسْلِمُ يَكْفِيهِ اسْمُهُ فَإِنْ نَسِيَ أَنْ يُسَمِّيَ حِينَ يَذْبَحُ ، فَلْيُسَمِّ وَلْيَذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ ، ثُمَّ لْيَأْكُلْ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Musulmonga oʻzining nomi kifoya qiladi. Agar soʻyayotganida (Allohning nomini) aytishni unutsa, tasmiya aytsin va Allohning nomini zikr qilsin, soʻngra yesin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мусулмонга ўзининг номи кифоя қилади. Агар сўяётганида (Аллоҳнинг номини) айтишни унутса, тасмия айтсин ва Аллоҳнинг номини зикр қилсин, сўнгра есин», дедилар.