حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنِ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَرَكَ الْعَصْرَ مُتَعَمِّدًا حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim asr namozini qasddan quyosh botguncha tark etsa, goʻyo ahli va molidan mahrum qilingan kabidir», deganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким аср намозини қасддан қуёш ботгунча тарк этса, гўё аҳли ва молидан маҳрум қилинган кабидир», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَحِيرٍ الصَّنْعَانِيُّ الْقَاصُّ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ الصَّنْعَانِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْيُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ وَأَحْسَبُهُ أَنَّهُ قَالَ سُورَةَ هُودٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Quyosh oʻralganda} (Takvir surasi), {Osmon yorilganda} (Infitor surasi) va {Osmon yorilib ketganda} (Inshiqoq surasi)ni oʻqisin», dedilar. Gumonimcha, u Hud surasini ham zikr qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Қуёш ўралганда} (Таквир сураси), {Осмон ёрилганда} (Инфитор сураси) ва {Осмон ёрилиб кетганда} (Иншиқоқ сураси)ни ўқисин», дедилар. Гумонимча, у Ҳуд сурасини ҳам зикр қилди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ يَعْنِي ابْنَ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَمَّا تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ وَكَانَتْ تَحْتَ خُنَيْسِ بْنِ حُذَافَةَ لَقِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ عُثْمَانَ فَعَرَضَهَا عَلَيْهِ فَقَالَ عُثْمَانُ مَا لِي فِي النِّسَاءِ حَاجَةٌ وَسَأَنْظُرُ فَلَقِيَ أَبَا بَكْرٍ فَعَرَضَهَا عَلَيْهِ فَسَكَتَ فَوَجَدَ عُمَرُ فِي نَفْسِهِ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَطَبَهَا فَلَقِيَ عُمَرُ أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ عَرَضْتُهَا عَلَى عُثْمَانَ فَرَدَّنِي وَإِنِّي عَرَضْتُهَا عَلَيْكَ فَسَكَتَّ عَنِّي فَلَأَنَا عَلَيْكَ كُنْتُ أَشَدَّ غَضَبًا مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ وَقَدْ رَدَّنِي فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّهُ قَدْ كَانَ ذَكَرَ مِنْ أَمْرِهَا وَكَانَ سِرًّا فَكَرِهْتُ أَنْ أُفْشِيَ السِّرَّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Xunays ibn Huzofaning nikohida boʻlgan Hafsa beva qolganida, Umar (roziyallohu taolo anhu) Usmon bilan uchrashib, uni unga taklif qildi. Usmon: «Menda hozir ayollarga hojat yoʻq, oʻylab koʻraman», dedi. Soʻng u Abu Bakr bilan uchrashib, uni unga taklif qildi, Abu Bakr esa jim turdi. Shunda Umar koʻnglida Abu Bakrdan xafa boʻldi. Keyin Rasululloh ﷺ unga sovchi qoʻydilar. Umar Abu Bakr bilan uchrashib: «Men uni Usmonga taklif qilgan edim, u meni qaytardi; senga taklif qilgan edim, sen menga javob bermay jim turding. Men sendan Usmondan gʻazablanganimdan ham qattiqroq gʻazablangan edim, holbuki u meni qaytargan edi», dedi. Abu Bakr: «U zot uning ishini tilga olgan edilar, bu esa sir edi; men sirni oshkor qilishni yoqtirmadim», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Хунайс ибн Ҳузофанинг никоҳида бўлган Ҳафса бева қолганида, Умар (розияллоҳу таоло анҳу) Усмон билан учрашиб, уни унга таклиф қилди. Усмон: «Менда ҳозир аёлларга ҳожат йўқ, ўйлаб кўраман», деди. Сўнг у Абу Бакр билан учрашиб, уни унга таклиф қилди, Абу Бакр эса жим турди. Шунда Умар кўнглида Абу Бакрдан хафа бўлди. Кейин Расулуллоҳ ﷺ унга совчи қўйдилар. Умар Абу Бакр билан учрашиб: «Мен уни Усмонга таклиф қилган эдим, у мени қайтарди; сенга таклиф қилган эдим, сен менга жавоб бермай жим турдинг. Мен сендан Усмондан ғазабланганимдан ҳам қаттиқроқ ғазабланган эдим, ҳолбуки у мени қайтарган эди», деди. Абу Бакр: «У зот унинг ишини тилга олган эдилар, бу эса сир эди; мен сирни ошкор қилишни ёқтирмадим», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بَنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مُتَحَرِّيَهَا فَلْيَتَحَرَّهَا لَيْلَةَ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَقَالَ تَحَرَّوْهَا لَيْلَةَ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim uni izlamoqchi boʻlsa, yigirma yettinchi kechada izlasin», dedilar. Va: «Uni yigirma yettinchi kechada izlanglar», dedilar — yaʼni Qadr kechasini.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким уни изламоқчи бўлса, йигирма еттинчи кечада изласин», дедилар. Ва: «Уни йигирма еттинчи кечада изланглар», дедилар — яъни Қадр кечасини.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْحَنْتَمَةِ قِيلَ وَمَا الْحَنْتَمَةِ قَالَ الْجَرَّةُ يَعْنِي النَّبِيذَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ hantamadan qaytardilar. «Hantama nima?» deyildi. U: «Sopol xum», dedi — yaʼni (undagi) nabizni (nazarda tutdi).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳантамадан қайтардилар. «Ҳантама нима?» дейилди. У: «Сопол хум», деди — яъни (ундаги) набизни (назарда тутди).
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ ذَكْوَانَ يَعْنِي الْمُعَلِّمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ طَاوُسٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ وَابْنَ عَبَّاسٍرَفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يُعْطِيَ الْعَطِيَّةَ فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلَّا الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَمَثَلُ الَّذِي يُعْطِي الْعَطِيَّةَ ثُمَّ يَرْجِعُ فِيهَا كَمَثَلِ الْكَلْبِ أَكَلَ حَتَّى إِذَا شَبِعَ قَاءَ ثُمَّ رَجَعَ فِي قَيْئِهِ
Ibn Umar va Ibn Abbos (roziyallohu anhum) Nabiy ﷺga marfuʼ qilib rivoyat qildilarki, u zot: «Kishiga biror ato qilib berib, soʻng uni qaytarib olishi halol emas; faqat ota oʻz farzandiga bergan narsasi bundan mustasno. Ato qilib bergan, soʻng uni qaytarib olgan kishining misoli — yeb, toʻygach qusgan, soʻng oʻz qusugʻiga qaytgan it kabidir», dedilar.Ибн Умар ва Ибн Аббос (розияллоҳу анҳум) Набий ﷺга марфуъ қилиб ривоят қилдиларки, у зот: «Кишига бирор ато қилиб бериб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас; фақат ота ўз фарзандига берган нарсаси бундан мустасно. Ато қилиб берган, сўнг уни қайтариб олган кишининг мисоли — еб, тўйгач қусган, сўнг ўз қусуғига қайтган ит кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ نَافِعِ بْنِ عَمْرِو الْجُمَحِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ بْنِ مُوسَى قَالَ كُنْتُ مَعَ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَمَرَّتْ رُفْقَةٌ لِأُمِّ الْبَنِينَ فِيهَا أَجْرَاسٌ فَحَدَّثَ سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَصْحَبُ الْمَلَائِكَةُ رَكْبًا مَعَهُمْ الْجُلْجُلُفَكَمْ تَرَى فِي هَؤُلَاءِ مِنْ جُلْجُلٍ
Abu Bakr ibn Muso aytdi: Men Solim ibn Abdulloh ibn Umar bilan birga edim. Shunda Ummul-Baninga tegishli bir yoʻlovchilar guruhi oʻtdi, ularda qoʻngʻiroqlar bor edi. Solim otasidan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildiki, u zot: «Farishtalar ichida qoʻngʻiroq boʻlgan yoʻlovchilar guruhiga hamroh boʻlmaydilar», dedilar. (Soʻng Solim:) «Mana bularda qanchadan qoʻngʻiroq borligini koʻryapsanmi?» dedi.Абу Бакр ибн Мусо айтди: Мен Солим ибн Абдуллоҳ ибн Умар билан бирга эдим. Шунда Уммул-Банинга тегишли бир йўловчилар гуруҳи ўтди, уларда қўнғироқлар бор эди. Солим отасидан, у Набий ﷺдан ривоят қилдики, у зот: «Фаришталар ичида қўнғироқ бўлган йўловчилар гуруҳига ҳамроҳ бўлмайдилар», дедилар. (Сўнг Солим:) «Мана буларда қанчадан қўнғироқ борлигини кўряпсанми?» деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ هُوَ النَّاجِيُّ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا وَضَعْتُمْ مَوْتَاكُمْ فِي الْقَبْرِ فَقُولُوا بِسْمِ اللَّهِ وَعَلَى مِلَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Mayitlaringizni qabrga qoʻyganingizda: ‹Bismillahi va ala millati Rasulillah ﷺ›, denglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Майитларингизни қабрга қўйганингизда: ‹Бисмиллаҳи ва ала миллати Расулиллаҳ ﷺ›, денглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْحَكَمِ الْبَجَلِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا غَيْرَ كَلْبِ زَرْعٍ أَوْ ضَرْعٍ أَوْ صَيْدٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ فَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنْ كَانَ فِي دَارٍ وَأَنَا لَهُ كَارِهٌ قَالَ هُوَ عَلَى رَبِّ الدَّارِ الَّذِي يَمْلِكُهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim ekin, chorva yoki ov iti boʻlmagan itni saqlasa, har kuni uning amalidan bir qirot kamayadi», dedilar. Men Ibn Umarga: «Agar u (it) hovlida boʻlsa-yu, men uni yoqtirmasam-chi?» dedim. U: «U (gunoh) hovlining egasi — unga molik boʻlgan kishining zimmasidadir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким экин, чорва ёки ов ити бўлмаган итни сақласа, ҳар куни унинг амалидан бир қирот камаяди», дедилар. Мен Ибн Умарга: «Агар у (ит) ҳовлида бўлса-ю, мен уни ёқтирмасам-чи?» дедим. У: «У (гуноҳ) ҳовлининг эгаси — унга молик бўлган кишининг зиммасидадир», деди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ رُؤْيَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ النَّاسَ قَدْ اجْتَمَعُوا فَقَامَ أَبُو بَكْرٍ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ثُمَّ نَزَعَ عُمَرُ فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا فَمَا رَأَيْتُ عَبْقَرِيًّا مِنْ النَّاسِ يَفْرِي فَرِيَّهُ حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan Rasululloh ﷺning Abu Bakr va Umar haqidagi tushlari haqida rivoyat qilinadi. U zot: «Men odamlarni yigʻilgan holda koʻrdim; bas, Abu Bakr turib, bir chelak — yoki ikki chelak — tortdi, uning tortishida (bir oz) zaiflik bor edi; Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng Umar tortdi va u (chelak) katta dalvga aylandi. Men odamlar ichida uning qilganidek (kuch bilan) ishlaydigan biror zoʻr kishini koʻrmadim; toki odamlar (tuyalarini sugʻorib) suv boʻyiga joylashguncha», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг Абу Бакр ва Умар ҳақидаги тушлари ҳақида ривоят қилинади. У зот: «Мен одамларни йиғилган ҳолда кўрдим; бас, Абу Бакр туриб, бир челак — ёки икки челак — тортди, унинг тортишида (бир оз) заифлик бор эди; Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг Умар тортди ва у (челак) катта далвга айланди. Мен одамлар ичида унинг қилганидек (куч билан) ишлайдиган бирор зўр кишини кўрмадим; токи одамлар (туяларини суғориб) сув бўйига жойлашгунча», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَقَبَضَ إِبْهَامَهُ فِي الثَّالِثَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Oy mana shunday, mana shunday va mana shunday (boʻladi)», deganlarini eshitdim va u zot uchinchisida bosh barmoqlarini bukdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ой мана шундай, мана шундай ва мана шундай (бўлади)», деганларини эшитдим ва у зот учинчисида бош бармоқларини букдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Yaxshilik — otlarning peshonalarida — to Qiyomat kunigacha — (doimiy sifat sifatida boqiy) qoladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Яхшилик — отларнинг пешоналарида — то Қиёмат кунигача — (доимий сифат сифатида боқий) қолади», — дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Valoʼ — ozod qilgan kishiganikidir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Валў — озод қилган кишиганикидир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ قَالَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَتَوَضَّأُ ثَلَاثًا يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَتَوَضَّأُ مَرَّةً يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Muttalib ibn Abdulloh ibn Hantab (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) uch martadan tahorat qilar va buni Nabiy ﷺga nisbat berar edi. Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) esa bir martadan tahorat qilar va buni ham Nabiy ﷺga nisbat berar edi.Мутталиб ибн Абдуллоҳ ибн Ҳантаб (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) уч мартадан таҳорат қилар ва буни Набий ﷺга нисбат берар эди. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) эса бир мартадан таҳорат қилар ва буни ҳам Набий ﷺга нисбат берар эди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ الَّتِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَصَلَّى بِهَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zul-Hulayfadagi Bathoʼda tuyasini choʻktirib, oʻsha yerda namoz oʻqidilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зул-Ҳулайфадаги Батҳўда туясини чўктириб, ўша ерда намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَكَادُ يَلْعَنُ الْبَيْدَاءَ وَيَقُولُ إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَسْجِدِ
Solim ibn Abdulloh (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Baydoni laʼnatlagudek boʻlar va: «Rasululloh ﷺ faqat masjiddan ehromga kirganlar», der edi.Солим ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Байдони лаънатлагудек бўлар ва: «Расулуллоҳ ﷺ фақат масжиддан эҳромга кирганлар», дер эди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
Nofeʼ (rahimahulloh) xabar berdiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday der edi: Men Nabiy ﷺning: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo shariyka laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo shariyka lak (Mana men huzuringdaman, ey Allohim, mana men huzuringdaman. Mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman. Albatta hamd va neʼmat Senikidir, mulk ham Senikidir, Sening sheriging yoʻq)», deb aytayotganlarini eshitdim.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ) хабар бердики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эди: Мен Набий ﷺнинг: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарийка лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарийка лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳим, мана мен ҳузурингдаман. Мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман. Албатта ҳамд ва неъмат Сеникидир, мулк ҳам Сеникидир, Сенинг шеригинг йўқ)», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ وَأَصْحَابُهُ مُلَبِّينَ وَقَالَ عَفَّانُ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَرُوحُ أَحَدُنَا إِلَى مِنًي وَذَكَرُهُ يَقْطُرُ مَنِيًّا قَالَ نَعَمْ وَسَطَعَتْ الْمَجَامِرُ وَقَدِمَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَ أَهْلَلْتَ قَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَوْحٌ فَإِنَّ لَكَ مَعَنَا هَدْيًا قَالَ حُمَيْدٌ فَحَدَّثْتُ بِهِ طَاوُسًا فَقَالَ هَكَذَا فَعَلَ الْقَوْمُ قَالَ عَفَّانُ اجْعَلْهَا عُمْرَةً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ va sahobalari talbiya aytgan holda — Affon oʻz rivoyatida: haj bilan ehromga kirgan holda, dedi — Makkaga keldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim uni umraga aylantirishni xohlasa (aylantirsin); faqat qurbonligi bor kishi bundan mustasno», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, birortamiz Minoga (shu holda) boradimi?» dedilar. U zot: «Ha», dedilar. Va tutatqilarning hidi taralib turardi. Ali ibn Abu Tolib Yamandan keldi. Rasululloh ﷺ: «Nima bilan ehromga kirding?» dedilar. U: «Nabiy ﷺ nima bilan ehromga kirgan boʻlsalar, oʻsha bilan ehromga kirdim», dedi. Rovh (rivoyatida): «Bas, sen uchun biz bilan birga qurbonlik bor», dedi. Humayd aytdi: Men buni Tovusga aytib berdim, u: «Qavm shunday qilgan», dedi. Affon: «Uni umraga aylantir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари талбия айтган ҳолда — Аффон ўз ривоятида: ҳаж билан эҳромга кирган ҳолда, деди — Маккага келдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким уни умрага айлантиришни хоҳласа (айлантирсин); фақат қурбонлиги бор киши бундан мустасно», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, бирортамиз Минога (шу ҳолда) борадими?» дедилар. У зот: «Ҳа», дедилар. Ва тутатқиларнинг ҳиди таралиб турарди. Али ибн Абу Толиб Ямандан келди. Расулуллоҳ ﷺ: «Нима билан эҳромга кирдинг?» дедилар. У: «Набий ﷺ нима билан эҳромга кирган бўлсалар, ўша билан эҳромга кирдим», деди. Ровҳ (ривоятида): «Бас, сен учун биз билан бирга қурбонлик бор», деди. Ҳумайд айтди: Мен буни Товусга айтиб бердим, у: «Қавм шундай қилган», деди. Аффон: «Уни умрага айлантир», деди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا أَنْ يَتُوبَحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dunyoda xamr ichsa, tavba qilmasa, oxiratda uni icha olmaydi», dedilar. Boshqa sanad bilan ham Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan xuddi shunga oʻxshashi rivoyat qilindi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким дунёда хамр ичса, тавба қилмаса, охиратда уни ича олмайди», дедилар. Бошқа санад билан ҳам Ибн Умардан, у Набий ﷺдан худди шунга ўхшаши ривоят қилинди.
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا يَعْنِي ضَنَّ النَّاسُ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ وَتَبَايَعُوا بِالْعَيْنِ وَاتَّبَعُوا أَذْنَابَ الْبَقَرِ وَتَرَكُوا الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَنْزَلَ اللَّهُ بِهِمْ بَلَاءً فَلَمْ يَرْفَعْهُ عَنْهُمْ حَتَّى يُرَاجِعُوا دِينَهُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Odamlar dinor va dirhamni ayaydigan, iyna (savdosi) bilan oʻzaro savdo qiladigan, sigirlarning dumlariga ergashadigan va Alloh yoʻlidagi jihodni tark etadigan boʻlsalar, Alloh ularga bir balo tushiradi va ular dinlariga qaytmagunlaricha uni ulardan koʻtarmaydi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Одамлар динор ва дирҳамни аяйдиган, ийна (савдоси) билан ўзаро савдо қиладиган, сигирларнинг думларига эргашадиган ва Аллоҳ йўлидаги жиҳодни тарк этадиган бўлсалар, Аллоҳ уларга бир бало туширади ва улар динларига қайтмагунларича уни улардан кўтармайди».
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَمْسَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِصَلَاةِ الْعِشَاءِ حَتَّى صَلَّى الْمُصَلِّي وَاسْتَيْقَظَ الْمُسْتَيْقِظُ وَنَامَ النَّائِمُونَ وَتَهَجَّدَ الْمُتَهَجِّدُونَ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي أَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوا هَذَا الْوَقْتَ أَوْ هَذِهِ الصَّلَاةَ أَوْ نَحْوَ ذَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ xufton namozini shu qadar kechiktirdilarki, namoz oʻqiydigan (oʻz namozini) oʻqib boʻldi, uygʻonadigan uygʻondi, uxlaydiganlar uxladi va tahajjud qiluvchilar tahajjud qildilar. Soʻng u zot chiqib: «Agar ummatimga mashaqqat boʻlmaganida, ularga shu vaqtda — yoki shu namozni — oʻqishni buyurgan boʻlar edim», dedilar — yoki shunga oʻxshash (soʻz aytdilar).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини шу қадар кечиктирдиларки, намоз ўқийдиган (ўз намозини) ўқиб бўлди, уйғонадиган уйғонди, ухлайдиганлар ухлади ва таҳажжуд қилувчилар таҳажжуд қилдилар. Сўнг у зот чиқиб: «Агар умматимга машаққат бўлмаганида, уларга шу вақтда — ёки шу намозни — ўқишни буюрган бўлар эдим», дедилар — ёки шунга ўхшаш (сўз айтдилар).
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَاأَنَّ الْعَبَّاسَ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَنْ يَبِيتَ تِلْكَ اللَّيْلَةَ بِمَكَّةَ مِنْ أَجْلِ السِّقَايَةِ فَأَذِنَ لَهُ
Ibn Umar (roziyallohu taolo anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abbos suv quyish (siqoya) vazifasi sababli oʻsha kechani Makkada tunash uchun Nabiy ﷺdan izn soʻradi, u zot unga izn berdilar.Ибн Умар (розияллоҳу таоло анҳумо)дан ривоят қилинади: Аббос сув қуйиш (сиқоя) вазифаси сабабли ўша кечани Маккада тунаш учун Набий ﷺдан изн сўради, у зот унга изн бердилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَهْجَعُ هَجْعَةً بِالْبَطْحَاءِ وَذَكَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ ذَلِكَ
Bakr ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Bathoʼda ozgina mizgʻib olar edi va Rasululloh ﷺ ham shunday qilganlarini zikr qilar edi.Бакр ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Батҳўда озгина мизғиб олар эди ва Расулуллоҳ ﷺ ҳам шундай қилганларини зикр қилар эди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادَّهَنَ بِزَيْتٍ غَيْرِ مُقَتَّتٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Said ibn Jubayr Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ ehromda ekanlarida atir aralashtirilmagan zaytun moyi surtdilar.Саид ибн Жубайр Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ эҳромда эканларида атир аралаштирилмаган зайтун мойи суртдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ خَمْرٍ حَرَامٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har qanday mast qiluvchi narsa xamrdir va har qanday xamr haromdir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар қандай маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар қандай хамр ҳаромдир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعَاذٌ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ هَذَا الْأَمْرُ فِي قُرَيْشٍ مَا بَقِيَ مِنْ النَّاسِ اثْنَانِ قَالَ وَحَرَّكَ إِصْبَعَيْهِ يَلْوِيهِمَا هَكَذَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Odamlardan ikki kishi qolgan boʻlsa ham, bu ish (hokimiyat) Qurayshda boʻlib turaveradi», dedilar. (Rovi) aytdi: Va u zot ikki barmoqlarini mana bunday burab harakatlantirdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлардан икки киши қолган бўлса ҳам, бу иш (ҳокимият) Қурайшда бўлиб тураверади», дедилар. (Рови) айтди: Ва у зот икки бармоқларини мана бундай бураб ҳаракатлантирдилар.
حَدَّثَنَا مُعَاذٌ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُدَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُطَارِدٍ أَبِي الْبَزَرِى قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَكُنَّا نَشْرَبُ وَنَحْنُ قِيَامٌ وَنَأْكُلُ وَنَحْنُ نَسْعَى عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ davrlarida tik turgan holimizda ichar, yurgan holimizda yer edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ даврларида тик турган ҳолимизда ичар, юрган ҳолимизда ер эдик.
حَدَّثَنَا مُعَاذٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُسْلِمٍ مَوْلًى لِعَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ مُعَاذٌ كَانَ شُعْبَةُ يَقُولُ الْقُرِّيِّ قَالَقَالَ رَجُلٌ لِابْنِ عُمَرَ أَرَأَيْتَ الْوِتْرَ أَسُنَّةٌ هُوَ قَالَ مَا سُنَّةٌ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْتَرَ الْمُسْلِمُونَ قَالَ لَا أَسُنَّةٌ هُوَ قَالَ مَهْ أَوَتَعْقِلُ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْتَرَ الْمُسْلِمُونَ
Muslim (rahimahulloh) aytdi: Bir kishi Ibn Umarga: «Ayting-chi, vitr sunnatmi?» dedi. U: «Qanday sunnat?! Rasululloh ﷺ vitr oʻqidilar, musulmonlar ham vitr oʻqidilar», dedi. U (yana): «Yoʻq, u sunnatmi?» dedi. U: «Jim boʻl! Aqling yetadimi? Rasululloh ﷺ vitr oʻqidilar, musulmonlar ham vitr oʻqidilar», dedi.Муслим (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Бир киши Ибн Умарга: «Айтинг-чи, витр суннатми?» деди. У: «Қандай суннат?! Расулуллоҳ ﷺ витр ўқидилар, мусулмонлар ҳам витр ўқидилар», деди. У (яна): «Йўқ, у суннатми?» деди. У: «Жим бўл! Ақлинг етадими? Расулуллоҳ ﷺ витр ўқидилар, мусулмонлар ҳам витр ўқидилар», деди.
حَدَّثَنَا مُعَاذٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَادَى رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاذَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنْ الثِّيَابِ فَقَالَ لَا تَلْبَسُوا الْقَمِيصَ وَلَا الْعِمَامَةَ وَلَا الْبَرَانِسَ وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ وَلَا الْخِفَافَ إِلَّا أَنْ لَا تَكُونَ نِعَالٌ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ نِعَالٌ فَخُفَّيْنِ دُونَ الْكَعْبَيْنِ وَلَا ثَوْبًا مَسَّهُ وَرْسٌ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ إِمَّا قَالَ مَصْبُوغٌ وَإِمَّا قَالَ مَسَّهُ وَرْسٌ وَزَعْفَرَانٌ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَفِي كِتَابِ نَافِعٍ مَسَّهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir kishi Nabiy ﷺga: «Ehromdagi kishi kiyimlardan nimani kiyadi?» deb nido qildi. U zot: «Koʻylak ham, salla ham, burnus ham, ishton ham, mahsi ham kiymanglar; magar oyoq kiyim topilmasa, u holda toʻpiqdan pastroq (kesilgan) ikkita mahsi (kiyilsin). Vars tekkan kiyimni ham (kiymanglar)», dedilar. Ibn Avn aytdi: U yo «boʻyalgan», dedi, yo «unga vars va zaʼfaron tekkan», dedi. Ibn Avn aytdi: Nofeʼning kitobida esa «unga tekkan» (deb yozilgan).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир киши Набий ﷺга: «Эҳромдаги киши кийимлардан нимани кияди?» деб нидо қилди. У зот: «Кўйлак ҳам, салла ҳам, бурнус ҳам, иштон ҳам, маҳси ҳам кийманглар; магар оёқ кийим топилмаса, у ҳолда тўпиқдан пастроқ (кесилган) иккита маҳси (кийилсин). Варс теккан кийимни ҳам (кийманглар)», дедилар. Ибн Авн айтди: У ё «бўялган», деди, ё «унга варс ва заъфарон теккан», деди. Ибн Авн айтди: Нофеънинг китобида эса «унга теккан» (деб ёзилган).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَذَكَرْتُ لِابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَدْ كَانَ يَصْنَعُ ذَاكَ ثُمَّ حَدَّثَتْهُ صَفِيَّةُ بِنْتُ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرَخِّصُ لِلنِّسَاءِ فِي الْخُفَّيْنِ
Muhammad ibn Ishoq aytdi: Men buni Ibn Shihobga zikr qildim. U dedi: Menga Solim rivoyat qildiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday qilar edi. Soʻng Safiyya binti Abu Ubayd unga Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilib aytdiki, Rasululloh ﷺ ayollarga mahsi (kiyish) borasida ruxsat berar edilar.Муҳаммад ибн Ишоқ айтди: Мен буни Ибн Шиҳобга зикр қилдим. У деди: Менга Солим ривоят қилдики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай қилар эди. Сўнг Сафийя бинти Абу Убайд унга Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилиб айтдики, Расулуллоҳ ﷺ аёлларга маҳси (кийиш) борасида рухсат берар эдилар.
حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي التَّيْمِيَّ عَنْ طَاوُسٍ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ أَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ قَالَ نَعَمْقَالَ وَقَالَ طَاوُسٌ وَاللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Tovus (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan: «Nabiy ﷺ jarr (sopol idish) nabizidan qaytardilarmi?» deb soʻradim. U: «Ha», dedi. Tovus aytdi: Vallohi, men buni undan eshitdim.Товус (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан: «Набий ﷺ жарр (сопол идиш) набизидан қайтардиларми?» деб сўрадим. У: «Ҳа», деди. Товус айтди: Валлоҳи, мен буни ундан эшитдим.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ مِنْ الْمَسَاجِدِ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ فَهُوَ أَفْضَلُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Mening ushbu masjidimda oʻqilgan bir namoz undan boshqa masjidlarda oʻqilgan ming namozdan afzaldir; Masjidul-Harom bundan mustasno — u afzalroqdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Менинг ушбу масжидимда ўқилган бир намоз ундан бошқа масжидларда ўқилган минг намоздан афзалдир; Масжидул-Ҳаром бундан мустасно — у афзалроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَمَعَ اللَّهُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رُفِعَ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ فَقِيلَ هَذِهِ غَدْرَةُ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh qiyomat kuni avvalgilar va keyingilarni jamlaganida, har bir ahdni buzuvchi (gʻodir) uchun bir bayroq koʻtariladi va: ‹Bu falon ibn falonning xiyonatidir›, deyiladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ қиёмат куни аввалгилар ва кейингиларни жамлаганида, ҳар бир аҳдни бузувчи (ғодир) учун бир байроқ кўтарилади ва: ‹Бу фалон ибн фалоннинг хиёнатидир›, дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَا يَتَحَيَّنَنَّ أَحَدُكُمْ طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلَا غُرُوبَهَا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْهَى عَنْ ذَلِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biringiz (namozni) quyosh chiqishi yoki botishi vaqtiga toʻgʻrilamasin; chunki Rasululloh ﷺ bundan qaytarar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бирингиз (намозни) қуёш чиқиши ёки ботиши вақтига тўғриламасин; чунки Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтарар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَتَّهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلَا يَتَنَخَّمْ قِبَلَ وَجْهِهِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قِبَلَ وَجْهِ أَحَدِكُمْ إِذَا كَانَ فِي الصَّلَاةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidning qiblasida tupuk koʻrdilar va uni qirib tashladilar. Soʻng odamlarga yuzlanib: «Biringiz namozda boʻlsa, oldiga tupurmasin. Chunki biringiz namozda boʻlganida Alloh taolo uning oldida boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибласида тупук кўрдилар ва уни қириб ташладилар. Сўнг одамларга юзланиб: «Бирингиз намозда бўлса, олдига тупурмасин. Чунки бирингиз намозда бўлганида Аллоҳ таоло унинг олдида бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَدْخَلَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَاسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ قَائِمَةً أَهَلَّ مِنْ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oyoqlarini uzangiga qoʻyib, tuyalari ularni koʻtarib tik turganda, Zulhulayfa masjididan talbiya ayta boshlar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оёқларини узангига қўйиб, туялари уларни кўтариб тик турганда, Зулҳулайфа масжидидан талбия айта бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ مِنْ طَرِيقِ الشَّجَرَةِ وَكَانَ يَدْخُلُ مَكَّةَ مِنْ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا وَيَخْرُجُ مِنْ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ash-Shajara yoʻlidan chiqar edilar; Makkaga yuqori dovondan (Saniyyatul-ulyo) kirar va quyi dovondan (Saniyyatus-suflo) chiqar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аш-Шажара йўлидан чиқар эдилар; Маккага юқори довондан (Санийятул-улё) кирар ва қуйи довондан (Санийятус-суфло) чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ الطَّوَافَ الْأَوَّلَ خَبَّ ثَلَاثَةً وَمَشَى أَرْبَعَةً
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Baytni birinchi marta tavof qilganlarida uch (aylanishda) yelka qoqib yugurgansimon yurar, toʻrt (aylanishda) odimlab yurar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Байтни биринчи марта тавоф қилганларида уч (айланишда) елка қоқиб югургансимон юрар, тўрт (айланишда) одимлаб юрар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا مَثَلُ الْقُرْآنِ مَثَلُ الْإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِنْ تَعَاهَدَهَا صَاحِبُهَا بِعُقُلِهَا أَمْسَكَهَا عَلَيْهِ وَإِنْ أَطْلَقَ عُقُلَهَا ذَهَبَتْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonning misoli oyogʻi bogʻlangan tuyaning misolidek. Egasi uni ipi bilan qarab tursa, uni oʻzida ushlab qoladi; agar ipini qoʻyib yuborsa, u ketib qoladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръоннинг мисоли оёғи боғланган туянинг мисолидек. Эгаси уни ипи билан қараб турса, уни ўзида ушлаб қолади; агар ипини қўйиб юборса, у кетиб қолади», дедилар.