حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَبَايَعُوا الثَّمَرَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلَاحُهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mevani yaxshilik holati zohir boʻlmaguncha oʻzaro sotmanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мевани яхшилик ҳолати зоҳир бўлмагунча ўзаро сотманглар», дедилар.
قَالَ أَبِي وَأَخْبَرَنَا يَعْنِي يَزِيدَ قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ كَانَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي إِنْسَانٍ أَوْ مَمْلُوكٍ كُلِّفَ عِتْقَ بَقِيَّتِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ يُعْتِقُهُ بِهِ فَقَدْ جَازَ مَا عَتَقَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytar edi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir insonda yoki quldagi oʻz ulushini ozod qilsa, uning qolganini ham ozod qilish zimmasiga yuklanadi. Agar uni ozod qiladigan moli boʻlmasa, ozod qilingan qismi (shu holicha) joiz boʻlgan boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтар эди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир инсонда ёки қулдаги ўз улушини озод қилса, унинг қолганини ҳам озод қилиш зиммасига юкланади. Агар уни озод қиладиган моли бўлмаса, озод қилинган қисми (шу ҳолича) жоиз бўлган бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَيُحَدِّثُ عَنْ الَّذِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي بِهِ يَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَوَذَكَرَ نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَزِيدُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ مِنْ عِنْدِهِ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ
Nofiʼ Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ni Rasululloh ﷺ talbiya aytadigan (kalimalar) haqida gapirganini eshitdi. U zot: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak», der edilar. Nofiʼ zikr qildiki, Ibn Umar bu kalimalarga oʻzidan: «Labbayk, var-ragʻboʻu ilayka val-amal, labbayk labbayk», deb qoʻshar edi.Нофиъ Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)ни Расулуллоҳ ﷺ талбия айтадиган (калималар) ҳақида гапирганини эшитди. У зот: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак», дер эдилар. Нофиъ зикр қилдики, Ибн Умар бу калималарга ўзидан: «Лаббайк, вар-рағбўу илайка вал-амал, лаббайк лаббайк», деб қўшар эди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَمْسٌ لَا جُنَاحَ فِي قَتْلِ مَنْ قَتَلَ مِنْهُنَّ الْغُرَابُ وَالْفَأْرَةُ وَالْحِدَأَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beshta (jonivor borki), ulardan qay birini oʻldirgan kishiga gunoh yoʻq: qargʻa, sichqon, kalxat, qopagʻon it va chayon», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бешта (жонивор борки), улардан қай бирини ўлдирган кишига гуноҳ йўқ: қарға, сичқон, калхат, қопағон ит ва чаён», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ حَوْلَهُ فَأَسْرَعْتُ لِأَسْمَعَ كَلَامَهُ فَتَفَرَّقَ النَّاسُ قَبْلَ أَنْ أَبْلُغَ وَقَالَ مَرَّةً قَبْلَ أَنْ أَنْتَهِيَ إِلَيْهِمْ فَسَأَلْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ مَاذَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهُ نَهَى عَنْ الْمُزَفَّتِ وَالدُّبَّاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men masjidga kirdim va Nabiy ﷺni koʻrdim, odamlar u zotning atroflarida edi. Soʻzlarini eshitay deb shoshildim, biroq yetib bormasimdan odamlar tarqalib ketishdi — (rovi) bir marta: ularning oldiga yetmasimdan, dedi. Shunda men ulardan bir kishidan: «Rasululloh ﷺ nima dedilar?» deb soʻradim. U: «U zot muzaffat (smolalangan idish) va dubbo (qovoq idish)dan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен масжидга кирдим ва Набий ﷺни кўрдим, одамлар у зотнинг атрофларида эди. Сўзларини эшитай деб шошилдим, бироқ етиб бормасимдан одамлар тарқалиб кетишди — (рови) бир марта: уларнинг олдига етмасимдан, деди. Шунда мен улардан бир кишидан: «Расулуллоҳ ﷺ нима дедилар?» деб сўрадим. У: «У зот музаффат (смолаланган идиш) ва дуббо (қовоқ идиш)дан қайтардилар», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ قَالَأَقْبَلْنَا مَعَ ابْنِ عُمَرَ مِنْ مَكَّةَ وَنَحْنُ نَسِيرُ مَعَهُ وَمَعَهُ حَفْصُ بْنُ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ وَمُسَاحِقُ بْنُ عَمْرِو بْنِ خِدَاشٍ فَغَابَتْ لَنَا الشَّمْسُ فَقَالَ أَحَدُهُمَا الصَّلَاةَ فَلَمْ يُكَلِّمْهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ الْآخَرُ الصَّلَاةَ فَلَمْ يُكَلِّمْهُ فَقَالَ نَافِعٌ فَقُلْتُ لَهُ الصَّلَاةَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَجِلَ بِهِ السَّيْرُ جَمَعَ مَا بَيْنَ هَاتَيْنِ الصَّلَاتَيْنِ فَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَجْمَعَ بَيْنَهُمَا قَالَ فَسِرْنَا أَمْيَالًا ثُمَّ نَزَلَ فَصَلَّى قَالَ يَحْيَى فَحَدَّثَنِي نَافِعٌ هَذَا الْحَدِيثَ مَرَّةً أُخْرَى فَقَالَ سِرْنَا إِلَى قَرِيبٍ مِنْ رُبُعِ اللَّيْلِ ثُمَّ نَزَلَ فَصَلَّى
Nofiʼ aytdi: Biz Ibn Umar bilan Makkadan qaytdik, u bilan birga yoʻl yurar edik; u bilan Hafs ibn Osim ibn Umar va Musohiq ibn Amr ibn Xidosh ham bor edi. Bizga quyosh botdi. Ulardan biri: «Namoz!» dedi, u (Ibn Umar) unga javob bermadi. Soʻng ikkinchisi unga: «Namoz!» dedi, u yana javob bermadi. Nofiʼ aytdi: Shunda men unga: «Namoz!» dedim. U: «Men Rasululloh ﷺni yurish shoshiltirganda mana shu ikki namozni jamlaganlarini koʻrganman, men ham ikkalasini jamlamoqchiman», dedi. (Rovi) aytdi: Biz bir necha mil yurdik, soʻng u tushib namoz oʻqidi. Yahyo aytdi: Nofiʼ menga bu hadisni yana bir marta aytib berdi va: «Biz kechaning choragiga yaqin (vaqtgacha) yurdik, soʻng u tushib namoz oʻqidi», dedi.Нофиъ айтди: Биз Ибн Умар билан Маккадан қайтдик, у билан бирга йўл юрар эдик; у билан Ҳафс ибн Осим ибн Умар ва Мусоҳиқ ибн Амр ибн Хидош ҳам бор эди. Бизга қуёш ботди. Улардан бири: «Намоз!» деди, у (Ибн Умар) унга жавоб бермади. Сўнг иккинчиси унга: «Намоз!» деди, у яна жавоб бермади. Нофиъ айтди: Шунда мен унга: «Намоз!» дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺни юриш шошилтирганда мана шу икки намозни жамлаганларини кўрганман, мен ҳам иккаласини жамламоқчиман», деди. (Рови) айтди: Биз бир неча мил юрдик, сўнг у тушиб намоз ўқиди. Яҳё айтди: Нофиъ менга бу ҳадисни яна бир марта айтиб берди ва: «Биз кечанинг чорагига яқин (вақтгача) юрдик, сўнг у тушиб намоз ўқиди», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ الْكَلْبِيِّ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ يَقُولُ مَا كُنَّا نَدْعُوهُ إِلَّا زَيْدَ بْنَ مُحَمَّدٍ حَتَّى نَزَلَ الْقُرْآنُ {ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ}
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytar edi: Biz Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Zayd ibn Horisa al-Kalbiyni faqat «Zayd ibn Muhammad» deb chaqirar edik — to Qurʼonda: {Ularni otalari (nomi) bilan chaqiringlar, bu Alloh huzurida adolatliroqdir} (oyati) nozil boʻlgunicha.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтар эди: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Зайд ибн Ҳориса ал-Калбийни фақат «Зайд ибн Муҳаммад» деб чақирар эдик — то Қуръонда: {Уларни оталари (номи) билан чақиринглар, бу Аллоҳ ҳузурида адолатлироқдир} (ояти) нозил бўлгунича.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ juma (namozi)dan keyin ikki rakaat oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ жума (намози)дан кейин икки ракаат ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ عُمَرَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ فِيهِ أَمْرٌ مُبْتَدَعٌ أَوْ مُبْتَدَأٌ أَوْ أَمْرٌ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ أَمْرٌ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَاعْمَلْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَإِنَّ كُلًّا مُيَسَّرٌ فَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَإِنَّهُ يَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاءِ فَإِنَّهُ يَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ
Solim ibn Abdulloh otasi (Ibn Umar)dan rivoyat qiladi: Umar: «Ey Rasululloh, bizning qilayotgan amalimiz haqida nima deysiz: u yangidan boshlanayotgan ishmi yoki allaqachon hal qilinib boʻlgan ishmi?» dedi. U zot: «U allaqachon hal qilinib boʻlgan ishdir. Amal qilaver, ey Xattobning oʻgʻli! Albatta, har kim (oʻziga taqdir etilganiga) muyassar qilingandir. Saodat ahlidan boʻlgan kishi saodat uchun amal qiladi, shaqovat ahlidan boʻlgan kishi esa shaqovat uchun amal qiladi», dedilar.Солим ибн Абдуллоҳ отаси (Ибн Умар)дан ривоят қилади: Умар: «Эй Расулуллоҳ, бизнинг қилаётган амалимиз ҳақида нима дейсиз: у янгидан бошланаётган ишми ёки аллақачон ҳал қилиниб бўлган ишми?» деди. У зот: «У аллақачон ҳал қилиниб бўлган ишдир. Амал қилавер, эй Хаттобнинг ўғли! Албатта, ҳар ким (ўзига тақдир этилганига) муяссар қилингандир. Саодат аҳлидан бўлган киши саодат учун амал қилади, шақоват аҳлидан бўлган киши эса шақоват учун амал қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَخَطَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xutba qilib: «Biringiz jumaga borishni istasa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хутба қилиб: «Бирингиз жумага боришни истаса, ғусл қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ حُرَيْثٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا رَأَيْتَ أَنَّ الصُّبْحَ يُدْرِكُكَ فَأَوْتِرْ بِوَاحِدَةٍ قَالَ فَقِيلَ لِابْنِ عُمَرَ مَا مَثْنَى مَثْنَى قَالَ تُسَلِّمُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tungi namoz ikki rakaatdan ikki rakaatdan (oʻqiladi). Subh (bomdod) senga yetib qolayotganini koʻrsang, bir (rakaat) bilan vitr qil», — dedilar. Ibn Umarga: «Ikki rakaatdan ikki rakaatdan (deganingiz) nima?» deyildi. U: «Har ikki rakaatda salom berishdir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тунги намоз икки ракаатдан икки ракаатдан (ўқилади). Субҳ (бомдод) сенга етиб қолаётганини кўрсанг, бир (ракаат) билан витр қил», — дедилар. Ибн Умарга: «Икки ракаатдан икки ракаатдан (деганингиз) нима?» дейилди. У: «Ҳар икки ракаатда салом беришдир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ حُرَيْثٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ وَطَبَّقَ شُعْبَةُ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَكَسَرَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ قَالَ عُقْبَةُ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَالشَّهْرُ ثَلَاثُونَ وَطَبَّقَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun boʻladi)», — dedilar. Shuʼba ikki qoʻllarini uch marta birlashtirib, uchinchisida bosh barmogʻini bukdi. Uqba: «Oʻylashimcha, u: ‹Oy oʻttiz (kun boʻladi)›, — dedi va ikki kaftini uch marta birlashtirdi», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун бўлади)», — дедилар. Шуъба икки қўлларини уч марта бирлаштириб, учинчисида бош бармоғини букди. Уқба: «Ўйлашимча, у: ‹Ой ўттиз (кун бўлади)›, — деди ва икки кафтини уч марта бирлаштирди», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ حُرَيْثٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَإِنْ ضَعُفَ أَحَدُكُمْ أَوْ عَجَزَ فَلَا يُغْلَبَنَّ عَلَى السَّبْعِ الْبَوَاقِي
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uni — yaʼni Laylatul-qadrni — soʻnggi oʻn kechada axtaringlar. Agar biringiz sustkashlik qilsa yoki ojizlik koʻrsatsa, hech boʻlmasa soʻnggi yetti (kecha)dan mahrum boʻlib qolmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уни — яъни Лайлатул-қадрни — сўнгги ўн кечада ахтаринглар. Агар бирингиз сусткашлик қилса ёки ожизлик кўрсатса, ҳеч бўлмаса сўнгги етти (кеча)дан маҳрум бўлиб қолмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ أَهَلْ نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ زَعَمُوا ذَلِكَ فَقُلْتُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى فَقَالَ قَدْ زَعَمُوا ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ فَقَالَ قَدْ زَعَمُوا ذَلِكَ فَصَرَفَهُ اللَّهُ عَنِّي وَكَانَ إِذَا قِيلَ لِأَحَدٍ أَنْتَ سَمِعْتَهُ غَضِبَ وَهَمَّ يُخَاصِمُهُ
Sobit aytdi: Men Ibn Umardan sopol idishdagi nabiz haqida: «Rasululloh ﷺ undan qaytarganmilar?» deb soʻradim. U: «Shunday deyishadi», dedi. Men: «Nabiy ﷺ qaytardilarmi?» dedim. U: «Shunday deyishadi», dedi. Men: «Buni siz oʻzingiz u zotdan eshitganmisiz?» dedim. U: «Shunday deyishadi», dedi. Shunda Alloh uni mendan burdi. U bir kishiga: «Buni oʻzing eshitganmisan?» deyilsa, gʻazablanar va u bilan janjallashmoqchi boʻlar edi.Собит айтди: Мен Ибн Умардан сопол идишдаги набиз ҳақида: «Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтарганмилар?» деб сўрадим. У: «Шундай дейишади», деди. Мен: «Набий ﷺ қайтардиларми?» дедим. У: «Шундай дейишади», деди. Мен: «Буни сиз ўзингиз у зотдан эшитганмисиз?» дедим. У: «Шундай дейишади», деди. Шунда Аллоҳ уни мендан бурди. У бир кишига: «Буни ўзинг эшитганмисан?» дейилса, ғазабланар ва у билан жанжаллашмоқчи бўлар эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ يَعْنِي السَّخْتِيَانِيَّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ نَخْلًا قَدْ أُبِّرَتْ فَثَمَرَتُهَا لِرَبِّهَا الْأَوَّلِ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi changlatilgan xurmo daraxtini sotsa, uning mevasi birinchi egasiniki boʻladi, magar xaridor (oʻziga deb) shart qilib qoʻygan boʻlsa (bundan mustasno)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир киши чанглатилган хурмо дарахтини сотса, унинг меваси биринчи эгасиники бўлади, магар харидор (ўзига деб) шарт қилиб қўйган бўлса (бундан мустасно)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz jumaga borishni istasa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз жумага боришни истаса, ғусл қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَطَلَّقْتُ امْرَأَتِي وَهِيَ حَائِضٌ فَأَتَى عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ إِذَا طَهُرَتْ فَلْيُطَلِّقْهَاقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ أَحَسِبَ تِلْكَ التَّطْلِيقَةَ قَالَ فَمَهْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men xotinimni hayz koʻrayotgan paytida taloq qoʻygan edim. Shunda Umar Nabiy ﷺga kelib, bu haqda xabar berdi. U zot: ‹Unga buyur, xotinini qaytarib olsin, soʻng hayzdan poklangach taloq qoʻysin›, dedilar». Men Ibn Umarga: «Oʻsha taloq hisobga olindimi?» dedim. U: «Yana qanday boʻlardi (albatta hisobga olindi)», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен хотинимни ҳайз кўраётган пайтида талоқ қўйган эдим. Шунда Умар Набий ﷺга келиб, бу ҳақда хабар берди. У зот: ‹Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, сўнг ҳайздан поклангач талоқ қўйсин›, дедилар». Мен Ибн Умарга: «Ўша талоқ ҳисобга олиндими?» дедим. У: «Яна қандай бўларди (албатта ҳисобга олинди)», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ مَا أَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قَالَ أَنَسٌ قُلْتُ فَإِنَّمَا أَسْأَلُكَ مَا أَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ فَقَالَ بَهْ بَهْ إِنَّكَ لَضَخْمٌ إِنَّمَا أُحَدِّثُ أَوْ قَالَ إِنَّمَا أَقْتَصُّ لَكَ الْحَدِيثَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يُوتِرُ بِرَكْعَةٍ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ ثُمَّ يَقُومُ كَأَنَّ الْأَذَانَ أَوْ الْإِقَامَةَ فِي أُذُنَيْهِ
Anas ibn Siyrin aytdi: Men Ibn Umardan: «Subhdan (bomdoddan) oldingi ikki rakaatda nima oʻqiyman?» deb soʻradim. Ibn Umar: «Rasululloh ﷺ kechasi ikki rakaat, ikki rakaat qilib namoz oʻqir, kechaning oxirida bir rakaat bilan vitr qilar edilar», dedi. Anas aytdi: Men: «Men sizdan subhdan oldingi ikki rakaatda nima oʻqishimni soʻrayapman-ku», dedim. U: «Bah, bah! Sen, rostdan ham, gavdador (qoʻpol) odam ekansan! Men senga hadis aytyapman — yoki: hadisni boshidan bayon qilib beryapman —: Rasululloh ﷺ kechasi ikki rakaat, ikki rakaat qilib namoz oʻqir, soʻng kechaning oxirida bir rakaat bilan vitr qilar, keyin xuddi quloqlarida azon yoki iqoma (yangrab) turgandek turar edilar», dedi.Анас ибн Сийрин айтди: Мен Ибн Умардан: «Субҳдан (бомдоддан) олдинги икки ракаатда нима ўқийман?» деб сўрадим. Ибн Умар: «Расулуллоҳ ﷺ кечаси икки ракаат, икки ракаат қилиб намоз ўқир, кечанинг охирида бир ракаат билан витр қилар эдилар», деди. Анас айтди: Мен: «Мен сиздан субҳдан олдинги икки ракаатда нима ўқишимни сўраяпман-ку», дедим. У: «Баҳ, баҳ! Сен, ростдан ҳам, гавдадор (қўпол) одам экансан! Мен сенга ҳадис айтяпман — ёки: ҳадисни бошидан баён қилиб беряпман —: Расулуллоҳ ﷺ кечаси икки ракаат, икки ракаат қилиб намоз ўқир, сўнг кечанинг охирида бир ракаат билан витр қилар, кейин худди қулоқларида азон ёки иқома (янграб) тургандек турар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ عَبْدَ رَبِّهِ بْنَ سَعِيدٍ يُحَدِّثُ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ نَخْلًا قَدْ أُبِّرَتْ فَثَمَرَتُهَا لِلْأَوَّلِ وَأَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ مَمْلُوكًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِرَبِّهِ الْأَوَّلِ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُقَالَ شُعْبَةُ فَحَدَّثْتُهُ بِحَدِيثِ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ حَدَّثَ بِالنَّخْلِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمَمْلُوكِ عَنْ عُمَرَ قَالَ عَبْدُ رَبِّهِ لَا أَعْلَمُهُمَا جَمِيعًا إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى فَحَدَّثَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَشُكَّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi changlatilgan xurmo daraxtini sotsa, uning mevasi birinchi (egasi)niki boʻladi. Qaysi bir kishi moli bor qulni sotsa, uning moli birinchi egasiniki boʻladi, magar xaridor shart qilib qoʻygan boʻlsa (bundan mustasno)», dedilar. Shuʼba aytdi: Men unga Ayyubning Nofiʼdan (qilgan) hadisini — u xurmo (haqidagi)ni Nabiy ﷺdan, qul (haqidagi)ni esa Umardan rivoyat qilganini — aytdim. Abdurabbihi: «Men ikkalasini ham faqat Nabiy ﷺdan (rivoyat qilinganini) bilaman», dedi. Soʻng boshqa safar u (buni) Nabiy ﷺdan rivoyat qildi va shubha qilmadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир киши чанглатилган хурмо дарахтини сотса, унинг меваси биринчи (эгаси)ники бўлади. Қайси бир киши моли бор қулни сотса, унинг моли биринчи эгасиники бўлади, магар харидор шарт қилиб қўйган бўлса (бундан мустасно)», дедилар. Шуъба айтди: Мен унга Айюбнинг Нофиъдан (қилган) ҳадисини — у хурмо (ҳақидаги)ни Набий ﷺдан, қул (ҳақидаги)ни эса Умардан ривоят қилганини — айтдим. Абдураббиҳи: «Мен иккаласини ҳам фақат Набий ﷺдан (ривоят қилинганини) биламан», деди. Сўнг бошқа сафар у (буни) Набий ﷺдан ривоят қилди ва шубҳа қилмади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ صَدَقَةَ بْنَ يَسَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلِأَهْلِ الْعِرَاقِ ذَاتَ عِرْقٍ وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madina ahliga Zul-Hulayfani, Shom ahliga Juhfani, Najd ahliga Qarnni, Iroq ahliga Zoti Irqni, Yaman ahliga esa Yalamlamni (miqot qilib) belgilab berdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадина аҳлига Зул-Ҳулайфани, Шом аҳлига Жуҳфани, Нажд аҳлига Қарнни, Ироқ аҳлига Зоти Ирқни, Яман аҳлига эса Яламламни (миқот қилиб) белгилаб бердилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يُعْطِيَ الْعَطِيَّةَ ثُمَّ يَرْجِعَ فِيهَا إِلَّا الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَمَثَلُ الَّذِي يُعْطِي الْعَطِيَّةَ ثُمَّ يَرْجِعُ فِيهَا كَمَثَلِ الْكَلْبِ أَكَلَ حَتَّى إِذَا شَبِعَ قَاءَ ثُمَّ عَادَ فِيهِ
Ibn Umar va Ibn Abbos (roziyallohu anhum)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kishiga biror ato qilib yoki hadya berib, soʻng uni qaytarib olishi halol emas, faqat ota oʻz farzandiga bergan narsasi bundan mustasno. Ato qilib bergan, soʻng uni qaytarib olgan kishining misoli xuddi yeb, toʻygach qusgan, soʻng oʻz qusugʻiga qaytgan it kabidir», — dedilar.Ибн Умар ва Ибн Аббос (розияллоҳу анҳум)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Кишига бирор ато қилиб ёки ҳадя бериб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота ўз фарзандига берган нарсаси бундан мустасно. Ато қилиб берган, сўнг уни қайтариб олган кишининг мисоли худди еб, тўйгач қусган, сўнг ўз қусуғига қайтган ит кабидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْخَالِقِ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِقَالَ سَعِيدٌ وَقَدْ ذُكِرَ الْمُزَفَّتُ عَنْ غَيْرِ ابْنِ عُمَرَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qovoq idish, hantam, smolalangan idish va oʻyilgan yogʻoch idishdan qaytardilar. Saʼid aytdi: Muzaffat (smolalangan idish) Ibn Umardan boshqadan ham zikr qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қовоқ идиш, ҳантам, смолаланган идиш ва ўйилган ёғоч идишдан қайтардилар. Саъид айтди: Музаффат (смолаланган идиш) Ибн Умардан бошқадан ҳам зикр қилинган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَالِكٍ الْهَمْدَانِيَّ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ بِجَمْعٍ فَأَقَامَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثَلَاثًا ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ رَكْعَتَيْنِ بِإِقَامَةٍ وَاحِدَةٍ قَالَ فَسَأَلَهُ خَالِدُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ مِثْلَ هَذَا فِي هَذَا الْمَكَانِ
Abdulloh ibn Molik al-Hamdoniy aytdi: Men Ibn Umar bilan Jamʼ (Muzdalifa)da namoz oʻqidim. U iqoma aytdi-da, shomni uch rakaat oʻqidi, soʻng bitta iqoma bilan xuftonni ikki rakaat oʻqidi. (Rovi) aytdi: Xolid ibn Molik undan bu haqda soʻraganida, u: «Men Rasululloh ﷺ shu joyda xuddi shunday qilganlarini koʻrganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Молик ал-Ҳамдоний айтди: Мен Ибн Умар билан Жамъ (Муздалифа)да намоз ўқидим. У иқома айтди-да, шомни уч ракаат ўқиди, сўнг битта иқома билан хуфтонни икки ракаат ўқиди. (Рови) айтди: Холид ибн Молик ундан бу ҳақда сўраганида, у: «Мен Расулуллоҳ ﷺ шу жойда худди шундай қилганларини кўрганман», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الْوَلَاءِ وَعَنْ هِبَتِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ valoni sotishdan ham, uni hadya qilishdan ham qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ валони сотишдан ҳам, уни ҳадя қилишдан ҳам қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُنَادِي بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ بِلَالٌ أَوْ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi. Bas, Bilol yoki Ibn Ummu Maktum azon aytgunicha yeb-icha beringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Билол кечаси азон айтади. Бас, Билол ёки Ибн Умму Мактум азон айтгунича еб-ича беринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الثَّمَرَةِ أَوْ النَّخْلِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلَاحُهُفَقِيلَ لِابْنِ عُمَرَ مَا صَلَاحُهُ قَالَ تَذْهَبُ عَاهَتُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ mevani — yoki xurmo daraxtini — yaxshilik holati zohir boʻlmaguncha sotishdan qaytardilar. Ibn Umarga: «Uning yaxshilik holati nima?» deyilganda, u: «Ofati ketishidir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мевани — ёки хурмо дарахтини — яхшилик ҳолати зоҳир бўлмагунча сотишдан қайтардилар. Ибн Умарга: «Унинг яхшилик ҳолати нима?» дейилганда, у: «Офати кетишидир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِيعُهُ حَتَّى يَقْبِضَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim taom sotib olsa, uni qoʻlga olmaguncha sotmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким таом сотиб олса, уни қўлга олмагунча сотмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍكُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ أَنَا وَرَجُلٌ آخَرُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ اسْتَأْخِرَا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً فَلَا يَتَنَاجَى اثْنَانِ دُونَ وَاحِدٍ
Abdulloh ibn Dinor aytdi: Men va yana bir kishi Ibn Umarning huzurida edik. Shunda bir kishi keldi va Ibn Umar: «Ikkovingiz orqaroqqa suringlar, chunki Rasululloh ﷺ: ‹(Odamlar) uch kishi boʻlganda, ikkisi uchinchisini qoldirib maxfiy gaplashmasin›, dedilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Динор айтди: Мен ва яна бир киши Ибн Умарнинг ҳузурида эдик. Шунда бир киши келди ва Ибн Умар: «Икковингиз орқароққа суринглар, чунки Расулуллоҳ ﷺ: ‹(Одамлар) уч киши бўлганда, иккиси учинчисини қолдириб махфий гаплашмасин›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ أَمَرَ رَجُلًا إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ خَلَقْتَ نَفْسِي وَأَنْتَ تَوَفَّاهَا لَكَ مَمَاتُهَا وَمَحْيَاهَا إِنْ أَحْيَيْتَهَا فَاحْفَظْهَا وَإِنْ أَمَتَّهَا فَاغْفِرْ لَهَا اللَّهُمَّ أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ عُمَرَ فَقَالَ مِنْ خَيْرٍ مِنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u bir kishiga, toʻshagiga yotsa shunday deyishni buyurdi: «Allohim, nafsimni Sen yaratding, uni Sen oʻldirasan, uning oʻlimi ham, hayoti ham Senga (bogʻliq). Agar uni tiriltirsang, uni asragin; agar uni oʻldirsang, uni magʻfirat qilgin. Allohim, men Sendan ofiyat (salomatlik) soʻrayman». Bir kishi unga: «Buni Umardan eshitdingmi?» dedi. U: «Umar (roziyallohu anhu)dan koʻra yaxshiroq zotdan — Rasululloh ﷺdan (eshitdim)», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у бир кишига, тўшагига ётса шундай дейишни буюрди: «Аллоҳим, нафсимни Сен яратдинг, уни Сен ўлдирасан, унинг ўлими ҳам, ҳаёти ҳам Сенга (боғлиқ). Агар уни тирилтирсанг, уни асрагин; агар уни ўлдирсанг, уни мағфират қилгин. Аллоҳим, мен Сендан офият (саломатлик) сўрайман». Бир киши унга: «Буни Умардан эшитдингми?» деди. У: «Умар (розияллоҳу анҳу)дан кўра яхшироқ зотдан — Расулуллоҳ ﷺдан (эшитдим)», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيتَ الصُّبْحَ فَاسْجُدْ سَجْدَةً وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Tungi namoz ikki rakaatdan, ikki rakaatdandir. Subhdan qoʻrqsang, bir (rakaat) sajda qil; subhdan oldin esa ikki rakaat (oʻqi)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Тунги намоз икки ракаатдан, икки ракаатдандир. Субҳдан қўрқсанг, бир (ракаат) сажда қил; субҳдан олдин эса икки ракаат (ўқи)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعْتُ يُونُسَ بْنَ جُبَيْرٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُطَلَّقْتُ امْرَأَتِي وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ فَأَتَى عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لِيُرَاجِعْهَا فَإِذَا طَهُرَتْ فَإِنْ شَاءَ فَلْيُطَلِّقْهَاقَالَ فَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ أَفَتَحْتَسِبُ بِهَا قَالَ مَا يَمْنَعُهُ نَعَمْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men xotinimni hayz koʻrayotgan paytida taloq qildim. Shunda Umar Nabiy ﷺ huzuriga borib, buni u zotga aytdi. U zot: «Uni qaytarib olsin, poklangach esa, xohlasa, taloq qilsin», dedilar. (Rovi) aytdi: Men Ibn Umarga: «Sen uni (taloq deb) hisoblaysanmi?» dedim. U: «Uni nima toʻsib turibdi? Ha. Aytgin-chi, agar u ojiz qolib, ahmoqlik qilgan boʻlsa-chi?» dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен хотинимни ҳайз кўраётган пайтида талоқ қилдим. Шунда Умар Набий ﷺ ҳузурига бориб, буни у зотга айтди. У зот: «Уни қайтариб олсин, поклангач эса, хоҳласа, талоқ қилсин», дедилар. (Рови) айтди: Мен Ибн Умарга: «Сен уни (талоқ деб) ҳисоблайсанми?» дедим. У: «Уни нима тўсиб турибди? Ҳа. Айтгин-чи, агар у ожиз қолиб, аҳмоқлик қилган бўлса-чи?» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْحَكَمِ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ زَرْعٍ أَوْ غَنَمٍ أَوْ صَيْدٍ فَإِنَّهُ يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim ekin iti, qoʻy iti yoki ov itidan boshqa it saqlasa, uning ajridan har kuni bir qirot kamayadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким экин ити, қўй ити ёки ов итидан бошқа ит сақласа, унинг ажридан ҳар куни бир қирот камаяди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَشَهِدْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ بِجَمْعٍ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثَلَاثًا وَسَلَّمَ وَصَلَّى الْعَتَمَةَ رَكْعَتَيْنِ وَحَدَّثَ سَعِيدٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ صَلَّاهَا فِي هَذَا الْمَكَانِ فَصَنَعَ مِثْلَ ذَا وَحَدَّثَ ابْنُ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ مِثْلَ هَذَا فِي هَذَا الْمَكَانِ
Salama ibn Kuhayl aytdi: Men Jamʼ (Muzdalifa)da Saʼid ibn Jubayrning yonida boʻldim. U namozga iqoma aytdi-da, shomni uch rakaat oʻqib salom berdi, soʻng atamani (xuftonni) ikki rakaat oʻqidi. Saʼid aytdiki, Abdulloh ibn Umar shu joyda uni (shunday) oʻqigan va xuddi shunday qilgan. Ibn Umar esa Rasululloh ﷺ shu joyda xuddi shunday qilganlarini aytgan.Салама ибн Куҳайл айтди: Мен Жамъ (Муздалифа)да Саъид ибн Жубайрнинг ёнида бўлдим. У намозга иқома айтди-да, шомни уч ракаат ўқиб салом берди, сўнг атамани (хуфтонни) икки ракаат ўқиди. Саъид айтдики, Абдуллоҳ ибн Умар шу жойда уни (шундай) ўқиган ва худди шундай қилган. Ибн Умар эса Расулуллоҳ ﷺ шу жойда худди шундай қилганларини айтган.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالْمُقَصِّرِينَ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim! Boshini oldirganlarga rahm qil», — dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, sochini qisqartirganlarga ham (duo qiling)», — dedi. U zot: «Allohim! Boshini oldirganlarga rahm qil», — dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, sochini qisqartirganlarga ham», — dedi. U zot: «Allohim! Boshini oldirganlarga rahm qil», — dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, sochini qisqartirganlarga ham», — dedi. Shunda u zot: «Va sochini qisqartirganlarga ham», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим! Бошини олдирганларга раҳм қил», — дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, сочини қисқартирганларга ҳам (дуо қилинг)», — деди. У зот: «Аллоҳим! Бошини олдирганларга раҳм қил», — дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, сочини қисқартирганларга ҳам», — деди. У зот: «Аллоҳим! Бошини олдирганларга раҳм қил», — дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, сочини қисқартирганларга ҳам», — деди. Шунда у зот: «Ва сочини қисқартирганларга ҳам», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَتْ تَلْبِيَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning talbiyalari: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak», (degan soʻzlar) edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг талбиялари: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак», (деган сўзлар) эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرٍ قَالَذَكَرْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ أَنَسًا حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّى بِالْعُمْرَةِ وَالْحَجِّ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ يَرْحَمُ اللَّهُ أَنَسًا وَهِلَ أَنَسٌ وَهَلْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حُجَّاجًا فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَنَا أَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌقَالَ فَحَدَّثْتُ أَنَسًا بِذَلِكَ فَغَضِبَ وَقَالَ لَا تَعُدُّونَا إِلَّا صِبْيَانًا
Bakr aytdi: Men Abdulloh ibn Umarga, Anas unga Rasululloh ﷺ umra va haj bilan (birga) talbiya aytganlarini rivoyat qilganini aytdim. Shunda Ibn Umar: «Alloh Anasga rahm qilsin, Anas adashibdi. Biz Rasululloh ﷺ bilan faqat hoji boʻlib chiqqan edik-ku. (Makkaga) yetib kelganimizda esa, u zot bizga — yonida hadiysi boʻlganlardan boshqamizga — uni umra qilishimizni buyurdilar», dedi. (Bakr) aytdi: Men buni Anasga aytdim, u gʻazablanib: «Sizlar bizni faqat bolalar deb hisoblaysizlar», dedi.Бакр айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Умарга, Анас унга Расулуллоҳ ﷺ умра ва ҳаж билан (бирга) талбия айтганларини ривоят қилганини айтдим. Шунда Ибн Умар: «Аллоҳ Анасга раҳм қилсин, Анас адашибди. Биз Расулуллоҳ ﷺ билан фақат ҳожи бўлиб чиққан эдик-ку. (Маккага) етиб келганимизда эса, у зот бизга — ёнида ҳадийси бўлганлардан бошқамизга — уни умра қилишимизни буюрдилар», деди. (Бакр) айтди: Мен буни Анасга айтдим, у ғазабланиб: «Сизлар бизни фақат болалар деб ҳисоблайсизлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ حَبَلِ الْحَبَلَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ habalul-habala (tuya qornidagi bolaning bolasi)ni sotishdan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳабалул-ҳабала (туя қорнидаги боланинг боласи)ни сотишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ عِنْدَهُ مَكْتُوبَةٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Vasiyat qilishga arziydigan biror narsasi boʻlgan musulmon kishining, vasiyati yozilgan holda oldida (tayyor) turmasdan, ikki kecha (boʻlsa ham) tunashi durust emas», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Васият қилишга арзийдиган бирор нарсаси бўлган мусулмон кишининг, васияти ёзилган ҳолда олдида (тайёр) турмасдан, икки кеча (бўлса ҳам) тунаши дуруст эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُمْأَنَّ جَارِيَةً كَانَتْ تَرْعَى لِآلِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيِّ غَنَمًا لَهُمْ وَأَنَّهَا خَافَتْ عَلَى شَاةٍ مِنْ الْغَنَمِ أَنْ تَمُوتَ فَأَخَذَتْ حَجَرًا فَذَبَحَتْهَا بِهِ وَأَنَّ ذَلِكَ ذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُمْ بِأَكْلِهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir joriya Kaʼb ibn Molik al-Ansoriy oilasining qoʻylarini boqar edi. U qoʻylardan biri oʻlib qolishidan qoʻrqib, bir tosh oldi-da, u bilan uni soʻydi. Bu Nabiy ﷺga zikr qilinganida, u zot ularni uni yeyishga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир жория Каъб ибн Молик ал-Ансорий оиласининг қўйларини боқар эди. У қўйлардан бири ўлиб қолишидан қўрқиб, бир тош олди-да, у билан уни сўйди. Бу Набий ﷺга зикр қилинганида, у зот уларни уни ейишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ وَلَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vasiyat qiladigan biror narsasi bor musulmon kishi uchun vasiyati yozilgan holda yonida turmasdan ikki kecha tunashga haqqi yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Васият қиладиган бирор нарсаси бор мусулмон киши учун васияти ёзилган ҳолда ёнида турмасдан икки кеча тунашга ҳаққи йўқ», дедилар.