حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُزَابَنَةُ بَيْعُ ثَمَرِ النَّخْلِ بِالتَّمْرِ كَيْلاً وَبَيْعُ الزَّبِيبِ بِالْعِنَبِ كَيْلاً وَعَنْ كُلِّ ثَمَرٍ بِخَرْصِهِ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muzobanadan taqiqladilar. Muzobana — daraxtdagi yangi xurmoni oʻlchov bilan quruq xurmoga sotish, mayizni oʻlchov bilan uzumga sotish va har qanday mevani taxminiy oʻlchovi bilan (sotish)dir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ музобанадан тақиқладилар. Музобана — дарахтдаги янги хурмони ўлчов билан қуруқ хурмога сотиш, майизни ўлчов билан узумга сотиш ва ҳар қандай мевани тахминий ўлчови билан (сотиш)дир.
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُزَابَنَةُ أَنْ يُبَاعَ مَا فِي رُءُوسِ النَّخْلِ بِتَمْرٍ بِكَيْلٍ مُسَمًّى إِنْ زَادَ فَلِي وَإِنْ نَقَصَ فَعَلَىَّ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muzobanadan taqiqladilar. Muzobana — xurmo daraxtlari boshidagi (yangi xurmo)ni belgilangan oʻlchovdagi quruq xurmoga sotib, «agar ortib chiqsa — menga, agar kam chiqsa — zarari menga» (deyish)dir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ музобанадан тақиқладилар. Музобана — хурмо дарахтлари бошидаги (янги хурмо)ни белгиланган ўлчовдаги қуруқ хурмога сотиб, «агар ортиб чиқса — менга, агар кам чиқса — зарари менга» (дейиш)дир.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ بَاعَ نَخْلاً قَدْ أُبِّرَتْ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ ".
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim changlatilgan (urugʻlantirilgan) xurmo daraxtlarini sotsa, uning mevasi sotuvchiniki boʻladi, magar xaridor (mevani ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno)», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким чанглатилган (уруғлантирилган) хурмо дарахтларини сотса, унинг меваси сотувчиники бўлади, магар харидор (мевани ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно)», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرِئٍ أَبَّرَ نَخْلاً ثُمَّ بَاعَ أَصْلَهَا فَلِلَّذِي أَبَّرَ ثَمَرُ النَّخْلِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qaysi bir kishi xurmo daraxtini changlatib (urugʻlantirib), soʻng uning ildizini (oʻzini) sotsa, xurmoning mevasi changlatgan kishiniki boʻladi, magar xaridor (mevani ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno)», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қайси бир киши хурмо дарахтини чанглатиб (уруғлантириб), сўнг унинг илдизини (ўзини) сотса, хурмонинг меваси чанглатган кишиники бўлади, магар харидор (мевани ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно)», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ، سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنِ ابْتَاعَ نَخْلاً بَعْدَ أَنْ تُؤَبَّرَ فَثَمَرَتُهَا لِلَّذِي بَاعَهَا إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَمَنِ ابْتَاعَ عَبْدًا فَمَالُهُ لِلَّذِي بَاعَهُ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim xurmo daraxtini changlatilganidan (urugʻlantirilganidan) keyin sotib olsa, uning mevasi sotgan kishiniki boʻladi, magar xaridor (mevani ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno). Kim qul sotib olsa, uning moli sotgan kishiniki boʻladi, magar xaridor (molni ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno)».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ким хурмо дарахтини чанглатилганидан (уруғлантирилганидан) кейин сотиб олса, унинг меваси сотган кишиники бўлади, магар харидор (мевани ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно). Ким қул сотиб олса, унинг моли сотган кишиники бўлади, магар харидор (молни ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно)».
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ بِمِثْلِهِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim xurmo daraxtini changlatilganidan (urugʻlantirilganidan) keyin sotib olsa, uning mevasi sotgan kishiniki boʻladi, magar xaridor (mevani ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno). Kim qul sotib olsa, uning moli sotgan kishiniki boʻladi, magar xaridor (molni ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno)».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ким хурмо дарахтини чанглатилганидан (уруғлантирилганидан) кейин сотиб олса, унинг меваси сотган кишиники бўлади, магар харидор (мевани ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно). Ким қул сотиб олса, унинг моли сотган кишиники бўлади, магар харидор (молни ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно)».
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ لَقَدْ مَنَعَنَا رَافِعٌ نَفْعَ أَرْضِنَا .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rofeʼ bizni yerimizdan (ijara orqali) foydalanishdan toʻsdi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Рофеъ бизни еримиздан (ижара орқали) фойдаланишдан тўсди».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَمَرٍ أَوْ زَرْعٍ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar ahli bilan (yerdan) chiqadigan meva yoki ekinning yarmiga (muomala qilib) shartlashdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар аҳли билан (ердан) чиқадиган мева ёки экиннинг ярмига (муомала қилиб) шартлашдилар.
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، - وَهُوَ ابْنُ مُسْهِرٍ - أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ، اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٍ أَوْ زَرْعٍ فَكَانَ يُعْطِي أَزْوَاجَهُ كَلَّ سَنَةٍ مِائَةَ وَسْقٍ ثَمَانِينَ وَسْقًا مِنْ تَمْرٍ وَعِشْرِينَ وَسْقًا مِنْ شَعِيرٍ فَلَمَّا وَلِيَ عُمَرُ قَسَمَ خَيْبَرَ خَيَّرَ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقْطِعَ لَهُنَّ الأَرْضَ وَالْمَاءَ أَوْ يَضْمَنَ لَهُنَّ الأَوْسَاقَ كُلَّ عَامٍ فَاخْتَلَفْنَ فَمِنْهُنَّ مَنِ اخْتَارَ الأَرْضَ وَالْمَاءَ وَمِنْهُنَّ مَنِ اخْتَارَ الأَوْسَاقَ كُلَّ عَامٍ فَكَانَتْ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ مِمَّنِ اخْتَارَتَا الأَرْضَ وَالْمَاءَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarni (yerdan) chiqadigan meva yoki ekinning yarmiga (ishlash sharti bilan) berdilar. (U zot) ayollariga har yili yuz vasq — saksonta vasq xurmo va yigirmata vasq arpa — berar edilar. Umar (xalifalik bilan) ish boshlaganda Xaybarni boʻlib, Nabiy ﷺ ayollarini ixtiyorli qildi: ularga yer va suvni ajratib bersinmi yoki har yili (oʻsha) vasqlarni zimmasiga olsinmi (deb). Shunda ular ixtilof qildilar: ulardan baʼzilari yer va suvni ixtiyor qildi, baʼzilari esa har yilgi vasqlarni ixtiyor qildi. Oisha va Hafsa yer va suvni ixtiyor qilganlardan edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарни (ердан) чиқадиган мева ёки экиннинг ярмига (ишлаш шарти билан) бердилар. (У зот) аёлларига ҳар йили юз васқ — саксонта васқ хурмо ва йигирмата васқ арпа — берар эдилар. Умар (халифалик билан) иш бошлаганда Хайбарни бўлиб, Набий ﷺ аёлларини ихтиёрли қилди: уларга ер ва сувни ажратиб берсинми ёки ҳар йили (ўша) васқларни зиммасига олсинми (деб). Шунда улар ихтилоф қилдилар: улардан баъзилари ер ва сувни ихтиёр қилди, баъзилари эса ҳар йилги васқларни ихтиёр қилди. Оиша ва Ҳафса ер ва сувни ихтиёр қилганлардан эдилар.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا خَرَجَ مِنْهَا مِنْ زَرْعٍ أَوْ ثَمَرٍ . وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فَكَانَتْ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ مِمَّنِ اخْتَارَتَا الأَرْضَ وَالْمَاءَ وَقَالَ خَيَّرَ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقْطِعَ لَهُنَّ الأَرْضَ وَلَمْ يَذْكُرِ الْمَاءَ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar ahli bilan (yerdan) chiqadigan ekin yoki mevaning yarmiga (muomala qilib) shartlashdilar. Va (u) hadisni Ali ibn Musʼhir hadisiga oʻxshatib bayon qildi, lekin «Oisha va Hafsa yer va suvni ixtiyor qilganlardan edilar» degan (joyni) zikr qilmadi va: «(Umar) Nabiy ﷺ ayollarini ularga yer ajratib berish (ixtiyori) bilan ixtiyorli qildi», dedi-yu, suvni zikr qilmadi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар аҳли билан (ердан) чиқадиган экин ёки меванинг ярмига (муомала қилиб) шартлашдилар. Ва (у) ҳадисни Али ибн Мусъҳир ҳадисига ўхшатиб баён қилди, лекин «Оиша ва Ҳафса ер ва сувни ихтиёр қилганлардан эдилар» деган (жойни) зикр қилмади ва: «(Умар) Набий ﷺ аёлларини уларга ер ажратиб бериш (ихтиёри) билан ихтиёрли қилди», деди-ю, сувни зикр қилмади.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ اللَّيْثِيُّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ لَمَّا افْتُتِحَتْ خَيْبَرُ سَأَلَتْ يَهُودُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقِرَّهُمْ فِيهَا عَلَى أَنْ يَعْمَلُوا عَلَى نِصْفِ مَا خَرَجَ مِنْهَا مِنَ الثَّمَرِ وَالزَّرْعِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُقِرُّكُمْ فِيهَا عَلَى ذَلِكَ مَا شِئْنَا " . ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ وَابْنِ مُسْهِرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَزَادَ فِيهِ وَكَانَ الثَّمَرُ يُقْسَمُ عَلَى السُّهْمَانِ مِنْ نِصْفِ خَيْبَرَ فَيَأْخُذُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْخُمُسَ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xaybar fath etilganda yahudiylar Rasululloh ﷺ dan (yerlarda) chiqadigan meva va ekinning yarmiga ishlash sharti bilan ularni oʻsha yerda qoldirishni soʻradilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlarni oʻsha (shart) ila biz xohlagunimizcha bu yerda qoldiramiz», dedilar. Soʻng (u) hadisni Ibn Numayr va Ibn Musʼhirning Ubaydullohdan (rivoyat qilgan) hadisiga oʻxshatib keltirdi va unda shuni ziyoda qildi: «Meva Xaybarning yarmidan ulushlarga (mutanosib) taqsimlanardi, Rasululloh ﷺ (uning) beshdan birini olardilar».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Хайбар фатҳ этилганда яҳудийлар Расулуллоҳ ﷺ дан (ерларда) чиқадиган мева ва экиннинг ярмига ишлаш шарти билан уларни ўша ерда қолдиришни сўрадилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларни ўша (шарт) ила биз хоҳлагунимизча бу ерда қолдирамиз», дедилар. Сўнг (у) ҳадисни Ибн Нумайр ва Ибн Мусъҳирнинг Убайдуллоҳдан (ривоят қилган) ҳадисига ўхшатиб келтирди ва унда шуни зиёда қилди: «Мева Хайбарнинг ярмидан улушларга (мутаносиб) тақсимланарди, Расулуллоҳ ﷺ (унинг) бешдан бирини олардилар».
وَحَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ دَفَعَ إِلَى يَهُودِ خَيْبَرَ نَخْلَ خَيْبَرَ وَأَرْضَهَا عَلَى أَنْ يَعْتَمِلُوهَا مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَلِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَطْرُ ثَمَرِهَا .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar yahudiylariga Xaybar xurmozorlari va yerini — oʻz mol-mulklaridan (sarflab) ishlashlari va Rasululloh ﷺ ga uning mevasining yarmi (boʻlishi) sharti bilan — berdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар яҳудийларига Хайбар хурмозорлари ва ерини — ўз мол-мулкларидан (сарфлаб) ишлашлари ва Расулуллоҳ ﷺ га унинг мевасининг ярми (бўлиши) шарти билан — бердилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، بْنَ الْخَطَّابِ أَجْلَى الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا ظَهَرَ عَلَى خَيْبَرَ أَرَادَ إِخْرَاجَ الْيَهُودِ مِنْهَا وَكَانَتِ الأَرْضُ حِينَ ظُهِرَ عَلَيْهَا لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُسْلِمِينَ فَأَرَادَ إِخْرَاجَ الْيَهُودِ مِنْهَا فَسَأَلَتِ الْيَهُودُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقِرَّهُمْ بِهَا عَلَى أَنْ يَكْفُوا عَمَلَهَا وَلَهُمْ نِصْفُ الثَّمَرِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نُقِرُّكُمْ بِهَا عَلَى ذَلِكَ مَا شِئْنَا " . فَقَرُّوا بِهَا حَتَّى أَجْلاَهُمْ عُمَرُ إِلَى تَيْمَاءَ وَأَرِيحَاءَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattob yahudiy va nasorolarni Hijoz yeridan surgun qildi. Rasululloh ﷺ Xaybarga gʻolib kelganlarida undan yahudiylarni chiqarib yuborishni xohladilar — chunki bu yer gʻalaba qilingan vaqtda Allohga, Uning Rasuliga va musulmonlarga (tegishli) edi — bas, (u zot) undan yahudiylarni chiqarishni iroda qildilar. Shunda yahudiylar Rasululloh ﷺ dan — uning ishini oʻzlari bajarishlari va ularga mevaning yarmi (boʻlishi) sharti bilan — uni oʻzlariga qoldirishni soʻradilar. Rasululloh ﷺ ularga: «Biz sizlarni oʻsha (shart) ila xohlagunimizcha bu yerda qoldiramiz», dedilar. Bas, Umar ularni Taymo va Arihoga surgun qilgunicha (oʻsha yerda) qoldilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттоб яҳудий ва насороларни Ҳижоз еридан сургун қилди. Расулуллоҳ ﷺ Хайбарга ғолиб келганларида ундан яҳудийларни чиқариб юборишни хоҳладилар — чунки бу ер ғалаба қилинган вақтда Аллоҳга, Унинг Расулига ва мусулмонларга (тегишли) эди — бас, (у зот) ундан яҳудийларни чиқаришни ирода қилдилар. Шунда яҳудийлар Расулуллоҳ ﷺ дан — унинг ишини ўзлари бажаришлари ва уларга меванинг ярми (бўлиши) шарти билан — уни ўзларига қолдиришни сўрадилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Биз сизларни ўша (шарт) ила хоҳлагунимизча бу ерда қолдирамиз», дедилар. Бас, Умар уларни Таймо ва Ариҳога сургун қилгунича (ўша ерда) қолдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirishga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдиришга буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَتْلِ الْكِلاَبِ فَأَرْسَلَ فِي أَقْطَارِ الْمَدِينَةِ أَنْ تُقْتَلَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirishga buyurdilar va Madina atroflariga (kishilar) yuborib, ular (itlar) oʻldirilishini (amr qildilar).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдиришга буюрдилар ва Мадина атрофларига (кишилар) юбориб, улар (итлар) ўлдирилишини (амр қилдилар).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ إِلاَّ كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ كَلْبَ غَنَمٍ أَوْ مَاشِيَةٍ . فَقِيلَ لاِبْنِ عُمَرَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ أَوْ كَلْبَ زَرْعٍ . فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنَّ لأَبِي هُرَيْرَةَ زَرْعًا.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ov iti, qoʻy iti yoki chorva itidan boshqa itlarni oʻldirishga buyurdilar. Ibn Umarga: «Abu Hurayra: ‹yoki ekin iti› deb (qoʻshib) aytadi», deyildi. Shunda Ibn Umar: «Abu Hurayraning ekini bor edi-da», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ов ити, қўй ити ёки чорва итидан бошқа итларни ўлдиришга буюрдилар. Ибн Умарга: «Абу Ҳурайра: ‹ёки экин ити› деб (қўшиб) айтади», дейилди. Шунда Ибн Умар: «Абу Ҳурайранинг экини бор эди-да», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا إِلاَّ كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ ضَارِي نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim chorva iti yoki ov itidan boshqa itni saqlasa, uning amalidan har kuni ikki qirot kamayadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким чорва ити ёки ов итидан бошқа итни сақласа, унинг амалидан ҳар куни икки қирот камаяди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ - قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهْوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا إِلاَّ كَلْبَ ضَارِيَةٍ أَوْ مَاشِيَةٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ov iti yoki chorva itidan boshqa itni saqlasa, uning amalidan har kuni ikki qirot kamayadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ов ити ёки чорва итидан бошқа итни сақласа, унинг амалидан ҳар куни икки қирот камаяди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ اتَّخَذَ كَلْبًا إِلاَّ كَلْبَ زَرْعٍ أَوْ غَنَمٍ أَوْ صَيْدٍ يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim ekin iti, qoʻy iti yoki ov itidan boshqa it saqlasa, uning ajridan har kuni bir qirot kamayadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким экин ити, қўй ити ёки ов итидан бошқа ит сақласа, унинг ажридан ҳар куни бир қирот камаяди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، بْنَ الْخَطَّابِ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَوَجَدَهُ يُبَاعُ فَأَرَادَ أَنْ يَبْتَاعَهُ فَسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " لاَ تَبْتَعْهُ وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ " .
Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Alloh yoʻlida bir otni (jangchiga) mindirgan edi. Soʻng uni sotilayotganini koʻrib, sotib olmoqchi boʻldi va shu haqda Rasululloh ﷺ dan soʻradi. Shunda u zot: «Uni sotib olma va sadaqangni qaytarib olma», — dedilar.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Аллоҳ йўлида бир отни (жангчига) миндирган эди. Сўнг уни сотилаётганини кўриб, сотиб олмоқчи бўлди ва шу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ дан сўради. Шунда у зот: «Уни сотиб олма ва садақангни қайтариб олма», — дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، رُمْحٍ جَمِيعًا عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا الْمُقَدَّمِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَهُوَ الْقَطَّانُ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، كِلاَهُمَا عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ، عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ .
Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bu hadis Nabiy ﷺ dan Molikning hadisiga oʻxshash rivoyat qilingan.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бу ҳадис Набий ﷺ дан Моликнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ، عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَىْءٌ يُرِيدُ أَنْ يُوصِيَ فِيهِ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ إِلاَّ وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vasiyat qilmoqchi boʻlgan biror narsasi bor musulmon kishining vasiyati yonida yozilgan holatda boʻlmasdan ikki kechani oʻtkazishi durust emas», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Васият қилмоқчи бўлган бирор нарсаси бор мусулмон кишининг васияти ёнида ёзилган ҳолатда бўлмасдан икки кечани ўтказиши дуруст эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَأْمِرُهُ فِيهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ هُوَ أَنْفَسُ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي بِهِ قَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا " . قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلاَ يُبْتَاعُ وَلاَ يُورَثُ وَلاَ يُوهَبُ . قَالَ فَتَصَدَّقَ عُمَرُ فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ . قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُحَمَّدًا فَلَمَّا بَلَغْتُ هَذَا الْمَكَانَ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ . قَالَ مُحَمَّدٌ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً . قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَأَنْبَأَنِي مَنْ قَرَأَ هَذَا الْكِتَابَ أَنَّ فِيهِ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Xaybarda bir yerga ega boʻldi. Soʻng Nabiy ﷺ ning oldilariga kelib, u haqda maslahat soʻradi va: «Yo Rasululloh! Men Xaybarda bir yerga ega boʻldim, undan koʻra qadrliroq molga hech qachon ega boʻlmaganman. Bu haqda menga nima buyurasiz?» dedi. (Rasululloh ﷺ): «Istasang, uning aslini ushlab qol-da, (hosilini) sadaqa qil», — dedilar. (Ibn Umar) dedi: Shunda Umar uni sadaqa qildi — uning asli sotilmasligi, sotib olinmasligi, meros qilinmasligi va hadya qilinmasligi sharti bilan. (Ibn Umar) dedi: Umar uni faqirlarga, qarindoshlarga, qul ozod qilishga, Alloh yoʻlida (jihodda), yoʻlovchiga va mehmonga sadaqa qildi. Uni boshqarib turgan kishi maʼrufga muvofiq (oʻrtacha) undan yesa yoki ortimdan mol orttirmagan holda doʻstini ovqatlantirsa, gunoh emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Хайбарда бир ерга эга бўлди. Сўнг Набий ﷺ нинг олдиларига келиб, у ҳақда маслаҳат сўради ва: «Ё Расулуллоҳ! Мен Хайбарда бир ерга эга бўлдим, ундан кўра қадрлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман. Бу ҳақда менга нима буюрасиз?» деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Истасанг, унинг аслини ушлаб қол-да, (ҳосилини) садақа қил», — дедилар. (Ибн Умар) деди: Шунда Умар уни садақа қилди — унинг асли сотилмаслиги, сотиб олинмаслиги, мерос қилинмаслиги ва ҳадя қилинмаслиги шарти билан. (Ибн Умар) деди: Умар уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, Аллоҳ йўлида (жиҳодда), йўловчига ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқариб турган киши маъруфга мувофиқ (ўртача) ундан еса ёки ортимдан мол орттирмаган ҳолда дўстини овқатлантирса, гуноҳ эмас.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا يَنْهَانَا عَنِ النَّذْرِ وَيَقُولُ " إِنَّهُ لاَ يَرُدُّ شَيْئًا وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الشَّحِيحِ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kuni bizni nazrdan qaytarib: «Albatta, u (nazr) hech narsani qaytarmaydi, faqat u bilan baxildan (mol) chiqariladi, xolos», — der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир куни бизни назрдан қайтариб: «Албатта, у (назр) ҳеч нарсани қайтармайди, фақат у билан бахилдан (мол) чиқарилади, холос», — дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " النَّذْرُ لاَ يُقَدِّمُ شَيْئًا وَلاَ يُؤَخِّرُهُ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Nazr biror narsani oldinga ham surmaydi, keyinga ham surmaydi, faqat u bilan baxildan (mol) chiqariladi, xolos», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Назр бирор нарсани олдинга ҳам сурмайди, кейинга ҳам сурмайди, фақат у билан бахилдан (мол) чиқарилади, холос», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنِ النَّذْرِ وَقَالَ " إِنَّهُ لاَ يَأْتِي بِخَيْرٍ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ nazrdan qaytarib: «Albatta, u (nazr) biror yaxshilik keltirmaydi, faqat u bilan baxildan (mol) chiqariladi, xolos», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ назрдан қайтариб: «Албатта, у (назр) бирор яхшилик келтирмайди, фақат у билан бахилдан (мол) чиқарилади, холос», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ، وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ، رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ، . كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، بِمِثْلِ هَذِهِ الْقِصَّةِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ dan xuddi shu voqeaga oʻxshash rivoyat qilinadi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ дан худди шу воқеага ўхшаш ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ . قَالَ " فَأَوْفِ بِنَذْرِكَ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar: «Yo Rasululloh! Men johiliyatda Masjidul Haromda bir kecha eʼtikof oʻtirishni nazr qilgan edim», dedi. (Nabiy ﷺ): «Nazringga vafo qil», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар: «Ё Расулуллоҳ! Мен жоҳилиятда Масжидул Ҳаромда бир кеча эътикоф ўтиришни назр қилган эдим», деди. (Набий ﷺ): «Назрингга вафо қил», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَإِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، وَقَالَ، حَفْصٌ مِنْ بَيْنِهِمْ عَنْ عُمَرَ، بِهَذَا الْحَدِيثِ أَمَّا أَبُو أُسَامَةَ وَالثَّقَفِيُّ فَفِي حَدِيثِهِمَا اعْتِكَافُ لَيْلَةٍ . وَأَمَّا فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ فَقَالَ جَعَلَ عَلَيْهِ يَوْمًا يَعْتَكِفُهُ . وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ حَفْصٍ ذِكْرُ يَوْمٍ وَلاَ لَيْلَةٍ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan ushbu hadis (bir oz lafz farqi bilan) rivoyat qilinadi. Baʼzi rivoyatlarda bir kecha eʼtikof (oʻtirish) zikr qilingan. Yana bir rivoyatda: «(Umar) oʻziga bir kun eʼtikof oʻtirishni (zimmasiga) yukladi», deyilgan. Yana bir rivoyatda esa na kun, na kecha zikr etilgan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ушбу ҳадис (бир оз лафз фарқи билан) ривоят қилинади. Баъзи ривоятларда бир кеча эътикоф (ўтириш) зикр қилинган. Яна бир ривоятда: «(Умар) ўзига бир кун эътикоф ўтиришни (зиммасига) юклади», дейилган. Яна бир ривоятда эса на кун, на кеча зикр этилган.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، أَنَّ أَيُّوبَ، حَدَّثَهُ أَنَّ نَافِعًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْجِعْرَانَةِ بَعْدَ أَنْ رَجَعَ مِنَ الطَّائِفِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ يَوْمًا فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَكَيْفَ تَرَى قَالَ " اذْهَبْ فَاعْتَكِفْ يَوْمًا " . قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَعْطَاهُ جَارِيَةً مِنَ الْخُمْسِ فَلَمَّا أَعْتَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبَايَا النَّاسِ سَمِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَصْوَاتَهُمْ يَقُولُونَ أَعْتَقَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ مَا هَذَا فَقَالُوا أَعْتَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبَايَا النَّاسِ . فَقَالَ عُمَرُ يَا عَبْدَ اللَّهِ اذْهَبْ إِلَى تِلْكَ الْجَارِيَةِ فَخَلِّ سَبِيلَهَا .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob Toifdan qaytganidan soʻng Jiʼronada turgan Rasululloh ﷺ dan soʻrab: «Yo Rasululloh! Men johiliyatda Masjidul Haromda bir kun eʼtikof oʻtirishni nazr qilgan edim, buni qanday deb bilasiz?» dedi. (Rasululloh ﷺ): «Borib, bir kun eʼtikof oʻtir», dedilar. (Rovi) dedi: Rasululloh ﷺ unga xumsdan (gʻanimatning beshdan biridan) bir choʻri bergan edilar. Rasululloh ﷺ odamlarning (qoʻlga olingan) asirlarini ozod qilganlarida, Umar ibn al-Xattob ularning: «Rasululloh ﷺ bizni ozod qildilar», deyayotgan ovozlarini eshitib: «Bu nima?» dedi. Ular: «Rasululloh ﷺ odamlarning asirlarini ozod qildilar», dedi. Shunda Umar: «Ey Abdulloh, anavi choʻri oldiga borib, uni ozod qil», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб Тоифдан қайтганидан сўнг Жиъронада турган Расулуллоҳ ﷺ дан сўраб: «Ё Расулуллоҳ! Мен жоҳилиятда Масжидул Ҳаромда бир кун эътикоф ўтиришни назр қилган эдим, буни қандай деб биласиз?» деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Бориб, бир кун эътикоф ўтир», дедилар. (Рови) деди: Расулуллоҳ ﷺ унга хумсдан (ғаниматнинг бешдан биридан) бир чўри берган эдилар. Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг (қўлга олинган) асирларини озод қилганларида, Умар ибн ал-Хаттоб уларнинг: «Расулуллоҳ ﷺ бизни озод қилдилар», деяётган овозларини эшитиб: «Бу нима?» деди. Улар: «Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг асирларини озод қилдилар», деди. Шунда Умар: «Эй Абдуллоҳ, анави чўри олдига бориб, уни озод қил», деди.
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الْمِنْهَالِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، كِلاَهُمَا عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، . بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي النَّذْرِ وَفِي حَدِيثِهِمَا جَمِيعًا اعْتِكَافُ يَوْمٍ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan nazr haqidagi mana shu hadis (boshqa isnod bilan, bir oz lafz farqi ila) rivoyat qilinadi. (Bu) rivoyatda ham «bir kun eʼtikof» (deyilgan).Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан назр ҳақидаги мана шу ҳадис (бошқа иснод билан, бир оз лафз фарқи ила) ривоят қилинади. (Бу) ривоятда ҳам «бир кун эътикоф» (дейилган).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, qul oʻz xojasiga (sodiq boʻlib) yaxshilik qilsa va Allohga chiroyli ibodat qilsa, unga ajri ikki marta (baravar) boʻladi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қул ўз хожасига (содиқ бўлиб) яхшилик қилса ва Аллоҳга чиройли ибодат қилса, унга ажри икки марта (баравар) бўлади», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَهْوَ الْقَطَّانُ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أُسَامَةُ، جَمِيعًا عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ orqali Molikning hadisiga oʻxshash rivoyat qilinadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ орқали Моликнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قُلْتُ لِمَالِكٍ حَدَّثَكَ نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir quldagi oʻz ulushini ozod qilsa va oʻsha qulning bahosiga yetadigan moli boʻlsa, unga (qul) adolatli baho bilan baholanadi, soʻng u sheriklariga ularning ulushlarini berib, qul (toʻliq) ozod boʻladi. Aks holda, ozod qilgan miqdoricha ozod boʻlgan boʻladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир қулдаги ўз улушини озод қилса ва ўша қулнинг баҳосига етадиган моли бўлса, унга (қул) адолатли баҳо билан баҳоланади, сўнг у шерикларига уларнинг улушларини бериб, қул (тўлиқ) озод бўлади. Акс ҳолда, озод қилган миқдорича озод бўлган бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ مِنْ مَمْلُوكٍ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلُّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَهُ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir quldagi oʻz ulushini ozod qilsa, agar uning bahosiga yetadigan moli boʻlsa, uni butunlay ozod qilish oʻzining zimmasidadir. Agar moli boʻlmasa, ozod qilgan miqdoricha ozod boʻlgan boʻladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир қулдаги ўз улушини озод қилса, агар унинг баҳосига етадиган моли бўлса, уни бутунлай озод қилиш ўзининг зиммасидадир. Агар моли бўлмаса, озод қилган миқдорича озод бўлган бўлади», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مِنَ الْمَالِ قَدْرُ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir quldagi oʻz hissasini ozod qilsa va uning bahosiga yetadigan miqdorda moli boʻlsa, unga (qul) adolatli baho bilan baholanadi. Aks holda, ozod qilgan miqdoricha ozod boʻlgan boʻladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир қулдаги ўз ҳиссасини озод қилса ва унинг баҳосига етадиган миқдорда моли бўлса, унга (қул) адолатли баҳо билан баҳоланади. Акс ҳолда, озод қилган миқдорича озод бўлган бўлади», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ عَتَقَ مَا بَقِيَ فِي مَالِهِ إِذَا كَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim bir quldagi oʻz ulushini ozod qilsa, agar uning qul bahosiga yetadigan moli boʻlsa, qolgan (qism) uning molidan (hisobiga) ozod boʻladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бир қулдаги ўз улушини озод қилса, агар унинг қул баҳосига етадиган моли бўлса, қолган (қисм) унинг молидан (ҳисобига) озод бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَطَعَ سَارِقًا فِي مِجَنٍّ قِيمَتُهُ ثَلاَثَةُ دَرَاهِمَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bahosi uch dirham boʻlgan qalqon (oʻgʻirlangani) uchun bir oʻgʻrining (qoʻlini) kesdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баҳоси уч дирҳам бўлган қалқон (ўғирлангани) учун бир ўғрининг (қўлини) кесдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، رُمْحٍ عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ الْمُثَنَّى قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَهُوَ الْقَطَّانُ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، وَأَبُو كَامِلٍ قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، وَأَيُّوبَ، بْنِ مُوسَى وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ ح.
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ، وَمُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الْجُمَحِيِّ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، وَأُسَامَةَ، بْنِ زَيْدٍ اللَّيْثِيِّ كُلُّهُمْ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّ بَعْضَهُمْ قَالَ قِيمَتُهُ وَبَعْضُهُمْ قَالَ ثَمَنُهُ ثَلاَثَةُ دَرَاهِمَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺ dan, Yahyoning Molikdan (rivoyat qilgan) hadisi kabi rivoyat qilinadi. Faqat (roviylarning) baʼzilari: «qiymati», baʼzilari esa: «bahosi uch dirham (edi)» dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺ дан, Яҳёнинг Моликдан (ривоят қилган) ҳадиси каби ривоят қилинади. Фақат (ровийларнинг) баъзилари: «қиймати», баъзилари эса: «баҳоси уч дирҳам (эди)» деди.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِيَهُودِيٍّ وَيَهُودِيَّةٍ قَدْ زَنَيَا فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جَاءَ يَهُودَ فَقَالَ " مَا تَجِدُونَ فِي التَّوْرَاةِ عَلَى مَنْ زَنَى " . قَالُوا نُسَوِّدُ وُجُوهَهُمَا وَنُحَمِّلُهُمَا وَنُخَالِفُ بَيْنَ وُجُوهِهِمَا وَيُطَافُ بِهِمَا . قَالَ " فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ " . فَجَاءُوا بِهَا فَقَرَءُوهَا حَتَّى إِذَا مَرُّوا بِآيَةِ الرَّجْمِ وَضَعَ الْفَتَى الَّذِي يَقْرَأُ يَدَهُ عَلَى آيَةِ الرَّجْمِ وَقَرَأَ مَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا وَرَاءَهَا فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ وَهْوَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُرْهُ فَلْيَرْفَعْ يَدَهُ فَرَفَعَهَا فَإِذَا تَحْتَهَا آيَةُ الرَّجْمِ فَأَمَرَ بِهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَا . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ كُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَهُمَا فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَقِيهَا مِنَ الْحِجَارَةِ بِنَفْسِهِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzuriga zino qilgan bir yahudiy erkak va bir yahudiy ayol keltirildi. Shunda Rasululloh ﷺ yoʻlga chiqib, yahudiylar oldiga kelib: «Sizlar Tavrotda zino qilgan kishi haqida nima topasizlar?» — dedilar. Ular: «Biz ikkovining yuzini qoraytiramiz, (ularni ulovga) mindiramiz, yuzlarini bir-biriga teskari qilamiz va ular (shahar boʻylab) aylantiriladi», — dedilar. U zot: «Agar rostgoʻy boʻlsangiz, Tavrotni keltiringlar», — dedilar. Ular uni keltirib oʻqidilar, toki toshboʻron oyatiga yetganlarida, oʻqiyotgan yigit qoʻlini toshboʻron oyati ustiga qoʻyib, undan oldingi va keyingisini oʻqidi. Shunda Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlgan Abdulloh ibn Salom unga: «Unga buyuringki, qoʻlini koʻtarsin», — dedi. U qoʻlini koʻtardi, qarasa, uning ostida toshboʻron oyati bor edi. Bas, Rasululloh ﷺ u ikkovi haqida buyruq berdilar va ular toshboʻron qilindi. Abdulloh ibn Umar dedi: Men u ikkovini toshboʻron qilganlar orasida edim. Men u (yahudiy)ning oʻzi bilan u (ayol)ni toshlardan toʻsayotganini koʻrdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига зино қилган бир яҳудий эркак ва бир яҳудий аёл келтирилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ йўлга чиқиб, яҳудийлар олдига келиб: «Сизлар Тавротда зино қилган киши ҳақида нима топасизлар?» — дедилар. Улар: «Биз икковининг юзини қорайтирамиз, (уларни уловга) миндирамиз, юзларини бир-бирига тескари қиламиз ва улар (шаҳар бўйлаб) айлантирилади», — дедилар. У зот: «Агар ростгўй бўлсангиз, Тавротни келтиринглар», — дедилар. Улар уни келтириб ўқидилар, токи тошбўрон оятига етганларида, ўқиётган йигит қўлини тошбўрон ояти устига қўйиб, ундан олдинги ва кейингисини ўқиди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлган Абдуллоҳ ибн Салом унга: «Унга буюрингки, қўлини кўтарсин», — деди. У қўлини кўтарди, қараса, унинг остида тошбўрон ояти бор эди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ у иккови ҳақида буйруқ бердилар ва улар тошбўрон қилинди. Абдуллоҳ ибн Умар деди: Мен у икковини тошбўрон қилганлар орасида эдим. Мен у (яҳудий)нинг ўзи билан у (аёл)ни тошлардан тўсаётганини кўрдим.