حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا.
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xuftondan oldin uxlashni va undan keyin (behuda) gaplashishni yoqtirmas edilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтондан олдин ухлашни ва ундан кейин (беҳуда) гаплашишни ёқтирмас эдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْغَدَاةِ مِنَ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozida oltmishtadan yuztagacha (oyat) oʻqir edilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозида олтмиштадан юзтагача (оят) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ كِنَانَةَ،
بْنِ نُعَيْمٍ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي مَغْزًى لَهُ فَأَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ
فَقَالَ لأَصْحَابِهِ " هَلْ تَفْقِدُونَ مِنْ أَحَدٍ " . قَالُوا نَعَمْ فُلاَنًا وَفُلاَنًا وَفُلاَنًا . ثُمَّ قَالَ "
هَلْ تَفْقِدُونَ مِنْ أَحَدٍ " . قَالُوا نَعَمْ فُلاَنًا وَفُلاَنًا وَفُلاَنًا . ثُمَّ قَالَ " هَلْ تَفْقِدُونَ مِنْ أَحَدٍ
" . قَالُوا لاَ . قَالَ " لَكِنِّي أَفْقِدُ جُلَيْبِيبًا فَاطْلُبُوهُ " . فَطُلِبَ فِي الْقَتْلَى فَوَجَدُوهُ إِلَى جَنْبِ
سَبْعَةٍ قَدْ قَتَلَهُمْ ثُمَّ قَتَلُوهُ فَأَتَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَقَالَ " قَتَلَ سَبْعَةً
ثُمَّ قَتَلُوهُ هَذَا مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ هَذَا مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ " . قَالَ فَوَضَعَهُ عَلَى سَاعِدَيْهِ لَيْسَ لَهُ
إِلاَّ سَاعِدَا النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَحُفِرَ لَهُ وَوُضِعَ فِي قَبْرِهِ . وَلَمْ يَذْكُرْ غَسْلاً
.
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir gʻazotlarida edilar va Alloh ularga (dushman ustidan) gʻalaba berdi. Shunda (Rasululloh ﷺ) sahobalariga: «Sizlardan birortangiz yoʻqolib qolmadimi?» — dedilar. Ular: «Ha, falon, falon va falon (yoʻq)», — deyishdi. Soʻng (Rasululloh ﷺ): «Sizlardan birortangiz yoʻqolib qolmadimi?» — dedilar. Ular: «Ha, falon, falon va falon», — deyishdi. Soʻng (Rasululloh ﷺ): «Sizlardan birortangiz yoʻqolib qolmadimi?» — dedilar. Ular: «Yoʻq», — deyishdi. (Rasululloh ﷺ): «Lekin men Julaybibni yoʻqotyapman, uni qidiringlar», — dedilar. Bas, u oʻldirilganlar orasidan qidirildi va uni oʻzi oʻldirgan yetti (kishi)ning yonida topishdi, soʻng (dushmanlar) uni oʻldirgan edilar. Nabiy ﷺ kelib, uning (boshida) toʻxtab: «(U) yetti (kishini) oʻldiribdi, soʻng (ular) uni oʻldirishibdi. Bu mendandir, men ham undanman; bu mendandir, men ham undanman», — dedilar. (Roviy) aytdi: Soʻng (Rasululloh ﷺ) uni qoʻllariga oldilar, unga Nabiy ﷺ ning qoʻllaridan boshqa (koʻtargich) yoʻq edi. (Roviy) aytdi: Soʻng unga (qabr) qazildi va qabriga qoʻyildi. (Roviy) gʻusl (yuvilishi)ni zikr qilmadi.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ғазотларида эдилар ва Аллоҳ уларга (душман устидан) ғалаба берди. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ) саҳобаларига: «Сизлардан бирортангиз йўқолиб қолмадими?» — дедилар. Улар: «Ҳа, фалон, фалон ва фалон (йўқ)», — дейишди. Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ): «Сизлардан бирортангиз йўқолиб қолмадими?» — дедилар. Улар: «Ҳа, фалон, фалон ва фалон», — дейишди. Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ): «Сизлардан бирортангиз йўқолиб қолмадими?» — дедилар. Улар: «Йўқ», — дейишди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Лекин мен Жулайбибни йўқотяпман, уни қидиринглар», — дедилар. Бас, у ўлдирилганлар орасидан қидирилди ва уни ўзи ўлдирган етти (киши)нинг ёнида топишди, сўнг (душманлар) уни ўлдирган эдилар. Набий ﷺ келиб, унинг (бошида) тўхтаб: «(У) етти (кишини) ўлдирибди, сўнг (улар) уни ўлдиришибди. Бу мендандир, мен ҳам унданман; бу мендандир, мен ҳам унданман», — дедилар. (Ровий) айтди: Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ) уни қўлларига олдилар, унга Набий ﷺ нинг қўлларидан бошқа (кўтаргич) йўқ эди. (Ровий) айтди: Сўнг унга (қабр) қазилди ва қабрига қўйилди. (Ровий) ғусл (ювилиши)ни зикр қилмади.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، عَنْ أَبِي الْوَازِعِ، جَابِرِ بْنِ عَمْرٍو
الرَّاسِبِيِّ سَمِعْتُ أَبَا بَرْزَةَ، يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً إِلَى حَىٍّ مِنْ
أَحْيَاءِ الْعَرَبِ فَسَبُّوهُ وَضَرَبُوهُ فَجَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ أَنَّ أَهْلَ عُمَانَ أَتَيْتَ مَا سَبُّوكَ وَلاَ ضَرَبُوكَ " .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishini arab qabilalaridan biriga (elchi qilib) yubordilar. (U qabila kishilari) uni soʻkishdi va urishdi. U Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib, (boshidan oʻtganini) xabar berdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar sen Umon ahlining oldiga borganingda, ular seni na soʻkishar, na urishar edi», dedilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишини араб қабилаларидан бирига (элчи қилиб) юбордилар. (У қабила кишилари) уни сўкишди ва уришди. У Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб, (бошидан ўтганини) хабар берди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар сен Умон аҳлининг олдига борганингда, улар сени на сўкишар, на уришар эди», дедилар.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ صَمْعَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو
الْوَازِعِ حَدَّثَنِي أَبُو بَرْزَةَ، قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَنْتَفِعُ بِهِ قَالَ " اعْزِلِ الأَذَى
عَنْ طَرِيقِ الْمُسْلِمِينَ " .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yo Nabiyyalloh! Menga oʻzimga foyda keltiradigan biror narsa oʻrgating», — dedim. U zot: «Musulmonlarning yoʻlidan ozor (beruvchi narsa)ni olib tashla», — dedilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ё Набийяллоҳ! Менга ўзимга фойда келтирадиган бирор нарса ўргатинг», — дедим. У зот: «Мусулмонларнинг йўлидан озор (берувчи нарса)ни олиб ташла», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَبِي الْوَازِعِ،
الرَّاسِبِيِّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، أَنَّ أَبَا بَرْزَةَ، قَالَ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَسَى أَنْ تَمْضِيَ وَأَبْقَى بَعْدَكَ فَزَوِّدْنِي شَيْئًا يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ
. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " افْعَلْ كَذَا افْعَلْ كَذَا - أَبُو بَكْرٍ نَسِيَهُ - وَأَمِرَّ
الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ " .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ga: ‹Yo Rasululloh! Men bilmadim, balki siz (avval) ketib qolarsiz-u, men sizdan keyin qolarman. Shu sababli menga Alloh foyda keltiradigan biror narsani (tavfiq) bering›, — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Anaqani qil, manaqani qil — Abu Bakr buni unutdi — va yoʻldan ozor (beruvchi narsa)ni olib tashla›, — dedilar.»Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ га: ‹Ё Расулуллоҳ! Мен билмадим, балки сиз (аввал) кетиб қоларсиз-у, мен сиздан кейин қоларман. Шу сабабли менга Аллоҳ фойда келтирадиган бирор нарсани (тавфиқ) беринг›, — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Анақани қил, манақани қил — Абу Бакр буни унутди — ва йўлдан озор (берувчи нарса)ни олиб ташла›, — дедилар.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُؤَدِّبُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ الأَسْوَدِ، عَنْ مُنْيَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي بَرْزَةَ، عَنْ جَدِّهَا أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ عَزَّى ثَكْلَى كُسِيَ بُرْدًا فِي الْجَنَّةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim farzandidan judo boʻlgan onaga taʼziya bersa, jannatda unga bir burd (chiroyli kiyim) kiygiziladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu gʻarib hadisdir, uning isnodi qaviy emas.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким фарзандидан жудо бўлган онага таъзия берса, жаннатда унга бир бурд (чиройли кийим) кийгизилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ғариб ҳадисдир, унинг исноди қавий эмас.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَوْفٌ، قَالَ أَحْمَدُ وَحَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، هُوَ الْمُهَلَّبِيُّ وَإِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ عَوْفٍ، عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلاَمَةَ، هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَرْزَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ كَرِهَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّوْمَ قَبْلَ صَلاَةِ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُهُمْ . وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَكْثَرُ الأَحَادِيثِ عَلَى الْكَرَاهِيَةِ . وَرَخَّصَ بَعْضُهُمْ فِي النَّوْمِ قَبْلَ صَلاَةِ الْعِشَاءِ فِي رَمَضَانَ . وَسَيَّارُ بْنُ سَلاَمَةَ هُوَ أَبُو الْمِنْهَالِ الرِّيَاحِيُّ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Nabiy ﷺ xuftondan oldin uxlashni va undan keyin gaplashishni yoqtirmas edilar», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Oisha, Abdulloh ibn Masʼud va Anasdan (ham hadislar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Barzaning hadisi hasan sahih hadisdir. Koʻp ilm ahli xufton namozidan oldin uxlashni va undan keyin gaplashishni makruh sanagan, baʼzilari esa bunga ruxsat bergan. Abdulloh ibn Muborak: «Aksar hadislar makruhlik (haqidadir)», dedi. Baʼzilari esa Ramazonda xufton namozidan oldin uxlashga ruxsat berganlar. Sayyor ibn Salama esa u Abu Minhol ar-Riyohiydir.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Набий ﷺ хуфтондан олдин ухлашни ва ундан кейин гаплашишни ёқтирмас эдилар», деди. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Оиша, Абдуллоҳ ибн Масъуд ва Анасдан (ҳам ҳадислар) бор. Абу Исо айтди: Абу Барзанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Кўп илм аҳли хуфтон намозидан олдин ухлашни ва ундан кейин гаплашишни макруҳ санаган, баъзилари эса бунга рухсат берган. Абдуллоҳ ибн Муборак: «Аксар ҳадислар макруҳлик (ҳақидадир)», деди. Баъзилари эса Рамазонда хуфтон намозидан олдин ухлашга рухсат берганлар. Сайёр ибн Салама эса у Абу Минҳол ар-Риёҳийдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ عُمْرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ وَعَنْ عِلْمِهِ فِيمَا فَعَلَ وَعَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَفِيمَا أَنْفَقَهُ وَعَنْ جِسْمِهِ فِيمَا أَبْلاَهُ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُرَيْجٍ هُوَ بَصْرِيٌّ وَهُوَ مَوْلَى أَبِي بَرْزَةَ وَأَبُو بَرْزَةَ اسْمُهُ نَضْلَةُ بْنُ عُبَيْدٍ .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni bandaning ikki oyogʻi besh narsadan soʻralmaguncha jilmaydi: umrini nimaga sarflagani haqida, ilmiga koʻra nima qilgani haqida, molini qayerdan topgani va nimaga sarflagani haqida hamda tanasini nimaga ishlatib eskirtgani haqida», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Said ibn Abdulloh ibn Jurayj basralik boʻlib, u Abu Barzaning ozod qilingan qulidir, Abu Barzaning ismi esa Nazla ibn Ubayddir.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни банданинг икки оёғи беш нарсадан сўралмагунча жилмайди: умрини нимага сарфлагани ҳақида, илмига кўра нима қилгани ҳақида, молини қаердан топгани ва нимага сарфлагани ҳақида ҳамда танасини нимага ишлатиб эскиртгани ҳақида», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Саид ибн Абдуллоҳ ибн Журайж басралик бўлиб, у Абу Барзанинг озод қилинган қулидир, Абу Барзанинг исми эса Назла ибн Убайддир.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعَصْرَ وَإِنَّ أَحَدَنَا لَيَذْهَبُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَيَرْجِعُ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَنَسِيتُ الْمَغْرِبَ وَكَانَ لاَ يُبَالِي تَأْخِيرَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ . قَالَ ثُمَّ قَالَ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ . قَالَ وَكَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَكَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ وَمَا يَعْرِفُ أَحَدُنَا جَلِيسَهُ الَّذِي كَانَ يَعْرِفُهُ وَكَانَ يَقْرَأُ فِيهَا مِنَ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ peshin namozini quyosh ogʻgan paytda oʻqirdilar; va asr namozini shunday (paytda) oʻqirdilarki, bizdan biri Madinaning eng chekkasiga borib qaytar, quyosh esa hali tirik (baland va yorqin) boʻlardi. Shomni esa (u nima deganini) unutdim. U zot xufton namozini kechaning uchdan biri (oʻtgunicha) kechiktirishga parvo qilmas edilar. (Roviy) dedi: Soʻng: «Kechaning yarmigacha», dedi. (Roviy) dedi: U zot undan oldin uxlashni va undan keyin (gap-soʻz) suhbat qilishni yoqtirmas edilar. Va bomdod namozini shunday (paytda) oʻqirdilarki, bizdan biri yaxshi taniydigan yonidagi kishisini (zoʻrgʻa) tanir edi. U (zot bomdodda) oltmishdan yuzgacha (oyat) oʻqirdilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пешин намозини қуёш оғган пайтда ўқирдилар; ва аср намозини шундай (пайтда) ўқирдиларки, биздан бири Мадинанинг энг чеккасига бориб қайтар, қуёш эса ҳали тирик (баланд ва ёрқин) бўларди. Шомни эса (у нима деганини) унутдим. У зот хуфтон намозини кечанинг учдан бири (ўтгунича) кечиктиришга парво қилмас эдилар. (Ровий) деди: Сўнг: «Кечанинг ярмигача», деди. (Ровий) деди: У зот ундан олдин ухлашни ва ундан кейин (гап-сўз) суҳбат қилишни ёқтирмас эдилар. Ва бомдод намозини шундай (пайтда) ўқирдиларки, биздан бири яхши танийдиган ёнидаги кишисини (зўрға) танир эди. У (зот бомдодда) олтмишдан юзгача (оят) ўқирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، حَدَّثَنِي نَفَرٌ، مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يُصَلِّ عَلَى مَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ وَلَمْ يَنْهَ عَنِ الصَّلاَةِ عَلَيْهِ .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Moiz ibn Molikka (janoza) namozi oʻqimadilar, ammo unga namoz oʻqishni qaytarmadilar ham.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Моиз ибн Моликка (жаноза) намози ўқимадилар, аммо унга намоз ўқишни қайтармадилар ҳам.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عَوْفٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنِ النَّوْمِ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثِ بَعْدَهَا .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytadi: Rasululloh ﷺ undan (xufton namozidan) oldin uxlashdan va undan keyin (suhbatlashib) gaplashishdan qaytarardilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтади: Расулуллоҳ ﷺ ундан (хуфтон намозидан) олдин ухлашдан ва ундан кейин (суҳбатлашиб) гаплашишдан қайтарардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْجَرْجَرَائِيُّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - الْمَعْنَى - أَنَّ عَبْدَةَ بْنَ سُلَيْمَانَ، أَخْبَرَهُمْ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ بِأَخَرَةٍ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَقُومَ مِنَ الْمَجْلِسِ " سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ لَتَقُولُ قَوْلاً مَا كُنْتَ تَقُولُهُ فِيمَا مَضَى . قَالَ " كَفَّارَةٌ لِمَا يَكُونُ فِي الْمَجْلِسِ " .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ umrlarining oxirida majlisdan turmoqchi boʻlganlarida: «Subhonaka-Llohumma va bihamdika, ashhadu an lo ilaha illa anta, astagʻfiruka va atubu ilayk (Ey Alloh, Seni poklab va Senga hamd aytib, ulugʻlayman; Sendan oʻzga iloh yoʻq deb guvohlik beraman; Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman)», der edilar. Shunda bir kishi: «Ey Rasululloh, siz hozir ilgari aytmagan bir soʻzni aytyapsiz?» dedi. U zot: «(Bu) majlisda sodir boʻladigan narsalarga kafforatdir», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ умрларининг охирида мажлисдан турмоқчи бўлганларида: «Субҳонака-Ллоҳумма ва биҳамдика, ашҳаду ан ло илаҳа илла анта, астағфирука ва атубу илайк (Эй Аллоҳ, Сени поклаб ва Сенга ҳамд айтиб, улуғлайман; Сендан ўзга илоҳ йўқ деб гувоҳлик бераман; Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан)», дер эдилар. Шунда бир киши: «Эй Расулуллоҳ, сиз ҳозир илгари айтмаган бир сўзни айтяпсиз?» деди. У зот: «(Бу) мажлисда содир бўладиган нарсаларга каффоратдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا مَعْشَرَ مَنْ آمَنَ بِلِسَانِهِ وَلَمْ يَدْخُلِ الإِيمَانُ قَلْبَهُ لاَ تَغْتَابُوا الْمُسْلِمِينَ وَلاَ تَتَّبِعُوا عَوْرَاتِهِمْ فَإِنَّهُ مَنِ اتَّبَعَ عَوْرَاتِهِمْ يَتَّبِعِ اللَّهُ عَوْرَتَهُ وَمَنْ يَتَّبِعِ اللَّهُ عَوْرَتَهُ يَفْضَحْهُ فِي بَيْتِهِ " .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey tili bilan iymon keltirib, iymon qalbiga kirmagan jamoa! Musulmonlarning gʻiybatini qilmanglar va ularning aybu nuqsonlarini qidirmanglar. Zero, kim ularning ayblarini qidirsa, Alloh ham uning aybini qidiradi, Alloh kimning aybini qidirsa, uni oʻz uyida sharmanda qiladi», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй тили билан иймон келтириб, иймон қалбига кирмаган жамоа! Мусулмонларнинг ғийбатини қилманглар ва уларнинг айбу нуқсонларини қидирманглар. Зеро, ким уларнинг айбларини қидирса, Аллоҳ ҳам унинг айбини қидиради, Аллоҳ кимнинг айбини қидирса, уни ўз уйида шарманда қилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، عَنْ سَيَّارٍ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَمَةَ - عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْغَدَاةِ بِالسِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozida oltmishtadan yuztagacha (ayat) oʻqir edilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозида олтмиштадан юзтагача (аят) ўқир эдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُدَامَةَ بْنِ عَنَزَةَ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ أَغْلَظَ رَجُلٌ لأَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقُلْتُ أَقْتُلُهُ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ لَيْسَ هَذَا لأَحَدٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Abu Bakr as-Siddiqqa qoʻpol gapirdi. Men: «Uni oʻldiraymi?» dedim. U meni jerkib: «Bu Rasululloh ﷺ dan keyin hech kim uchun (haq) emas», dedi.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Абу Бакр ас-Сиддиққа қўпол гапирди. Мен: «Уни ўлдирайми?» дедим. У мени жеркиб: «Бу Расулуллоҳ ﷺ дан кейин ҳеч ким учун (ҳақ) эмас», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ تَغَيَّظَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رَجُلٍ فَقُلْتُ مَنْ هُوَ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ لِمَ قُلْتُ لأَضْرِبَ عُنُقَهُ إِنْ أَمَرْتَنِي بِذَلِكَ . قَالَ أَفَكُنْتَ فَاعِلاً قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ فَوَاللَّهِ لأَذْهَبَ عِظَمُ كَلِمَتِي الَّتِي قُلْتُ غَضَبَهُ ثُمَّ قَالَ مَا كَانَ لأَحَدٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr bir kishiga gʻazablandi. Men: «U kim, ey Rasulullohning xalifasi?» dedim. U: «Nega?» dedi. Men: «Agar buyursangiz, uning boʻynini uzib tashlashim uchun», dedim. U: «Rostdan ham shunday qilarmiding?» dedi. Men: «Ha», dedim. Shunda vallohi, aytgan soʻzimning ogʻirligi uning gʻazabini olib ketdi. Soʻng u: «Bu Muhammad ﷺ dan keyin hech kim uchun (haq) emas», dedi.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр бир кишига ғазабланди. Мен: «У ким, эй Расулуллоҳнинг халифаси?» дедим. У: «Нега?» деди. Мен: «Агар буюрсангиз, унинг бўйнини узиб ташлашим учун», дедим. У: «Ростдан ҳам шундай қилармидинг?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда валлоҳи, айтган сўзимнинг оғирлиги унинг ғазабини олиб кетди. Сўнг у: «Бу Муҳаммад ﷺ дан кейин ҳеч ким учун (ҳақ) эмас», деди.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ مَرَرْتُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ مُتَغَيِّظٌ عَلَى رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقُلْتُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ مَنْ هَذَا الَّذِي تَغَيَّظُ عَلَيْهِ قَالَ وَلِمَ تَسْأَلُ قُلْتُ أَضْرِبُ عُنُقَهُ . قَالَ فَوَاللَّهِ لأَذْهَبَ عِظَمُ كَلِمَتِي غَضَبَهُ ثُمَّ قَالَ مَا كَانَتْ لأَحَدٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Bakr huzuridan oʻtdim, u sahobalaridan bir kishiga gʻazablanib turgan edi. Men: «Ey Rasulullohning xalifasi, siz gʻazablanib turgan bu kishi kim?» dedim. U: «Nega soʻrayapsan?» dedi. Men: «Uning boʻynini uzaman», dedim. Vallohi, aytgan soʻzimning ogʻirligi uning gʻazabini olib ketdi. Soʻng u: «Bu Muhammad ﷺ dan keyin hech kim uchun (haq) emas», dedi.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Абу Бакр ҳузуридан ўтдим, у саҳобаларидан бир кишига ғазабланиб турган эди. Мен: «Эй Расулуллоҳнинг халифаси, сиз ғазабланиб турган бу киши ким?» дедим. У: «Нега сўраяпсан?» деди. Мен: «Унинг бўйнини узаман», дедим. Валлоҳи, айтган сўзимнинг оғирлиги унинг ғазабини олиб кетди. Сўнг у: «Бу Муҳаммад ﷺ дан кейин ҳеч ким учун (ҳақ) эмас», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ تَغَيَّظَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رَجُلٍ فَقَالَ لَوْ أَمَرْتَنِي لَفَعَلْتُ . قَالَ أَمَا وَاللَّهِ مَا كَانَتْ لِبَشَرٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr bir kishiga gʻazablandi. Men: «Agar buyursangiz, qilar edim», dedim. U: «Ogoh boʻl, vallohi, bu Muhammad ﷺ dan keyin biror inson uchun (haq) emas», dedi.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр бир кишига ғазабланди. Мен: «Агар буюрсангиз, қилар эдим», дедим. У: «Огоҳ бўл, валлоҳи, бу Муҳаммад ﷺ дан кейин бирор инсон учун (ҳақ) эмас», деди.
أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ الأَشْعَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنِ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، قَالَ غَضِبَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رَجُلٍ غَضَبًا شَدِيدًا حَتَّى تَغَيَّرَ لَوْنُهُ قُلْتُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ وَاللَّهِ لَئِنْ أَمَرْتَنِي لأَضْرِبَنَّ عُنُقَهُ فَكَأَنَّمَا صُبَّ عَلَيْهِ مَاءٌ بَارِدٌ فَذَهَبَ غَضَبُهُ عَنِ الرَّجُلِ . قَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ أَبَا بَرْزَةَ وَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ لأَحَدٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ أَبُو نَصْرٍ وَاسْمُهُ حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ خَالَفَهُ شُعْبَةُ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr bir kishiga shu qadar qattiq gʻazablandiki, hatto rangi oʻzgarib ketdi. Men: «Ey Rasulullohning xalifasi, vallohi, agar menga buyursangiz, uning boʻynini albatta uzaman», dedim. Shunda goʻyo uning ustidan sovuq suv quyilgandek boʻlib, u kishiga boʻlgan gʻazabi ketdi. U: «Onang oʻlgur, ey Abu Barza! Bu Rasululloh ﷺ dan keyin hech kim uchun (haq) emas», dedi.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр бир кишига шу қадар қаттиқ ғазабландики, ҳатто ранги ўзгариб кетди. Мен: «Эй Расулуллоҳнинг халифаси, валлоҳи, агар менга буюрсангиз, унинг бўйнини албатта узаман», дедим. Шунда гўё унинг устидан совуқ сув қуйилгандек бўлиб, у кишига бўлган ғазаби кетди. У: «Онанг ўлгур, эй Абу Барза! Бу Расулуллоҳ ﷺ дан кейин ҳеч ким учун (ҳақ) эмас», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، وَأَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ جَمِيلِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْوَضِيءِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا " .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki savdolashuvchi toki ajralishmagunlaricha ixtiyorlidir», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки савдолашувчи токи ажралишмагунларича ихтиёрлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَوْفِ بْنِ أَبِي جَمِيلَةَ، عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلاَمَةَ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي صَلاَةَ الْهَجِيرِ الَّتِي تَدْعُونَهَا الظُّهْرَ إِذَا دَحَضَتِ الشَّمْسُ .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ siz peshin deb ataydigan hajir namozini quyosh ogʻganda oʻqir edilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сиз пешин деб атайдиган ҳажир намозини қуёш оғганда ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، وَعَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، سَيَّارِ بْنِ سَلاَمَةَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَسْتَحِبُّ أَنْ يُؤَخِّرَ الْعِشَاءَ وَكَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xufton namozini kechiktirishni yoqtirar, undan avval uxlashni va undan keyin gaplashib oʻtirishni yomon koʻrardilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини кечиктиришни ёқтирар, ундан аввал ухлашни ва ундан кейин гаплашиб ўтиришни ёмон кўрардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ أَبَانَ بْنِ صَمْعَةَ، عَنْ أَبِي الْوَازِعِ الرَّاسِبِيِّ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَنْتَفِعُ بِهِ . قَالَ " اعْزِلِ الأَذَى عَنْ طَرِيقِ الْمُسْلِمِينَ " .
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, menga oʻzim foyda koʻradigan bir amalni koʻrsating», dedim. U zot: «Musulmonlar yoʻlidan ozorni olib tashla», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга ўзим фойда кўрадиган бир амални кўрсатинг», дедим. У зот: «Мусулмонлар йўлидан озорни олиб ташла», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، عَنْ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، ح وَحَدَّثَنَا سُوَيْدٌ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَهُ أَبُو الْمِنْهَالِ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ .
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bomdod namozida oltmish oyatdan yuz oyatgacha qiroat qilar edilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозида олтмиш оятдан юз оятгача қироат қилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَوَّارٍ الْقَاضِيَ، يَقُولُ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ، قَالَ أَغْلَظَ رَجُلٌ لِأَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَرْزَةَ أَلَا أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ فَانْتَهَرَهُ وَقَالَ مَا هِيَ لِأَحَدٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Bir kishi Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)ga qoʻpol muomala qildi. Shunda Abu Barza: «Uning boʻynini uraymi?» dedi. U kishi (Abu Bakr) uni jerkib: «Bu Rasululloh ﷺdan keyin hech kimga (yoʻl) emas», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Бир киши Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)га қўпол муомала қилди. Шунда Абу Барза: «Унинг бўйнини урайми?» деди. У киши (Абу Бакр) уни жеркиб: «Бу Расулуллоҳ ﷺдан кейин ҳеч кимга (йўл) эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطَرِّفِ بْنِ الشِّخِّيرِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ، أَنَّهُ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي عَمَلِهِ فَغَضِبَ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَاشْتَدَّ غَضَبُهُ عَلَيْهِ جِدًّا فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ قُلْتُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ أَضْرِبُ عُنُقَهُ فَلَمَّا ذَكَرْتُ الْقَتْلَ صَرَفَ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ أَجْمَعَ إِلَى غَيْرِ ذَلِكَ مِنْ النَّحْوِ فَلَمَّا تَفَرَّقْنَا أَرْسَلَ إِلَيَّ بَعْدَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَرْزَةَ مَا قُلْتَ قَالَ وَنَسِيتُ الَّذِي قُلْتُ قُلْتُ ذَكِّرْنِيهِ قَالَ أَمَا تَذْكُرُ مَا قُلْتَ قَالَ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ قَالَ أَرَأَيْتَ حِينَ رَأَيْتَنِي غَضِبْتُ عَلَى الرَّجُلِ فَقُلْتَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ أَمَا تَذْكُرُ ذَاكَ أَوَكُنْتَ فَاعِلًا ذَاكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ وَاللَّهِ وَالْآنَ إِنْ أَمَرْتَنِي فَعَلْتُ قَالَ وَيْحَكَ أَوْ وَيْلَكَ إِنَّ تِلْكَ وَاللَّهِ مَا هِيَ لِأَحَدٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)ning huzurida uning ishida turgan edik. U musulmonlardan bir kishiga gʻazablandi va gʻazabi juda ham qattiq boʻldi. Buni koʻrganimda: «Ey Rasululloh ﷺning xalifasi, uning boʻynini uraymi?» dedim. Men oʻldirishni tilga olganimda, u butun bu gapdan boshqa mavzuga oʻgirildi. Tarqalganimizdan soʻng Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu) menga odam yubordi va: «Ey Abu Barza, nima degan eding?» dedi. Men aytgan gapimni unutgan edim, shuning uchun: «Menga eslat», dedim. U: «Aytgan gapingni eslamaysanmi?» dedi. Men: «Yoʻq, Allohga qasamki», dedim. U: «Meni bir kishiga gʻazablanganimni koʻrganingda: ‹Boʻynini uraymi, ey Rasululloh ﷺning xalifasi›, deganingni eslamaysanmi? Buni qiladigan boʻlarmiding?» dedi. Men: «Ha, Allohga qasamki, hozir ham buyursang, qilaman», dedim. U: «Senga voy boʻlgur! Allohga qasamki, bu narsa Muhammad ﷺdan keyin hech kimga joiz emas», dedi.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида унинг ишида турган эдик. У мусулмонлардан бир кишига ғазабланди ва ғазаби жуда ҳам қаттиқ бўлди. Буни кўрганимда: «Эй Расулуллоҳ ﷺнинг халифаси, унинг бўйнини урайми?» дедим. Мен ўлдиришни тилга олганимда, у бутун бу гапдан бошқа мавзуга ўгирилди. Тарқалганимиздан сўнг Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу) менга одам юборди ва: «Эй Абу Барза, нима деган эдинг?» деди. Мен айтган гапимни унутган эдим, шунинг учун: «Менга эслат», дедим. У: «Айтган гапингни эсламайсанми?» деди. Мен: «Йўқ, Аллоҳга қасамки», дедим. У: «Мени бир кишига ғазабланганимни кўрганингда: ‹Бўйнини урайми, эй Расулуллоҳ ﷺнинг халифаси›, деганингни эсламайсанми? Буни қиладиган бўлармидинг?» деди. Мен: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, ҳозир ҳам буюрсанг, қиламан», дедим. У: «Сенга вой бўлгур! Аллоҳга қасамки, бу нарса Муҳаммад ﷺдан кейин ҳеч кимга жоиз эмас», деди.
- عن أبي برزة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يكره النوم قبل العشاء والحديث بعدها. ((متفق عليه)).
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xuftondan oldin uxlashni va undan keyin (behuda) gaplashishni yoqtirmas edilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтондан олдин ухлашни ва ундан кейин (беҳуда) гаплашишни ёқтирмас эдилар.
- وعن أبى برزة رضى الله عنه قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول بآخرة إذا أراد أن يقوم من المجلس: "سبحانك الله وبحمدك، أشهد أن لا إله إلا أنت، أستغفرك وأتوب إليك" فقال رجل: يا رسول الله، إنك لتقول قولاً ما كنت تقوله فيما مضى؟ قال: "ذلك كفارة لما يكون في المجلس. ((رواه أبو داود)).((ورواه الحاكم أبو عبيد الله في المستدرك من رواية عائشة رضى الله عنها وقال: صحيح بإسناد))
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ umrlarining oxirida majlisdan turmoqchi boʻlganlarida: «Subhonaka-Llohumma va bihamdika, ashhadu an lo ilaha illa anta, astagʻfiruka va atubu ilayk (Ey Alloh, Seni poklab va Senga hamd aytib, ulugʻlayman; Sendan oʻzga iloh yoʻq deb guvohlik beraman; Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman)», der edilar. Shunda bir kishi: «Ey Rasululloh, siz hozir ilgari aytmagan bir soʻzni aytyapsiz?» dedi. U zot: «(Bu) majlisda sodir boʻladigan narsalarga kafforatdir», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ умрларининг охирида мажлисдан турмоқчи бўлганларида: «Субҳонака-Ллоҳумма ва биҳамдика, ашҳаду ан ло илаҳа илла анта, астағфирука ва атубу илайк (Эй Аллоҳ, Сени поклаб ва Сенга ҳамд айтиб, улуғлайман; Сендан ўзга илоҳ йўқ деб гувоҳлик бераман; Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан)», дер эдилар. Шунда бир киши: «Эй Расулуллоҳ, сиз ҳозир илгари айтмаган бир сўзни айтяпсиз?» деди. У зот: «(Бу) мажлисда содир бўладиган нарсаларга каффоратдир», дедилар.
- وعن أبي برزة -براء ثم زاى- نضلة بن عبيد الأسلمى، رضي الله عنه، قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لا تزول قدما عبد يوم القيامة حتى يسأل عن عمره فيما أفناه ، وعن علمه فيما فعل فيه، وعن ماله من أين اكتسبه، وفيما أنفقه، وعن جسمه فيم أبلاه" ((رواه الترمذي وقاال: حديث حسن صحيح)).
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni bandaning ikki oyogʻi besh narsadan soʻralmaguncha jilmaydi: umrini nimaga sarflagani haqida, ilmiga koʻra nima qilgani haqida, molini qayerdan topgani va nimaga sarflagani haqida hamda tanasini nimaga ishlatib eskirtgani haqida», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Said ibn Abdulloh ibn Jurayj basralik boʻlib, u Abu Barzaning ozod qilingan qulidir, Abu Barzaning ismi esa Nazla ibn Ubayddir.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни банданинг икки оёғи беш нарсадан сўралмагунча жилмайди: умрини нимага сарфлагани ҳақида, илмига кўра нима қилгани ҳақида, молини қаердан топгани ва нимага сарфлагани ҳақида ҳамда танасини нимага ишлатиб эскиртгани ҳақида», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Саид ибн Абдуллоҳ ибн Журайж басралик бўлиб, у Абу Барзанинг озод қилинган қулидир, Абу Барзанинг исми эса Назла ибн Убайддир.
وَعَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ عَزَّى ثَكْلَى كسي بردا فِي الْجَنَّةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيب
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim farzandidan judo boʻlgan onaga taʼziya bersa, jannatda unga bir burd (chiroyli kiyim) kiygiziladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu gʻarib hadisdir, uning isnodi qaviy emas.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким фарзандидан жудо бўлган онага таъзия берса, жаннатда унга бир бурд (чиройли кийим) кийгизилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ғариб ҳадисдир, унинг исноди қавий эмас.
وَعَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَ: قُلْتُ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَنْتَفِعْ بِهِ قَالَ: «اعْزِلِ الْأَذَى عَنْ طَرِيقِ الْمُسْلِمِينَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
وَسَنَذْكُرُ حَدِيث عدي ابْن حَاتِمٍ: «اتَّقُوا النَّارَ» فِي بَابِ عَلَامَاتِ النُّبُوَّةِ
Abu Barza (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yo Nabiyyalloh! Menga oʻzimga foyda keltiradigan biror narsa oʻrgating», — dedim. U zot: «Musulmonlarning yoʻlidan ozor (beruvchi narsa)ni olib tashla», — dedilar.Абу Барза (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ё Набийяллоҳ! Менга ўзимга фойда келтирадиган бирор нарса ўргатинг», — дедим. У зот: «Мусулмонларнинг йўлидан озор (берувчи нарса)ни олиб ташла», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ صَمْعَةَ، عَنْ أَبِي الْوَازِعِ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ، قَالَ: أَمِطِ الأَذَى عَنْ طَرِيقِ النَّاسِ.
Abu Barza al-Aslamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, menga oʻzim foyda koʻradigan bir amalni koʻrsating», dedim. U zot: «Musulmonlar yoʻlidan ozorni olib tashla», dedilar.Абу Барза ал-Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга ўзим фойда кўрадиган бир амални кўрсатинг», дедим. У зот: «Мусулмонлар йўлидан озорни олиб ташла», дедилар.