حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، وَآخَرُونَ ، قَالُوا : نَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الْحَارِثِ الْوَاسِطِيُّ , نَا سَعِيدُ بْنُ سَلامٍ الْعَطَّارُ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُدَيْلٍ الْخُزَاعِيُّ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، بُدَيْلَ بْنَ وَرْقَاءَ الْخُزَاعِيَّ عَلَى جَمَلٍ أَوْرَقَ يَصِيحُ فِي فِجَاجِ مِنًى : أَلا إِنَّ الذَّكَاةَ فِي الْحَلْقِ وَاللَّبَّةِ , أَلا وَلا تَعْجَلُوا الأَنْفُسَ أَنْ تَزْهَقَ , وَأَيَّامَ مِنًى أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَبِعَالٍ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Budayl ibn Varqo al-Xuzoiyni kulrang bir tuyaga mindirib yubordilar, u Mino yoʻllarida: «Ogoh boʻlinglar! Zabh — boʻgʻiz va koʻkrak chuqurchasidadir. Ogoh boʻlinglar, jonlar chiqishiga shoshilmanglar. Mino kunlari — yeyish, ichish va ayollar bilan yaqinlik kunlaridir», deb jar solardi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Будайл ибн Варқо ал-Хузоийни кулранг бир туяга миндириб юбордилар, у Мино йўлларида: «Огоҳ бўлинглар! Забҳ — бўғиз ва кўкрак чуқурчасидадир. Огоҳ бўлинглар, жонлар чиқишига шошилманглар. Мино кунлари — ейиш, ичиш ва аёллар билан яқинлик кунларидир», деб жар соларди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ الزَّيَّاتُ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ حَبَّانَ , نَا عَمْرُو بْنُ الْحُصَيْنِ , نَا ابْنُ عُلاثَةَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ , عَنِ الأَعْرَجِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ وَجَدَ مِنْكُمْ سَعَةً فَلَمْ يُضَحِّ ، فَلا يَقْرَبَنَّ مُصَلانَا "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kim kengchilik topsa-yu, qurbonlik qilmasa, namozgohimizga aslo yaqinlashmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ким кенгчилик топса-ю, қурбонлик қилмаса, намозгоҳимизга асло яқинлашмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْبَاقِي بْنُ قَانِعٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ الْعَسْكَرِيُّ , نَا يَحْيَى بْنُ يَزِيدَ الأَهْوَازِيُّ , نَا أَبُو هِشَامٍ الأَهْوَازِيُّ . ح وَنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ ، بِمِصْرَ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُوسَى , نَا الْحَسَنُ بْنُ الْحَارِثِ ، وَيَحْيَى بْنُ يَزِيدَ الأَهْوَازِيُّ , قَالُوا : نَا أَبُو هَمَّامٍ الأَهْوَازِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ الزِّبْرِقَانِ ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ سَالِمٍ , عَنِ الأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " أَرَأَيْتَ الرَّجُلَ مِنَّا يَذْبَحُ وَيَنْسَى أَنْ يُسَمِّيَ اللَّهَ ؟ ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : اسْمُ اللَّهِ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ " ، مَرْوَانُ بْنُ سَالِمٍ ، ضَعِيفٌ , وَقَالَ ابْنُ قَانِعٍ : " اسْمُ اللَّهِ عَلَى فَمِ كُلِّ مُسْلِمٍ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Ey Allohning Rasuli, bizdan bir kishi (hayvonni) soʻyadi-yu, Allohning nomini aytishni unutadi — bu haqda nima deysiz?», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Allohning nomi har bir musulmonning ustidadir», dedilar. Marvon ibn Solim zaʼifdir. Ibn Qoniʼ esa: «Allohning nomi har bir musulmonning ogʻzidadir», deb (keltirdi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биздан бир киши (ҳайвонни) сўяди-ю, Аллоҳнинг номини айтишни унутади — бу ҳақда нима дейсиз?», деди. Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳнинг номи ҳар бир мусулмоннинг устидадир», дедилар. Марвон ибн Солим заъифдир. Ибн Қониъ эса: «Аллоҳнинг номи ҳар бир мусулмоннинг оғзидадир», деб (келтирди).
حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ الْجُنْدِيسَابُورِيُّ , وَأَبُو بَكْرٍ الأَزْرَقُ يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ , قَالا : نَا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , نَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " كَانَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، الْقُصْوَى لا تُدْفَعُ فِي سِبَاقٍ إِلا سَبَقَتْ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning Qasvo (nomli) tuyalari poygaga qoʻyilsa, albatta, oʻzib chiqar edi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг Қасво (номли) туялари пойгага қўйилса, албатта, ўзиб чиқар эди», деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , وَأَبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ , وَأَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ , قَالُوا : نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , نَا مَالِكٌ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " كَانَتِ الْقُصْوَى نَاقَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، لا تُدْفَعُ فِي سِبَاقٍ إِلا سَبَقَتْ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qasvo Rasululloh ﷺning tuyalari edi; poygaga qoʻyilsa, albatta, oʻzib chiqar edi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қасво Расулуллоҳ ﷺнинг туялари эди; пойгага қўйилса, албатта, ўзиб чиқар эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْوَاثِقِ ، نَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى الْبَرْمَكِيُّ , نَا مَعْنٌ , نَا مَالِكٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " كَانَتِ الْقُصْوَى لا تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى بَكْرٍ فَسَابَقَهُ فَسَبَقَهَا فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، سُبِقَتِ الْعَضْبَاءُ , وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنَّهُ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنَ الأَرْضِ إِلا وَضَعَهُ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qasvo oʻzib ketilmas edi. Bir aʼrobiy yosh tuyada kelib, u bilan poyga qildi va uni oʻzib ketdi. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. (Kimdir): ‹Ey Allohning Rasuli, Azbo oʻzib ketildi›, dedi. Paygʻambar ﷺ esa: ‹Albatta, Alloh yerdan biror narsani koʻtarsa, uni tushirishi — Allohning zimmasidagi haqdir›, dedilar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қасво ўзиб кетилмас эди. Бир аъробий ёш туяда келиб, у билан пойга қилди ва уни ўзиб кетди. Бу мусулмонларга оғир ботди. (Кимдир): ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Азбо ўзиб кетилди›, деди. Пайғамбар ﷺ эса: ‹Албатта, Аллоҳ ердан бирор нарсани кўтарса, уни тушириши — Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақдир›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْبَزَّازُ , نَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ , عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لا عَتِيرَةَ وَلا فَرَعَ فِي الإِسْلامِ , وَلا جَلَبَ وَلا جَنَبَ " ، فَقَالَ الزُّهْرِيُّ : وَالْعَتِيرَةُ : ذَبْحٌ كَانَ لِمُضَرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Islomda atira ham, faraʼ ham yoʻq; jalab ham, janab ham yoʻq», dedilar. Zuhriy aytdi: atira — johiliyatda Muzarga xos boʻlgan bir soʻyish edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Исломда атира ҳам, фараъ ҳам йўқ; жалаб ҳам, жанаб ҳам йўқ», дедилар. Зуҳрий айтди: атира — жоҳилиятда Музарга хос бўлган бир сўйиш эди.
وَحَدَّثَنَا الْقَاضِي الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ , نَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْخَلَ فَرَسًا بَيْنَ فَرَسَيْنِ ، وَهُوَ لا يُؤْمِنُ أَنْ يَسْبِقَ فَلا بَأْسَ بِهِ , وَمَنْ أَدْخَلَ فَرَسًا بَيْنَ فَرَسَيْنِ ، وَهُوَ يُؤْمِنُ أَنْ يَسْبِقَ ، فَإِنَّ ذَلِكَ هُوَ الْقِمَارُ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ikki ot orasiga, uning gʻolib chiqishiga ishonchi boʻlmagan holda bir ot qoʻshsa, bunda zarar yoʻq. Kim ikki ot orasiga, uning gʻolib chiqishiga ishongan holda bir ot qoʻshsa, albatta, bu qimordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким икки от орасига, унинг ғолиб чиқишига ишончи бўлмаган ҳолда бир от қўшса, бунда зарар йўқ. Ким икки от орасига, унинг ғолиб чиқишига ишонган ҳолда бир от қўшса, албатта, бу қимордир», дедилар.
نا عُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْيَحْمَدِيُّ قَالَ: قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ يَقُولُ: سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ، فَهِيَ خِدَاجٌ، فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍّ» ، فَقُلْتُ: يَا أَبَا هُرَيْرَةَ، إِنِّي أَكُونُ أَحْيَانًا وَرَاءَ الْإِمَامِ، فَغَمَزَ ذِرَاعِي، وَقَالَ: اقْرَأْ بِهَا يَا فَارِسِيُّ فِي نَفْسِكَ، فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى: قَسَمْتُ الصَّلَاةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ، فَنِصْفُهَا لِي وَنِصْفُهَا لِعَبْدِي، يَقُولُ الْعَبْدُ: {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} [الفاتحة: 2] يَقُولُ اللَّهُ: حَمِدَنِي عَبْدِي، يَقُولُ الْعَبْدُ: {الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} [الفاتحة: 1] ، يَقُولُ اللَّهُ: أَثْنَى عَلَيَّ عَبْدِي، يَقُولُ الْعَبْدُ: {مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ} ، يَقُولُ اللَّهُ: مَجَّدَنِي عَبْدِي، وَهَذِهِ الْآيَةُ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي، يَقُولُ الْعَبْدُ: {إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ} [الفاتحة: 5] ، فَهَذِهِ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي، وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ، يَقُولُ الْعَبْدُ {اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ} [الفاتحة: 7] ، فَهُوَ لِعَبْدِي، وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim bir namozni oʻqib, unda Umul-Qurʼon (Fotiha)ni oʻqimasa, u (namoz) noqis, u noqis, u noqis, tugal emasdir». (Abus-Soib) dedi: Men: «Ey Abu Hurayra, men baʼzan imomning orqasida boʻlaman», dedim. Shunda u bilagimni qisib: «Ey forsiy, uni ichingda oʻqi, chunki men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: ‹Alloh tabaroka va taolo aytdi: Men namozni Oʻzim bilan bandam orasida ikkiga boʻldim: uning yarmi Menga, yarmi bandamga (tegishli)dir. Banda: {Alhamdu lillahi robbil-olamiyn} deydi; Alloh: Bandam Menga hamd aytdi, deydi. Banda: {Ar-Rohmanir-Rohiym} deydi; Alloh: Bandam Menga sano aytdi, deydi. Banda: {Maliki yavmid-diyn} deydi; Alloh: Bandam Meni ulugʻladi, deydi — va bu oyat Mening bilan bandam orasidadir. Banda: {Iyyaka naʼbudu va iyyaka nastaiyn} deydi; bas, bu Mening bilan bandam orasidadir va bandamga soʻragani (ato qilinur). Banda: {Ihdinas-sirotol-mustaqiym. Sirotallaziyna anʼamta alayhim gʻayril-magʻzubi alayhim va lazzolliyn} deydi; bas, bu bandamga (tegishli)dir va bandamga soʻragani (ato qilinur)›», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким бир намозни ўқиб, унда Умул-Қуръон (Фотиҳа)ни ўқимаса, у (намоз) ноқис, у ноқис, у ноқис, тугал эмасдир». (Абус-Соиб) деди: Мен: «Эй Абу Ҳурайра, мен баъзан имомнинг орқасида бўламан», дедим. Шунда у билагимни қисиб: «Эй форсий, уни ичингда ўқи, чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: ‹Аллоҳ табарока ва таоло айтди: Мен намозни Ўзим билан бандам орасида иккига бўлдим: унинг ярми Менга, ярми бандамга (тегишли)дир. Банда: {Алҳамду лиллаҳи роббил-оламийн} дейди; Аллоҳ: Бандам Менга ҳамд айтди, дейди. Банда: {Ар-Роҳманир-Роҳийм} дейди; Аллоҳ: Бандам Менга сано айтди, дейди. Банда: {Малики явмид-дийн} дейди; Аллоҳ: Бандам Мени улуғлади, дейди — ва бу оят Менинг билан бандам орасидадир. Банда: {Ийяка наъбуду ва ийяка настаийн} дейди; бас, бу Менинг билан бандам орасидадир ва бандамга сўрагани (ато қилинур). Банда: {Иҳдинас-сиротол-мустақийм. Сироталлазийна анъамта алайҳим ғайрил-мағзуби алайҳим ва лаззоллийн} дейди; бас, бу бандамга (тегишли)дир ва бандамга сўрагани (ато қилинур)›», деди.
نا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , نا أَبُو الْأَزْهَرِ , نا يَعْقُوبُ , نا أَبِي , عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ , حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا زَنَتْ أَمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيَضْرِبْهَا بِكِتَابِ اللَّهِ لَا يُثَرِّبْ عَلَيْهَا , ثُمَّ إِنْ عَادَتْ فَمِثْلَ ذَلِكَ , ثُمَّ إِنْ عَادَتْ فَمِثْلَ ذَلِكَ , ثُمَّ إِنْ عَادَتْ فَمِثْلَ ذَلِكَ , ثُمَّ إِنْ عَادَتِ الرَّابِعَةَ فَلْيَضْرِبْهَا بِكِتَابِ اللَّهِ ثُمَّ لِيَبِعْهَا وَلَوْ بِحَبْلٍ مِنْ شَعَرٍ» [ص: 205]
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringizning choʻrisi zino qilsa, uni Allohning Kitobi (hukmi) bilan ursin va uni malomat qilmasin. Soʻng u (zinoni) takrorlasa, xuddi shunday (qilsin). Soʻng takrorlasa, xuddi shunday. Soʻng takrorlasa, xuddi shunday. Soʻng toʻrtinchi marta takrorlasa, uni Allohning Kitobi (hukmi) bilan ursin, soʻng uni — hatto bir tola arqonga boʻlsa ham — sotib yuborsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг чўриси зино қилса, уни Аллоҳнинг Китоби (ҳукми) билан урсин ва уни маломат қилмасин. Сўнг у (зинони) такрорласа, худди шундай (қилсин). Сўнг такрорласа, худди шундай. Сўнг такрорласа, худди шундай. Сўнг тўртинчи марта такрорласа, уни Аллоҳнинг Китоби (ҳукми) билан урсин, сўнг уни — ҳатто бир тола арқонга бўлса ҳам — сотиб юборсин», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ قَالَ ثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعَلِّمُهُمْ هَذَا الدُّعَاءَ كَمَا يُعَلِّمُهُمْ السُّورَةَ مِنْ الْقُرْآنِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ularga Qurʼondan surani oʻrgatganlaridek, ushbu duoni ham oʻrgatar edilar: «Allohumma inni aʼuzu bika min azabi jahannam, va aʼuzu bika min azabil-qabr, va aʼuzu bika min sharril-Masihid-Dajjol, va aʼuzu bika min fitnatil-mahya val-mamat (Allohim, men jahannam azobidan Senga panoh tilayman; qabr azobidan Senga panoh tilayman; Masih Dajjolning yomonligidan Senga panoh tilayman; hayot va mamot fitnasidan Senga panoh tilayman)». Boshqa sanad bilan Ibn Abbosdan ham shunga oʻxshashi (rivoyat qilingan); faqat unda: «Masih Dajjol fitnasidan», deyilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уларга Қуръондан сурани ўргатганларидек, ушбу дуони ҳам ўргатар эдилар: «Аллоҳумма инни аъузу бика мин азаби жаҳаннам, ва аъузу бика мин азабил-қабр, ва аъузу бика мин шаррил-Масиҳид-Дажжол, ва аъузу бика мин фитнатил-маҳя вал-мамат (Аллоҳим, мен жаҳаннам азобидан Сенга паноҳ тилайман; қабр азобидан Сенга паноҳ тилайман; Масиҳ Дажжолнинг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман; ҳаёт ва мамот фитнасидан Сенга паноҳ тилайман)». Бошқа санад билан Ибн Аббосдан ҳам шунга ўхшаши (ривоят қилинган); фақат унда: «Масиҳ Дажжол фитнасидан», дейилган.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ عَلَى صُورَتِيحَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni tushida koʻrsa, demak, meni oʻngida koʻribdi, chunki shayton mening suratimga kira olmaydi», dedilar. Vakiʼ Sufyondan, u Abu Ishoqdan, u Abul-Ahvasdan, u Abdullohdan, u Nabiy ﷺdan shuning mislini aytib berdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени тушида кўрса, демак, мени ўнгида кўрибди, чунки шайтон менинг суратимга кира олмайди», дедилар. Вакиъ Суфёндан, у Абу Ишоқдан, у Абул-Аҳвасдан, у Абдуллоҳдан, у Набий ﷺдан шунинг мислини айтиб берди.
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ حِينَ يُكَبِّرُ وَيَفْتَتِحُ الصَّلَاةَ وَحِينَ يَرْكَعُ وَحِينَ يَسْجُدُحَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ takbir aytib namozni boshlaganlarida, rukuʼ qilganlarida va sajda qilganlarida qoʻllarini yelkalari barobarida koʻtarar edilar. Ibn Umar (roziyallohu anhumo) ham Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashini rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ такбир айтиб намозни бошлаганларида, рукуъ қилганларида ва сажда қилганларида қўлларини елкалари баробарида кўтарар эдилар. Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳам Набий ﷺ дан шунга ўхшашини ривоят қилган.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَنْتِفُ شَعَرَهُ وَيَدْعُو وَيْلَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ قَالَ وَقَعَ عَلَى امْرَأَتِهِ فِي رَمَضَانَ قَالَ أَعْتِقْ رَقَبَةً قَالَ لَا أَجِدُهَا قَالَ صُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ قَالَ لَا أَسْتَطِيعُ قَالَ أَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا قَالَ لَا أَجِدُ قَالَ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقٍ فِيهِ خَمْسَةَ عَشَرَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ قَالَ خُذْ هَذَا فَأَطْعِمْهُ عَنْكَ سِتِّينَ مِسْكِينًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَفْقَرُ مِنَّا قَالَ كُلْهُ أَنْتَ وَعِيَالُكَحَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ عَطَاءٍ وَعَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ بِمِثْلِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَزَادَ بَدَنَةً قَالَ عَمْرٌو فِي حَدِيثِهِ وَأَمَرَهُ أَنْ يَصُومَ يَوْمًا مَكَانَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺning huzurlarida edik, shu payt bir kishi sochini yulib, oʻziga voy-voy deb kelib qoldi. Rasululloh ﷺ unga: «Senga nima boʻldi?» dedilar. U: «Ramazonda ayolimga yaqinlik qildim», dedi. U zot: «Bir qul ozod qil», dedilar. U: «Topmayman», dedi. U zot: «Ikki oy ketma-ket roʻza tut», dedilar. U: «Qodir emasman», dedi. U zot: «Oltmish miskinni taomlantir», dedilar. U: «Topmayman», dedi. U dedi: Shunda Rasululloh ﷺga ichida oʻn besh soʼ xurmo bor bir savat keltirildi. U zot: «Buni ol va oʻzing tomondan oltmish miskinni taomlantir», dedilar. U: «Yo Rasululloh, uning ikki toshloq oraligʻida bizdan faqirroq oila yoʻq», dedi. U zot: «Uni oʻzing va ahling yenglar», dedilar. Yazid bizga aytib berdi: Hajjoj bizga Atodan, shuningdek Amr ibn Shuaybdan, u otasidan, u bobosidan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini xabar berdi va unga badanani ziyoda qildi. Amr oʻz hadisida: U zot unga oʻsha kun oʻrniga bir kun roʻza tutishni buyurdi, dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида эдик, шу пайт бир киши сочини юлиб, ўзига вой-вой деб келиб қолди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сенга нима бўлди?» дедилар. У: «Рамазонда аёлимга яқинлик қилдим», деди. У зот: «Бир қул озод қил», дедилар. У: «Топмайман», деди. У зот: «Икки ой кетма-кет рўза тут», дедилар. У: «Қодир эмасман», деди. У зот: «Олтмиш мискинни таомлантир», дедилар. У: «Топмайман», деди. У деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺга ичида ўн беш сў хурмо бор бир сават келтирилди. У зот: «Буни ол ва ўзинг томондан олтмиш мискинни таомлантир», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, унинг икки тошлоқ оралиғида биздан фақирроқ оила йўқ», деди. У зот: «Уни ўзинг ва аҳлинг енглар», дедилар. Язид бизга айтиб берди: Ҳажжож бизга Атодан, шунингдек Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини хабар берди ва унга баданани зиёда қилди. Амр ўз ҳадисида: У зот унга ўша кун ўрнига бир кун рўза тутишни буюрди, деди.
أَخْبَرَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي صَالِحٍ ذَكْوَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمِينُكَ عَلَى مَا يُصَدِّقُكَ بِهِ صَاحِبُكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qasaming sheriging seni tasdiqlaydigan narsa ustiga (boʻlmogʻi lozim)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қасаминг шеригинг сени тасдиқлайдиган нарса устига (бўлмоғи лозим)», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ وَهِشَامٌ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Quduq behuda (tovon yoʻq), kon behuda, hayvon behuda; rikoz (koʻmilgan xazina)da esa beshdan bir bordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қудуқ беҳуда (товон йўқ), кон беҳуда, ҳайвон беҳуда; рикоз (кўмилган хазина)да эса бешдан бир бордир», дедилар.
أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَآهُ يُقَبِّلُ حَسَنًا أَوْ حُسَيْنًا فَقَالَ لَهُ لَا تُقَبِّلْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ وُلِدَ لِي عَشَرَةٌ مَا قَبَّلْتُ أَحَدًا مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مَنْ لَا يَرْحَمُ لَا يُرْحَمُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uyayna ibn Hisn Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdi va u zotning Hasanni yoki Husaynni oʻpayotganlarini koʻrib, u zotga: «Uni oʻpmang, ey Allohning Rasuli! Mening oʻnta farzandim tugʻilgan, ulardan birortasini ham oʻpmaganman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim rahm qilmasa, unga ham rahm qilinmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уяйна ибн Ҳисн Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирди ва у зотнинг Ҳасанни ёки Ҳусайнни ўпаётганларини кўриб, у зотга: «Уни ўпманг, эй Аллоҳнинг Расули! Менинг ўнта фарзандим туғилган, улардан бирортасини ҳам ўпмаганман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким раҳм қилмаса, унга ҳам раҳм қилинмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَمَرَّ بِقَوْمٍ يَتَوَضَّئُونَ فَقَالَ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ فَإِنِّي سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U tahorat qilayotgan bir qavmning oldidan oʻtdi-da: «Tahoratni mukammal qilinglar; chunki men Abul-Qosim ﷺ ning: ‹Doʻzaxdan (boʻladigan azob) tovonlar uchun voy boʻlsin!› deyayotganlarini eshitganman», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У таҳорат қилаётган бир қавмнинг олдидан ўтди-да: «Таҳоратни мукаммал қилинглар; чунки мен Абул-Қосим ﷺ нинг: ‹Дўзахдан (бўладиган азоб) товонлар учун вой бўлсин!› деяётганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ أُمَّتِي الْقَرْنُ الَّذِي بُعِثْتُ فِيهِمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَقَالَ الثَّالِثَةَ أَمْ لَا ثُمَّ يَجِيءُ قَوْمٌ يُحِبُّونَ السَّمَانَةَ يَشْهَدُونَ قَبْلَ أَنْ يُسْتَشْهَدُوا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ummatimning eng yaxshisi men ular orasida joʻnatilgan avlod, soʻng ulardan keyingilar, soʻng ulardan keyingilardir.» — Alloh bilguvchiroq, u zot uchinchisini aytdilarmi yoki yoʻqmi — «Soʻng shunday qavm keladiki, ular semizlikni sevadilar, guvohlikka chaqirilishidan oldin guvohlik beradilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Умматимнинг энг яхшиси мен улар орасида жўнатилган авлод, сўнг улардан кейингилар, сўнг улардан кейингилардир.» — Аллоҳ билгувчироқ, у зот учинчисини айтдиларми ёки йўқми — «Сўнг шундай қавм келадики, улар семизликни севадилар, гувоҳликка чақирилишидан олдин гувоҳлик берадилар», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ وَجَدَ عَيْنَ مَالِهِ عِنْدَ رَجُلٍ قَدْ أَفْلَسَ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِمَّنْ سِوَاهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U: Rasululloh ﷺ: «Kimki oʻz molini sinib qolgan bir kishining huzurida aynan oʻzicha topsa, u boshqalardan koʻra unga haqliroqdir», dedilar, dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки ўз молини синиб қолган бир кишининг ҳузурида айнан ўзича топса, у бошқалардан кўра унга ҳақлироқдир», дедилар, деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ زَكَرِيَّا عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَتْ الدَّابَّةُ مَرْهُونَةً فَعَلَى الْمُرْتَهِنِ عَلَفُهَا وَلَبَنُ الدَّرِّ يُشْرَبُ وَعَلَى الَّذِي يَشْرَبُهُ نَفَقَتُهُ وَيَرْكَبُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hayvon garovga qoʻyilgan boʻlsa, uni yemlash garov oluvchining zimmasidadir. Sut beradiganning suti ichiladi; uni ichadigan kishining zimmasida esa uning nafaqasi boʻladi va u minadi ham», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайвон гаровга қўйилган бўлса, уни емлаш гаров олувчининг зиммасидадир. Сут берадиганнинг сути ичилади; уни ичадиган кишининг зиммасида эса унинг нафақаси бўлади ва у минади ҳам», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ يُوسُفَ أَوْ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اخْتَلَفُوا فِي الطَّرِيقِ رُفِعَ مِنْ بَيْنِهِمْ سَبْعَةُ أَذْرُعٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Yoʻl haqida ixtilof qilsalar, ularning orasidan yetti tirsak (yoʻl) qoldiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Йўл ҳақида ихтилоф қилсалар, уларнинг орасидан етти тирсак (йўл) қолдирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْجُهَيْمِ الْوَاسِطِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْرُؤُ الْقَيْسِ صَاحِبُ لِوَاءِ الشُّعَرَاءِ إِلَى النَّارِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Imruul-Qays — shoirlarning bayrogʻi sohibi, doʻzaxga (eltuvchidir)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Имруул-Қайс — шоирларнинг байроғи соҳиби, дўзахга (элтувчидир)», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ جَبْرِ بْنِ عَبِيدَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَوَعَدَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ الْهِنْدِ فَإِنْ اسْتُشْهِدْتُ كُنْتُ مِنْ خَيْرِ الشُّهَدَاءِ وَإِنْ رَجَعْتُ فَأَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ الْمُحَرَّرُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga Hind gʻazotini vaʼda qildilar. Agar men shahid boʻlsam, shahidlarning eng yaxshilaridan boʻlaman; agar qaytsam, men — ozod qilingan Abu Hurayraman.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга Ҳинд ғазотини ваъда қилдилар. Агар мен шаҳид бўлсам, шаҳидларнинг энг яхшиларидан бўламан; агар қайтсам, мен — озод қилинган Абу Ҳурайраман.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ الْمَكْتُوبَةُ إِلَى الصَّلَاةِ الَّتِي بَعْدَهَا كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا قَالَ وَالْجُمُعَةُ إِلَى الْجُمُعَةِ وَالشَّهْرُ إِلَى الشَّهْرِ يَعْنِي رَمَضَانَ إِلَى رَمَضَانَ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا قَالَ ثُمَّ قَالَ بَعْدَ ذَلِكَ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ قَالَ فَعَرَفْتُ أَنَّ ذَلِكَ الْأَمْرَ حَدَثَ إِلَّا مِنْ الْإِشْرَاكِ بِاللَّهِ وَنَكْثِ الصَّفْقَةِ وَتَرْكِ السُّنَّةِقَالَ أَمَّا نَكْثُ الصَّفْقَةِ أَنْ تُبَايِعَ رَجُلًا ثُمَّ تُخَالِفَ إِلَيْهِ تُقَاتِلُهُ بِسَيْفِكَ وَأَمَّا تَرْكُ السُّنَّةِ فَالْخُرُوجُ مِنْ الْجَمَاعَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farz namoz undan keyingi namozgacha, juma jumagacha, oy oygacha — yaʼni Ramazon Ramazongacha — ular orasidagi (gunohlar)ga kafforatdir», dedilar. Soʻng u zot bundan keyin: «Uch narsadan boshqasi», dedilar. Men bu ishning (keyin) sodir boʻlganini bildim: Allohga shirk keltirish, bayʼatni buzish va sunnatni tark etishdan boshqasi. U aytdi: Bayʼatni buzish — bir kishiga bayʼat berib, soʻng unga qarshi chiqib, qiliching bilan u bilan urushishingdir. Sunnatni tark etish esa — jamoatdan chiqishdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарз намоз ундан кейинги намозгача, жума жумагача, ой ойгача — яъни Рамазон Рамазонгача — улар орасидаги (гуноҳлар)га каффоратдир», дедилар. Сўнг у зот бундан кейин: «Уч нарсадан бошқаси», дедилар. Мен бу ишнинг (кейин) содир бўлганини билдим: Аллоҳга ширк келтириш, байъатни бузиш ва суннатни тарк этишдан бошқаси. У айтди: Байъатни бузиш — бир кишига байъат бериб, сўнг унга қарши чиқиб, қиличинг билан у билан урушишингдир. Суннатни тарк этиш эса — жамоатдан чиқишдир.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شِدَّةُ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Issiqning qattiqligi jahannamning qaynashidandir; bas, namozni salqinga qoldiringlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Иссиқнинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қайнашидандир; бас, намозни салқинга қолдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبِكْرُ تُسْتَأْمَرُ وَالثَّيِّبُ تُشَاوَرُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْبِكْرَ تَسْتَحِي قَالَ سُكُوتُهَا رِضَاهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bokira qizdan izn soʻraladi, tul ayol bilan esa maslahatlashiladi», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, bokira qiz uyaladi-ku», deyildi. U zot: «Uning sukuti — uning roziligidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бокира қиздан изн сўралади, тул аёл билан эса маслаҳатлашилади», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, бокира қиз уялади-ку», дейилди. У зот: «Унинг сукути — унинг розилигидир», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُصُّوا الشَّوَارِبَ وَأَعْفُوا اللِّحَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻylovlarni qirqinglar, soqollarni qoʻyib yuboringlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўйловларни қирқинглар, соқолларни қўйиб юборинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَعْنِيعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَا قَالَ أَنَّهُ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ عَلَى خَالَتِهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot ayolni ammasi yoki xolasi ustiga nikohlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот аёлни аммаси ёки холаси устига никоҳлашдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَيَّامُ طُعْمٍ وَذِكْرِ اللَّهِ قَالَ مَرَّةً أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tashriq kunlari — yeyish va Allohni zikr qilish kunlaridir», dedilar. Bir safar esa: «Yeyish va ichish kunlaridir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ташриқ кунлари — ейиш ва Аллоҳни зикр қилиш кунларидир», дедилар. Бир сафар эса: «Ейиш ва ичиш кунларидир», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ إِنْ لَمْ أَكُنْ سَمِعْتُهُ مِنْهُ يَعْنِي الزُّهْرِيَّ فَحَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا عَتِيرَةَ فِي الْإِسْلَامِ وَلَا فَرَعَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda atira ham yoʻq, faraʼ ham yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда атира ҳам йўқ, фараъ ҳам йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَجَّ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki haj qilib, (haj asnosida) jinsiy yaqinlik qilmasa va fisq qilmasa, onasi uni tugʻgan kundagi holatidek boʻlib qaytadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки ҳаж қилиб, (ҳаж асносида) жинсий яқинлик қилмаса ва фисқ қилмаса, онаси уни туғган кундаги ҳолатидек бўлиб қайтади», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَطُوفُ اللَّيْلَةَ عَلَى مِائَةِ امْرَأَةٍ تَلِدُ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ غُلَامًا يُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَمْ يَسْتَثْنِ فَمَا وَلَدَتْ إِلَّا وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ بِشِقِّ إِنْسَانٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ اسْتَثْنَى لَوُلِدَ لَهُ مِائَةُ غُلَامٍ كُلُّهُمْ يُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sulaymon ibn Dovud: «Bu kecha yuzta ayolimni aylanaman; ularning har biri Alloh yoʻlida jang qiladigan oʻgʻil tugʻadi», dedi va istisno qilmadi (inshaalloh demadi). Bas, ulardan faqat bittasi chala odam tugʻdi. Rasululloh ﷺ: «Agar u istisno qilganida, unga hammasi Alloh yoʻlida jang qiladigan yuzta oʻgʻil tugʻilgan boʻlar edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сулаймон ибн Довуд: «Бу кеча юзта аёлимни айланаман; уларнинг ҳар бири Аллоҳ йўлида жанг қиладиган ўғил туғади», деди ва истисно қилмади (иншааллоҳ демади). Бас, улардан фақат биттаси чала одам туғди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у истисно қилганида, унга ҳаммаси Аллоҳ йўлида жанг қиладиган юзта ўғил туғилган бўлар эди», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَوْصَانِي خَلِيلِي بِثَلَاثٍ قَالَ هُشَيْمٌ فَلَا أَدَعُهُنَّ حَتَّى أَمُوتَ بِالْوِتْرِ قَبْلَ النَّوْمِ وَصِيَامِ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Doʻstim ﷺ menga uch narsani vasiyat qildilar — Hushaym aytdi: men ularni oʻlgunimcha tark etmayman — uxlashdan oldin vitr oʻqish, har oyda uch kun roʻza tutish va juma kuni gʻusl qilish.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Дўстим ﷺ менга уч нарсани васият қилдилар — Ҳушайм айтди: мен уларни ўлгунимча тарк этмайман — ухлашдан олдин витр ўқиш, ҳар ойда уч кун рўза тутиш ва жума куни ғусл қилиш.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ مِنْ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمُ الْأَظْفَارِ وَنَتْفُ الْإِبْطِ وَالِاسْتِحْدَادُ وَالْخِتَانُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beshta narsa fitratdandir: moʻylovni qirqish, tirnoqlarni olish, qoʻltiq tukini yulish, qovni olish va xatna qilish», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бешта нарса фитратдандир: мўйловни қирқиш, тирноқларни олиш, қўлтиқ тукини юлиш, қовни олиш ва хатна қилиш», — дедилар.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُفَضَّلٍ عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ دَاءً وَفِي الْآخَرِ شِفَاءً وَإِنَّهُ يَتَّقِي بِجَنَاحِهِ الَّذِي فِيهِ الدَّاءُ فَلْيَغْمِسْهُ كُلَّهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringizning idishingizga pashsha tushib qolsa, uning bir qanotida dard (kasallik), boshqasida shifo bordir. U dard boʻlgan qanoti bilan (oʻzini) himoya qiladi. Shuning uchun uni butunlay botirsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингизнинг идишингизга пашша тушиб қолса, унинг бир қанотида дард (касаллик), бошқасида шифо бордир. У дард бўлган қаноти билан (ўзини) ҳимоя қилади. Шунинг учун уни бутунлай ботирсин».
حَدَّثَنَا بِشْرٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا انْتَهَى أَحَدُكُمْ إِلَى الْمَجْلِسِ فَلْيُسَلِّمْ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَقُومَ فَلْيُسَلِّمْ فَلَيْسَ الْأَوَّلُ بِأَحَقَّ مِنْ الْآخِرِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz majlisga yetib kelganida salom bersin, oʻrnidan turmoqchi boʻlganida ham salom bersin. Birinchisi oxirgisidan koʻra haqliroq emas», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз мажлисга етиб келганида салом берсин, ўрнидан турмоқчи бўлганида ҳам салом берсин. Биринчиси охиргисидан кўра ҳақлироқ эмас», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدَهُ إِلَّا أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzand otasining haqqini ado eta olmaydi, faqat uni qul holida topib, sotib olib, ozod qilsagina (ado etgan boʻladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзанд отасининг ҳаққини адо эта олмайди, фақат уни қул ҳолида топиб, сотиб олиб, озод қилсагина (адо этган бўлади)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ فَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Imom ergashish uchungina (tayinlangan)dir. Bas, qachon u takbir aytsa, sizlar ham takbir aytinglar; ruku qilsa, ruku qilinglar; ‹Samiʼallohu liman hamidah› desa, sizlar ‹Robbano lakal hamd› denglar; oʻtirib namoz oʻqisa, sizlar ham hammangiz oʻtirib oʻqinglar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Имом эргашиш учунгина (тайинланган)дир. Бас, қачон у такбир айтса, сизлар ҳам такбир айтинглар; руку қилса, руку қилинглар; ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деса, сизлар ‹Роббано лакал ҳамд› денглар; ўтириб намоз ўқиса, сизлар ҳам ҳаммангиз ўтириб ўқинглар».
حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جُعِلَ قَاضِيًا بَيْنَ النَّاسِ فَقَدْ ذُبِحَ بِغَيْرِ سِكِّينٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlar orasida qozi qilib tayinlansa, u pichoqsiz soʻyilibdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамлар орасида қози қилиб тайинланса, у пичоқсиз сўйилибди», дедилар.