Abu Ma'mar

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، وَأَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ تَرَكْنَا هَذَا الْبَابَ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَافِعٌ فَلَمْ يَدْخُلْ مِنْهُ ابْنُ عُمَرَ حَتَّى مَاتَ ‏.‏ وَقَالَ غَيْرُ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَ عُمَرُ وَهُوَ أَصَحُّ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar va Abu Maʼmar bizga hadis aytib, Abdulvoris bizga hadis aytib, Ayyub bizga hadis aytib, u Nofeʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Koshki, bu eshikni ayollar uchun qoldirsak (yaxshi boʻlardi)›, dedilar» dedi. Nofeʼ aytdi: «Shundan soʻng Ibn Umar vafotigacha undan kirmadi». Abdulvorisdan boshqasi esa: «Buni Umar aytgan», dedi va bu ishonchliroqdir.Абдуллоҳ ибн Умар ва Абу Маъмар бизга ҳадис айтиб, Абдулворис бизга ҳадис айтиб, Айюб бизга ҳадис айтиб, у Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Кошки, бу эшикни аёллар учун қолдирсак (яхши бўларди)›, дедилар» деди. Нофеъ айтди: «Шундан сўнг Ибн Умар вафотигача ундан кирмади». Абдулворисдан бошқаси эса: «Буни Умар айтган», деди ва бу ишончлироқдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَبُو مَعْمَرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ شُجَاعٍ، عَنْ خُصَيْفٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، وَمُجَاهِدٍ، وَعَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْحَائِضُ وَالنُّفَسَاءُ إِذَا أَتَتَا عَلَى الْوَقْتِ تَغْتَسِلاَنِ وَتُحْرِمَانِ وَتَقْضِيَانِ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو مَعْمَرٍ فِي حَدِيثِهِ حَتَّى تَطْهُرَ وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنُ عِيسَى عِكْرِمَةَ وَمُجَاهِدًا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَقُلِ ابْنُ عِيسَى ‏"‏ كُلَّهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ الْمَنَاسِكَ إِلاَّ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ dedilar: «Hayzli va nifosli ayollar miqotga yetib kelganlarida gʻusl qiladilar, ehrom bogʻlaydilar va Baytni tavof qilishdan boshqa barcha haj amallarini bajaradilar». Abu Maʼmar oʻz hadisida: «toki poklanmagunlaricha», dedi. Ibn Iso esa Ikrima va Mujohidni zikr qilmadi, u: «Atodan, u Ibn Abbosdan», dedi va Ibn Iso «barchasini» soʻzini aytmasdan: «Baytni tavof qilishdan boshqa haj amallarini», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ дедилар: «Ҳайзли ва нифосли аёллар миқотга етиб келганларида ғусл қиладилар, эҳром боғлайдилар ва Байтни тавоф қилишдан бошқа барча ҳаж амалларини бажарадилар». Абу Маъмар ўз ҳадисида: «токи покланмагунларича», деди. Ибн Исо эса Икрима ва Мужоҳидни зикр қилмади, у: «Атодан, у Ибн Аббосдан», деди ва Ибн Исо «барчасини» сўзини айтмасдан: «Байтни тавоф қилишдан бошқа ҳаж амалларини», деди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو مَعْمَرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ حَبِيبٍ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَنْكِحُ الزَّانِي الْمَجْلُودُ إِلاَّ مِثْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنِي حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Zino qilib, (had) kaltagini yegan erkak faqat oʻziga oʻxshashga uylanadi», dedilar. Abu Maʼmar aytadi: Bizga Habib al-Muallim Amr ibn Shuaybdan rivoyat qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зино қилиб, (ҳад) калтагини еган эркак фақат ўзига ўхшашга уйланади», дедилар. Абу Маъмар айтади: Бизга Ҳабиб ал-Муаллим Амр ибн Шуайбдан ривоят қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ جُنْدُبِ بْنِ مَكِيثٍ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ اللَّهِ بْنَ غَالِبٍ اللَّيْثِيَّ فِي سَرِيَّةٍ وَكُنْتُ فِيهِمْ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَشُنُّوا الْغَارَةَ عَلَى بَنِي الْمُلَوِّحِ بِالْكَدِيدِ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْكَدِيدِ لَقِينَا الْحَارِثَ بْنَ الْبَرْصَاءِ اللَّيْثِيَّ فَأَخَذْنَاهُ فَقَالَ إِنَّمَا جِئْتُ أُرِيدُ الإِسْلاَمَ وَإِنَّمَا خَرَجْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا إِنْ تَكُنْ مُسْلِمًا لَمْ يَضُرَّكَ رِبَاطُنَا يَوْمًا وَلَيْلَةً وَإِنْ تَكُنْ غَيْرَ ذَلِكَ نَسْتَوْثِقْ مِنْكَ فَشَدَدْنَاهُ وِثَاقًا ‏.‏

Abdulloh ibn Amr ibn Abulhajjoj Abu Maʼmar bizga aytib berdi: Abdulvoris bizga aytib berdi: Muhammad ibn Ishoq bizga aytib berdi: Yaʼqub ibn Utbadan, u Muslim ibn Abdullohdan, u Jundub ibn Makisdan rivoyat qildi. (Jundub roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Gʻolib al-Laysiyni bir sariya (qoʻshin) bilan joʻnatdilar, men ham ular ichida edim. U zot ularga al-Kadid (degan joy)da Banul-Mulavvih (qabilasi)ga har tomondan birdan hujum qilishni buyurdilar. Biz (yoʻlga) chiqdik, nihoyat al-Kadidga yetganimizda al-Horis ibn al-Barsoʼ al-Laysiyga duch keldik va uni ushlab oldik. U: «Men faqat islomni xohlab keldim va Rasululloh ﷺning huzurlariga chiqqan edim», dedi. Biz: «Agar musulmon boʻlsang, bir kun-bir kecha bogʻlab qoʻyishimiz senga zarar qilmaydi; agar undan boshqa boʻlsang, sendan ehtiyot boʻlamiz», dedik. Soʻng uni mahkam bogʻlab qoʻydik.Абдуллоҳ ибн Амр ибн Абулҳажжож Абу Маъмар бизга айтиб берди: Абдулворис бизга айтиб берди: Муҳаммад ибн Ишоқ бизга айтиб берди: Яъқуб ибн Утбадан, у Муслим ибн Абдуллоҳдан, у Жундуб ибн Макисдан ривоят қилди. (Жундуб розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Ғолиб ал-Лайсийни бир сария (қўшин) билан жўнатдилар, мен ҳам улар ичида эдим. У зот уларга ал-Кадид (деган жой)да Банул-Мулаввиҳ (қабиласи)га ҳар томондан бирдан ҳужум қилишни буюрдилар. Биз (йўлга) чиқдик, ниҳоят ал-Кадидга етганимизда ал-Ҳорис ибн ал-Барсў ал-Лайсийга дуч келдик ва уни ушлаб олдик. У: «Мен фақат исломни хоҳлаб келдим ва Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига чиққан эдим», деди. Биз: «Агар мусулмон бўлсанг, бир кун-бир кеча боғлаб қўйишимиз сенга зарар қилмайди; агар ундан бошқа бўлсанг, сендан эҳтиёт бўламиз», дедик. Сўнг уни маҳкам боғлаб қўйдик.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ الْمِنْقَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّهُ قَرَأَ ‏{‏ هَيْتَ لَكَ ‏}‏ فَقَالَ شَقِيقٌ إِنَّا نَقْرَؤُهَا ‏{‏ هِئْتُ لَكَ ‏}‏ يَعْنِي فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَقْرَؤُهَا كَمَا عُلِّمْتُ أَحَبُّ إِلَىَّ ‏.‏

Abu Maʼmar Abdulloh ibn Amr ibn Abu al-Hajjoj al-Minqariy bizga hadis aytib, Abdulvoris bizga aytib, Shaybon bizga Aʼmashdan, u Shaqiqdan, u Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildiki, u {hayta lak} (qani, bu yoqqa kel) deb oʻqigan edi. Shunda Shaqiq: «Biz uni {hiʼtu lak} deb oʻqiymiz», dedi. Bunga javoban Ibn Masʼud (roziyallohu anhu): «Men uni qanday oʻrgatilgan boʻlsa, shunday oʻqishim oʻzimga koʻra suyukliroqdir», dedi.Абу Маъмар Абдуллоҳ ибн Амр ибн Абу ал-Ҳажжож ал-Минқарий бизга ҳадис айтиб, Абдулворис бизга айтиб, Шайбон бизга Аъмашдан, у Шақиқдан, у Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у {ҳайта лак} (қани, бу ёққа кел) деб ўқиган эди. Шунда Шақиқ: «Биз уни {ҳиъту лак} деб ўқиймиз», деди. Бунга жавобан Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу): «Мен уни қандай ўргатилган бўлса, шундай ўқишим ўзимга кўра суюклироқдир», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانَ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَنْزِلُ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي بِغَائِطٍ يُسَمُّونَهُ الْبَصْرَةَ عِنْدَ نَهْرٍ يُقَالُ لَهُ دِجْلَةُ يَكُونُ عَلَيْهِ جِسْرٌ يَكْثُرُ أَهْلُهَا وَتَكُونُ مِنْ أَمْصَارِ الْمُهَاجِرِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ يَحْيَى قَالَ أَبُو مَعْمَرٍ ‏"‏ وَتَكُونُ مِنْ أَمْصَارِ الْمُسْلِمِينَ فَإِذَا كَانَ فِي آخِرِ الزَّمَانِ جَاءَ بَنُو قَنْطُورَاءَ عِرَاضُ الْوُجُوهِ صِغَارُ الأَعْيُنِ حَتَّى يَنْزِلُوا عَلَى شَطِّ النَّهْرِ فَيَتَفَرَّقُ أَهْلُهَا ثَلاَثَ فِرَقٍ فِرْقَةٌ يَأْخُذُونَ أَذْنَابَ الْبَقَرِ وَالْبَرِّيَّةِ وَهَلَكُوا وَفِرْقَةٌ يَأْخُذُونَ لأَنْفُسِهِمْ وَكَفَرُوا وَفِرْقَةٌ يَجْعَلُونَ ذَرَارِيَّهُمْ خَلْفَ ظُهُورِهِمْ وَيُقَاتِلُونَهُمْ وَهُمُ الشُّهَدَاءُ ‏"‏ ‏.‏

Muhammad ibn Yahyo ibn Foris bizga aytib berdi: Abdussamad ibn Abdulvoris bizga aytib berdi: Otam menga aytib berdi: Said ibn Jumhon bizga aytib berdi: Muslim ibn Abu Bakra bizga aytib berdi: Otamning rivoyat qilayotganini eshitdim, Rasululloh ﷺ dedilar: «Ummatimdan baʼzi odamlar pastlik bir joyga tushadilar, uni Basra deb ataydilar, Dajla deb nomlanadigan daryoning yonida boʻladi, uning ustida koʻprik boʻladi, aholisi koʻp boʻladi va u muhojirlar shaharlaridan biri boʻladi». Ibn Yahyo aytdi: Abu Maʼmar: «U musulmonlar shaharlaridan biri boʻladi» dedi va dedi: «Oxir zamon kelganda, yuzlari keng, koʻzlari kichik boʻlgan Qanturoʼ avlodi keladi, hatto daryo boʻyiga tushadilar. Shunda uning aholisi uch firqaga boʻlinadi: bir firqa sigirlar va biyobon hayvonlarining dumlaridan ushlab (qishloqqa qochib) ketadi va halok boʻladi; bir firqa oʻzlari uchun (omon qolishni) afzal koʻradi va kufr keltiradi; bir firqa esa bola-chaqasini orqalariga qoʻyib (himoyalanib), ular bilan jang qiladi — ana shular shahidlardir».Муҳаммад ибн Яҳё ибн Форис бизга айтиб берди: Абдуссамад ибн Абдулворис бизга айтиб берди: Отам менга айтиб берди: Саид ибн Жумҳон бизга айтиб берди: Муслим ибн Абу Бакра бизга айтиб берди: Отамнинг ривоят қилаётганини эшитдим, Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Умматимдан баъзи одамлар пастлик бир жойга тушадилар, уни Басра деб атайдилар, Дажла деб номланадиган дарёнинг ёнида бўлади, унинг устида кўприк бўлади, аҳолиси кўп бўлади ва у муҳожирлар шаҳарларидан бири бўлади». Ибн Яҳё айтди: Абу Маъмар: «У мусулмонлар шаҳарларидан бири бўлади» деди ва деди: «Охир замон келганда, юзлари кенг, кўзлари кичик бўлган Қантурў авлоди келади, ҳатто дарё бўйига тушадилар. Шунда унинг аҳолиси уч фирқага бўлинади: бир фирқа сигирлар ва биёбон ҳайвонларининг думларидан ушлаб (қишлоққа қочиб) кетади ва ҳалок бўлади; бир фирқа ўзлари учун (омон қолишни) афзал кўради ва куфр келтиради; бир фирқа эса бола-чақасини орқаларига қўйиб (ҳимояланиб), улар билан жанг қилади — ана шулар шаҳидлардир».