قَالَ وَحَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ، وَابْنُ، أَبْجَرَ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ، يُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ سُفْيَانُ رَفَعَهُ أَحَدُهُمَا - أُرَاهُ ابْنَ أَبْجَرَ - قَالَ " سَأَلَ مُوسَى رَبَّهُ مَا أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً قَالَ هُوَ رَجُلٌ يَجِيءُ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ . فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ كَيْفَ وَقَدْ نَزَلَ النَّاسُ مَنَازِلَهُمْ وَأَخَذُوا أَخَذَاتِهِمْ فَيُقَالُ لَهُ أَتَرْضَى أَنْ يَكُونَ لَكَ مِثْلُ مُلْكِ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ . فَيَقُولُ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ . فَقَالَ فِي الْخَامِسَةِ رَضِيتُ رَبِّ . فَيَقُولُ هَذَا لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ وَلَكَ مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ . فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ . قَالَ رَبِّ فَأَعْلاَهُمْ مَنْزِلَةً قَالَ أُولَئِكَ الَّذِينَ أَرَدْتُ غَرَسْتُ كَرَامَتَهُمْ بِيَدِي وَخَتَمْتُ عَلَيْهَا فَلَمْ تَرَ عَيْنٌ وَلَمْ تَسْمَعْ أُذُنٌ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ " . قَالَ وَمِصْدَاقُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { فَلاَ تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ} الآيَةَ .
al-Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Muso Rabbisidan: ‹Jannat ahlining martabasi eng past (quyi)si kim?› deb soʻradi. (Alloh): ‹U — jannat ahli jannatga kiritilganidan keyin keladigan bir kishidir. Shunda unga: «Jannatga kir» deyiladi. U: «Ey Rabbim, qanday (kiray) — odamlar oʻz manzillariga joylashib, oʻz ulushlarini olib boʻlibdilar-ku?» deydi. Shunda unga: «Senga dunyo podshohlaridan bir podshohning mulki kabi (mulk) boʻlishiga rozimisan?» deyiladi. U: «Rozi boʻldim, ey Rabbim» deydi. (Alloh): «Senga shu, va uning oʻxshashi, va uning oʻxshashi, va uning oʻxshashi, va uning oʻxshashi (boʻlsin)» deydi. U beshinchisida: «Rozi boʻldim, ey Rabbim» deydi. Shunda (Alloh): «Bu senga, va uning oʻn baravari (boʻlsin); hamda nafsing istagan va koʻzing lazzatlangan (har) narsa senga (boʻlsin)» deydi. U: «Rozi boʻldim, ey Rabbim» deydi›, dedi. (Muso): ‹Ey Rabbim, ularning martabasi eng yuqorisi-chi?› dedi. (Alloh): ‹Mana oʻshalar — Men (Oʻzim) iroda qilgan (zotlar)dirki, ularning karomatini (sharafini) Oʻz qoʻlim bilan ekdim va uning ustiga muhr bosdim. Bas, (ularga shunday neʼmat tayyorlanganki,) uni na bir koʻz koʻrgan, na bir quloq eshitgan va na bir inson qalbiga kelgan›, dedi», dedi. (Roviy) dedi: Va uning tasdigʻi Alloh azza va jallaning kitobida(dir): {Bas, ular qilayotgan (yaxshi) amallariga mukofot sifatida ular uchun yashirib qoʻyilgan koʻz quvvatlarini (quvonchlarini) hech bir jon bilmas} — oyat.ал-Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мусо Раббисидан: ‹Жаннат аҳлининг мартабаси энг паст (қуйи)си ким?› деб сўради. (Аллоҳ): ‹У — жаннат аҳли жаннатга киритилганидан кейин келадиган бир кишидир. Шунда унга: «Жаннатга кир» дейилади. У: «Эй Раббим, қандай (кирай) — одамлар ўз манзилларига жойлашиб, ўз улушларини олиб бўлибдилар-ку?» дейди. Шунда унга: «Сенга дунё подшоҳларидан бир подшоҳнинг мулки каби (мулк) бўлишига розимисан?» дейилади. У: «Рози бўлдим, эй Раббим» дейди. (Аллоҳ): «Сенга шу, ва унинг ўхшаши, ва унинг ўхшаши, ва унинг ўхшаши, ва унинг ўхшаши (бўлсин)» дейди. У бешинчисида: «Рози бўлдим, эй Раббим» дейди. Шунда (Аллоҳ): «Бу сенга, ва унинг ўн баравари (бўлсин); ҳамда нафсинг истаган ва кўзинг лаззатланган (ҳар) нарса сенга (бўлсин)» дейди. У: «Рози бўлдим, эй Раббим» дейди›, деди. (Мусо): ‹Эй Раббим, уларнинг мартабаси энг юқориси-чи?› деди. (Аллоҳ): ‹Мана ўшалар — Мен (Ўзим) ирода қилган (зотлар)дирки, уларнинг кароматини (шарафини) Ўз қўлим билан экдим ва унинг устига муҳр босдим. Бас, (уларга шундай неъмат тайёрланганки,) уни на бир кўз кўрган, на бир қулоқ эшитган ва на бир инсон қалбига келган›, деди», деди. (Ровий) деди: Ва унинг тасдиғи Аллоҳ азза ва жалланинг китобида(дир): {Бас, улар қилаётган (яхши) амалларига мукофот сифатида улар учун яшириб қўйилган кўз қувватларини (қувончларини) ҳеч бир жон билмас} — оят.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ بَيْنَا أَنَا مَعَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ نَزَلَ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنْ إِدَاوَةٍ كَانَتْ مَعِي فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ .
Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha men Rasululloh ﷺ bilan birga edim. Shunda U Zot (ulovdan) tushib, hojatlarini ado etdilar; soʻng keldilar, men esa oʻzim bilan (boʻlgan) bir idishdan Unga (suv) quydim. Bas, U Zot tahorat qilib, mahsilariga mash tortdilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдим. Шунда У Зот (уловдан) тушиб, ҳожатларини адо этдилар; сўнг келдилар, мен эса ўзим билан (бўлган) бир идишдан Унга (сув) қуйдим. Бас, У Зот таҳорат қилиб, маҳсиларига маш тортдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَقَالَ " يَا مُغِيرَةُ خُذِ الإِدَاوَةَ " . فَأَخَذْتُهَا ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَهُ مِنْ كُمِّهَا فَضَاقَتْ عَلَيْهِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ أَسْفَلِهَا فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى .
Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan bir safarda edim. Shunda U Zot: «Ey Mugʻiyra, idishni (suvni) ol», dedilar. Bas, men uni oldim-da, U Zot bilan (birga) chiqdim. Soʻng Rasululloh ﷺ — toki mendan (koʻzdan) gʻoyib boʻlguncha — yurdilar-da, hojatlarini ado etdilar; soʻng keldilar — Uning ustida ikki yengi tor Shomlik jubba bor edi —. Bas, U Zot qoʻlini uning yengidan chiqarmoqchi boʻldilar, ammo u (yeng) Unga tor keldi; shunda qoʻlini uning ostidan chiqardilar. Men Unga (suv) quydim; bas, U Zot namoz uchun (qiladigan) tahoratlaridek tahorat qildilar; soʻng mahsilariga mash tortdilar; soʻng namoz oʻqidilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан бир сафарда эдим. Шунда У Зот: «Эй Муғийра, идишни (сувни) ол», дедилар. Бас, мен уни олдим-да, У Зот билан (бирга) чиқдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ — токи мендан (кўздан) ғойиб бўлгунча — юрдилар-да, ҳожатларини адо этдилар; сўнг келдилар — Унинг устида икки енги тор Шомлик жубба бор эди —. Бас, У Зот қўлини унинг енгидан чиқармоқчи бўлдилар, аммо у (енг) Унга тор келди; шунда қўлини унинг остидан чиқардилар. Мен Унга (сув) қуйдим; бас, У Зот намоз учун (қиладиган) таҳоратларидек таҳорат қилдилар; сўнг маҳсиларига маш тортдилар; сўнг намоз ўқидилар.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عِيسَى، - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِالإِدَاوَةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتِ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا .
Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz hojatlarini ado etish uchun (chetga) chiqdilar. Qachonki qaytdilar, men Unga idish (suv) bilan peshvoz chiqdim; bas, Unga (suv) quydim. Bas, U Zot ikki qoʻlini yuvdilar, soʻng yuzini yuvdilar; soʻng ikki bilaklarini yuvmoqchi boʻldilar, ammo jubba tor keldi; shunda ularni jubbaning ostidan chiqardilar-da, ularni yuvdilar; va boshiga mash tortdilar; va mahsilariga mash tortdilar; soʻng bizga imomlik qilib namoz oʻqidilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз ҳожатларини адо этиш учун (четга) чиқдилар. Қачонки қайтдилар, мен Унга идиш (сув) билан пешвоз чиқдим; бас, Унга (сув) қуйдим. Бас, У Зот икки қўлини ювдилар, сўнг юзини ювдилар; сўнг икки билакларини ювмоқчи бўлдилар, аммо жубба тор келди; шунда уларни жуббанинг остидан чиқардилар-да, уларни ювдилар; ва бошига маш тортдилар; ва маҳсиларига маш тортдилар; сўнг бизга имомлик қилиб намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ الْخُزَاعِيِّ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ ضَرَبَتِ امْرَأَةٌ ضَرَّتَهَا بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ وَهِيَ حُبْلَى فَقَتَلَتْهَا - قَالَ - وَإِحْدَاهُمَا لِحْيَانِيَّةٌ - قَالَ - فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دِيَةَ الْمَقْتُولَةِ عَلَى عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ وَغُرَّةً لِمَا فِي بَطْنِهَا . فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ أَنَغْرَمُ دِيَةَ مَنْ لاَ أَكَلَ وَلاَ شَرِبَ وَلاَ اسْتَهَلَّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَسَجْعٌ كَسَجْعِ الأَعْرَابِ " . قَالَ وَجَعَلَ عَلَيْهِمُ الدِّيَةَ .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol oʻzining kundoshini chodir ustuni bilan urdi, holbuki (kundoshi) homilador edi, va uni oʻldirib qoʻydi. — (Roviy) dedi: — Ulardan biri Lihyon (qabilasi)dan edi. — (Roviy) dedi: — Shunda Rasululloh ﷺ oʻldirilgan ayolning diyatini qotil ayolning asaba (otatomondan qarindosh)lari zimmasiga, qornidagi (homila) uchun esa bir gʻurra (qul yoki choʻri berilishini) belgilab berdilar. Qotil ayolning asabasidan boʻlgan bir kishi: «Na yegan, na ichgan va na qichqirgan kishining diyatini biz toʻlaymizmi? Bunaqasi behuda (qonsiz) ketadi-ku», dedi. Rasululloh ﷺ: «Aʼrobiylar (badaviylar)ning sajesiga oʻxshagan saje (qofiyali soʻz)mi bu?» — dedilar. (Roviy) dedi: Va u zot ularga diyatni (toʻlashni) yukladilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл ўзининг кундошини чодир устуни билан урди, ҳолбуки (кундоши) ҳомиладор эди, ва уни ўлдириб қўйди. — (Ровий) деди: — Улардан бири Лиҳён (қабиласи)дан эди. — (Ровий) деди: — Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўлдирилган аёлнинг диятини қотил аёлнинг асаба (отатомондан қариндош)лари зиммасига, қорнидаги (ҳомила) учун эса бир ғурра (қул ёки чўри берилишини) белгилаб бердилар. Қотил аёлнинг асабасидан бўлган бир киши: «На еган, на ичган ва на қичқирган кишининг диятини биз тўлаймизми? Бунақаси беҳуда (қонсиз) кетади-ку», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аъробийлар (бадавийлар)нинг сажесига ўхшаган саже (қофияли сўз)ми бу?» — дедилар. (Ровий) деди: Ва у зот уларга диятни (тўлашни) юкладилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، . أَنَّ امْرَأَةً، قَتَلَتْ ضَرَّتَهَا بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ فَأُتِيَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى عَلَى عَاقِلَتِهَا بِالدِّيَةِ وَكَانَتْ حَامِلاً فَقَضَى فِي الْجَنِينِ بِغُرَّةٍ . فَقَالَ بَعْضُ عَصَبَتِهَا أَنَدِي مَنْ لاَ طَعِمَ وَلاَ شَرِبَ وَلاَ صَاحَ فَاسْتَهَلَّ وَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ قَالَ فَقَالَ " سَجْعٌ كَسَجْعِ الأَعْرَابِ " .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol oʻzining kundoshini chodir ustuni bilan oʻldirdi. Shunda bu haqda Rasululloh ﷺ huzuriga (masala) keltirildi. U zot uning (qotil ayolning) oqilasi (aqrabolari) zimmasiga diyatni (toʻlashni) hukm qildilar. (Oʻldirilgan ayol) homilador edi, shuning uchun u zot homila haqida bir gʻurra (qul yoki choʻri berilishi) bilan hukm qildilar. Shunda uning asabasidan boʻlgan baʼzilar: «Na yegan, na ichgan, na qichqirib ovoz chiqargan kishi uchun biz diyat toʻlaymizmi? Bunaqasi behuda (qonsiz) ketadi-ku», dedilar. (Roviy) dedi: Shunda u zot: «Aʼrobiylar (badaviylar)ning sajesiga oʻxshagan saje (qofiyali soʻz)dir bu», — dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл ўзининг кундошини чодир устуни билан ўлдирди. Шунда бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига (масала) келтирилди. У зот унинг (қотил аёлнинг) оқиласи (ақраболари) зиммасига диятни (тўлашни) ҳукм қилдилар. (Ўлдирилган аёл) ҳомиладор эди, шунинг учун у зот ҳомила ҳақида бир ғурра (қул ёки чўри берилиши) билан ҳукм қилдилар. Шунда унинг асабасидан бўлган баъзилар: «На еган, на ичган, на қичқириб овоз чиқарган киши учун биз дият тўлаймизми? Бунақаси беҳуда (қонсиз) кетади-ку», дедилар. (Ровий) деди: Шунда у зот: «Аъробийлар (бадавийлар)нинг сажесига ўхшаган саже (қофияли сўз)дир бу», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ وَرَّادٍ، مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَرَّمَ عَلَيْكُمْ عُقُوقَ الأُمَّهَاتِ وَوَأْدَ الْبَنَاتِ وَمَنْعًا وَهَاتِ وَكَرِهَ لَكُمْ ثَلاَثًا قِيلَ وَقَالَ وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ " .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla sizlarga onalarni ogʻrintirishni (oqlarini bermaslikni), qizlarni tiriklayin koʻmishni hamda (haqni) bermaslik va (haqsiz) talab qilishni harom qildi. Yana sizlar uchun uch narsani yomon koʻrdi: ‹falonchi shunday dedi, falonchi bunday dedi› (degan behuda gap-soʻz)ni, koʻp soʻrayverishni va molni zoye qilishni», — dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла сизларга оналарни оғринтиришни (оқларини бермасликни), қизларни тириклайин кўмишни ҳамда (ҳақни) бермаслик ва (ҳақсиз) талаб қилишни ҳаром қилди. Яна сизлар учун уч нарсани ёмон кўрди: ‹фалончи шундай деди, фалончи бундай деди› (деган беҳуда гап-сўз)ни, кўп сўрайверишни ва молни зое қилишни», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ
وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ نُمَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ
سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ لَمَّا قَدِمْتُ نَجْرَانَ سَأَلُونِي
فَقَالُوا إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ يَا أُخْتَ هَارُونَ وَمُوسَى قَبْلَ عِيسَى بِكَذَا وَكَذَا . فَلَمَّا قَدِمْتُ عَلَى
رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " إِنَّهُمْ كَانُوا يُسَمُّونَ بِأَنْبِيَائِهِمْ
وَالصَّالِحِينَ قَبْلَهُمْ " .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Najronga borganimda, ular mendan soʻrab: «Sizlar {Ey Horunning singlisi} (Maryam 28) deb oʻqiysizlar, holbuki Muso Isodan shuncha va shuncha (oldin oʻtgan)», dedilar. Rasululloh ﷺ huzuriga kelganimda, bu haqda u zotdan soʻradim. U zot: «Albatta, ular oʻzlaridan oldin oʻtgan paygʻambarlari va solihlarning (ismlari) bilan ot qoʻyar edilar», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Нажронга борганимда, улар мендан сўраб: «Сизлар {Эй Ҳоруннинг синглиси} (Марям 28) деб ўқийсизлар, ҳолбуки Мусо Исодан шунча ва шунча (олдин ўтган)», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келганимда, бу ҳақда у зотдан сўрадим. У зот: «Албатта, улар ўзларидан олдин ўтган пайғамбарлари ва солиҳларнинг (исмлари) билан от қўяр эдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالاَ
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ،
بْنِ شُعْبَةَ قَالَ مَا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَدٌ عَنِ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ
عَنْهُ فَقَالَ لِي " أَىْ بُنَىَّ وَمَا يُنْصِبُكَ مِنْهُ إِنَّهُ لَنْ يَضُرَّكَ " . قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنَّ
مَعَهُ أَنْهَارَ الْمَاءِ وَجِبَالَ الْخُبْزِ . قَالَ " هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ " .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ dan Dajjol haqida mendan koʻra koʻproq soʻragan biror kishi boʻlmagan. (Rasululloh ﷺ) menga: ‹Ey oʻgʻilchaginam! Undan nima seni tashvishga solyapti? Albatta, u senga aslo zarar yetkaza olmaydi›, — dedilar. (Mugʻira) dedi: Men: ‹Odamlar uning yonida suv daryolari va non togʻlari boʻladi, deb daʼvo qilishadi›, — dedim. (Rasululloh ﷺ): ‹U Alloh nazdida shundan ham xorroqdir›, — dedilar»Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ дан Дажжол ҳақида мендан кўра кўпроқ сўраган бирор киши бўлмаган. (Расулуллоҳ ﷺ) менга: ‹Эй ўғилчагинам! Ундан нима сени ташвишга соляпти? Албатта, у сенга асло зарар етказа олмайди›, — дедилар. (Муғира) деди: Мен: ‹Одамлар унинг ёнида сув дарёлари ва нон тоғлари бўлади, деб даъво қилишади›, — дедим. (Расулуллоҳ ﷺ): ‹У Аллоҳ наздида шундан ҳам хорроқдир›, — дедилар»
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ حَدِيثِ، عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَبُوكَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَىَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنَ الإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ . وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ - قَالَ الْمُغِيرَةُ - فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدُ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى لَهُمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُتِمُّ صَلاَتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ " أَحْسَنْتُمْ " . أَوْ قَالَ " قَدْ أَصَبْتُمْ " . يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوُا الصَّلاَةَ لِوَقْتِهَا .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ bilan birga Tabukka (gʻazotga) chiqqan. Mugʻira dedi: Rasululloh ﷺ hojat (uchun) bir chetga bordilar. Men bomdod namozidan oldin u zot bilan birga (suvli) idish koʻtarib bordim. Rasululloh ﷺ menga (qaytib) kelganlarida, men idishdan u zotning qoʻllariga (suv) quya boshladim. U zot qoʻllarini uch marta yuvdilar, soʻng yuzlarini yuvdilar. Soʻng jubbalarini bilaklaridan chiqarmoqchi boʻldilar, lekin jubbalarining yengi tor edi, shuning uchun qoʻllarini jubbaning ichiga kiritib, bilaklarini jubbaning pastidan chiqardilar. Bilaklarini tirsaklarigacha yuvdilar, soʻng maxsilari ustiga mash tortdilar, keyin (qaytib) keldilar. Mugʻira dedi: Men ham u zot bilan birga keldim, biz odamlarning oldiga keldik, ular Abdurahmon ibn Avfni (imomlikka) oldinga oʻtkazgan, u esa ularga namoz oʻqib berayotgan edi. Rasululloh ﷺ ikki rakatdan birini topdilar va odamlar bilan oxirgi rakatni oʻqidilar. Abdurahmon ibn Avf salom bergach, Rasululloh ﷺ namozlarini toʻla qilish uchun (oʻrinlaridan) turdilar. Bu musulmonlarni hayajonga soldi va ular tasbehni koʻpaytirdilar. Nabiy ﷺ namozlarini tamomlagach, ularga yuzlanib: «Yaxshi qildingiz», yoki: «Toʻgʻri qildingiz», dedilar — namozni oʻz vaqtida oʻqiganlari uchun ularga gʻibtatlanib (yaxshi koʻrib aytdilar).Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Табукка (ғазотга) чиққан. Муғира деди: Расулуллоҳ ﷺ ҳожат (учун) бир четга бордилар. Мен бомдод намозидан олдин у зот билан бирга (сувли) идиш кўтариб бордим. Расулуллоҳ ﷺ менга (қайтиб) келганларида, мен идишдан у зотнинг қўлларига (сув) қуя бошладим. У зот қўлларини уч марта ювдилар, сўнг юзларини ювдилар. Сўнг жуббаларини билакларидан чиқармоқчи бўлдилар, лекин жуббаларининг енги тор эди, шунинг учун қўлларини жуббанинг ичига киритиб, билакларини жуббанинг пастидан чиқардилар. Билакларини тирсакларигача ювдилар, сўнг махсилари устига маш тортдилар, кейин (қайтиб) келдилар. Муғира деди: Мен ҳам у зот билан бирга келдим, биз одамларнинг олдига келдик, улар Абдураҳмон ибн Авфни (имомликка) олдинга ўтказган, у эса уларга намоз ўқиб бераётган эди. Расулуллоҳ ﷺ икки ракатдан бирини топдилар ва одамлар билан охирги ракатни ўқидилар. Абдураҳмон ибн Авф салом бергач, Расулуллоҳ ﷺ намозларини тўла қилиш учун (ўринларидан) турдилар. Бу мусулмонларни ҳаяжонга солди ва улар тасбеҳни кўпайтирдилар. Набий ﷺ намозларини тамомлагач, уларга юзланиб: «Яхши қилдингиз», ёки: «Тўғри қилдингиз», дедилар — намозни ўз вақтида ўқиганлари учун уларга ғибтатланиб (яхши кўриб айтдилар).
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ وَرَّادٍ، مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . مِثْلَهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ فِي رِوَايَتِهِمَا قَالَ فَأَمْلاَهَا عَلَىَّ الْمُغِيرَةُ وَكَتَبْتُ بِهَا إِلَى مُعَاوِيَةَ .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashini rivoyat qiladi. Abu Bakr va Abu Kurayb oʻz rivoyatlarida: (Varrod) dedi: «Magʻira buni menga aytib turdi, men esa uni Muoviyaga (xat qilib) yozdim», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан шунга ўхшашини ривоят қилади. Абу Бакр ва Абу Курайб ўз ривоятларида: (Варрод) деди: «Мағира буни менга айтиб турди, мен эса уни Муовияга (хат қилиб) ёздим», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلاَقَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ،
شُعْبَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى حَتَّى انْتَفَخَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَتَكَلَّفُ هَذَا وَقَدْ
غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَقَالَ " أَفَلاَ أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا " .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oyoqlari shishib ketguncha namoz oʻqirdilar. U zotga: «Alloh Sizning oldingi va keyingi gunohlaringizni kechirgan boʻlsa-da, shuncha mashaqqat chekasizmi?» deyildi. Shunda u zot: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymanmi?» dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оёқлари шишиб кетгунча намоз ўқирдилар. У зотга: «Аллоҳ Сизнинг олдинги ва кейинги гуноҳларингизни кечирган бўлса-да, шунча машаққат чекасизми?» дейилди. Шунда у зот: «Шукр қилувчи банда бўлмайманми?» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلاَقَةَ،
سَمِعَ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ، يَقُولُ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى وَرِمَتْ قَدَمَاهُ قَالُوا
قَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ . قَالَ " أَفَلاَ أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا " .
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oyoqlari shishib ketguncha (namozda) qoyim turdilar. Ular (sahobalar): «Alloh Sizning oldingi va keyingi gunohlaringizni kechirgan-ku», dedilar. U zot: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymanmi?» dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оёқлари шишиб кетгунча (намозда) қойим турдилар. Улар (саҳобалар): «Аллоҳ Сизнинг олдинги ва кейинги гуноҳларингизни кечирган-ку», дедилар. У зот: «Шукр қилувчи банда бўлмайманми?» дедилар.
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ الرُّؤَاسِيُّ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ،
بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ مَا سَأَلَ أَحَدٌ النَّبِيَّ صلى
الله عليه وسلم عَنِ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُ قَالَ " وَمَا يُنْصِبُكَ مِنْهُ إِنَّهُ لاَ يَضُرُّكَ " . قَالَ
قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّ مَعَهُ الطَّعَامَ وَالأَنْهَارَ قَالَ " هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ
ذَلِكَ " .
Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hech kim Nabiy ﷺ dan Dajjol haqida mendan koʻra koʻproq soʻramagan. U zot: «U (Dajjol) seni nega tashvishga solyapti? Albatta u senga zarar yetkaza olmaydi», dedilar. (Mugʻiyra) dedi: Men: «Yo Rasululloh! Odamlar uning yonida (mol-mulk) taom va daryolar boʻladi, deyishyapti», dedim. U zot: «U Alloh nazdida bundan ham xorroqdir», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳеч ким Набий ﷺ дан Дажжол ҳақида мендан кўра кўпроқ сўрамаган. У зот: «У (Дажжол) сени нега ташвишга соляпти? Албатта у сенга зарар етказа олмайди», дедилар. (Муғийра) деди: Мен: «Ё Расулуллоҳ! Одамлар унинг ёнида (мол-мулк) таом ва дарёлар бўлади, дейишяпти», дедим. У зот: «У Аллоҳ наздида бундан ҳам хорроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ،
بْنِ شُعْبَةَ قَالَ مَا سَأَلَ أَحَدٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ قَالَ
" وَمَا سُؤَالُكَ " . قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ مَعَهُ جِبَالٌ مِنْ خُبْزٍ وَلَحْمٍ وَنَهَرٌ مِنْ مَاءٍ . قَالَ
" هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ " .
Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hech kim Nabiy ﷺ dan Dajjol haqida mendan koʻra koʻproq soʻramagan. U zot: «Soʻraganing nima edi?» dedilar. (Mugʻiyra) dedi: Men: «Odamlar uning yonida nondan va goʻshtdan togʻlar hamda suvdan daryo boʻladi, deyishyapti», dedim. U zot: «U Alloh nazdida bundan ham xorroqdir», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳеч ким Набий ﷺ дан Дажжол ҳақида мендан кўра кўпроқ сўрамаган. У зот: «Сўраганинг нима эди?» дедилар. (Муғийра) деди: Мен: «Одамлар унинг ёнида нондан ва гўштдан тоғлар ҳамда сувдан дарё бўлади, дейишяпти», дедим. У зот: «У Аллоҳ наздида бундан ҳам хорроқдир», дедилар.