حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، وَعَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ الْخَلاَءَ - قَالَ عَنْ حَمَّادٍ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ " . وَقَالَ عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ - قَالَ " أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ " .
قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ وَقَالَ مَرَّةً أَعُوذُ بِاللَّهِ و قَالَ وُهَيْبٌ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirganlarida — Hammodning rivoyatida (kirishdan oldin): «Allohumma, inni aʼuzu bika» (Allohim, men Senga panoh tilayman), — der edilar. Abdulvorisning rivoyatida esa: «Aʼuzu billahi minal-xubusi val-xabois» (erkak va ayol shaytonlardan Allohga panoh tilayman), — der edilar. Abu Dovud aytdi: Buni Shuʼba Abdulazizdan «Allohumma, inni aʼuzu bika» deb rivoyat qilgan; bir marta esa «Aʼuzu billah» degan. Vuhayb esa «Allohga panoh tilasin» degan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирганларида — Ҳаммоднинг ривоятида (киришдан олдин): «Аллоҳумма, инни аъузу бика» (Аллоҳим, мен Сенга паноҳ тилайман), — дер эдилар. Абдулвориснинг ривоятида эса: «Аъузу биллаҳи минал-хубуси вал-хабоис» (эркак ва аёл шайтонлардан Аллоҳга паноҳ тилайман), — дер эдилар. Абу Довуд айтди: Буни Шуъба Абдулазиздан «Аллоҳумма, инни аъузу бика» деб ривоят қилган; бир марта эса «Аъузу биллаҳ» деган. Вуҳайб эса «Аллоҳга паноҳ тиласин» деган.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِي عَلِيٍّ الْحَنَفِيِّ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ الْخَلاَءَ وَضَعَ خَاتَمَهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ وَإِنَّمَا يُعْرَفُ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ ثُمَّ أَلْقَاهُ . وَالْوَهَمُ فِيهِ مِنْ هَمَّامٍ وَلَمْ يَرْوِهِ إِلاَّ هَمَّامٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hojatxonaga kirganlarida, uzuklarini (yechib) qoʻyar edilar. Abu Dovud aytdi: Bu — munkar hadis. Mashhur (rivoyat) esa Ibn Jurayjdan, u Ziyod ibn Saʼddan, u Zuhriydan, u Anasdan (rivoyat qilingan): «Paygʻambar ﷺ kumushdan uzuk yasattirdilar, soʻng uni (tashlab) yubordilar». Bu (rivoyat)dagi xato Hammomdandir; uni faqat Hammom rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳожатхонага кирганларида, узукларини (ечиб) қўяр эдилар. Абу Довуд айтди: Бу — мункар ҳадис. Машҳур (ривоят) эса Ибн Журайждан, у Зиёд ибн Саъддан, у Зуҳрийдан, у Анасдан (ривоят қилинган): «Пайғамбар ﷺ кумушдан узук ясаттирдилар, сўнг уни (ташлаб) юбордилар». Бу (ривоят)даги хато Ҳаммомдандир; уни фақат Ҳаммом ривоят қилган.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، - يَعْنِي الْوَاسِطِيَّ - عَنْ خَالِدٍ، - يَعْنِي الْحَذَّاءَ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ حَائِطًا وَمَعَهُ غُلاَمٌ مَعَهُ مِيضَأَةٌ وَهُوَ أَصْغَرُنَا فَوَضَعَهَا عِنْدَ السِّدْرَةِ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَخَرَجَ عَلَيْنَا وَقَدِ اسْتَنْجَى بِالْمَاءِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir bogʻga kirdilar; u zot bilan birga suv idishi (koʻtargan) bir bola bor edi — u eng kichigimiz edi. U (bola) idishni sidr daraxti yoniga qoʻydi. U zot hojatlarini chiqardilar va bizning oldimizga suv bilan istinjo qilgan holda chiqdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир боғга кирдилар; у зот билан бирга сув идиши (кўтарган) бир бола бор эди — у энг кичигимиз эди. У (бола) идишни сидр дарахти ёнига қўйди. У зот ҳожатларини чиқардилар ва бизнинг олдимизга сув билан истинжо қилган ҳолда чиқдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ بِإِنَاءٍ يَسَعُ رَطْلَيْنِ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ شَرِيكٍ قَالَ عَنِ ابْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ . قَالَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى حَدَّثَنِي جَبْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ سَمِعْتُ أَنَسًا إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ يَتَوَضَّأُ بِمَكُّوكٍ . وَلَمْ يَذْكُرْ رَطْلَيْنِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَسَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ الصَّاعُ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَهُوَ صَاعُ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ وَهُوَ صَاعُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas (ibn Molik) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ikki ratl (suv) sigʻadigan idish bilan tahorat olar, bir soʼ (suv) bilan gʻusl qilar edilar. Abu Dovud aytdi: Buni Anasdan boshqa sanad bilan ham rivoyat qilishgan; unda: «U bir makkuk (oʻlchov idishi) bilan tahorat olardi», — deyilgan va ikki ratl eslanmagan. Abu Dovud aytdi: Buni Yahyo ibn Odam Sharikdan rivoyat qilib, «Abdulloh ibn Jabr» oʻrniga «Ibn Jabr ibn Atik» degan. Abu Dovud aytdi: Buni Sufyon Abdulloh ibn Isodan rivoyat qilib, «Abdulloh ibn Jabr» oʻrniga «Jabr ibn Abdulloh» degan. Abu Dovud aytdi: Men Ahmad ibn Hanbalning shunday deganini eshitdim: «Bir soʼ — besh ratldir; bu Ibn Abu Ziʼbning soʼi va Paygʻambar ﷺ ning soʼidir».Анас (ибн Молик) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ икки ратл (сув) сиғадиган идиш билан таҳорат олар, бир соъ (сув) билан ғусл қилар эдилар. Абу Довуд айтди: Буни Анасдан бошқа санад билан ҳам ривоят қилишган; унда: «У бир маккук (ўлчов идиши) билан таҳорат оларди», — дейилган ва икки ратл эсланмаган. Абу Довуд айтди: Буни Яҳё ибн Одам Шарикдан ривоят қилиб, «Абдуллоҳ ибн Жабр» ўрнига «Ибн Жабр ибн Атик» деган. Абу Довуд айтди: Буни Суфён Абдуллоҳ ибн Исодан ривоят қилиб, «Абдуллоҳ ибн Жабр» ўрнига «Жабр ибн Абдуллоҳ» деган. Абу Довуд айтди: Мен Аҳмад ибн Ҳанбалнинг шундай деганини эшитдим: «Бир соъ — беш ратлдир; бу Ибн Абу Зиъбнинг соъи ва Пайғамбар ﷺ нинг соъидир».
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، - يَعْنِي الرَّبِيعَ بْنَ نَافِعٍ - حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ زَوْرَانَ، عَنْ أَنَسٍ يَعْنِي ابْنَ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا تَوَضَّأَ أَخَذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَأَدْخَلَهُ تَحْتَ حَنَكِهِ فَخَلَّلَ بِهِ لِحْيَتَهُ وَقَالَ " هَكَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ ابْنُ زَوْرَانَ رَوَى عَنْهُ حَجَّاجُ بْنُ حَجَّاجٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ الرَّقِّيُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tahorat olganlarida, bir hovuch suv olib, uni iyaklari (jagʻlari) ostiga kiritar va u bilan soqollarini xilollar edilar va: «Robbim azza va jalla menga shunday buyurgan», — der edilar. Abu Dovud aytdi: Ibn Zavrondan Hajjoj ibn Hajjoj va Abu Malih ar-Raqqiy rivoyat qilishgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таҳорат олганларида, бир ҳовуч сув олиб, уни ияклари (жағлари) остига киритар ва у билан соқолларини хилоллар эдилар ва: «Роббим азза ва жалла менга шундай буюрган», — дер эдилар. Абу Довуд айтди: Ибн Заврондан Ҳажжож ибн Ҳажжож ва Абу Малиҳ ар-Раққий ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنِ أَبِي مَعْقِلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ قِطْرِيَّةٌ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْعِمَامَةِ فَمَسَحَ مُقَدَّمَ رَأْسِهِ وَلَمْ يَنْقُضِ الْعِمَامَةَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning tahorat olganlarini koʻrdim — boshlarida qatriy (paxtali) salla bor edi; u zot qoʻllarini salla ostidan kiritib, boshlarining old (tomoni)ni mash qildilar va sallani yechmadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг таҳорат олганларини кўрдим — бошларида қатрий (пахтали) салла бор эди; у зот қўлларини салла остидан киритиб, бошларининг олд (томони)ни маш қилдилар ва саллани ечмадилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ قَتَادَةَ بْنَ دِعَامَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ تَوَضَّأَ وَتَرَكَ عَلَى قَدَمَيْهِ مِثْلَ مَوْضِعِ الظُّفْرِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا الْحَدِيثُ لَيْسَ بِمَعْرُوفٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ وَلَمْ يَرْوِهِ إِلاَّ ابْنُ وَهْبٍ وَحْدَهُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مَعْقِلِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الْجَزَرِيِّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ قَالَ " ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldilariga keldi — u tahorat olgan, ammo oyogʻida tirnoq (oʻrnicha) joyni (quruq) qoldirgan edi. Rasululloh ﷺ unga: «Qaytib bor va tahoratingni chiroyli (mukammal) qil», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadis Jarir ibn Hozimdan (kelishi) maʼlum (mashhur) emas; uni faqat Ibn Vahb yolgʻiz rivoyat qilgan. Maʼqil ibn Ubaydulloh al-Jazariydan, u Abuz-Zubayrdan, u Jobirdan, u Umardan, u Paygʻambar ﷺ dan shunga oʻxshash rivoyat qilingan; (unda ham) u zot: «Qaytib bor va tahoratingni chiroyli qil», — degan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келди — у таҳорат олган, аммо оёғида тирноқ (ўрнича) жойни (қуруқ) қолдирган эди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Қайтиб бор ва таҳоратингни чиройли (мукаммал) қил», — дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадис Жарир ибн Ҳозимдан (келиши) маълум (машҳур) эмас; уни фақат Ибн Ваҳб ёлғиз ривоят қилган. Маъқил ибн Убайдуллоҳ ал-Жазарийдан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Умардан, у Пайғамбар ﷺ дан шунга ўхшаш ривоят қилинган; (унда ҳам) у зот: «Қайтиб бор ва таҳоратингни чиройли қил», — деган.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ الْحُبَابِ، عَنْ مُطِيعِ بْنِ رَاشِدٍ، عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرِبَ لَبَنًا فَلَمْ يُمَضْمِضْ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَصَلَّى . قَالَ زَيْدٌ دَلَّنِي شُعْبَةُ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sut ichdilar, ogʻizlarini ham chaymadilar, tahorat ham olmadilar va namoz oʻqidilar. Zayd: «Bu shayxga (roviyga) meni Shuʼba yoʻllagan», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сут ичдилар, оғизларини ҳам чаймадилар, таҳорат ҳам олмадилар ва намоз ўқидилар. Зайд: «Бу шайхга (ровийга) мени Шуъба йўллаган», — деди.
حَدَّثَنَا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْتَظِرُونَ الْعِشَاءَ الآخِرَةَ حَتَّى تَخْفِقَ رُءُوسُهُمْ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلاَ يَتَوَضَّئُونَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ زَادَ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كُنَّا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِلَفْظٍ آخَرَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning sahobalari xufton namozini — boshlari (mudrab) egilib ketguncha — kutar edilar, soʻng namoz oʻqir va tahorat olmas edilar. Abu Dovud aytdi: Shuʼba Qatodadan (rivoyat qilib) bunga: «Biz Rasululloh ﷺ zamonida (shunday) edik», — deb qoʻshgan. Buni Ibn Abu Aruba ham Qatodadan boshqa lafz bilan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобалари хуфтон намозини — бошлари (мудраб) эгилиб кетгунча — кутар эдилар, сўнг намоз ўқир ва таҳорат олмас эдилар. Абу Довуд айтди: Шуъба Қатодадан (ривоят қилиб) бунга: «Биз Расулуллоҳ ﷺ замонида (шундай) эдик», — деб қўшган. Буни Ибн Абу Аруба ҳам Қатодадан бошқа лафз билан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ أُقِيمَتْ صَلاَةُ الْعِشَاءِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي حَاجَةً . فَقَامَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xufton namoziga iqomat aytildi; shunda bir kishi turib: «Yo Rasululloh, mening (siz bilan gaplashadigan) bir hojatim bor», — dedi. U zot turib, u bilan maxfiy suhbatlashdilar — toki odamlar, yoki baʼzi odamlar mudrab qolguncha; soʻng u zot ularga namoz oʻqib berdilar. (Sobit al-Bunoniy) tahoratni eslamadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хуфтон намозига иқомат айтилди; шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, менинг (сиз билан гаплашадиган) бир ҳожатим бор», — деди. У зот туриб, у билан махфий суҳбатлашдилар — токи одамлар, ёки баъзи одамлар мудраб қолгунча; сўнг у зот уларга намоз ўқиб бердилар. (Собит ал-Буноний) таҳоратни эсламади.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَكَذَا رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي الأَخْضَرِ عَنِ الزُّهْرِيِّ كُلُّهُمْ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas (ibn Molik) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kuni ayollarining (hammasi)ni bitta gʻusl bilan aylanib chiqdilar. Abu Dovud aytdi: Buni Hishom ibn Zayd Anasdan, Maʼmar Qatodadan, u Anasdan, Solih ibn Abul-Axzar Zuhriydan — hammasi Anasdan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qilishgan.Анас (ибн Молик) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир куни аёлларининг (ҳаммаси)ни битта ғусл билан айланиб чиқдилар. Абу Довуд айтди: Буни Ҳишом ибн Зайд Анасдан, Маъмар Қатодадан, у Анасдан, Солиҳ ибн Абул-Ахзар Зуҳрийдан — ҳаммаси Анасдан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ الْيَهُودَ، كَانَتْ إِذَا حَاضَتْ مِنْهُمُ امْرَأَةٌ أَخْرَجُوهَا مِنَ الْبَيْتِ وَلَمْ يُؤَاكِلُوهَا وَلَمْ يُشَارِبُوهَا وَلَمْ يُجَامِعُوهَا فِي الْبَيْتِ فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ { وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ } إِلَى آخِرِ الآيَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " جَامِعُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ وَاصْنَعُوا كُلَّ شَىْءٍ غَيْرَ النِّكَاحِ " . فَقَالَتِ الْيَهُودُ مَا يُرِيدُ هَذَا الرَّجُلُ أَنْ يَدَعَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِنَا إِلاَّ خَالَفَنَا فِيهِ . فَجَاءَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا أَفَلاَ نَنْكِحُهُنَّ فِي الْمَحِيضِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى ظَنَنَّا أَنْ قَدْ وَجَدَ عَلَيْهِمَا فَخَرَجَا فَاسْتَقْبَلَتْهُمَا هَدِيَّةٌ مِنْ لَبَنٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمَا فَسَقَاهُمَا فَظَنَنَّا أَنَّهُ لَمْ يَجِدْ عَلَيْهِمَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylar orasida bir ayol hayz koʻrsa, uni uydan chiqarib yuborar, u bilan birga ovqatlanmas, u bilan ichmas va uy(lar)ida u bilan birga boʻlmas edilar. Shunda Rasululloh ﷺ dan bu haqida soʻraldi; Alloh subhanahu: «(Ey Muhammad,) sizdan hayz haqida soʻrarlar. Ayting: ‹U — aziyatdir; bas, hayz (paytida) ayollardan chetlaninglar...›» (Baqara surasi, 222-oyat) — oyatning oxirigacha (nozil qildi). Rasululloh ﷺ: «Ular bilan uylarda birga boʻlinglar va jimoʼdan boshqa hamma narsani qilinglar», — dedilar. Shunda yahudiylar: «Bu kishi bizning ishimizdan biror narsani — bizga (uni) xilof qilmay — qoldirmaydi-ya», — deyishdi. Soʻng Usayd ibn Huzayr va Abbod ibn Bishr Paygʻambar ﷺ ning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, yahudiylar bunday-bunday deyishyapti; (shunday ekan) biz ularga (ayollarimizga) hayz (paytida) jimoʼ qilmaylikmi (yaʼni qilaveraylikmi)?» — deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ ning chehralari oʻzgarib ketdi — hatto biz u zot ularga gʻazablandilar, deb oʻyladik. Ikkalasi chiqib ketdi va ularni Rasululloh ﷺ ga (keltirilayotgan) sut hadyasi qarshi oldi. U zot ularning ortidan (kishi) yuborib, ikkalasiga (sutdan) ichirdilar. Shunda biz u zot ularga gʻazablanmaganlarini bildik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлар орасида бир аёл ҳайз кўрса, уни уйдан чиқариб юборар, у билан бирга овқатланмас, у билан ичмас ва уй(лар)ида у билан бирга бўлмас эдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ дан бу ҳақида сўралди; Аллоҳ субҳанаҳу: «(Эй Муҳаммад,) сиздан ҳайз ҳақида сўрарлар. Айтинг: ‹У — азиятдир; бас, ҳайз (пайтида) аёллардан четланинглар...›» (Бақара сураси, 222-оят) — оятнинг охиригача (нозил қилди). Расулуллоҳ ﷺ: «Улар билан уйларда бирга бўлинглар ва жимоъдан бошқа ҳамма нарсани қилинглар», — дедилар. Шунда яҳудийлар: «Бу киши бизнинг ишимиздан бирор нарсани — бизга (уни) хилоф қилмай — қолдирмайди-я», — дейишди. Сўнг Усайд ибн Ҳузайр ва Аббод ибн Бишр Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, яҳудийлар бундай-бундай дейишяпти; (шундай экан) биз уларга (аёлларимизга) ҳайз (пайтида) жимоъ қилмайликми (яъни қилаверайликми)?» — дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг чеҳралари ўзгариб кетди — ҳатто биз у зот уларга ғазабландилар, деб ўйладик. Иккаласи чиқиб кетди ва уларни Расулуллоҳ ﷺ га (келтирилаётган) сут ҳадяси қарши олди. У зот уларнинг ортидан (киши) юбориб, иккаласига (сутдан) ичирдилар. Шунда биз у зот уларга ғазабланмаганларини билдик.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ بَاتَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ حَتَّى أَصْبَحَ فَلَمَّا رَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَاسْتَوَتْ بِهِ أَهَلَّ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinada peshin namozini toʻrt rakaat oʻqidilar va Zul-Hulayfada asr namozini ikki rakaat oʻqidilar. Soʻng tong otguncha Zul-Hulayfada tunadilar. Ulovlariga minib, u (ulov) ularni koʻtarib tik turganda esa, talbiya aytdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада пешин намозини тўрт ракаат ўқидилар ва Зул-Ҳулайфада аср намозини икки ракаат ўқидилар. Сўнг тонг отгунча Зул-Ҳулайфада тунадилар. Уловларига миниб, у (улов) уларни кўтариб тик турганда эса, талбия айтдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَلَمَّا عَلاَ عَلَى جَبَلِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ peshin namozini oʻqidilar, soʻng ulovlariga mindilar. Baydo togʻiga koʻtarilganlarida esa, talbiya aytdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ пешин намозини ўқидилар, сўнг уловларига миндилар. Байдо тоғига кўтарилганларида эса, талбия айтдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، وَحُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُمْ سَمِعُوهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ جَمِيعًا يَقُولُ " لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا " .
Ahmad ibn Hanbal bizga aytib berdi: u: bizga Hushaym aytib berdi, dedi, bizga Yahyo ibn Abu Ishoq, Abdulaziz ibn Suhayb va Humayd at-Tavil Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan xabar berdilar. Ular undan eshitdilar, u: «Men Rasululloh ﷺ haj va umra uchun birga talbiya aytayotganlarini eshitdim, u zot ﷺ: ‹Labbayka, umra va haj, labbayka, umra va haj›, der edilar», deganini eshitdilar.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга айтиб берди: у: бизга Ҳушайм айтиб берди, деди, бизга Яҳё ибн Абу Ишоқ, Абдулазиз ибн Суҳайб ва Ҳумайд ат-Тавил Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан хабар бердилар. Улар ундан эшитдилар, у: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳаж ва умра учун бирга талбия айтаётганларини эшитдим, у зот ﷺ: ‹Лаббайка, умра ва ҳаж, лаббайка, умра ва ҳаж›, дер эдилар», деганини эшитдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَاتَ بِهَا - يَعْنِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ - حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ حَمِدَ اللَّهَ وَسَبَّحَ وَكَبَّرَ ثُمَّ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهِمَا فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَ النَّاسَ فَحَلُّوا حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبْعَ بَدَنَاتٍ بِيَدِهِ قِيَامًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الَّذِي تَفَرَّدَ بِهِ - يَعْنِي أَنَسًا - مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ بَدَأَ بِالْحَمْدِ وَالتَّسْبِيحِ وَالتَّكْبِيرِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ .
Abu Salama Muso ibn Ismoil bizga aytib berdi: bizga Vuhayb aytib berdi, bizga Ayyub Abu Qilobadan, u Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildiki, Paygʻambar ﷺ u yerda — yaʼni Zul-Hulayfada — tonggacha tunadilar, soʻng (tuyalariga) mindilar. Tuya u zot ﷺ bilan Baydoda tik turganda Allohga hamd aytdilar, tasbeh va takbir aytdilar, soʻng haj va umra uchun talbiya aytdilar. Odamlar ham ikkalasi uchun talbiya aytdilar. Biz (Makkaga) kelganimizda, u zot ﷺ odamlarga buyurdilar, ular ihromdan chiqdilar. Tarviya kuni (Zulhijjaning sakkizinchisi) kelganda, ular yana haj uchun talbiya aytdilar (ihrom bogʻladilar). Rasululloh ﷺ oʻz qoʻllari bilan yetti tuyani tik holatda soʻydilar. Abu Dovud aytdi: bu hadisda u — yaʼni Anas — yolgʻiz rivoyat qilgan narsa shuki, u zot ﷺ hamd, tasbeh va takbirdan boshlab, soʻng haj uchun talbiya aytganlaridir.Абу Салама Мусо ибн Исмоил бизга айтиб берди: бизга Вуҳайб айтиб берди, бизга Айюб Абу Қилобадан, у Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Пайғамбар ﷺ у ерда — яъни Зул-Ҳулайфада — тонггача тунадилар, сўнг (туяларига) миндилар. Туя у зот ﷺ билан Байдода тик турганда Аллоҳга ҳамд айтдилар, тасбеҳ ва такбир айтдилар, сўнг ҳаж ва умра учун талбия айтдилар. Одамлар ҳам иккаласи учун талбия айтдилар. Биз (Маккага) келганимизда, у зот ﷺ одамларга буюрдилар, улар иҳромдан чиқдилар. Тарвия куни (Зулҳижжанинг саккизинчиси) келганда, улар яна ҳаж учун талбия айтдилар (иҳром боғладилар). Расулуллоҳ ﷺ ўз қўллари билан етти туяни тик ҳолатда сўйдилар. Абу Довуд айтди: бу ҳадисда у — яъни Анас — ёлғиз ривоят қилган нарса шуки, у зот ﷺ ҳамд, тасбеҳ ва такбирдан бошлаб, сўнг ҳаж учун талбия айтганларидир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ عَلَى ظَهْرِ الْقَدَمِ مِنْ وَجَعٍ كَانَ بِهِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ قَالَ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ أَرْسَلَهُ يَعْنِي عَنْ قَتَادَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehrom holatida ekanlarida, oyoqlarida boʻlgan bir ogʻriq tufayli oyoqlarining ustidan qon oldirdilar. Abu Dovud aytdi: Men Ahmaddan eshitdim, u: «Ibn Abu Aruba uni mursal qilib rivoyat qildi», dedi. Yaʼni Qatodadan (sahobiyni zikr qilmasdan).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳром ҳолатида эканларида, оёқларида бўлган бир оғриқ туфайли оёқларининг устидан қон олдирдилар. Абу Довуд айтди: Мен Аҳмаддан эшитдим, у: «Ибн Абу Аруба уни мурсал қилиб ривоят қилди», деди. Яъни Қатодадан (саҳобийни зикр қилмасдан).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ بِمِنًى فَدَعَا بِذِبْحٍ فَذُبِحَ ثُمَّ دَعَا بِالْحَلاَّقِ فَأَخَذَ بِشِقِّ رَأْسِهِ الأَيْمَنِ فَحَلَقَهُ فَجَعَلَ يَقْسِمُ بَيْنَ مَنْ يَلِيهِ الشَّعْرَةَ وَالشَّعْرَتَيْنِ ثُمَّ أَخَذَ بِشِقِّ رَأْسِهِ الأَيْسَرِ فَحَلَقَهُ ثُمَّ قَالَ " هَا هُنَا أَبُو طَلْحَةَ " . فَدَفَعَهُ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ nahr (qurbonlik) kuni Jamratul-Aqabaga tosh otdilar. Soʻngra Minodagi manzillariga qaytib, qurbonlik (soʻyiladigan hayvon)ni olib kelishni buyurdilar va u soʻyildi. Keyin sartaroshni chaqirib, boshlarining oʻng tomonini tutib, uni qirdirdilar. Soʻng yonlaridagi kishilarga bir-ikki tukdan boʻlib bera boshladilar. Keyin boshlarining chap tomonini tutib, uni ham qirdirdilar. Soʻngra: «Abu Talha shu yerdami?» dedilar va uni (sochlarini) Abu Talhaga berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ наҳр (қурбонлик) куни Жамратул-Ақабага тош отдилар. Сўнгра Минодаги манзилларига қайтиб, қурбонлик (сўйиладиган ҳайвон)ни олиб келишни буюрдилар ва у сўйилди. Кейин сартарошни чақириб, бошларининг ўнг томонини тутиб, уни қирдирдилар. Сўнг ёнларидаги кишиларга бир-икки тукдан бўлиб бера бошладилар. Кейин бошларининг чап томонини тутиб, уни ҳам қирдирдилар. Сўнгра: «Абу Талҳа шу ердами?» дедилар ва уни (сочларини) Абу Талҳага бердилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَهُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اعْتَمَرَ أَرْبَعَ عُمَرٍ كُلُّهُنَّ فِي ذِي الْقَعْدَةِ إِلاَّ الَّتِي مَعَ حَجَّتِهِ - قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَتْقَنْتُ مِنْ هَا هُنَا مِنْ هُدْبَةَ وَسَمِعْتُهُ مِنْ أَبِي الْوَلِيدِ وَلَمْ أَضْبِطْهُ - عُمْرَةً زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ أَوْ مِنَ الْحُدَيْبِيَةِ وَعُمْرَةَ الْقَضَاءِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَةً مِنَ الْجِعْرَانَةِ حَيْثُ قَسَمَ غَنَائِمَ حُنَيْنٍ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَةً مَعَ حَجَّتِهِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ toʻrt marta umra qildilar — hajlari bilan birga qilganlaridan tashqari hammasi Zulqaʼda oyida edi. Abu Dovud aytdi: «Men buyogʻini Hudbadan (eshitib) puxta yodladim, Abu Validdan ham eshitgan edim, ammo uni aniq yodlay olmadim»: Hudaybiya paytidagi yoki Hudaybiyadan (qilgan) umra, Zulqaʼda oyida qilingan Qazo umrasi, Hunayn gʻanimatlarini taqsimlagan joyi — Jiʼronadan Zulqaʼda oyida qilingan umra va hajlari bilan birga qilgan umra.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ тўрт марта умра қилдилар — ҳажлари билан бирга қилганларидан ташқари ҳаммаси Зулқаъда ойида эди. Абу Довуд айтди: «Мен буёғини Ҳудбадан (эшитиб) пухта ёдладим, Абу Валиддан ҳам эшитган эдим, аммо уни аниқ ёдлай олмадим»: Ҳудайбия пайтидаги ёки Ҳудайбиядан (қилган) умра, Зулқаъда ойида қилинган Қазо умраси, Ҳунайн ғаниматларини тақсимлаган жойи — Жиъронадан Зулқаъда ойида қилинган умра ва ҳажлари билан бирга қилган умра.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uni ozod qilishni unga mahr qilib berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва уни озод қилишни унга маҳр қилиб бердилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، وَحُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَعَلَيْهِ رَدْعُ زَعْفَرَانٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَهْيَمْ " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً . قَالَ " مَا أَصْدَقْتَهَا " . قَالَ وَزْنَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ " أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abdurrahmon ibn Avfning ustida zaʼfaron izini (sariq dogʻni) koʻrdilar. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Bu nima?» dedilar. U: ‹Ey Rasululloh, men bir ayolga uylandim›, dedi. (U zot): «Unga qancha mahr berding?» dedilar. U: ‹Bir danak ogʻirligida oltin›, dedi. (U zot): «Garchi bitta qoʻy bilan boʻlsa-da, valima (toʻy taomi) ber», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абдурраҳмон ибн Авфнинг устида заъфарон изини (сариқ доғни) кўрдилар. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Бу нима?» дедилар. У: ‹Эй Расулуллоҳ, мен бир аёлга уйландим›, деди. (У зот): «Унга қанча маҳр бердинг?» дедилар. У: ‹Бир данак оғирлигида олтин›, деди. (У зот): «Гарчи битта қўй билан бўлса-да, валима (тўй таоми) бер», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَفِيَّةَ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلاَثًا . زَادَ عُثْمَانُ وَكَانَتْ ثَيِّبًا . وَقَالَ حَدَّثَنِي هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ أَخْبَرَنَا أَنَسٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani olganlarida (uylanganlarida), uning oldida uch (kun) turdilar. Usmon (rivoyatida) shuni qoʻshdi: U eri oʻtgan (tul) ayol edi. Va (Usmon) dedi: Menga Hushaym soʻzlab berdi, bizga Humayd xabar berdi, bizga Anas xabar berdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни олганларида (уйланганларида), унинг олдида уч (кун) турдилар. Усмон (ривоятида) шуни қўшди: У эри ўтган (тул) аёл эди. Ва (Усмон) деди: Менга Ҳушайм сўзлаб берди, бизга Ҳумайд хабар берди, бизга Анас хабар берди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، وَإِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ إِذَا تَزَوَّجَ الْبِكْرَ عَلَى الثَّيِّبِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا . وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلاَثًا . وَلَوْ قُلْتُ إِنَّهُ رَفَعَهُ لَصَدَقْتُ وَلَكِنَّهُ قَالَ السُّنَّةُ كَذَلِكَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: (Bir kishi) eri oʻtgan (tul) xotini ustiga bokira qizga uylansa, uning oldida yetti (kun) turadi. Eri oʻtgan (tul) ayolga uylansa, uning oldida uch (kun) turadi. Agar men buni (Nabiy ﷺga) marfuʼ (koʻtarib nisbat berdi) desam, rost aytgan boʻlardim, lekin u: «Sunnat shunday», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: (Бир киши) эри ўтган (тул) хотини устига бокира қизга уйланса, унинг олдида етти (кун) туради. Эри ўтган (тул) аёлга уйланса, унинг олдида уч (кун) туради. Агар мен буни (Набий ﷺга) марфуъ (кўтариб нисбат берди) десам, рост айтган бўлардим, лекин у: «Суннат шундай», деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ الْيَهُودَ، كَانَتْ إِذَا حَاضَتْ مِنْهُمُ امْرَأَةٌ أَخْرَجُوهَا مِنَ الْبَيْتِ وَلَمْ يُؤَاكِلُوهَا وَلَمْ يُشَارِبُوهَا وَلَمْ يُجَامِعُوهَا فِي الْبَيْتِ فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ } إِلَى آخِرِ الآيَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " جَامِعُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ وَاصْنَعُوا كُلَّ شَىْءٍ غَيْرَ النِّكَاحِ " . فَقَالَتِ الْيَهُودُ مَا يُرِيدُ هَذَا الرَّجُلُ أَنْ يَدَعَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِنَا إِلاَّ خَالَفَنَا فِيهِ . فَجَاءَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا أَفَلاَ نَنْكِحُهُنَّ فِي الْمَحِيضِ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى ظَنَنَّا أَنْ قَدْ وَجِدَ عَلَيْهِمَا فَخَرَجَا فَاسْتَقْبَلَتْهُمَا هَدِيَّةٌ مِنْ لَبَنٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمَا فَسَقَاهُمَا فَظَنَنَّا أَنَّهُ لَمْ يَجِدْ عَلَيْهِمَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylar, oʻzlaridan biror ayol hayz koʻrsa, uni uydan chiqarib yuborar, u bilan birga ovqatlanmas, birga ichmas va uy ichida u bilan birga boʻlmas edilar. Shunda Rasululloh ﷺdan bu haqida soʻraldi va Alloh taolo: {Sendan hayz haqida soʻraydilar. Ayt: ‹U aziyatdir. Bas, hayz vaqtida ayollardan chetlaninglar›} (Baqara 222) — oyatning oxirigacha nozil qildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ular bilan uylarda birga boʻlinglar va nikohdan (jimoʼdan) boshqa hamma narsani qilaveringlar», — dedilar. Yahudiylar buni eshitib: «Bu kishi bizning ishlarimizdan hech narsani qoldirmay, hammasida bizga muxolif boʻlmoqchi», — dedilar. Shunda Usayd ibn Huzayr va Abbod ibn Bishr (roziyallohu anhumo) Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, yahudiylar bunday-bunday deyaptilar, hayz vaqtida ular bilan jimoʼ qilmaylikmi?» — dedilar. Shunda Rasululloh ﷺning yuzlari oʻzgardi, hatto biz u zot ular ikkovidan gʻazablandilar deb oʻyladik. Soʻng ikkovi chiqib ketdilar va Rasululloh ﷺga sut hadya keldi. U zot ular ikkovining ortidan (kishi) yuborib, ularga (sut)dan ichirdilar. Shunda biz u zot ular ikkovidan gʻazablanmaganliklarini bildik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлар, ўзларидан бирор аёл ҳайз кўрса, уни уйдан чиқариб юборар, у билан бирга овқатланмас, бирга ичмас ва уй ичида у билан бирга бўлмас эдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺдан бу ҳақида сўралди ва Аллоҳ таоло: {Сендан ҳайз ҳақида сўрайдилар. Айт: ‹У азиятдир. Бас, ҳайз вақтида аёллардан четланинглар›} (Бақара 222) — оятнинг охиригача нозил қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Улар билан уйларда бирга бўлинглар ва никоҳдан (жимўдан) бошқа ҳамма нарсани қилаверинглар», — дедилар. Яҳудийлар буни эшитиб: «Бу киши бизнинг ишларимиздан ҳеч нарсани қолдирмай, ҳаммасида бизга мухолиф бўлмоқчи», — дедилар. Шунда Усайд ибн Ҳузайр ва Аббод ибн Бишр (розияллоҳу анҳумо) Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, яҳудийлар бундай-бундай деяптилар, ҳайз вақтида улар билан жимў қилмайликми?» — дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг юзлари ўзгарди, ҳатто биз у зот улар икковидан ғазабландилар деб ўйладик. Сўнг иккови чиқиб кетдилар ва Расулуллоҳ ﷺга сут ҳадя келди. У зот улар икковининг ортидан (киши) юбориб, уларга (сут)дан ичирдилар. Шунда биз у зот улар икковидан ғазабланмаганликларини билдик.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُفْطِرُ عَلَى رُطَبَاتٍ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ رُطَبَاتٌ فَعَلَى تَمَرَاتٍ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ حَسَا حَسَوَاتٍ مِنْ مَاءٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqishdan oldin bir necha yangi xurmo bilan iftor qilar edilar. Agar yangi xurmo boʻlmasa, bir necha quruq xurmo bilan, quruq xurmo ham boʻlmasa, bir necha hoʻplam suv bilan iftor qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқишдан олдин бир неча янги хурмо билан ифтор қилар эдилар. Агар янги хурмо бўлмаса, бир неча қуруқ хурмо билан, қуруқ хурмо ҳам бўлмаса, бир неча ҳўплам сув билан ифтор қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ - عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ مَا كُنَّا نَدَعُ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ إِلاَّ كَرَاهِيَةَ الْجَهْدِ .
Sobit (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Anas (roziyallohu anhu): «Biz roʻzadorni faqat holdan toyish (mashaqqati)ni yoqtirmaganimiz uchungina qon oldirishdan qaytarar edik», dedi.Собит (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Анас (розияллоҳу анҳу): «Биз рўзадорни фақат ҳолдан тойиш (машаққати)ни ёқтирмаганимиз учунгина қон олдиришдан қайтарар эдик», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سَافَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ فَصَامَ بَعْضُنَا وَأَفْطَرَ بَعْضُنَا فَلَمْ يَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ وَلاَ الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Ramazonda Rasululloh ﷺ bilan safar qildik. Baʼzilarimiz roʻza tutdi, baʼzilarimiz roʻzasini ochdi. Roʻzador roʻzasini ochganni ayblamadi, roʻzasini ochgan ham roʻzadorni ayblamadi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Рамазонда Расулуллоҳ ﷺ билан сафар қилдик. Баъзиларимиз рўза тутди, баъзиларимиз рўзасини очди. Рўзадор рўзасини очганни айбламади, рўзасини очган ҳам рўзадорни айбламади».
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا أَبُو هِلاَلٍ الرَّاسِبِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ سَوَادَةَ الْقُشَيْرِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، - رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ إِخْوَةِ بَنِي قُشَيْرٍ - قَالَ أَغَارَتْ عَلَيْنَا خَيْلٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْتَهَيْتُ - أَوْ قَالَ فَانْطَلَقْتُ - إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَأْكُلُ فَقَالَ " اجْلِسْ فَأَصِبْ مِنْ طَعَامِنَا هَذَا " . فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمٌ . قَالَ " اجْلِسْ أُحَدِّثْكَ عَنِ الصَّلاَةِ وَعَنِ الصِّيَامِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى وَضَعَ شَطْرَ الصَّلاَةِ أَوْ نِصْفَ الصَّلاَةِ وَالصَّوْمَ عَنِ الْمُسَافِرِ وَعَنِ الْمُرْضِعِ أَوِ الْحُبْلَى " . وَاللَّهِ لَقَدْ قَالَهُمَا جَمِيعًا أَوْ أَحَدَهُمَا قَالَ فَتَلَهَّفَتْ نَفْسِي أَنْ لاَ أَكُونَ أَكَلْتُ مِنْ طَعَامِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Banu Qushayrning birodarlari boʻlmish Banu Abdulloh ibn Kaʼbdan boʻlgan bir kishi — (mashhur sahobiy boʻlmish) Anas ibn Molik emas — rivoyat qiladi. U aytadi: «Bizning ustimizga Rasululloh ﷺning otliq askarlari hujum qildi. Men Rasululloh ﷺning huzurlariga yetib bordim — yoki: bordim, dedi — u zot taom yeyayotgan edilar. U zot: ‹Oʻtir, mana shu taomimizdan totib koʻr›, dedilar. Men: ‹Men roʻzadorman›, dedim. U zot: ‹Oʻtir, senga namoz va roʻza haqida aytib beray. Albatta, Alloh taolo musofirdan namozning yarmini — yoki: namozning yarmini — va roʻzani, hamda emizuvchi yoki homilador ayoldan (roʻzani) soqit qildi›, dedilar. Vallohi, u zot ularning ikkalasini ham yoki bittasini aytdilar». (Roviy) aytadi: «Men Rasululloh ﷺning taomlaridan yemaganimga afsuslandim».Бану Қушайрнинг биродарлари бўлмиш Бану Абдуллоҳ ибн Каъбдан бўлган бир киши — (машҳур саҳобий бўлмиш) Анас ибн Молик эмас — ривоят қилади. У айтади: «Бизнинг устимизга Расулуллоҳ ﷺнинг отлиқ аскарлари ҳужум қилди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига етиб бордим — ёки: бордим, деди — у зот таом еяётган эдилар. У зот: ‹Ўтир, мана шу таомимиздан тотиб кўр›, дедилар. Мен: ‹Мен рўзадорман›, дедим. У зот: ‹Ўтир, сенга намоз ва рўза ҳақида айтиб берай. Албатта, Аллоҳ таоло мусофирдан намознинг ярмини — ёки: намознинг ярмини — ва рўзани, ҳамда эмизувчи ёки ҳомиладор аёлдан (рўзани) соқит қилди›, дедилар. Валлоҳи, у зот уларнинг иккаласини ҳам ёки биттасини айтдилар». (Ровий) айтади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг таомларидан емаганимга афсусландим».
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَرَامٍ بِنْتُ مِلْحَانَ، أُخْتُ أُمِّ سُلَيْمٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ عِنْدَهُمْ فَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَضْحَكَكَ قَالَ " رَأَيْتُ قَوْمًا مِمَّنْ يَرْكَبُ ظَهْرَ هَذَا الْبَحْرِ كَالْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ " . قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ . قَالَ " فَإِنَّكِ مِنْهُمْ " . قَالَتْ ثُمَّ نَامَ فَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَضْحَكَكَ فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ . قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ " . قَالَ فَتَزَوَّجَهَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ فَغَزَا فِي الْبَحْرِ فَحَمَلَهَا مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعَ قُرِّبَتْ لَهَا بَغْلَةٌ لِتَرْكَبَهَا فَصَرَعَتْهَا فَانْدَقَّتْ عُنُقُهَا فَمَاتَتْ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Menga Ummu Sulaymning singlisi Ummu Harom binti Milhon (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ ularnikida (peshin uyqusiga) yotdilar va kulayotgan holda uygʻondilar. U (ayol): «Men: ‹Ey Allohning Rasuli, sizni nima kuldirdi?› dedim. U zot: ‹Men ummatimdan shu dengiz ustida taxtlardagi podshohlar kabi suzib ketayotgan bir qavmni koʻrdim›, dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Allohga duo qiling, meni ham ulardan qilsin›, dedim. U zot: ‹Sen ulardansan›, dedilar. Soʻng u zot uxlab, yana kulayotgan holda uygʻondilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, sizni nima kuldirdi?› dedim. U zot avvalgi soʻzlariga oʻxshash javob qaytardilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Allohga duo qiling, meni ham ulardan qilsin›, dedim. U zot: ‹Sen avvalgilardansan›, dedilar», dedi. (Rovi) aytdi: Soʻng unga Uboda ibn Somit uylandi va dengizda gʻazot qildi hamda uni oʻzi bilan birga olib ketdi. Qaytib kelganida, minishi uchun unga bir xachir yaqinlashtirildi, u (xachir) uni yiqitib yubordi va boʻyni sinib, vafot etdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Менга Умму Сулаймнинг синглиси Умму Ҳаром бинти Милҳон (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ уларникида (пешин уйқусига) ётдилар ва кулаётган ҳолда уйғондилар. У (аёл): «Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сизни нима кулдирди?› дедим. У зот: ‹Мен умматимдан шу денгиз устида тахтлардаги подшоҳлар каби сузиб кетаётган бир қавмни кўрдим›, дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга дуо қилинг, мени ҳам улардан қилсин›, дедим. У зот: ‹Сен улардансан›, дедилар. Сўнг у зот ухлаб, яна кулаётган ҳолда уйғондилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сизни нима кулдирди?› дедим. У зот аввалги сўзларига ўхшаш жавоб қайтардилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга дуо қилинг, мени ҳам улардан қилсин›, дедим. У зот: ‹Сен аввалгилардансан›, дедилар», деди. (Рови) айтди: Сўнг унга Убода ибн Сомит уйланди ва денгизда ғазот қилди ҳамда уни ўзи билан бирга олиб кетди. Қайтиб келганида, миниши учун унга бир хачир яқинлаштирилди, у (хачир) уни йиқитиб юборди ва бўйни синиб, вафот этди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ - وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ - فَدَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ وَجَلَسَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ . وَسَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَمَاتَتْ بِنْتُ مِلْحَانَ بِقُبْرُصَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Qubo tomonga borganlarida, Mulhonning qizi Ummu Harom huzuriga kirar edilar — u (Ummu Harom) Uboda ibn Somitning nikohida edi. Bir kuni u (Paygʻambar ﷺ) uning huzuriga kirdilar, u u zotni taomlantirdi va boshlaridagi bitlarni qarab oʻtirdi. Va u (roviy) bu hadisni (toʻliq) keltirdi. Abu Dovud aytdi: Mulhonning qizi Qiprosda vafot etgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қубо томонга борганларида, Мулҳоннинг қизи Умму Ҳаром ҳузурига кирар эдилар — у (Умму Ҳаром) Убода ибн Сомитнинг никоҳида эди. Бир куни у (Пайғамбар ﷺ) унинг ҳузурига кирдилар, у у зотни таомлантирди ва бошларидаги битларни қараб ўтирди. Ва у (ровий) бу ҳадисни (тўлиқ) келтирди. Абу Довуд айтди: Мулҳоннинг қизи Қипросда вафот этган.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ : " جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ dedilar: «Mushriklarga qarshi mol-mulkingiz, jonlaringiz va tillaringiz bilan jihod qilinglar.»Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ дедилар: «Мушрикларга қарши мол-мулкингиз, жонларингиз ва тилларингиз билан жиҳод қилинглар.»
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : " لَقَدْ تَرَكْتُمْ بِالْمَدِينَةِ أَقْوَامًا مَا سِرْتُمْ مَسِيرًا وَلاَ أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ وَلاَ قَطَعْتُمْ مِنْ وَادٍ إِلاَّ وَهُمْ مَعَكُمْ فِيهِ " . قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَكُونُونَ مَعَنَا وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ فَقَالَ : " حَبَسَهُمُ الْعُذْرُ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlar Madinada shunday qavmlarni qoldirib keldingizki, qaysi yoʻlni bosib oʻtsangiz, qancha nafaqa sarflasangiz va qaysi vodiyni kesib oʻtsangiz, ular shubhasiz shu (savobda) sizlar bilan birga boʻladilar». Sahobalar: «Ey Allohning Rasuli, ular Madinada turgan boʻlsalar, qanday qilib biz bilan birga boʻladilar?» dedilar. U zot: «Ularni uzr ushlab qoldi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлар Мадинада шундай қавмларни қолдириб келдингизки, қайси йўлни босиб ўтсангиз, қанча нафақа сарфласангиз ва қайси водийни кесиб ўтсангиз, улар шубҳасиз шу (савобда) сизлар билан бирга бўладилар». Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар Мадинада турган бўлсалар, қандай қилиб биз билан бирга бўладилар?» дедилар. У зот: «Уларни узр ушлаб қолди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ مُطَهِّرٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْزُو بِأُمِّ سُلَيْمٍ وَنِسْوَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ لِيَسْقِينَ الْمَاءَ وَيُدَاوِينَ الْجَرْحَى .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Ummu Sulaym va ansorlardan boʻlgan ayollar bilan birga gʻazot qilar, ular suv quyib berishar va yaradorlarni davolashardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулайм ва ансорлардан бўлган аёллар билан бирга ғазот қилар, улар сув қуйиб беришар ва ярадорларни даволашарди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي نُشْبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم : " ثَلاَثَةٌ مِنْ أَصْلِ الإِيمَانِ : الْكَفُّ عَمَّنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَلاَ تُكَفِّرْهُ بِذَنْبٍ وَلاَ تُخْرِجْهُ مِنَ الإِسْلاَمِ بِعَمَلٍ، وَالْجِهَادُ مَاضٍ مُنْذُ بَعَثَنِيَ اللَّهُ إِلَى أَنْ يُقَاتِلَ آخِرُ أُمَّتِي الدَّجَّالَ لاَ يُبْطِلُهُ جَوْرُ جَائِرٍ وَلاَ عَدْلُ عَادِلٍ، وَالإِيمَانُ بِالأَقْدَارِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Uchta (narsa) iymonning aslidandir: ‹Lo ilaha illalloh› degan kishidan (qoʻl) tortish ‒ uni biror gunoh sababli kofir deb sanama va biror amal sababli uni Islomdan chiqarma; jihod esa Alloh meni (paygʻambar qilib) yuborgan kundan boshlab, ummatimning oxirgisi Dajjol bilan jang qiladigan kungacha davom etadi, uni biror zolimning zulmi ham, biror odilning adolati ham botil qila olmaydi; va taqdirlarga iymon keltirish», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Учта (нарса) иймоннинг аслидандир: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деган кишидан (қўл) тортиш ‒ уни бирор гуноҳ сабабли кофир деб санама ва бирор амал сабабли уни Исломдан чиқарма; жиҳод эса Аллоҳ мени (пайғамбар қилиб) юборган кундан бошлаб, умматимнинг охиргиси Дажжол билан жанг қиладиган кунгача давом этади, уни бирор золимнинг зулми ҳам, бирор одилнинг адолати ҳам ботил қила олмайди; ва тақдирларга иймон келтириш», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حَمْزَةَ الضَّبِّيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ كُنَّا إِذَا نَزَلْنَا مَنْزِلاً لاَ نُسَبِّحُ حَتَّى نَحُلَّ الرِّحَالَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz bir manzilga tushganimizda, tuyalarning yuklarini (egar-jabduqlarini) tushirib boʻlmagunimizcha nafl namoz oʻqimas edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз бир манзилга тушганимизда, туяларнинг юкларини (эгар-жабдуқларини) тушириб бўлмагунимизча нафл намоз ўқимас эдик.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِأَخٍ لِي حِينَ وُلِدَ لِيُحَنِّكَهُ فَإِذَا هُوَ فِي مِرْبَدٍ يَسِمُ غَنَمًا - أَحْسِبُهُ قَالَ - فِي آذَانِهَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Ukam tugʻilganida, uning tanglayini (xurmo bilan) ishqab qoʻyishlari uchun, men uni Nabiy ﷺ huzurlariga olib bordim. Shu payt u zot bir qoʻra ichida qoʻylarni — gumonimcha, ularning quloqlarini — tamgʻalab turgan edilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Укам туғилганида, унинг танглайини (хурмо билан) ишқаб қўйишлари учун, мен уни Набий ﷺ ҳузурларига олиб бордим. Шу пайт у зот бир қўра ичида қўйларни — гумонимча, уларнинг қулоқларини — тамғалаб турган эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَلَيْكُمْ بِالدُّلْجَةِ فَإِنَّ الأَرْضَ تُطْوَى بِاللَّيْلِ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ: ‹Tunda safar qilishni lozim tutinglar, chunki tunda yer yigʻib (qisqartirib) qoʻyiladi›, dedilar», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Тунда сафар қилишни лозим тутинглар, чунки тунда ер йиғиб (қисқартириб) қўйилади›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَتْ قَبِيعَةُ سَيْفِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِضَّةً .
Muslim ibn Ibrohim bizga Jarir ibn Hozimdan, u Qatodadan, u Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi. (Anas) aytdi: Rasululloh ﷺ ning qilichlarining dastasi kumushdan edi.Муслим ибн Иброҳим бизга Жарир ибн Ҳозимдан, у Қатодадан, у Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди. (Анас) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нинг қиличларининг дастаси кумушдан эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ حَسَنِ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ الْفِرْزِ، حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " انْطَلِقُوا بِاسْمِ اللَّهِ وَبِاللَّهِ وَعَلَى مِلَّةِ رَسُولِ اللَّهِ وَلاَ تَقْتُلُوا شَيْخًا فَانِيًا وَلاَ طِفْلاً وَلاَ صَغِيرًا وَلاَ امْرَأَةً وَلاَ تَغُلُّوا وَضُمُّوا غَنَائِمَكُمْ وَأَصْلِحُوا وَأَحْسِنُوا { إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ } " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Alloh nomi bilan, Allohga tavakkal qilib va Allohning Rasuli millati (dini) uzra (jangga) yuringlar. Keksayib qolgan qarini, goʻdakni, kichik bolani va ayolni oʻldirmanglar; gʻanimatdan oʻgʻirlamanglar, balki oʻljalaringizni (bir joyga) yigʻinglar, (ishlaringizni) isloh qilinglar va yaxshilik qilinglar. {Albatta, Alloh yaxshilik qiluvchilarni sevadi} (Baqara 195)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ номи билан, Аллоҳга таваккал қилиб ва Аллоҳнинг Расули миллати (дини) узра (жангга) юринглар. Кексайиб қолган қарини, гўдакни, кичик болани ва аёлни ўлдирманглар; ғаниматдан ўғирламанглар, балки ўлжаларингизни (бир жойга) йиғинглар, (ишларингизни) ислоҳ қилинглар ва яхшилик қилинглар. {Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларни севади} (Бақара 195)», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ - عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ بَعَثَ - يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم - بُسْبَسَةَ عَيْنًا يَنْظُرُ مَا صَنَعَتْ عِيرُ أَبِي سُفْيَانَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Busaysani Abu Sufyonning karvoni nima qilayotganini kuzatish uchun aygʻoqchi (josus) qilib yubordilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Бусайсани Абу Суфённинг карвони нима қилаётганини кузатиш учун айғоқчи (жосус) қилиб юбордилар.