حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ - حَدَّثَنِي أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، كِلاَهُمَا عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَرَاكُمْ مِنْ بَعْدِ ظَهْرِي إِذَا مَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا مَا سَجَدْتُمْ " . وَفِي حَدِيثِ سَعِيدٍ " إِذَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا سَجَدْتُمْ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Rukuʼ va sajdani toʻkis bajaringlar! Vallohi, men sizlarni orqamdan — rukuʼ va sajda qilganingizda koʻrib turaman», — dedilar. Saidning hadisida esa: «rukuʼ qilganingizda va sajda qilganingizda» (deyilgan).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Рукуъ ва саждани тўкис бажаринглар! Валлоҳи, мен сизларни орқамдан — рукуъ ва сажда қилганингизда кўриб тураман», — дедилар. Саиднинг ҳадисида эса: «рукуъ қилганингизда ва сажда қилганингизда» (дейилган).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، وَاللَّفْظُ، لأَبِي بَكْرٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي إِمَامُكُمْ فَلاَ تَسْبِقُونِي بِالرُّكُوعِ وَلاَ بِالسُّجُودِ وَلاَ بِالْقِيَامِ وَلاَ بِالاِنْصِرَافِ فَإِنِّي أَرَاكُمْ أَمَامِي وَمِنْ خَلْفِي - ثُمَّ قَالَ - وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ رَأَيْتُمْ مَا رَأَيْتُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا " . قَالُوا وَمَا رَأَيْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " رَأَيْتُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ bizga (imom boʻlib) namoz oʻqib berdilar. Namozni tugatgach, yuzlarini bizga oʻgirib: «Ey odamlar! Men sizning imomingizman, shuning uchun rukuʼda ham, sajdada ham, qiyomda ham, (namozdan) chiqishda ham mendan oʻzib ketmangiz, chunki men sizlarni oldimdan ham, ortimdan ham koʻrib turaman», — dedilar. Soʻng: «Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, agar men koʻrgan narsani koʻrganingizda, oz kular, koʻp yigʻlardingiz», — dedilar. Ular: «Nimani koʻrdingiz, yo Rasululloh?» — dedilar. U: «Jannat va doʻzaxni koʻrdim», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бизга (имом бўлиб) намоз ўқиб бердилар. Намозни тугатгач, юзларини бизга ўгириб: «Эй одамлар! Мен сизнинг имомингизман, шунинг учун рукуъда ҳам, саждада ҳам, қиёмда ҳам, (намоздан) чиқишда ҳам мендан ўзиб кетмангиз, чунки мен сизларни олдимдан ҳам, ортимдан ҳам кўриб тураман», — дедилар. Сўнг: «Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зот билан қасамки, агар мен кўрган нарсани кўрганингизда, оз кулар, кўп йиғлардингиз», — дедилар. Улар: «Нимани кўрдингиз, ё Расулуллоҳ?» — дедилар. У: «Жаннат ва дўзахни кўрдим», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ فُضَيْلٍ، جَمِيعًا عَنِ الْمُخْتَارِ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ " وَلاَ بِالاِنْصِرَافِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan ushbu hadis rivoyat qilinadi. Jarirning hadisida esa «(namozdan) chiqishda ham» (degan soʻz) yoʻq.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ушбу ҳадис ривоят қилинади. Жарирнинг ҳадисида эса «(намоздан) чиқишда ҳам» (деган сўз) йўқ.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَوُّوا صُفُوفَكُمْ فَإِنَّ تَسْوِيَةَ الصَّفِّ مِنْ تَمَامِ الصَّلاَةِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saflaringizni togʻrilanglar, chunki safni togʻrilash namozning mukammalligidandir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларингизни тоғриланглар, чунки сафни тоғрилаш намознинг мукаммаллигидандир», — дедилар.
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، - وَهُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ - عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتِمُّوا الصُّفُوفَ فَإِنِّي أَرَاكُمْ خَلْفَ ظَهْرِي " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saflarni toʻldiringlar, chunki men sizlarni orqamdan ham koʻrib turaman», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларни тўлдиринглар, чунки мен сизларни орқамдан ҳам кўриб тураман», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، وَأَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوجِزُ فِي الصَّلاَةِ وَيُتِمُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozni qisqa (yengil), ammo toʻliq qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозни қисқа (енгил), аммо тўлиқ қилар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ، قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلاَةً فِي تَمَامٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozi toʻliqligi bilan birga, eng yengil (qisqa) namoz oʻqiydigan kishilardan edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намози тўлиқлиги билан бирга, энг енгил (қисқа) намоз ўқийдиган кишилардан эдилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ مَا صَلَّيْتُ وَرَاءَ إِمَامٍ قَطُّ أَخَفَّ صَلاَةً وَلاَ أَتَمَّ صَلاَةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan koʻra namozi yengilroq va toʻliqroq boʻlgan biror imom orqasida hech qachon namoz oʻqimaganman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан кўра намози енгилроқ ва тўлиқроқ бўлган бирор имом орқасида ҳеч қачон намоз ўқимаганман.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَنَسٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ مَعَ أُمِّهِ وَهُوَ فِي الصَّلاَةِ فَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ الْخَفِيفَةِ أَوْ بِالسُّورَةِ الْقَصِيرَةِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozda turganlarida onasi bilan birga boʻlgan goʻdakning yigʻisini eshitsalar, yengil sura yoki qisqa sura oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозда турганларида онаси билан бирга бўлган гўдакнинг йиғисини эшитсалар, енгил сура ёки қисқа сура ўқир эдилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي لأَدْخُلُ الصَّلاَةَ أُرِيدُ إِطَالَتَهَا فَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ فَأُخَفِّفُ مِنْ شِدَّةِ وَجْدِ أُمِّهِ بِهِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytdilar: «Men namozni uzaytirishni niyat qilib (uni) boshlayman, soʻng goʻdakning yigʻisini eshitib, onasining unga boʻlgan kuchli iztirobi sababli (namozni) yengil qilaman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: «Мен намозни узайтиришни ният қилиб (уни) бошлайман, сўнг гўдакнинг йиғисини эшитиб, онасининг унга бўлган кучли изтироби сабабли (намозни) енгил қиламан».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلاَ يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sajdada meʼyorni saqlang va birortangiz ikki bilagini it (choʻzganday) yozmasin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Саждада меъёрни сақланг ва бирортангиз икки билагини ит (чўзгандай) ёзмасин».
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ،
بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashi rivoyat qilinadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаши ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ،
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رَأَيْتُ ذَاتَ لَيْلَةٍ فِيمَا يَرَى
النَّائِمُ كَأَنَّا فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ فَأُتِينَا بِرُطَبٍ مِنْ رُطَبِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ الرِّفْعَةَ لَنَا
فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kecha men uxlab yotgan kishi koʻradigan (tush) ichida goʻyo biz Uqba ibn Rofiʼning uyida turgandek koʻrdim. Bizga Ibn Tobning xurmolaridan yangi xurmo keltirildi. Men buni dunyoda biz uchun martaba yuksalishi, oxiratda yaxshi oqibat boʻlishi va dinimiz pok (kamolga yetgan) boʻlishi (deb taʼbir) qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир кеча мен ухлаб ётган киши кўрадиган (туш) ичида гўё биз Уқба ибн Рофиънинг уйида тургандек кўрдим. Бизга Ибн Тобнинг хурмоларидан янги хурмо келтирилди. Мен буни дунёда биз учун мартаба юксалиши, охиратда яхши оқибат бўлиши ва динимиз пок (камолга етган) бўлиши (деб таъбир) қилдим», дедилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ -
حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَعَا بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِقَدَحٍ رَحْرَاحٍ فَجَعَلَ
الْقَوْمُ يَتَوَضَّئُونَ فَحَزَرْتُ مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى الثَّمَانِينَ - قَالَ - فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى الْمَاءِ
يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ suv soʻradilar, shunda u zotga keng (yoyiq) bir idish keltirildi. Odamlar undan tahorat ola boshladilar. Men ularning oltmishdan saksongacha (chamasida) ekanini taxmin qildim. (Anas) dedi: Men suvning u zotning barmoqlari orasidan otilib chiqayotganiga qarab turdim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сув сўрадилар, шунда у зотга кенг (ёйиқ) бир идиш келтирилди. Одамлар ундан таҳорат ола бошладилар. Мен уларнинг олтмишдан саксонгача (чамасида) эканини тахмин қилдим. (Анас) деди: Мен сувнинг у зотнинг бармоқлари орасидан отилиб чиқаётганига қараб турдим.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو
الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ
أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتْ صَلاَةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ
النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ الإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ - قَالَ - فَرَأَيْتُ
الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ فَتَوَضَّأَ النَّاسُ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni koʻrdim, asr namozining vaqti boʻlib qoldi. Odamlar tahorat (uchun suv) qidirishdi, lekin topa olishmadi. Rasululloh ﷺ ga (oz) tahorat suvi keltirildi. Rasululloh ﷺ oʻsha idishga qoʻllarini qoʻydilar va odamlarni undan tahorat olishga buyurdilar. (Anas) dedi: Men suvning u zotning barmoqlari ostidan otilib chiqayotganini koʻrdim. Odamlar tahorat oldilar, hatto eng oxirgilarigacha undan tahorat oldilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни кўрдим, аср намозининг вақти бўлиб қолди. Одамлар таҳорат (учун сув) қидиришди, лекин топа олишмади. Расулуллоҳ ﷺ га (оз) таҳорат суви келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ ўша идишга қўлларини қўйдилар ва одамларни ундан таҳорат олишга буюрдилар. (Анас) деди: Мен сувнинг у зотнинг бармоқлари остидан отилиб чиқаётганини кўрдим. Одамлар таҳорат олдилар, ҳатто энг охиргиларигача ундан таҳорат олдилар.
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ - حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ
قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابَهُ بِالزَّوْرَاءِ - قَالَ
وَالزَّوْرَاءُ بِالْمَدِينَةِ عِنْدَ السُّوقِ وَالْمَسْجِدِ فِيمَا ثَمَّهْ - دَعَا بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَوَضَعَ كَفَّهُ فِيهِ
فَجَعَلَ يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ فَتَوَضَّأَ جَمِيعُ أَصْحَابِهِ . قَالَ قُلْتُ كَمْ كَانُوا يَا أَبَا حَمْزَةَ
قَالَ كَانُوا زُهَاءَ الثَّلاَثِمِائَةِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ va ashoblari az-Zavroda edilar — (Qatoda) dedi: az-Zavro Madinada, bozor va masjid yonidagi joydir — u zot ichida suv boʻlgan bir idishni soʻradilar va kaftlarini unga qoʻydilar. Shunda (suv) u zotning barmoqlari orasidan otilib chiqa boshladi va barcha ashoblari tahorat oldilar. (Qatoda) dedi: Men: «Ey Abu Hamza, ular qancha kishi edilar?» dedim. U: «Ular uch yuz chamasida edilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ ва ашоблари аз-Заврода эдилар — (Қатода) деди: аз-Завро Мадинада, бозор ва масжид ёнидаги жойдир — у зот ичида сув бўлган бир идишни сўрадилар ва кафтларини унга қўйдилар. Шунда (сув) у зотнинг бармоқлари орасидан отилиб чиқа бошлади ва барча ашоблари таҳорат олдилар. (Қатода) деди: Мен: «Эй Абу Ҳамза, улар қанча киши эдилар?» дедим. У: «Улар уч юз чамасида эдилар», деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ،
أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ بِالزَّوْرَاءِ فَأُتِيَ بِإِنَاءِ مَاءٍ لاَ يَغْمُرُ أَصَابِعَهُ أَوْ قَدْرَ
مَا يُوَارِي أَصَابِعَهُ . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ هِشَامٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ az-Zavroda edilar, shunda u zotga shunday suv idishi keltirildiki, (undagi suv) barmoqlarini gʻarq qilmas yoki barmoqlarini berkitar darajada edi. Soʻng (rovi) Hishomning hadisiga oʻxshashini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аз-Заврода эдилар, шунда у зотга шундай сув идиши келтирилдики, (ундаги сув) бармоқларини ғарқ қилмас ёки бармоқларини беркитар даражада эди. Сўнг (рови) Ҳишомнинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّحَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَدْرُ حَوْضِي كَمَا بَيْنَ أَيْلَةَ
وَصَنْعَاءَ مِنَ الْيَمَنِ وَإِنَّ فِيهِ مِنَ الأَبَارِيقِ كَعَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening hovzimning kattaligi Ayla bilan Yamandagi Sanʼo orasichalikdir, unda osmon yulduzlari sonichalik koʻzalar bordir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг ҳовзимнинг катталиги Айла билан Ямандаги Санъо орасичаликдир, унда осмон юлдузлари соничалик кўзалар бордир», дедилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ الصَّفَّارُ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ سَمِعْتُ
عَبْدَ الْعَزِيزِ بْنَ صُهَيْبٍ، يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم
قَالَ " لَيَرِدَنَّ عَلَىَّ الْحَوْضَ رِجَالٌ مِمَّنْ صَاحَبَنِي حَتَّى إِذَا رَأَيْتُهُمْ وَرُفِعُوا إِلَىَّ اخْتُلِجُوا
دُونِي فَلأَقُولَنَّ أَىْ رَبِّ أُصَيْحَابِي أُصَيْحَابِي . فَلَيُقَالَنَّ لِي إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
" .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Hovzning yoniga men bilan suhbatda boʻlgan (sahobalardan) baʼzi kishilar keladilar, toki men ularni koʻrib, ular menga (yaqin) koʻtarilganlarida, oldimga yetmasdan tortib olinadilar. Shunda men: ‹Ey Robbim, (bular) mening sahobalarim, mening sahobalarim!› deyman. Menga: ‹Sen ular sendan keyin nimalarni (qanday bidʼatlarni) ixtiro qilganini bilmaysan!› deb aytiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳовзнинг ёнига мен билан суҳбатда бўлган (саҳобалардан) баъзи кишилар келадилар, токи мен уларни кўриб, улар менга (яқин) кўтарилганларида, олдимга етмасдан тортиб олинадилар. Шунда мен: ‹Эй Роббим, (булар) менинг саҳобаларим, менинг саҳобаларим!› дейман. Менга: ‹Сен улар сендан кейин нималарни (қандай бидъатларни) ихтиро қилганини билмайсан!› деб айтилади», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، ح
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، جَمِيعًا عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى
الله عليه وسلم بِهَذَا الْمَعْنَى وَزَادَ " آنِيَتُهُ عَدَدُ النُّجُومِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan shu maʼnoda rivoyat qildi va: «Uning idishlari yulduzlar sonichalik (koʻp) boʻladi», deb (soʻz) qoʻshdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан шу маънода ривоят қилди ва: «Унинг идишлари юлдузлар соничалик (кўп) бўлади», деб (сўз) қўшди.
وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنُ،
بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، كِلاَهُمَا عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ
أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُمَا شَكَّا فَقَالاَ أَوْ مِثْلَ مَا بَيْنَ الْمَدِينَةِ
وَعَمَّانَ . وَفِي حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ " مَا بَيْنَ لاَبَتَىْ حَوْضِي " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshash (hadis) rivoyat qilindi. Faqat: «Yoki Madina bilan Ammon orasidagidek», deb shubha bilan aytildi va bir rivoyatda: «Mening Havzimning ikki cheti orasi», deyilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинди. Фақат: «Ёки Мадина билан Аммон орасидагидек», деб шубҳа билан айтилди ва бир ривоятда: «Менинг Ҳавзимнинг икки чети ораси», дейилган.
وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدُ،
بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم "
تُرَى فِيهِ أَبَارِيقُ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ كَعَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ " .
وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا
أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مِثْلَهُ وَزَادَ " أَوْ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ نُجُومِ
السَّمَاءِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Unda osmondagi yulduzlar sonichalik oltin va kumush koʻzalar koʻrinadi», dedilar. Boshqa rivoyatda: «Yoki osmondagi yulduzlar sonidan ham koʻproq», deb (soʻz) qoʻshilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Унда осмондаги юлдузлар соничалик олтин ва кумуш кўзалар кўринади», дедилар. Бошқа ривоятда: «Ёки осмондаги юлдузлар сонидан ҳам кўпроқ», деб (сўз) қўшилган.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، وَأَبُو كَامِلٍ
- وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ،
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحْسَنَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدَ
النَّاسِ وَكَانَ أَشْجَعَ النَّاسِ وَلَقَدْ فَزِعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَانْطَلَقَ نَاسٌ قِبَلَ الصَّوْتِ
فَتَلَقَّاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَاجِعًا وَقَدْ سَبَقَهُمْ إِلَى الصَّوْتِ وَهُوَ عَلَى فَرَسٍ
لأَبِي طَلْحَةَ عُرْىٍ فِي عُنُقِهِ السَّيْفُ وَهُوَ يَقُولُ " لَمْ تُرَاعُوا لَمْ تُرَاعُوا " . قَالَ " وَجَدْنَاهُ
بَحْرًا أَوْ إِنَّهُ لَبَحْرٌ " . قَالَ وَكَانَ فَرَسًا يُبَطَّأُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlarning eng goʻzali edilar, odamlarning eng saxiysi edilar va odamlarning eng botiri edilar. Bir kechasi Madina ahli choʻchib ketdi va baʼzi odamlar ovoz kelgan tomonga yoʻl oldilar. Shunda Rasululloh ﷺ ovoz tomonga ulardan oldin borib qaytayotgan holda ularni qarshi oldilar. U zot Abu Talhaning egarsiz otida, boʻyinlariga qilich osgan holda edilar va: «Qoʻrqmanglar, qoʻrqmanglar», deyar edilar. (Anas) dedi: U zot: «Biz uni (bu otni) dengizdek (chopqir) topdik, yoki u haqiqatan dengizdek (chopqir)», dedilar. (Anas) dedi: U sekin yuradigan ot edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг энг гўзали эдилар, одамларнинг энг сахийси эдилар ва одамларнинг энг ботири эдилар. Бир кечаси Мадина аҳли чўчиб кетди ва баъзи одамлар овоз келган томонга йўл олдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ овоз томонга улардан олдин бориб қайтаётган ҳолда уларни қарши олдилар. У зот Абу Талҳанинг эгарсиз отида, бўйинларига қилич осган ҳолда эдилар ва: «Қўрқманглар, қўрқманглар», деяр эдилар. (Анас) деди: У зот: «Биз уни (бу отни) денгиздек (чопқир) топдик, ёки у ҳақиқатан денгиздек (чопқир)», дедилар. (Анас) деди: У секин юрадиган от эди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ
كَانَ بِالْمَدِينَةِ فَزَعٌ فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لأَبِي طَلْحَةَ يُقَالُ لَهُ مَنْدُوبٌ
فَرَكِبَهُ فَقَالَ " مَا رَأَيْنَا مِنْ فَزَعٍ وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madinada bir choʻchish (qoʻrqinch) boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ Abu Talhaning Mandub deb ataladigan otini qarzga olib, unga mindilar va: «Biz qoʻrqadigan hech narsa koʻrmadik, balki uni (bu otni) chopqir topdik», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадинада бир чўчиш (қўрқинч) бўлди. Шунда Набий ﷺ Абу Талҳанинг Мандуб деб аталадиган отини қарзга олиб, унга миндилар ва: «Биз қўрқадиган ҳеч нарса кўрмадик, балки уни (бу отни) чопқир топдик», дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنِيهِ
يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي
حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ قَالَ فَرَسًا لَنَا . وَلَمْ يَقُلْ لأَبِي طَلْحَةَ . وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعْتُ
أَنَسًا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yuqoridagi hadis shunga oʻxshash rivoyat qilingan. Faqat bir rivoyatda: «Bizning bir otimizni», deb aytilgan va «Abu Talhaning (oti)», deyilmagan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Юқоридаги ҳадис шунга ўхшаш ривоят қилинган. Фақат бир ривоятда: «Бизнинг бир отимизни», деб айтилган ва «Абу Талҳанинг (оти)», дейилмаган.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو الرَّبِيعِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ،
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشْرَ سِنِينَ وَاللَّهِ مَا قَالَ
لِي أُفًّا . قَطُّ وَلاَ قَالَ لِي لِشَىْءٍ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَهَلاَّ فَعَلْتَ كَذَا زَادَ أَبُو الرَّبِيعِ لَيْسَ مِمَّا
يَصْنَعُهُ الْخَادِمُ . وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَهُ وَاللَّهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga oʻn yil xizmat qildim. Alloh nomi bilan qasamki, u zot menga hech qachon «uf» ham demadilar va menga biror narsa haqida: «Nega bunday qilding?» yoki «Nega bunday qilmading?» demadilar. Boshqa rivoyatda: «Xizmatkor qiladigan ishlardan (biror narsa uchun)», deb (soʻz) qoʻshilgan va: «Alloh nomi bilan qasamki», degan soʻz eslanmagan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га ўн йил хизмат қилдим. Аллоҳ номи билан қасамки, у зот менга ҳеч қачон «уф» ҳам демадилар ва менга бирор нарса ҳақида: «Нега бундай қилдинг?» ёки «Нега бундай қилмадинг?» демадилар. Бошқа ривоятда: «Хизматкор қиладиган ишлардан (бирор нарса учун)», деб (сўз) қўшилган ва: «Аллоҳ номи билан қасамки», деган сўз эсланмаган.
وَحَدَّثَنَاهُ شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا سَلاَّمُ بْنُ مِسْكِينٍ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ
أَنَسٍ، بِمِثْلِهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yuqoridagi hadis boshqa isnod bilan xuddi shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Юқоридаги ҳадис бошқа иснод билан худди шунга ўхшаш ривоят қилинган.
وَحَدَّثَنَاهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ، - وَاللَّفْظُ لأَحْمَدَ
- قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ أَخَذَ أَبُو طَلْحَةَ بِيَدِي فَانْطَلَقَ بِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَنَسًا غُلاَمٌ كَيِّسٌ فَلْيَخْدُمْكَ . قَالَ فَخَدَمْتُهُ فِي السَّفَرِ
وَالْحَضَرِ وَاللَّهِ مَا قَالَ لِي لِشَىْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا هَكَذَا وَلاَ لِشَىْءٍ لَمْ أَصْنَعْهُ لِمَ لَمْ
تَصْنَعْ هَذَا هَكَذَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida Abu Talha qoʻlimdan ushlab, meni Rasululloh ﷺ ning huzurlariga olib bordi va: «Yo Rasululloh! Anas ziyrak bolakay, sizga xizmat qilsin», dedi. Men u zotga safarda ham, vatanda ham xizmat qildim. Vallohi, men qilgan biror narsa uchun: «Buni nega bunday qilding?» va men qilmagan biror narsa uchun: «Buni nega bunday qilmading?» demadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида Абу Талҳа қўлимдан ушлаб, мени Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига олиб борди ва: «Ё Расулуллоҳ! Анас зийрак болакай, сизга хизмат қилсин», деди. Мен у зотга сафарда ҳам, ватанда ҳам хизмат қилдим. Валлоҳи, мен қилган бирор нарса учун: «Буни нега бундай қилдинг?» ва мен қилмаган бирор нарса учун: «Буни нега бундай қилмадинг?» демадилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ،
حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي بُرْدَةَ - عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم تِسْعَ سِنِينَ فَمَا أَعْلَمُهُ قَالَ لِي قَطُّ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا وَلاَ عَابَ عَلَىَّ شَيْئًا قَطُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga toʻqqiz yil xizmat qildim. Bilishimcha, u zot menga hech qachon: «Nega bundoq-bundoq qilding?» demadilar va meni hech narsada aybga ham qoʻymadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га тўққиз йил хизмат қилдим. Билишимча, у зот менга ҳеч қачон: «Нега бундоқ-бундоқ қилдинг?» демадилар ва мени ҳеч нарсада айбга ҳам қўймадилар.
حَدَّثَنِي أَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ، زَيْدُ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ،
- وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ - قَالَ قَالَ إِسْحَاقُ قَالَ أَنَسٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا فَأَرْسَلَنِي يَوْمًا لِحَاجَةٍ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَذْهَبُ . وَفِي نَفْسِي أَنْ أَذْهَبَ
لِمَا أَمَرَنِي بِهِ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجْتُ حَتَّى أَمُرَّ عَلَى صِبْيَانٍ وَهُمْ يَلْعَبُونَ
فِي السُّوقِ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ قَبَضَ بِقَفَاىَ مِنْ وَرَائِي - قَالَ -
فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقَالَ " يَا أُنَيْسُ أَذَهَبْتَ حَيْثُ أَمَرْتُكَ " . قَالَ قُلْتُ نَعَمْ أَنَا
أَذْهَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ .
قَالَ أَنَسٌ وَاللَّهِ لَقَدْ خَدَمْتُهُ تِسْعَ سِنِينَ مَا عَلِمْتُهُ قَالَ لِشَىْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ فَعَلْتَ
كَذَا وَكَذَا أَوْ لِشَىْءٍ تَرَكْتُهُ هَلاَّ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlarning eng goʻzal axloqlisi edilar. Bir kuni u zot meni bir ish (hojat) uchun yubordilar. Men: «Vallohi, bormayman» dedim, lekin koʻnglimda Allohning Nabiysi ﷺ buyurgan narsa uchun borish (niyati) bor edi. Soʻng chiqdim va bozorda oʻynayotgan bolalar yonidan oʻtdim. Shunda Rasululloh ﷺ orqamdan kelib, gardanimdan ushlab oldilar. Men u zotga qaradim, kular edilar. Soʻng: «Ey Unays! Buyurgan joyimga bordingmi?» dedilar. «Ha, boryapman, yo Rasululloh» dedim. Vallohi, men u zotga toʻqqiz yil xizmat qildim. Bilishimcha, men qilgan biror narsa uchun: «Nega bundoq-bundoq qilding?» yoki men qoldirgan biror narsa uchun: «Nega bundoq-bundoq qilmading?» demadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг энг гўзал ахлоқлиси эдилар. Бир куни у зот мени бир иш (ҳожат) учун юбордилар. Мен: «Валлоҳи, бормайман» дедим, лекин кўнглимда Аллоҳнинг Набийси ﷺ буюрган нарса учун бориш (нияти) бор эди. Сўнг чиқдим ва бозорда ўйнаётган болалар ёнидан ўтдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ орқамдан келиб, гарданимдан ушлаб олдилар. Мен у зотга қарадим, кулар эдилар. Сўнг: «Эй Унайс! Буюрган жойимга бордингми?» дедилар. «Ҳа, боряпман, ё Расулуллоҳ» дедим. Валлоҳи, мен у зотга тўққиз йил хизмат қилдим. Билишимча, мен қилган бирор нарса учун: «Нега бундоқ-бундоқ қилдинг?» ёки мен қолдирган бирор нарса учун: «Нега бундоқ-бундоқ қилмадинг?» демадилар.
وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، وَأَبُو الرَّبِيعِ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ،
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحْسَنَ النَّاسِ خُلُقًا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlarning eng goʻzal axloqlisi edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг энг гўзал ахлоқлиси эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ
ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَنَمًا بَيْنَ جَبَلَيْنِ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ
فَأَتَى قَوْمَهُ فَقَالَ أَىْ قَوْمِ أَسْلِمُوا فَوَاللَّهِ إِنَّ مُحَمَّدًا لَيُعْطِي عَطَاءً مَا يَخَافُ الْفَقْرَ . فَقَالَ
أَنَسٌ إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيُسْلِمُ مَا يُرِيدُ إِلاَّ الدُّنْيَا فَمَا يُسْلِمُ حَتَّى يَكُونَ الإِسْلاَمُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ
الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ dan ikki togʻ orasini toʻldirgan qoʻyni soʻradi, u zot unga oʻshani berdilar. Soʻng u qavmiga kelib: «Ey qavmim! Islomga kiringlar! Vallohi, Muhammad faqirlikdan qoʻrqmaganday saxiylik bilan beradi», dedi. Anas dedi: Bir kishi dunyoni xohlabgina Islomga kirsa-da, koʻp oʻtmay Islom unga dunyodan va undagi narsalardan koʻra suyukliroq boʻlib qolardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ дан икки тоғ орасини тўлдирган қўйни сўради, у зот унга ўшани бердилар. Сўнг у қавмига келиб: «Эй қавмим! Исломга киринглар! Валлоҳи, Муҳаммад фақирликдан қўрқмагандай сахийлик билан беради», деди. Анас деди: Бир киши дунёни хоҳлабгина Исломга кирса-да, кўп ўтмай Ислом унга дунёдан ва ундаги нарсалардан кўра суюклироқ бўлиб қоларди.
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، وَشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُلَيْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لِشَيْبَانَ
- حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وُلِدَ لِيَ اللَّيْلَةَ غُلاَمٌ فَسَمَّيْتُهُ بِاسْمِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ " . ثُمَّ دَفَعَهُ
إِلَى أُمِّ سَيْفٍ امْرَأَةِ قَيْنٍ يُقَالُ لَهُ أَبُو سَيْفٍ فَانْطَلَقَ يَأْتِيهِ وَاتَّبَعْتُهُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى أَبِي سَيْفٍ
وَهُوَ يَنْفُخُ بِكِيرِهِ قَدِ امْتَلأَ الْبَيْتُ دُخَانًا فَأَسْرَعْتُ الْمَشْىَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم فَقُلْتُ يَا أَبَا سَيْفٍ أَمْسِكْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَأَمْسَكَ فَدَعَا
النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالصَّبِيِّ فَضَمَّهُ إِلَيْهِ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ . فَقَالَ أَنَسٌ
لَقَدْ رَأَيْتُهُ وَهُوَ يَكِيدُ بِنَفْسِهِ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَمَعَتْ عَيْنَا رَسُولِ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " تَدْمَعُ الْعَيْنُ وَيَحْزَنُ الْقَلْبُ وَلاَ نَقُولُ إِلاَّ مَا يَرْضَى رَبُّنَا
وَاللَّهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِنَّا بِكَ لَمَحْزُونُونَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu kecha menga bir oʻgʻil tugʻildi, men unga otam Ibrohimning ismini qoʻydim», dedilar. Soʻng u zot uni Abu Sayf deyilguvchi temirchining xotini Ummu Sayfga berdilar (emizish uchun). U zot uni koʻrgani bordilar, men ham u zotga ergashdim. Biz Abu Sayfning oldiga yetib bordik, u koʻrigini puflayotgan, uy esa tutunga toʻlgan edi. Men Rasululloh ﷺ ning oldilariga oʻzib yurib bordim-da: «Ey Abu Sayf, toʻxta, Rasululloh ﷺ keldilar» dedim. U toʻxtadi. Soʻng Nabiy ﷺ chaqaloqni soʻradilar, uni oʻzlariga quchoqladi va Alloh xohlagan narsani aytdilar. Anas dedi: Men uni Rasululloh ﷺ ning huzurlarida jon talvasasida yotganini koʻrdim. Soʻng Rasululloh ﷺ ning koʻzlaridan yosh oqdi va: «Koʻz yosh toʻkadi, qalb gʻamgin boʻladi, lekin biz faqat Rabbimiz rozi boʻladigan narsani aytamiz. Vallohi, ey Ibrohim, biz sen uchun gʻamginmiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча менга бир ўғил туғилди, мен унга отам Иброҳимнинг исмини қўйдим», дедилар. Сўнг у зот уни Абу Сайф дейилгувчи темирчининг хотини Умму Сайфга бердилар (эмизиш учун). У зот уни кўргани бордилар, мен ҳам у зотга эргашдим. Биз Абу Сайфнинг олдига етиб бордик, у кўригини пуфлаётган, уй эса тутунга тўлган эди. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига ўзиб юриб бордим-да: «Эй Абу Сайф, тўхта, Расулуллоҳ ﷺ келдилар» дедим. У тўхтади. Сўнг Набий ﷺ чақалоқни сўрадилар, уни ўзларига қучоқлади ва Аллоҳ хоҳлаган нарсани айтдилар. Анас деди: Мен уни Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида жон талвасасида ётганини кўрдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ нинг кўзларидан ёш оқди ва: «Кўз ёш тўкади, қалб ғамгин бўлади, лекин биз фақат Раббимиз рози бўладиган нарсани айтамиз. Валлоҳи, эй Иброҳим, биз сен учун ғамгинмиз», дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا
إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ عُلَيَّةَ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ
مَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَرْحَمَ بِالْعِيَالِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - كَانَ إِبْرَاهِيمُ
مُسْتَرْضِعًا لَهُ فِي عَوَالِي الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَنْطَلِقُ وَنَحْنُ مَعَهُ فَيَدْخُلُ الْبَيْتَ وَإِنَّهُ لَيُدَّخَنُ وَكَانَ
ظِئْرُهُ قَيْنًا فَيَأْخُذُهُ فَيُقَبِّلُهُ ثُمَّ يَرْجِعُ . قَالَ عَمْرٌو فَلَمَّا تُوُفِّيَ إِبْرَاهِيمُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم " إِنَّ إِبْرَاهِيمَ ابْنِي وَإِنَّهُ مَاتَ فِي الثَّدْىِ وَإِنَّ لَهُ لَظِئْرَيْنِ تُكَمِّلاَنِ رَضَاعَهُ
فِي الْجَنَّةِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan koʻra oilaga mehribonroq biror kishini koʻrmadim. Ibrohim Madinaning chekka joylarida emizib berilayotgan edi. U zot borardilar, biz ham u zot bilan birga edik, u zot uyga kirardilar, u (uy) tutunlab turar edi. Uni emizguvchining (eri) temirchi edi. U zot uni olib, oʻpardilar, soʻng qaytardilar. Amr dedi: Ibrohim vafot etganida Rasululloh ﷺ: «Albatta Ibrohim mening oʻgʻlim, u (hali) emadigan chogʻda vafot etdi. Albatta jannatda uning emizishini toʻldiradigan ikki emizguvchisi bor», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан кўра оилага меҳрибонроқ бирор кишини кўрмадим. Иброҳим Мадинанинг чекка жойларида эмизиб берилаётган эди. У зот борардилар, биз ҳам у зот билан бирга эдик, у зот уйга кирардилар, у (уй) тутунлаб турар эди. Уни эмизгувчининг (эри) темирчи эди. У зот уни олиб, ўпардилар, сўнг қайтардилар. Амр деди: Иброҳим вафот этганида Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Иброҳим менинг ўғлим, у (ҳали) эмадиган чоғда вафот этди. Албатта жаннатда унинг эмизишини тўлдирадиган икки эмизгувчиси бор», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو كَامِلٍ جَمِيعًا
عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَغُلاَمٌ أَسْوَدُ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ يَحْدُو
فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدَكَ سَوْقًا بِالْقَوَارِيرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ baʼzi safarlarida edilar, Anjasha deb ataladigan bir qora gʻulom (xizmatkor yigit) huddi (tuyalarni haydab, qoʻshiq) aytayotgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Ey Anjasha, shisha idishlarni (asta) hayda», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баъзи сафарларида эдилар, Анжаша деб аталадиган бир қора ғулом (хизматкор йигит) ҳудди (туяларни ҳайдаб, қўшиқ) айтаётган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Анжаша, шиша идишларни (аста) ҳайда», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ، وَأَبُو كَامِلٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ
ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، بِنَحْوِهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shunga oʻxshash (hadis rivoyat qilingan).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шунга ўхшаш (ҳадис ривоят қилинган).
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا
إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَى عَلَى
أَزْوَاجِهِ وَسَوَّاقٌ يَسُوقُ بِهِنَّ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ فَقَالَ " وَيْحَكَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدًا سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ
" . قَالَ قَالَ أَبُو قِلاَبَةَ تَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِكَلِمَةٍ لَوْ تَكَلَّمَ بِهَا بَعْضُكُمْ
لَعِبْتُمُوهَا عَلَيْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ayollarining oldiga keldilar, Anjasha deb ataladigan bir haydovchi ularning (tuyalarini) haydab borardi. Shunda (u zot): «Voy senga, ey Anjasha! Shisha idishlarni (asta) hayda», dedilar. Abu Qiloba dedi: Rasululloh ﷺ shunday bir soʻzni aytdilarki, agar uni sizlardan biringiz aytganida, uni ayblagan boʻlardingiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аёлларининг олдига келдилар, Анжаша деб аталадиган бир ҳайдовчи уларнинг (туяларини) ҳайдаб борарди. Шунда (у зот): «Вой сенга, эй Анжаша! Шиша идишларни (аста) ҳайда», дедилар. Абу Қилоба деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай бир сўзни айтдиларки, агар уни сизлардан бирингиз айтганида, уни айблаган бўлардингиз.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَنَسِ،
بْنِ مَالِكٍ ح
وَحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَتْ أُمُّ
سُلَيْمٍ مَعَ نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُنَّ يَسُوقُ بِهِنَّ سَوَّاقٌ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم " أَىْ أَنْجَشَةُ رُوَيْدًا سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym Nabiy ﷺ ning ayollari bilan birga edi, bir haydovchi ularning (tuyalarini) haydab borardi. Shunda Allohning Paygʻambari ﷺ: «Ey Anjasha, shisha idishlarni (asta) hayda», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм Набий ﷺ нинг аёллари билан бирга эди, бир ҳайдовчи уларнинг (туяларини) ҳайдаб борарди. Шунда Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: «Эй Анжаша, шиша идишларни (аста) ҳайда», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنِي هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ
كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَادٍ حَسَنُ الصَّوْتِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " رُوَيْدًا يَا أَنْجَشَةُ لاَ تَكْسِرِ الْقَوَارِيرَ " . يَعْنِي ضَعَفَةَ النِّسَاءِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning ovozi chiroyli bir haydovchilari bor edi. Rasululloh ﷺ unga: «Asta, ey Anjasha, shisha idishlarni sindirib qoʻyma», dedilar. Yaʼni nozik ayollarni (nazarda tutdilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг овози чиройли бир ҳайдовчилари бор эди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Аста, эй Анжаша, шиша идишларни синдириб қўйма», дедилар. Яъни нозик аёлларни (назарда тутдилар).
وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ
صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرْ حَادٍ حَسَنُ الصَّوْتِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan (shunga oʻxshash hadis rivoyat qilingan), biroq u ovozi chiroyli boʻlgan tuyakash (hidochi)ni zikr qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан (шунга ўхшаш ҳадис ривоят қилинган), бироқ у овози чиройли бўлган туякаш (ҳидочи)ни зикр қилмади.