Ibn Abu Laylo

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الآدَمِيُّ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ ، نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَيُّوبَ الْمُخَرِّمِيُّ , نا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي لَيْلَى , عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ , قَالَ : " رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَامَ إِلَى الصَّلاةِ فَكَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى سَاوَى بِهِمَا أُذُنَيْهِ ثُمَّ لَمْ يَعُدْ " . قَالَ عَلِيٌّ : فَلَمَّا قَدِمْتُ الْكُوفَةَ قِيلَ لِي : إِنَّ يَزِيدَ حَيٌّ , فَأَتَيْتُهُ فَحَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ , فَقَالَ : حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى , عَنِ الْبَرَاءِ , قَالَ : " رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَامَ إِلَى الصَّلاةِ فَكَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى سَاوَى بِهِمَا أُذُنَيْهِ " , فَقُلْتُ لَهُ : أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي لَيْلَى أَنَّكَ قُلْتَ : ثُمَّ لَمْ يَعُدْ ؟ قَالَ : لا أَحْفَظُ هَذَا فَعَاوَدْتُهُ , فَقَالَ : مَا أَحْفَظُهُ

al-Baroʼ ibn Ozib (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺni namozga turib takbir aytganlarida va qoʻllarini quloqlari barobarigacha koʻtarganlarida koʻrdim, soʻng buni qaytarmadilar. Ali (ibn Osim) aytdi: Kufaga kelganimda menga: «Yazid tirik», deyishdi. Men uning oldiga bordim, u menga bu hadisni rivoyat qildi va: «Menga Abdurrahmon ibn Abu Laylo al-Baroʼdan rivoyat qildi: ‹Rasululloh ﷺni namozga turib takbir aytganlarida va qoʻllarini quloqlari barobarigacha koʻtarganlarida koʻrdim›», dedi. Men unga: «Menga Ibn Abu Laylo sen: ‹Soʻng qaytarmadilar›, deganingni xabar qilgan edi-ku?» dedim. U: «Buni yodimda saqlamayman», dedi. Men takror soʻradim, u yana: «Buni yodimda saqlamayman», dedi.ал-Барў ибн Озиб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺни намозга туриб такбир айтганларида ва қўлларини қулоқлари баробаригача кўтарганларида кўрдим, сўнг буни қайтармадилар. Али (ибн Осим) айтди: Куфага келганимда менга: «Язид тирик», дейишди. Мен унинг олдига бордим, у менга бу ҳадисни ривоят қилди ва: «Менга Абдурраҳмон ибн Абу Лайло ал-Барўдан ривоят қилди: ‹Расулуллоҳ ﷺни намозга туриб такбир айтганларида ва қўлларини қулоқлари баробаригача кўтарганларида кўрдим›», деди. Мен унга: «Менга Ибн Абу Лайло сен: ‹Сўнг қайтармадилар›, деганингни хабар қилган эди-ку?» дедим. У: «Буни ёдимда сақламайман», деди. Мен такрор сўрадим, у яна: «Буни ёдимда сақламайман», деди.

حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْقَاضِي , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الأَحْمَسِيُّ , ثنا وَكِيعٌ , عَنْ عَلِيِّ بْنِ صَالِحٍ , عَنِ ابْنِ الأَصْبَهَانِيِّ , عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ : " مَنْ قَرَأَ خَلْفَ الإِمَامِ فَقَدْ أَخْطَأَ الْفِطْرَةَ " . حَدَّثَنَا ابْنُ مَخْلَدٍ , ثنا الْحَسَّانِيُّ ، ثنا وَكِيعٌ , مِثْلَهُ . خَالَفَهُ قَيْسٌ , وَابْنُ أَبِي لَيْلَى , عَنِ ابْنِ الأَصْبَهَانِيِّ ، ولا يَصِحُّ إِسْنَادُهُ

Abdulloh ibn Abu Laylodan rivoyat qilinadi: Ali (roziyallohu anhu): «Kim imom orqasida oʻqisa, fitratga xato qilibdi», dedi. Unga Qays va Ibn Abu Laylo xilof qilib, uni Ibn al-Asbahoniydan (boshqacha) rivoyat qilganlar; uning isnodi sahih emas.Абдуллоҳ ибн Абу Лайлодан ривоят қилинади: Али (розияллоҳу анҳу): «Ким имом орқасида ўқиса, фитратга хато қилибди», деди. Унга Қайс ва Ибн Абу Лайло хилоф қилиб, уни Ибн ал-Асбаҳонийдан (бошқача) ривоят қилганлар; унинг исноди саҳиҳ эмас.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ , ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الأَزْدِيُّ , ثنا عَمِّي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ , ثنا قَيْسٌ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَصْبَهَانِيِّ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , قَالَ : قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ : " مَنْ قَرَأَ خَلْفَ الإِمَامِ فَقَدْ أَخْطَأَ الْفِطْرَةَ " . خَالَفَهُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى , فَقَالَ : عَنِ ابْنِ الأَصْبَهَانِيِّ , عَنِ الْمُخْتَارِ , عَنْ عَلِيٍّ وَلا يَصِحُّ

Abdurrahmon ibn Abu Laylo aytdi: Ali (roziyallohu anhu): «Kim imom orqasida oʻqisa, fitratga xato qilibdi», dedi. Unga Ibn Abu Laylo xilof qilib: «Ibn al-Asbahoniydan, u al-Muxtordan, u Alidan», degan; bu esa sahih emas.Абдурраҳмон ибн Абу Лайло айтди: Али (розияллоҳу анҳу): «Ким имом орқасида ўқиса, фитратга хато қилибди», деди. Унга Ибн Абу Лайло хилоф қилиб: «Ибн ал-Асбаҳонийдан, у ал-Мухтордан, у Алидан», деган; бу эса саҳиҳ эмас.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى , ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , نا سُفْيَانُ , عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , " أَنَّ عُمَرَ أَجَازَ شَهَادَةَ رَجُلٍ وَاحِدٍ فِي رُؤْيَةِ الْهِلالِ فِي فِطْرٍ أَوْ أَضْحًى " . كَذَا رَوَاهُ عَبْدُ الأَعْلَى ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى ، وَعَبْدُ الأَعْلَى ضَعِيفٌ , وَابْنُ أَبِي لَيْلَى لَمْ يُدْرِكْ عُمَرَ , وَخَالَفَهُ أَبُو وَائِلٍ شَقِيقُ بْنُ سَلَمَةَ , فَرَوَاهُ عَنْ عُمَرَ , أنَّهُ قَالَ : " لا تُفْطِرُوا حَتَّى يَشْهَدَ شَاهِدَانِ " , حَدَّثَ بِهِ الأَعْمَشُ , وَمَنْصُورٌ عَنْهُ

Abdurrahmon ibn Abu Layloadan rivoyat qilinadiki, Umar hilolni koʻrishda — Fitrda yoki Azhoda — bir kishining guvohligini joiz sanadi. Buni Abdulaʼlo Ibn Abu Layloadan shunday rivoyat qilgan; Abdulaʼlo esa zaifdir, Ibn Abu Laylo esa Umarga yetishmagan. Unga Abu Voil Shaqiq ibn Salama muxolif boʻlib, uni Umardan: «Ikki guvoh guvohlik bermaguncha iftor qilmanglar», degan (shaklda) rivoyat qilgan. Buni Aʼmash va Mansur undan aytib berganlar.Абдурраҳмон ибн Абу Лайлоадан ривоят қилинадики, Умар ҳилолни кўришда — Фитрда ёки Азҳода — бир кишининг гувоҳлигини жоиз санади. Буни Абдулаъло Ибн Абу Лайлоадан шундай ривоят қилган; Абдулаъло эса заифдир, Ибн Абу Лайло эса Умарга етишмаган. Унга Абу Воил Шақиқ ибн Салама мухолиф бўлиб, уни Умардан: «Икки гувоҳ гувоҳлик бермагунча ифтор қилманглар», деган (шаклда) ривоят қилган. Буни Аъмаш ва Мансур ундан айтиб берганлар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْوَرَّاقُ , ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى , ثنا إِسْرَائِيلُ , عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , قَالَ : " كُنْتُ عِنْدَ عُمَرَ فَأَتَاهُ رَاكِبٌ فَزَعَمَ أَنَّهُ رَأَى الْهِلالَ , فَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يُفْطِرُوا " . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ : قُلْتُ لأَبِي نُعَيْمٍ : سَمِعَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى مِنْ عُمَرَ ؟ قَالَ : لا أَدْرِي , قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ : قُلْتُ لِيَحْيَى بْنِ مَعِينٍ : سَمِعَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى مِنْ عُمَرَ ؟ فَلَمْ يُثْبِتْ ذَلِكَ , عَبْدُ الأَعْلَى هُوَ ابْنُ عَامِرٍ الثَّعْلَبِيُّ غَيْرُهُ أَثْبَتُ مِنْهُ , وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ أَصَحُّ إِسْنَادًا عَنْ عُمَرَ مِنْهُ , رَوَاهُ الأَعْمَشُ ، وَمَنْصُورٌ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ

Ibn Abu Laylo aytdi: Men Umarning huzurida edim. Shunda uning oldiga bir otliq kelib, hilolni koʻrganini aytdi. Bas, u odamlarga iftor qilishni buyurdi. Muhammad ibn Ali aytdi: Men Abu Nuʼaymga: «Ibn Abu Laylo Umardan eshitganmi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi. Muhammad ibn Ali aytdi: Men Yahyo ibn Maʼinga: «Ibn Abu Laylo Umardan eshitganmi?» dedim, u buni tasdiqlamadi. Abdulaʼlo — u Ibn Omir as-Saʼlabiydir, undan boshqalar unga qaraganda ishonchliroqdir. Abu Voilning hadisi Umardan (kelgan) isnod jihatidan undan sahihroqdir; uni Aʼmash va Mansur Abu Voildan rivoyat qilganlar.Ибн Абу Лайло айтди: Мен Умарнинг ҳузурида эдим. Шунда унинг олдига бир отлиқ келиб, ҳилолни кўрганини айтди. Бас, у одамларга ифтор қилишни буюрди. Муҳаммад ибн Али айтди: Мен Абу Нуъаймга: «Ибн Абу Лайло Умардан эшитганми?» дедим. У: «Билмайман», деди. Муҳаммад ибн Али айтди: Мен Яҳё ибн Маъинга: «Ибн Абу Лайло Умардан эшитганми?» дедим, у буни тасдиқламади. Абдулаъло — у Ибн Омир ас-Саълабийдир, ундан бошқалар унга қараганда ишончлироқдир. Абу Воилнинг ҳадиси Умардан (келган) иснод жиҳатидан ундан саҳиҳроқдир; уни Аъмаш ва Мансур Абу Воилдан ривоят қилганлар.

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِمْلاءً , نا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ ، نا حَفْصُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلامُ " أَنَّهُ جَمَعَ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ ، فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا , وَسَعَى لَهُمَا سَعْيَيْنِ , ثُمَّ قَالَ : هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ " . حَفْصُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ ضَعِيفٌ , وَابْنُ أَبِي لَيْلَى رَدِيءُ الْحِفْظِ كَثِيرُ الْوَهْمِ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u haj bilan umrani birga qildi, ikkovi uchun bitta tavof qildi va ikkovi uchun ikki marta saʼy qildi, soʻng: «Men Rasululloh ﷺni shunday qilganlarini koʻrgan edim», dedi. Hafs ibn Abu Dovud zaifdir, Ibn Abu Laylo esa hifzi yomon, vahmi koʻp kishidir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у ҳаж билан умрани бирга қилди, иккови учун битта тавоф қилди ва иккови учун икки марта саъй қилди, сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай қилганларини кўрган эдим», деди. Ҳафс ибн Абу Довуд заифдир, Ибн Абу Лайло эса ҳифзи ёмон, ваҳми кўп кишидир.

ثنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، وَالْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، قَالا : نا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ , نا هُشَيْمٌ , نا ابْنُ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَطَاءٍ , عَنْ عَائِشَةَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ : " وَمَا شُبْرُمَةُ ؟ " ، قَالَ : فَذَكَرَ قَرَابَةً لَهُ , فَقَالَ : " أَحَجَجْتَ عَنْ نَفْسِكَ ؟ " ، قَالَ : فَقَالَ : لا , قَالَ : " فَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ , ثُمَّ احْجُجْ عَنْ شُبْرُمَةَ " . وَنا هُشَيْمٌ , نا خالِدٌ , عَنْ أَبِي قِلابَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , مثل حَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishining Shubruma nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Shubruma kim?» dedilar. U oʻzining bir qarindoshini zikr qildi. U zot: «Oʻzing uchun haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda oʻzing uchun haj qil, soʻng Shubruma nomidan haj qil», dedilar. Hushaym Xoliddan, u Abu Qilobadan, u Ibn Abbosdan Ibn Abu Laylo hadisi kabi rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишининг Шубрума номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Шубрума ким?» дедилар. У ўзининг бир қариндошини зикр қилди. У зот: «Ўзинг учун ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда ўзинг учун ҳаж қил, сўнг Шубрума номидан ҳаж қил», дедилар. Ҳушайм Холиддан, у Абу Қилобадан, у Ибн Аббосдан Ибн Абу Лайло ҳадиси каби ривоят қилди.

ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ قَيْسِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الأَشْعَثِ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ , قَالَ : اشْتَرَى الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ رَقِيقًا مِنْ رَقِيقِ الْخُمُسِ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بِعِشْرِينَ أَلْفًا , فَأَرْسَلَ عَبْدُ اللَّهِ فِي ثَمَنِهِمْ , قَالَ : إِنَّمَا أَخَذْتُهُمْ بِعَشَرَةِ آلافٍ , قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : فَاخْتَرْ رَجُلا يَكُونُ بَيْنِي وَبَيْنَكَ , فَقَالَ الأَشْعَثُ : أَنْتَ بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِكَ , قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " إِذَا اخْتَلَفَ الْبَيِّعَانِ وَلَيْسَتْ بَيِّنَةٌ ، فَهُوَ مَا قَالَ رَبُّ السِّلْعَةِ أَوْ يَتَتَارَكَانِ " ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نَا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ , نَا أَبِي , عَنْ أَبِي الْعُمَيْسِ , قَالَ : سَمِعْتُ الْقَاسِمَ , يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَالأَشْعَثِ , مثل هَذَا سَوَاءٌ , وَرَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . وَرَوَاهُ عَمْرُو بْنُ قَيْسٍ , وَابْنُ أَبِي لَيْلَى , عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ

Abdurahmon ibn Qays ibn Muhammad ibn al-Ashʼas otasidan, u bobosidan rivoyat qiladi. U aytdi: Ashʼas ibn Qays Abdullohdan xumusdan tushgan qullardan yigirma mingga qullar sotib oldi. Soʻng Abdulloh ularning narxini soʻrab (odam) yubordi. U: «Men ularni faqat oʻn mingga olganman», dedi. Abdulloh: «Unday boʻlsa, men bilan sening oramizda (hakam boʻladigan) bir kishini tanla», dedi. Ashʼas: «Sen oʻzing men bilan oʻzingning orangda (hakam) boʻl», dedi. Abdulloh aytdi: Men Rasululloh ﷺ: «Agar ikki savdolashuvchi ixtilof qilsalar va oralarida dalil boʻlmasa, gap mol egasi aytgancha boʻladi yoki ikkalasi savdoni bekor qilishadi», deganlarini eshitganman. Abul Umays aytdi: Men al-Qosimning Abdulloh bilan Ashʼas haqida xuddi shunga oʻxshashini zikr qilganini eshitdim va u buni Nabiy ﷺga koʻtardi. Buni Amr ibn Qays va Ibn Abu Laylo ham al-Qosimdan, u otasidan, u Ibn Masʼuddan rivoyat qilishgan.Абдураҳмон ибн Қайс ибн Муҳаммад ибн ал-Ашъас отасидан, у бобосидан ривоят қилади. У айтди: Ашъас ибн Қайс Абдуллоҳдан хумусдан тушган қуллардан йигирма мингга қуллар сотиб олди. Сўнг Абдуллоҳ уларнинг нархини сўраб (одам) юборди. У: «Мен уларни фақат ўн мингга олганман», деди. Абдуллоҳ: «Ундай бўлса, мен билан сенинг орамизда (ҳакам бўладиган) бир кишини танла», деди. Ашъас: «Сен ўзинг мен билан ўзингнинг орангда (ҳакам) бўл», деди. Абдуллоҳ айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Агар икки савдолашувчи ихтилоф қилсалар ва ораларида далил бўлмаса, гап мол эгаси айтганча бўлади ёки иккаласи савдони бекор қилишади», деганларини эшитганман. Абул Умайс айтди: Мен ал-Қосимнинг Абдуллоҳ билан Ашъас ҳақида худди шунга ўхшашини зикр қилганини эшитдим ва у буни Набий ﷺга кўтарди. Буни Амр ибн Қайс ва Ибн Абу Лайло ҳам ал-Қосимдан, у отасидан, у Ибн Масъуддан ривоят қилишган.