وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُمَا ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْحَنْظَلِيُّ،
قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ
الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ مِنْ
شَوْكَةٍ فَمَا فَوْقَهَا إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً أَوْ حَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminga tikan yoki undan ortiq (azob) yetsa, albatta, Alloh u sababli uni bir daraja koʻtaradi yoki u sababli undan bir xatoni toʻkadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминга тикан ёки ундан ортиқ (азоб) етса, албатта, Аллоҳ у сабабли уни бир даража кўтаради ёки у сабабли ундан бир хатони тўкади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُصِيبُ الْمُؤْمِنَ شَوْكَةٌ فَمَا
فَوْقَهَا إِلاَّ قَصَّ اللَّهُ بِهَا مِنْ خَطِيئَتِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminga tikan yoki undan ortiq (azob) yetmasin, faqat Alloh u sababli uning xatosidan (bir qismini) kechiradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминга тикан ёки ундан ортиқ (азоб) етмасин, фақат Аллоҳ у сабабли унинг хатосидан (бир қисмини) кечиради», дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، وَيُونُسُ بْنُ يَزِيدَ،
عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" مَا مِنْ مُصِيبَةٍ يُصَابُ بِهَا الْمُسْلِمُ إِلاَّ كُفِّرَ بِهَا عَنْهُ حَتَّى الشَّوْكَةِ يُشَاكُهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmonga yetgan har qanday musibat, hatto sanchilgan tikan ham, albatta, u sababli (uning gunohlari) kechiriladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмонга етган ҳар қандай мусибат, ҳатто санчилган тикан ҳам, албатта, у сабабли (унинг гуноҳлари) кечирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ،
عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ مِنْ مُصِيبَةٍ حَتَّى الشَّوْكَةِ إِلاَّ قُصَّ بِهَا مِنْ خَطَايَاهُ
أَوْ كُفِّرَ بِهَا مِنْ خَطَايَاهُ " . لاَ يَدْرِي يَزِيدُ أَيَّتُهُمَا قَالَ عُرْوَةُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminga biror musibat, hatto tikan ham yetmasin, faqat u sababli uning xatolaridan (bir qismi) kechiriladi yoki u sababli uning xatolaridan (bir qismi) kechiriladi», dedilar. Yazid (rov]iy) Urva qaysi birini (qassa yoki kuffira deb) aytganini bilmaydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминга бирор мусибат, ҳатто тикан ҳам етмасин, фақат у сабабли унинг хатоларидан (бир қисми) кечирилади ёки у сабабли унинг хатоларидан (бир қисми) кечирилади», дедилар. Язид (ров]ий) Урва қайси бирини (қасса ёки куффира деб) айтганини билмайди.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْهَادِ،
عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
يَقُولُ " مَا مِنْ شَىْءٍ يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ حَتَّى الشَّوْكَةِ تُصِيبُهُ إِلاَّ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهَا حَسَنَةً أَوْ حُطَّتْ
عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةٌ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning: «Moʻminga yetadigan har qanday narsa, hatto unga sanchiladigan tikan ham boʻlsin, albatta, Alloh u sababli unga bir yaxshilik yozadi yoki u sababli undan bir xato toʻkiladi», deyayotganlarini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Мўминга етадиган ҳар қандай нарса, ҳатто унга санчиладиган тикан ҳам бўлсин, албатта, Аллоҳ у сабабли унга бир яхшилик ёзади ёки у сабабли ундан бир хато тўкилади», деяётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ
وَابْنُ نُمَيْرٍ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهُوَ ابْنُ عُيَيْنَةَ
- عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، يَقُولُ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَجُلاً، اسْتَأْذَنَ عَلَى
النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ائْذَنُوا لَهُ فَلَبِئْسَ ابْنُ الْعَشِيرَةِ أَوْ بِئْسَ رَجُلُ الْعَشِيرَةِ
" . فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ أَلاَنَ لَهُ الْقَوْلَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْتَ لَهُ الَّذِي قُلْتَ
ثُمَّ أَلَنْتَ لَهُ الْقَوْلَ قَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ مَنْزِلَةً عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ وَدَعَهُ
أَوْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ فُحْشِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Nabiy ﷺ dan (kirishga) izn soʻradi. Shunda u zot: «Unga izn beringlar, u qabilaning yomon farzandi yoki qabilaning yomon kishisidir», — dedilar. Qachonki u (huzurlariga) kirgach, u zot unga mayin soʻz aytdilar. Oisha aytdi: men: «Yo Rasululloh! Siz unga aytadiganingizni aytib, soʻng unga mayin soʻz aytdingiz?» — dedim. U zot: «Ey Oisha! Qiyomat kunida Alloh huzurida martabasi eng yomon kishi shundayki, uning yomon soʻzlaridan (yoki qabihligidan) ehtiyot boʻlib, odamlar uni tark etgan yoki undan voz kechgan boʻladi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши Набий ﷺ дан (киришга) изн сўради. Шунда у зот: «Унга изн беринглар, у қабиланинг ёмон фарзанди ёки қабиланинг ёмон кишисидир», — дедилар. Қачонки у (ҳузурларига) киргач, у зот унга майин сўз айтдилар. Оиша айтди: мен: «Ё Расулуллоҳ! Сиз унга айтадиганингизни айтиб, сўнг унга майин сўз айтдингиз?» — дедим. У зот: «Эй Оиша! Қиёмат кунида Аллоҳ ҳузурида мартабаси энг ёмон киши шундайки, унинг ёмон сўзларидан (ёки қабиҳлигидан) эҳтиёт бўлиб, одамлар уни тарк этган ёки ундан воз кечган бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ، حَدَّثَنِي
ابْنُ الْهَادِ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عَمْرَةَ، - يَعْنِي بِنْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ
النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ
رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لاَ يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ وَمَا لاَ يُعْطِي عَلَى مَا سِوَاهُ
" .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yo Oisha! Albatta, Alloh marhamatlidir, marhamatni sevadi va marhamat uchun shunday (ajr) ato etadiki, qattiqqoʻllik uchun ham, undan boshqa narsa uchun ham ato etmas», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ё Оиша! Албатта, Аллоҳ марҳаматлидир, марҳаматни севади ва марҳамат учун шундай (ажр) ато этадики, қаттиққўллик учун ҳам, ундан бошқа нарса учун ҳам ато этмас», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمِقْدَامِ، - وَهُوَ
ابْنُ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيِّ
صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الرِّفْقَ لاَ يَكُونُ فِي شَىْءٍ إِلاَّ زَانَهُ وَلاَ يُنْزَعُ مِنْ شَىْءٍ إِلاَّ
شَانَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Albatta, muloyimlik qaysi narsada boʻlsa, uni bezaydi; qaysi narsadan sugʻurib olinsa, uni xunuk qiladi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Албатта, мулойимлик қайси нарсада бўлса, уни безайди; қайси нарсадан суғуриб олинса, уни хунук қилади», — дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاَنِ فَكَلَّمَاهُ بِشَىْءٍ لاَ
أَدْرِي مَا هُوَ فَأَغْضَبَاهُ فَلَعَنَهُمَا وَسَبَّهُمَا فَلَمَّا خَرَجَا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَصَابَ مِنَ
الْخَيْرِ شَيْئًا مَا أَصَابَهُ هَذَانِ قَالَ " وَمَا ذَاكِ " . قَالَتْ قُلْتُ لَعَنْتَهُمَا وَسَبَبْتَهُمَا قَالَ "
أَوَمَا عَلِمْتِ مَا شَارَطْتُ عَلَيْهِ رَبِّي قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَىُّ الْمُسْلِمِينَ لَعَنْتُهُ أَوْ سَبَبْتُهُ
فَاجْعَلْهُ لَهُ زَكَاةً وَأَجْرًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning huzurlariga ikki kishi kirib, ular bilan men bilmaydigan bir narsa haqida gaplashdilar va u zotni gʻazablantirdilar. Shunda (u zot) ularga laʼnat oʻqidilar va soʻkdilar. Ular chiqib ketgach, men: «Yo Rasululloh! Yaxshilikdan kim biror narsaga erishsa ham, bu ikkovi (endi) erisha olmaydi», dedim. (U zot): «Bu nimasi?», — dedilar. (Oisha) dedi: Men: «Siz ularga laʼnat oʻqidingiz va soʻkdingiz», dedim. (U zot): «Men Robbim bilan nimaga shartlashganimni bilmaysanmi? Men: ‹Yo Alloh, men ham faqat bir insonman, bas, musulmonlardan qaysi birini laʼnatlasam yoki soʻksam, buni unga poklik va ajr qilib qoʻygin›, dedim», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига икки киши кириб, улар билан мен билмайдиган бир нарса ҳақида гаплашдилар ва у зотни ғазаблантирдилар. Шунда (у зот) уларга лаънат ўқидилар ва сўкдилар. Улар чиқиб кетгач, мен: «Ё Расулуллоҳ! Яхшиликдан ким бирор нарсага эришса ҳам, бу иккови (энди) эриша олмайди», дедим. (У зот): «Бу нимаси?», — дедилар. (Оиша) деди: Мен: «Сиз уларга лаънат ўқидингиз ва сўкдингиз», дедим. (У зот): «Мен Роббим билан нимага шартлашганимни билмайсанми? Мен: ‹Ё Аллоҳ, мен ҳам фақат бир инсонман, бас, мусулмонлардан қайси бирини лаънатласам ёки сўксам, буни унга поклик ва ажр қилиб қўйгин›, дедим», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، عَنِ
اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، كُلُّهُمْ عَنْ
يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - يَعْنِي
الثَّقَفِيَّ - سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ، - وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ
- أَنَّ عَمْرَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا، سَمِعَتْ عَائِشَةَ، تَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ
" مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ لَيُوَرِّثَنَّهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Jibril menga qoʻshni (haqi) borasida shu qadar tayinlayverdiki, hatto u (qoʻshnini) merosxoʻr qilib qoʻyadigandek oʻyladim.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Жибрил менга қўшни (ҳақи) борасида шу қадар тайинлайвердики, ҳатто у (қўшнини) меросхўр қилиб қўядигандек ўйладим.»
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ،
عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashini rivoyat qiladi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺ дан шунга ўхшашини ривоят қилади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ،
أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ،
ح
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بَهْرَامَ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ - وَاللَّفْظُ لَهُمَا
- قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّأَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ جَاءَتْنِي امْرَأَةٌ
وَمَعَهَا ابْنَتَانِ لَهَا فَسَأَلَتْنِي فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي شَيْئًا غَيْرَ تَمْرَةٍ وَاحِدَةٍ فَأَعْطَيْتُهَا إِيَّاهَا فَأَخَذَتْهَا
فَقَسَمَتْهَا بَيْنَ ابْنَتَيْهَا وَلَمْ تَأْكُلْ مِنْهَا شَيْئًا ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ وَابْنَتَاهَا فَدَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ
صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثْتُهُ حَدِيثَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنِ ابْتُلِيَ مِنَ
الْبَنَاتِ بِشَىْءٍ فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ " .
Nabiy ﷺ ning xotinlari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: Mening oldimga bir ayol ikki qizi bilan keldi. U mendan (sadaqa) soʻradi, lekin huzurimda bitta xurmodan boshqa narsa topmadi. Men oʻshani unga berdim. U buni olib, ikki qizi orasida boʻlib berdi-da, oʻzi undan hech narsa yemadi. Soʻng oʻrnidan turib, ikki qizi bilan chiqib ketdi. Shunda huzurimga Nabiy ﷺ kirdilar, men u zotga uning hodisasini soʻzlab berdim. Nabiy ﷺ: «Kimga qizlardan biror narsa bilan imtihon berilsa-yu, u ularga yaxshilik qilsa, ular u uchun doʻzaxdan toʻsiq boʻladilar», dedilar.Набий ﷺ нинг хотинлари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У шундай деди: Менинг олдимга бир аёл икки қизи билан келди. У мендан (садақа) сўради, лекин ҳузуримда битта хурмодан бошқа нарса топмади. Мен ўшани унга бердим. У буни олиб, икки қизи орасида бўлиб берди-да, ўзи ундан ҳеч нарса емади. Сўнг ўрнидан туриб, икки қизи билан чиқиб кетди. Шунда ҳузуримга Набий ﷺ кирдилар, мен у зотга унинг ҳодисасини сўзлаб бердим. Набий ﷺ: «Кимга қизлардан бирор нарса билан имтиҳон берилса-ю, у уларга яхшилик қилса, улар у учун дўзахдан тўсиқ бўладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا بَكْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، أَنَّ زِيَادَ،
بْنَ أَبِي زِيَادٍ مَوْلَى ابْنِ عَيَّاشٍ حَدَّثَهُ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ، عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ
عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ جَاءَتْنِي مِسْكِينَةٌ تَحْمِلُ ابْنَتَيْنِ لَهَا فَأَطْعَمْتُهَا ثَلاَثَ تَمَرَاتٍ فَأَعْطَتْ
كُلَّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا تَمْرَةً وَرَفَعَتْ إِلَى فِيهَا تَمْرَةً لِتَأْكُلَهَا فَاسْتَطْعَمَتْهَا ابْنَتَاهَا فَشَقَّتِ التَّمْرَةَ
الَّتِي كَانَتْ تُرِيدُ أَنْ تَأْكُلَهَا بَيْنَهُمَا فَأَعْجَبَنِي شَأْنُهَا فَذَكَرْتُ الَّذِي صَنَعَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَوْجَبَ لَهَا بِهَا الْجَنَّةَ أَوْ أَعْتَقَهَا بِهَا مِنَ النَّارِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: Mening oldimga bir kambagʻal ayol ikki qizini koʻtarib keldi. Men unga uchta xurmo berdim. U ikki qizining har biriga bittadan xurmo berdi-da, bittasini yeyish uchun ogʻziga olib bordi. Shunda ikki qizi undan (yana) tilab qoldi, u oʻzi yemoqchi boʻlgan xurmoni ular orasida boʻlib berdi. Uning bu ishi menga juda yoqdi va men uning qilgan ishini Rasululloh ﷺ ga aytdim. U zot: «Albatta, Alloh shu (ish) sababli unga jannatni vojib qildi», yoki «Shu sababli uni doʻzaxdan ozod qildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У шундай деди: Менинг олдимга бир камбағал аёл икки қизини кўтариб келди. Мен унга учта хурмо бердим. У икки қизининг ҳар бирига биттадан хурмо берди-да, биттасини ейиш учун оғзига олиб борди. Шунда икки қизи ундан (яна) тилаб қолди, у ўзи емоқчи бўлган хурмони улар орасида бўлиб берди. Унинг бу иши менга жуда ёқди ва мен унинг қилган ишини Расулуллоҳ ﷺ га айтдим. У зот: «Албатта, Аллоҳ шу (иш) сабабли унга жаннатни вожиб қилди», ёки «Шу сабабли уни дўзахдан озод қилди», дедилар.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عَمْرٍو،
عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ تُوُفِّيَ صَبِيٌّ فَقُلْتُ طُوبَى لَهُ عُصْفُورٌ
مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَوَلاَ تَدْرِينَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْجَنَّةَ
وَخَلَقَ النَّارَ فَخَلَقَ لِهَذِهِ أَهْلاً وَلِهَذِهِ أَهْلاً " .
Oisha — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir bola vafot etdi, men: «Bunga xush boʻlsin, u jannat qushlaridan bir qushdir», — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bilmaysanmi, Alloh jannatni yaratdi va doʻzaxni yaratdi; bunga ham (jannatga) ahl yaratdi, bunga ham (doʻzaxga) ahl yaratdi», — dedilar.Оиша — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир бола вафот этди, мен: «Бунга хуш бўлсин, у жаннат қушларидан бир қушдир», — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Билмайсанми, Аллоҳ жаннатни яратди ва дўзахни яратди; бунга ҳам (жаннатга) аҳл яратди, бунга ҳам (дўзахга) аҳл яратди», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَمَّتِهِ، عَائِشَةَ
بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى جَنَازَةِ
صَبِيٍّ مِنَ الأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلِ
السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ " أَوَغَيْرَ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلاً خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ
فِي أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلاً خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ " .
Oisha — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlardan boʻlgan bir bolaning janozasiga chaqirildilar. Men: «Yo Rasululloh! Bunga xush boʻlsin, u jannat qushlaridan bir qushdir; u yomonlik qilmadi va (yomonlik qiladigan yoshga) yetmadi ham», — dedim. U zot: «Boshqacha boʻlsa-chi, ey Oisha? Albatta, Alloh jannat uchun ahl yaratdi, ularni hali otalarining sulbida ekanlarida oʻsha (jannat) uchun yaratdi; va doʻzax uchun ham ahl yaratdi, ularni hali otalarining sulbida ekanlarida oʻsha (doʻzax) uchun yaratdi», — dedilar.Оиша — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бўлган бир боланинг жанозасига чақирилдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Бунга хуш бўлсин, у жаннат қушларидан бир қушдир; у ёмонлик қилмади ва (ёмонлик қиладиган ёшга) етмади ҳам», — дедим. У зот: «Бошқача бўлса-чи, эй Оиша? Албатта, Аллоҳ жаннат учун аҳл яратди, уларни ҳали оталарининг сулбида эканларида ўша (жаннат) учун яратди; ва дўзах учун ҳам аҳл яратди, уларни ҳали оталарининг сулбида эканларида ўша (дўзах) учун яратди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيُّ، عَنْ عَبْدِ،
اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَلاَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم { هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ
فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ
تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُو
الأَلْبَابِ} قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا رَأَيْتُمُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ
مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ {U senga Kitobni nozil qildi. Uning baʼzi oyatlari muhkam (maʼnosi aniq) boʻlib, ular Kitobning asosidir, boshqalari esa mutashobih (maʼnosi koʻp)dir. Qalblarida ogʻish (egrilik) boʻlganlar fitna izlab va uni (oʻzicha) taʼvil qilish istagida undagi mutashobih (oyat)larga ergashadilar. Holbuki, uning taʼvilini Allohdan boshqa hech kim bilmaydi. Ilmda barqaror boʻlganlar esa: ‹Biz unga iymon keltirdik, hammasi Robbimiz huzuridandir›, deydilar. (Bundan) faqat aql egalarigina ibrat oladilar} (Oli Imron 7) (oyatini) tilovat qildilar. (Oisha) dedi: Rasululloh ﷺ: «Undagi mutashobih (oyat)larga ergashadiganlarni koʻrsangiz, bilingki, ular Alloh (oyatda) zikr qilgan kishilardir. Bas, ulardan ehtiyot boʻlinglar», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ {У сенга Китобни нозил қилди. Унинг баъзи оятлари муҳкам (маъноси аниқ) бўлиб, улар Китобнинг асосидир, бошқалари эса муташобиҳ (маъноси кўп)дир. Қалбларида оғиш (эгрилик) бўлганлар фитна излаб ва уни (ўзича) таъвил қилиш истагида ундаги муташобиҳ (оят)ларга эргашадилар. Ҳолбуки, унинг таъвилини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди. Илмда барқарор бўлганлар эса: ‹Биз унга иймон келтирдик, ҳаммаси Роббимиз ҳузуридандир›, дейдилар. (Бундан) фақат ақл эгаларигина ибрат оладилар} (Оли Имрон 7) (оятини) тиловат қилдилар. (Оиша) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ундаги муташобиҳ (оят)ларга эргашадиганларни кўрсангиз, билингки, улар Аллоҳ (оятда) зикр қилган кишилардир. Бас, улардан эҳтиёт бўлинглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ،
عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَبْغَضَ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الأَلَدُّ
الْخَصِمُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh huzurida kishilarning eng yomon koʻriladigani — qattiq (oʻjar) janjalkash (tortishuvchi)dir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳузурида кишиларнинг энг ёмон кўриладигани — қаттиқ (ўжар) жанжалкаш (тортишувчи)дир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ الْهُجَيْمِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ،
عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ " .
فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَكَرَاهِيَةُ الْمَوْتِ فَكُلُّنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ فَقَالَ " لَيْسَ كَذَلِكِ وَلَكِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا
بُشِّرَ بِرَحْمَةِ اللَّهِ وَرِضْوَانِهِ وَجَنَّتِهِ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ فَأَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَإِنَّ الْكَافِرَ إِذَا بُشِّرَ
بِعَذَابِ اللَّهِ وَسَخَطِهِ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ وَكَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtirsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», — dedilar. Shunda men: «Yo Allohning Nabiysi! (Bu) oʻlimni yomon koʻrishmi? Axir hammamiz oʻlimni yomon koʻramiz-ku», — dedim. U zot: «(Gap) bunday emas. Lekin moʻmin (oʻlim chogʻida) Allohning rahmati, rizosi va jannati bilan xushxabar berilsa, Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi va Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kofir esa Allohning azobi va gʻazabi bilan xabar berilsa, Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi va Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтирса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», — дедилар. Шунда мен: «Ё Аллоҳнинг Набийси! (Бу) ўлимни ёмон кўришми? Ахир ҳаммамиз ўлимни ёмон кўрамиз-ку», — дедим. У зот: «(Гап) бундай эмас. Лекин мўмин (ўлим чоғида) Аллоҳнинг раҳмати, ризоси ва жаннати билан хушхабар берилса, Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтиради ва Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Кофир эса Аллоҳнинг азоби ва ғазаби билан хабар берилса, Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўради ва Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ،
عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَحَبَّ
لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَالْمَوْتُ قَبْلَ لِقَاءِ اللَّهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtirsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yoqtiradi. Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi. Oʻlim esa Allohga roʻbaroʻ boʻlishdan oldindir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёқтирса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёқтиради. Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради. Ўлим эса Аллоҳга рўбарў бўлишдан олдиндир», — дедилар.
حَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ،
حَدَّثَنِي شُرَيْحُ بْنُ هَانِئٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ بِمِثْلِهِ
.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunga oʻxshashini aytganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шунга ўхшашини айтганлар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ،
نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو
بِهَؤُلاَءِ الدَّعَوَاتِ " اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ النَّارِ وَعَذَابِ النَّارِ وَفِتْنَةِ الْقَبْرِ وَعَذَابِ
الْقَبْرِ وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْغِنَى وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْفَقْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
اللَّهُمَّ اغْسِلْ خَطَايَاىَ بِمَاءِ الثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَنَقِّ قَلْبِي مِنَ الْخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الأَبْيَضَ
مِنَ الدَّنَسِ وَبَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَاىَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَعُوذُ
بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mana shu duolar bilan duo qilar edilar: «Allohumma inni aʼuzu bika min fitnatin-nori va azabin-nori va fitnatil-qabri va azabil-qabri va min sharri fitnatil-gʻina va min sharri fitnatil-faqri (Ey Alloh, men doʻzax fitnasidan va doʻzax azobidan, qabr fitnasidan va qabr azobidan, boylik fitnasining yomonligidan va faqirlik fitnasining yomonligidan Senga panoh tilayman), va aʼuzu bika min sharri fitnatil-Masihid-Dajjol (va men Masih Dajjol fitnasining yomonligidan Senga panoh tilayman). Allohummagʻsil xatoyaya bimais-salji val-baradi va naqqi qalbiy minal-xataya kama naqqaytas-savbal-abyaza minad-danasi (Ey Alloh, xatolarimni qor va doʻl suvi bilan yuvgin va oq kiyimni kirdan tozalaganingdek qalbimni xatolardan tozalagin), va boʼid bayni va bayna xatoyaya kama boʼadta baynal-mashriqi val-magʻrib (va sharq bilan gʻarbni uzoqlashtirganingdek meni xatolarimdan uzoqlashtirgin). Allohumma inni aʼuzu bika minal-kasali val-harami val-maʼsami val-magʻram (Ey Alloh, men dangasalikdan, qarilikdan, gunohdan va qarzdan Senga panoh tilayman)».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мана шу дуолар билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма инни аъузу бика мин фитнатин-нори ва азабин-нори ва фитнатил-қабри ва азабил-қабри ва мин шарри фитнатил-ғина ва мин шарри фитнатил-фақри (Эй Аллоҳ, мен дўзах фитнасидан ва дўзах азобидан, қабр фитнасидан ва қабр азобидан, бойлик фитнасининг ёмонлигидан ва фақирлик фитнасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман), ва аъузу бика мин шарри фитнатил-Масиҳид-Дажжол (ва мен Масиҳ Дажжол фитнасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман). Аллоҳуммағсил хатояя бимаис-салжи вал-баради ва наққи қалбий минал-хатая кама наққайтас-савбал-абяза минад-данаси (Эй Аллоҳ, хатоларимни қор ва дўл суви билан ювгин ва оқ кийимни кирдан тозалаганингдек қалбимни хатолардан тозалагин), ва бўид байни ва байна хатояя кама бўадта байнал-машриқи вал-мағриб (ва шарқ билан ғарбни узоқлаштирганингдек мени хатоларимдан узоқлаштиргин). Аллоҳумма инни аъузу бика минал-касали вал-ҳарами вал-маъсами вал-мағрам (Эй Аллоҳ, мен дангасаликдан, қариликдан, гуноҳдан ва қарздан Сенга паноҳ тилайман)».
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتَا كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِالْحَبَشَةِ - فِيهَا تَصَاوِيرُ - لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أُولَئِكِ إِذَا كَانَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَمَاتَ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ أُولَئِكِ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba va Ummu Salama Rasululloh ﷺ ga Habashada (Habashistonda) koʻrgan bir cherkovni — uning ichida suratlar bor edi — zikr qildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, ular orasida bir solih kishi boʻlib, u vafot etsa, qabri ustiga masjid qurar va unga oʻsha suratlarni chizar edilar. Ular qiyomat kunida Allohning huzurida maxluqotning eng yomonidirlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба ва Умму Салама Расулуллоҳ ﷺ га Ҳабашада (Ҳабашистонда) кўрган бир черковни — унинг ичида суратлар бор эди — зикр қилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, улар орасида бир солиҳ киши бўлиб, у вафот этса, қабри устига масжид қурар ва унга ўша суратларни чизар эдилар. Улар қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида махлуқотнинг энг ёмонидирлар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهُمْ تَذَاكَرُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ فَذَكَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ كَنِيسَةً . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ular Rasululloh ﷺ ning huzurlarida u zotning kasalliklari (paytida oʻzaro) suhbatlashishdi. Shunda Ummu Salama va Ummu Habiba bir cherkovni zikr qilishdi. — Soʻng (rovi yuqoridagi hadis) kabisini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Улар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида у зотнинг касалликлари (пайтида ўзаро) суҳбатлашишди. Шунда Умму Салама ва Умму Ҳабиба бир черковни зикр қилишди. — Сўнг (рови юқоридаги ҳадис) кабисини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ذَكَرْنَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ يُقَالُ لَهَا مَارِيَةُ . بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning ayollari Habasha yerida koʻrgan, Moriya deb ataladigan bir cherkovni zikr qilishdi. — Ularning hadisi kabi (davom etadi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг аёллари Ҳабаша ерида кўрган, Мория деб аталадиган бир черковни зикр қилишди. — Уларнинг ҳадиси каби (давом этади).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي حُمَيْدٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ " لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ " . قَالَتْ فَلَوْلاَ ذَاكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ غَيْرَ أَنَّهُ خُشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَلَوْلاَ ذَاكَ لَمْ يَذْكُرْ قَالَتْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlari (shifo topmay) turolmay yotgan kasalliklarida: «Alloh yahudiylar va nasoroga laʼnat qilsin, ular oʻz paygʻambarlarining qabrlarini masjid tutib oldilar», dedilar. (Oisha) dedi: Agar shu (xavf) boʻlmaganida, u zotning qabrlari ochiq (joyda) qilingan boʻlar edi, faqat (qabri) masjid tutib olinishidan qoʻrqilgani uchungina (shunday qilinmadi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари (шифо топмай) туролмай ётган касалликларида: «Аллоҳ яҳудийлар ва насорога лаънат қилсин, улар ўз пайғамбарларининг қабрларини масжид тутиб олдилар», дедилар. (Оиша) деди: Агар шу (хавф) бўлмаганида, у зотнинг қабрлари очиқ (жойда) қилинган бўлар эди, фақат (қабри) масжид тутиб олинишидан қўрқилгани учунгина (шундай қилинмади).
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى بُصَاقًا فِي جِدَارِ الْقِبْلَةِ أَوْ مُخَاطًا أَوْ نُخَامَةً فَحَكَّهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qibla devorida tupuk, yo manqa, yo balgʻam koʻrib qoldilar-da, uni qirib tashladilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қибла деворида тупук, ё манқа, ё балғам кўриб қолдилар-да, уни қириб ташладилар.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي خَمِيصَةٍ لَهَا أَعْلاَمٌ وَقَالَ " شَغَلَتْنِي أَعْلاَمُ هَذِهِ فَاذْهَبُوا بِهَا إِلَى أَبِي جَهْمٍ وَائْتُونِي بِأَنْبِجَانِيِّهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ naqshlari bor xamisada (jun choponda) namoz oʻqidilar va: «Buning naqshlari meni (namozdan) chalgʻitdi. Buni Abu Jahmga olib boringlar, menga uning anbijoniysini (naqshsiz choponini) keltiringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нақшлари бор хамисада (жун чопонда) намоз ўқидилар ва: «Бунинг нақшлари мени (намоздан) чалғитди. Буни Абу Жаҳмга олиб боринглар, менга унинг анбижонийсини (нақшсиз чопонини) келтиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي خَمِيصَةٍ ذَاتِ أَعْلاَمٍ فَنَظَرَ إِلَى عَلَمِهَا فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ " اذْهَبُوا بِهَذِهِ الْخَمِيصَةِ إِلَى أَبِي جَهْمِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَائْتُونِي بِأَنْبِجَانِيِّهِ فَإِنَّهَا أَلْهَتْنِي آنِفًا فِي صَلاَتِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ naqshlari bor xamisada (jun choponda) namozga turdilar va uning naqshiga qaradilar. Namozni tugatgach: «Bu xamisani Abu Jahm ibn Huzayfaga olib boringlar, menga uning anbijoniysini (naqshsiz choponini) keltiringlar, chunki bu hozir namozimda meni chalgʻitdi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нақшлари бор хамисада (жун чопонда) намозга турдилар ва унинг нақшига қарадилар. Намозни тугатгач: «Бу хамисани Абу Жаҳм ибн Ҳузайфага олиб боринглар, менга унинг анбижонийсини (нақшсиз чопонини) келтиринглар, чунки бу ҳозир намозимда мени чалғитди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ لَهُ خَمِيصَةٌ لَهَا عَلَمٌ فَكَانَ يَتَشَاغَلُ بِهَا فِي الصَّلاَةِ فَأَعْطَاهَا أَبَا جَهْمٍ وَأَخَذَ كِسَاءً لَهُ أَنْبِجَانِيًّا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning naqshi bor bir xamisalari (jun choponlari) bor edi, namozda u (choponning naqshi) u zotni mashgʻul qilib qoʻyar edi. Shu sababli uni Abu Jahmga berib, oʻzlariga anbijoniy (naqshsiz) bir kisoni (yopinchiqni) oldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг нақши бор бир хамисалари (жун чопонлари) бор эди, намозда у (чопоннинг нақши) у зотни машғул қилиб қўяр эди. Шу сабабли уни Абу Жаҳмга бериб, ўзларига анбижоний (нақшсиз) бир кисони (ёпинчиқни) олдилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ هَارُونُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي امْرَأَةٌ مِنَ الْيَهُودِ وَهْىَ تَقُولُ هَلْ شَعَرْتِ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ قَالَتْ فَارْتَاعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " إِنَّمَا تُفْتَنُ يَهُودُ " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَبِثْنَا لَيَالِيَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ شَعَرْتِ أَنَّهُ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ يَسْتَعِيذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Yonimda bir yahudiy ayol boʻlib, u: ‹Bilasanmi, sizlar qabrlaringizda imtihon qilinasizlar›, deb turganda, Rasululloh ﷺ huzurimga kirib qoldilar». U: «Shunda Rasululloh ﷺ hadiksirab: ‹Faqat yahudiylar imtihon qilinadi›, dedilar», dedi. Oisha: «Soʻngra biz necha kecha turdik, keyin Rasululloh ﷺ: ‹Bilasanmi, menga: sizlar qabrlaringizda imtihon qilinasizlar, deb vahiy qilindi›, dedilar», dedi. Oisha: «Shundan keyin men Rasululloh ﷺ ning qabr azobidan panoh tilayotganlarini eshitar edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ёнимда бир яҳудий аёл бўлиб, у: ‹Биласанми, сизлар қабрларингизда имтиҳон қилинасизлар›, деб турганда, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб қолдилар». У: «Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳадиксираб: ‹Фақат яҳудийлар имтиҳон қилинади›, дедилар», деди. Оиша: «Сўнгра биз неча кеча турдик, кейин Расулуллоҳ ﷺ: ‹Биласанми, менга: сизлар қабрларингизда имтиҳон қилинасизлар, деб ваҳий қилинди›, дедилар», деди. Оиша: «Шундан кейин мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қабр азобидан паноҳ тилаётганларини эшитар эдим», деди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ عَجُوزَانِ مِنْ عُجُزِ يَهُودِ الْمَدِينَةِ فَقَالَتَا إِنَّ أَهْلَ الْقُبُورِ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ . قَالَتْ فَكَذَّبْتُهُمَا وَلَمْ أُنْعِمْ أَنْ أُصَدِّقَهُمَا فَخَرَجَتَا وَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَجُوزَيْنِ مِنْ عُجُزِ يَهُودِ الْمَدِينَةِ دَخَلَتَا عَلَىَّ فَزَعَمَتَا أَنَّ أَهْلَ الْقُبُورِ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ فَقَالَ " صَدَقَتَا إِنَّهُمْ يُعَذَّبُونَ عَذَابًا تَسْمَعُهُ الْبَهَائِمُ " . قَالَتْ فَمَا رَأَيْتُهُ بَعْدُ فِي صَلاَةٍ إِلاَّ يَتَعَوَّذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Madina yahudiylarining kampirlaridan ikki kampir huzurimga kirib: ‹Qabr ahli oʻz qabrlarida azoblanadi›, dedilar». U: «Men ularni yolgʻonchiga chiqardim va ularni tasdiqlashni istamadim. Soʻng ular chiqib ketdilar va Rasululloh ﷺ huzurimga kirdilar. Shunda men u zotga: ‹Yo Rasululloh! Madina yahudiylarining kampirlaridan ikki kampir huzurimga kirib, qabr ahli oʻz qabrlarida azoblanadi, deb daʼvo qildilar›, dedim». Shunda u zot: «Ular toʻgʻri aytishibdi, albatta ular hayvonlar eshitadigan azob bilan azoblanadilar», dedilar. U: «Shundan keyin men u zotni har bir namozda qabr azobidan panoh tilamasdan koʻrmadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мадина яҳудийларининг кампирларидан икки кампир ҳузуримга кириб: ‹Қабр аҳли ўз қабрларида азобланади›, дедилар». У: «Мен уларни ёлғончига чиқардим ва уларни тасдиқлашни истамадим. Сўнг улар чиқиб кетдилар ва Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кирдилар. Шунда мен у зотга: ‹Ё Расулуллоҳ! Мадина яҳудийларининг кампирларидан икки кампир ҳузуримга кириб, қабр аҳли ўз қабрларида азобланади, деб даъво қилдилар›, дедим». Шунда у зот: «Улар тўғри айтишибди, албатта улар ҳайвонлар эшитадиган азоб билан азобланадилар», дедилар. У: «Шундан кейин мен у зотни ҳар бир намозда қабр азобидан паноҳ тиламасдан кўрмадим», деди.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَعِيذُ فِي صَلاَتِهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning namozlarida Dajjol fitnasidan panoh tilayotganlarini eshitar edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг намозларида Дажжол фитнасидан паноҳ тилаётганларини эшитар эдим», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ لَمْ يَقْعُدْ إِلاَّ مِقْدَارَ مَا يَقُولُ " اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ وَمِنْكَ السَّلاَمُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ " يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ salom berganlarida faqat: «Allohim! Sen Salomsan, salomatlik Sendandir, Sen barakotli Zotsan, ey ulugʻlik va karam Egasi», deydigancha (kuni) miqdorida oʻtirar edilar. Ibn Numayrning rivoyatida: «Yo Zal-jaloli val-ikrom (ey ulugʻlik va karam Egasi)» (deyiladi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ салом берганларида фақат: «Аллоҳим! Сен Саломсан, саломатлик Сендандир, Сен баракотли Зотсан, эй улуғлик ва карам Эгаси», дейдиганча (куни) миқдорида ўтирар эдилар. Ибн Нумайрнинг ривоятида: «Ё Зал-жалоли вал-икром (эй улуғлик ва карам Эгаси)» (дейилади).
وَحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، - وَالسِّيَاقُ لِحَرْمَلَةَ - قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْعَصْرِ سَجْدَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ أَوْ مِنَ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ فَقَدْ أَدْرَكَهَا " . وَالسَّجْدَةُ إِنَّمَا هِيَ الرَّكْعَةُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim quyosh botishidan oldin asrdan bir sajdaga (rakaatga) ulgursa, yoki quyosh chiqishidan oldin bomdoddan (bir rakaatga ulgursa), unga ulgurgan boʻladi», dedilar. Sajda esa aslida rakaatdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қуёш ботишидан олдин асрдан бир саждага (ракаатга) улгурса, ёки қуёш чиқишидан олдин бомдоддан (бир ракаатга улгурса), унга улгурган бўлади», дедилар. Сажда эса аслида ракаатдир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ طَالِعَةٌ فِي حُجْرَتِي لَمْ يَفِئِ الْفَىْءُ بَعْدُ . وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لَمْ يَظْهَرِ الْفَىْءُ بَعْدُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ asr namozini quyosh mening hujramda nur sochib turganida, soya hali (uzunlikka) tarqalmagan paytda oʻqirdilar. Abu Bakr esa: «Soya hali (hujradan) chiqmagan paytda», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ аср намозини қуёш менинг ҳужрамда нур сочиб турганида, соя ҳали (узунликка) тарқалмаган пайтда ўқирдилар. Абу Бакр эса: «Соя ҳали (ҳужрадан) чиқмаган пайтда», деди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا لَمْ يَظْهَرِ الْفَىْءُ فِي حُجْرَتِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh uning hujrasida turganida, soya uning hujrasida hali (uzunlikka) chiqmagan paytda oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш унинг ҳужрасида турганида, соя унинг ҳужрасида ҳали (узунликка) чиқмаган пайтда ўқирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ وَاقِعَةٌ فِي حُجْرَتِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh mening hujramda turganida oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш менинг ҳужрамда турганида ўқирдилар.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، كِلاَهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ - قَالُوا جَمِيعًا عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَعْتَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى ذَهَبَ عَامَّةُ اللَّيْلِ وَحَتَّى نَامَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى فَقَالَ " إِنَّهُ لَوَقْتُهَا لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي " . وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ " لَوْلاَ أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bir tun xufton (namozi)ni tunning koʻp qismi oʻtgunicha va masjiddagilar uxlab qolgunicha kechiktirdilar. Soʻng chiqib, (namozni) oʻqib: ‹Albatta, bu uning (asl) vaqtidir, agar ummatimga ogʻir kelmasligini (bilganimda)›, — dedilar». Abdurazzoqning hadisida: «...ummatimga ogʻir kelmasligini (bilganimda)», (deb keladi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ бир тун хуфтон (намози)ни туннинг кўп қисми ўтгунича ва масжиддагилар ухлаб қолгунича кечиктирдилар. Сўнг чиқиб, (намозни) ўқиб: ‹Албатта, бу унинг (асл) вақтидир, агар умматимга оғир келмаслигини (билганимда)›, — дедилар». Абдураззоқнинг ҳадисида: «...умматимга оғир келмаслигини (билганимда)», (деб келади).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، كُلُّهُمْ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ، كُنَّ يُصَلِّينَ الصُّبْحَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعْنَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ لاَ يَعْرِفُهُنَّ أَحَدٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Moʻmina ayollar Nabiy ﷺ bilan birga bomdod namozini oʻqir, soʻng ridolariga oʻralganlaricha qaytar, ularni hech kim taniy olmas edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мўмина аёллар Набий ﷺ билан бирга бомдод намозини ўқир, сўнг ридоларига ўралганларича қайтар, уларни ҳеч ким таний олмас эди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لَقَدْ كَانَ نِسَاءٌ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ يَشْهَدْنَ الْفَجْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ ثُمَّ يَنْقَلِبْنَ إِلَى بُيُوتِهِنَّ وَمَا يُعْرَفْنَ مِنْ تَغْلِيسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالصَّلاَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Moʻmina ayollar Rasululloh ﷺ bilan birga bomdodda (fajr namozida) ridolariga oʻralganlaricha hozir boʻlar, soʻng uylariga qaytar edilar; Rasululloh ﷺ namozni qorongʻulik mahalida oʻqiganliklari sababli ular tanilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мўмина аёллар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бомдодда (фажр намозида) ридоларига ўралганларича ҳозир бўлар, сўнг уйларига қайтар эдилар; Расулуллоҳ ﷺ намозни қоронғулик маҳалида ўқиганликлари сабабли улар танилмас эдилар.