حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda (xotinlariga) tanlarini tegizar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда (хотинларига) танларини тегизар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْروِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كَانَتْ إِحْدَانَا حَائِضًا أَنْ تَتَّزِرَ ثُمَّ تَدْخُلَ مَعَهُ فِي لِحَافِهِ
Mominlar onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bizdan biri hayzli boʻlganida, izor bogʻlab olishga, soʻng u zot bilan birga yopingʻichlariga kirishga buyurar edilar», dedi.Моминлар онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ биздан бири ҳайзли бўлганида, изор боғлаб олишга, сўнг у зот билан бирга ёпинғичларига киришга буюрар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ fohish (gapiruvchi) ham, behayolik qiluvchi ham, bozorlarda baqiruvchi ham emas edilar, yomonlikka yomonlik bilan javob qaytarmas, balki avf etib, kechirar edilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ фоҳиш (гапирувчи) ҳам, беҳаёлик қилувчи ҳам, бозорларда бақирувчи ҳам эмас эдилар, ёмонликка ёмонлик билан жавоб қайтармас, балки авф этиб, кечирар эдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا رَجُلٌ فَكَأَنَّهُ غَضِبَ فَقَالَتْ إِنَّهُ أَخِي قَالَ انْظُرْنَ مَا إِخْوَانُكُنَّ فَإِنَّمَا الرَّضَاعَةُ مِنْ الْمَجَاعَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uning huzuriga kirdilar, uning yonida bir erkak bor edi. Goʻyo u zot gʻazablangandek boʻldilar. Shunda u: «U mening (sut) akam», dedi. U zot: «Kimlar sizlarning (sut) birodarlaringiz ekanini diqqat bilan koʻrib olinglar. Chunki emizish (sut qarindoshligi) faqat ochlik tufaylidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурига кирдилар, унинг ёнида бир эркак бор эди. Гўё у зот ғазаблангандек бўлдилар. Шунда у: «У менинг (сут) акам», деди. У зот: «Кимлар сизларнинг (сут) биродарларингиз эканини диққат билан кўриб олинглар. Чунки эмизиш (сут қариндошлиги) фақат очлик туфайлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ يَهُودِيَّةً دَخَلَتْ عَلَيْهَا فَذَكَرَتْ عَذَابَ الْقَبْرِ فَقَالَتْ لَهَا أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَسَأَلَتْ عَائِشَةُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَقَالَ نَعَمْ عَذَابُ الْقَبْرِ حَقٌّ قَالَتْ عَائِشَةُ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةً بَعْدُ إِلَّا تَعَوَّذَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir yahudiy ayol uning huzuriga kirdi va qabr azobini tilga olib, unga: «Alloh seni qabr azobidan saqlasin», — dedi. Bas, Oisha Rasululloh ﷺdan qabr azobi haqida soʻradi. U zot: «Ha, qabr azobi haqdir», — dedilar. Oisha aytdi: «Shundan keyin men Rasululloh ﷺni — oʻqigan har bir namozlarida qabr azobidan panoh tilamasdan — hech koʻrmadim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир яҳудий аёл унинг ҳузурига кирди ва қабр азобини тилга олиб, унга: «Аллоҳ сени қабр азобидан сақласин», — деди. Бас, Оиша Расулуллоҳ ﷺдан қабр азоби ҳақида сўради. У зот: «Ҳа, қабр азоби ҳақдир», — дедилар. Оиша айтди: «Шундан кейин мен Расулуллоҳ ﷺни — ўқиган ҳар бир намозларида қабр азобидан паноҳ тиламасдан — ҳеч кўрмадим».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ وَحَجَّاجٌ قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَجَّاجٌ وَبَهْزٌ أَخْبَرَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ بَهْزٌ: ابْنُ وَرْدَانَ وَقَالَ حَجَّاجٌ مُجَاهِدُ بْنُ وَرْدَانَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَأَثْنَوْا عَلَيْهِ خَيْرًا عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتُوُفِّيَ مَوْلًى لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِيرَاثِهِ فَقَالَ هَا هُنَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ قَرْيَتِهِ قَالَ بَهْزٌ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَأَعْطُوهُ إِيَّاهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning bir mavlolari vafot etdi. Rasululloh ﷺga uning merosi keltirildi. U zot: «Bu yerda uning qishlogʻidan biror kishi bormi?» dedilar. Bahz (rivoyatida): «Ha», deyishdi, dedi. U zot: «Bas, uni unga beringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг бир мавлолари вафот этди. Расулуллоҳ ﷺга унинг мероси келтирилди. У зот: «Бу ерда унинг қишлоғидан бирор киши борми?» дедилар. Баҳз (ривоятида): «Ҳа», дейишди, деди. У зот: «Бас, уни унга беринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ عَنْ الرَّجُلِ يَتَطَيَّبُ عِنْدَ إِحْرَامِهِ فَقَالَ لَأَنْ أَطَّلِيَ بِقَطِرَانٍ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَفْعَلَهُ قَالَ فَسَأَلَ أَبِي عَائِشَةَ وَأَخْبَرَهَا بِقَوْلِ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ ثُمَّ يُصْبِحُ مُحْرِمًا يَنْتَضِحُ طِيبًا
Muhammad ibn al-Muntashir (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi: U Ibn Umardan ehromga kirayotganda atir surtadigan kishi haqida soʻradi. U: «Buni qilishimdan koʻra, qatron surtishim menga suyukliroqdir», dedi. (Roviy) aytdi: Soʻng otam Oishadan soʻrab, unga Ibn Umarning soʻzini aytdi. Shunda u: «Alloh Abu Abdurrahmonga rahm qilsin. Men Rasululloh ﷺ ga atir surardim, soʻng u zot zavjalarini (birma-bir) aylanardilar, ertalab esa atir hidi taralib turgan holda ehromda boʻlardilar», — dedi.Муҳаммад ибн ал-Мунташир (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади: У Ибн Умардан эҳромга кираётганда атир суртадиган киши ҳақида сўради. У: «Буни қилишимдан кўра, қатрон суртишим менга суюклироқдир», деди. (Ровий) айтди: Сўнг отам Оишадан сўраб, унга Ибн Умарнинг сўзини айтди. Шунда у: «Аллоҳ Абу Абдурраҳмонга раҳм қилсин. Мен Расулуллоҳ ﷺ га атир сурардим, сўнг у зот завжаларини (бирма-бир) айланардилар, эрталаб эса атир ҳиди таралиб турган ҳолда эҳромда бўлардилар», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ الْأَيَّامَ الْمَعْلُومَةَ مِنْ الشَّهْرِ فَقَالَتْ نَعَمْ
Abdulloh ibn Shaqiq (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ oyning maʼlum kunlarida roʻza tutarmidilar?» deb soʻradim. U: «Ha», dedi.Абдуллоҳ ибн Шақиқ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ ойнинг маълум кунларида рўза тутармидилар?» деб сўрадим. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ طَلْحَةَ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَاسَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ لِي جَارَيْنِ فَإِلَى أَيِّهِمَا أُهْدِي قَالَ أَقْرَبِهِمَا مِنْكِ بَابًاحَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ طَلْحَةَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي تَيْمِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺdan soʻradi va: «Mening ikkita qoʻshnim bor; ulardan qaysi biriga hadya beray?» — dedi. U zot: «Eshigi senga yaqinrogʻiga (ber)», — dedilar. Bu (hadis) boshqa sanad bilan ham Oishadan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺдан сўради ва: «Менинг иккита қўшним бор; улардан қайси бирига ҳадя берай?» — деди. У зот: «Эшиги сенга яқинроғига (бер)», — дедилар. Бу (ҳадис) бошқа санад билан ҳам Оишадан шунга ўхшаш ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَرَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ قَالَ رَوْحٌ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ حُسَيْنٍ عَنْ ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَدَخَلَ عَلَيَّ وَهُوَ غَضْبَانُ فَقُلْتُ مَنْ أَغْضَبَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ فَقَالَ وَمَا شَعَرْتِ أَنِّي أَمَرْتُ النَّاسَ بِأَمْرٍ فَأَرَاهُمْ يَتَرَدَّدُونَ قَالَ الْحَكَمُ كَأَنَّهُمْ أَحْسَبُ وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا سُقْتُ الْهَدْيَ مَعِي حَتَّى أَشْتَرِيَهُ ثُمَّ أَحِلَّ كَمَا أَحَلُّوا قَالَ رَوْحٌ يَتَرَدَّدُونَ فِيهِ قَالَ كَأَنَّهُمْ هَابُوا أَحْسَبُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ zulhijjadan toʻrt (kun) oʻtganda keldilar. Gʻazablangan holda oldimga kirdilar. Men: ‹Yo Rasululloh! Sizni kim gʻazablantirdi? Alloh uni doʻzaxga kiritsin!› — dedim. (U zot): ‹Bilmaysanmi, men odamlarga bir ishni buyurgan edim, ular esa ikkilanib turibdilar› — al-Hakam: ‹Oʻylaymanki, goʻyo ular (hayiqdilar)› dedi — ‹agar men oldinda turgan ishimni ortda qoldirganimdek bilganimda, yonimga hadiyni olib kelmagan, balki uni (keyin) sotib olgan boʻlardim, soʻng ular ehromdan chiqqanidek men ham chiqar edim›, — dedilar». Rawh (rivoyatida): «unda ikkilanadilar», dedi va: «Oʻylaymanki, goʻyo ular hayiqdilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ зулҳижжадан тўрт (кун) ўтганда келдилар. Ғазабланган ҳолда олдимга кирдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Сизни ким ғазаблантирди? Аллоҳ уни дўзахга киритсин!› — дедим. (У зот): ‹Билмайсанми, мен одамларга бир ишни буюрган эдим, улар эса иккиланиб турибдилар› — ал-Ҳакам: ‹Ўйлайманки, гўё улар (ҳайиқдилар)› деди — ‹агар мен олдинда турган ишимни ортда қолдирганимдек билганимда, ёнимга ҳадийни олиб келмаган, балки уни (кейин) сотиб олган бўлардим, сўнг улар эҳромдан чиққанидек мен ҳам чиқар эдим›, — дедилар». Раwҳ (ривоятида): «унда иккиланадилар», деди ва: «Ўйлайманки, гўё улар ҳайиқдилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ لِلْعِتْقِ فَأَرَادَ مَوَالِيهَا أَنْ يَشْتَرِطُوا وَلَاءَهَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا إِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ وَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا وَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَحْمٍ فَقِيلَ هَذَا مَا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ فَقَالَ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Barirani ozod qilish uchun sotib olmoqchi boʻldi, uning egalari esa valosini oʻzlariga shart qilib qoʻymoqchi boʻlishdi. Oisha buni Rasululloh ﷺga aytdi, u zot: «Uni sotib ol, valo faqat ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar. Va u zot uni eri haqida ixtiyorli qildilar; eri esa hur edi. Nabiy ﷺga goʻsht keltirildi va: «Bu Bariraga sadaqa qilingan edi», deyildi. Shunda u zot: «U (Barira) uchun sadaqa, biz uchun esa hadyadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Барирани озод қилиш учун сотиб олмоқчи бўлди, унинг эгалари эса валосини ўзларига шарт қилиб қўймоқчи бўлишди. Оиша буни Расулуллоҳ ﷺга айтди, у зот: «Уни сотиб ол, вало фақат озод қилган кишига тегишлидир», дедилар. Ва у зот уни эри ҳақида ихтиёрли қилдилар; эри эса ҳур эди. Набий ﷺга гўшт келтирилди ва: «Бу Барирага садақа қилинган эди», дейилди. Шунда у зот: «У (Барира) учун садақа, биз учун эса ҳадядир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يُحَدِّثُ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ehromda boʻlganlarida, men u zotning sochlari ajralgan joyidagi xushboʻylik yaltirashiga hozir ham qarab turgandekman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлганларида, мен у зотнинг сочлари ажралган жойидаги хушбўйлик ялтирашига ҳозир ҳам қараб тургандекман».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَنْفِرَ رَأَى صَفِيَّةَ عَلَى بَابِ خِبَائِهَا كَئِيبَةً أَوْ حَزِينَةً وَقَدْ حَاضَتْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعَقْرَى أَوْ حَلْقَى إِنَّكِ لَحَابِسَتُنَا أَكُنْتِ أَفَضْتِ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَانْفِرِي إِذًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (yoʻlga) chiqmoqchi boʻlganlarida, Safiyyani oʻz chodiri eshigi oldida gʻamgin — yoki xafa — holda koʻrdilar; u hayz koʻrgan edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Aqro — yoki halqo! Sen bizni ushlab qoladigan boʻlding-ku! Nahr kuni (ifoza tavofini) qilganmiding?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, (yoʻlga) chiq», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (йўлга) чиқмоқчи бўлганларида, Сафийяни ўз чодири эшиги олдида ғамгин — ёки хафа — ҳолда кўрдилар; у ҳайз кўрган эди. Шунда Набий ﷺ: «Ақро — ёки ҳалқо! Сен бизни ушлаб қоладиган бўлдинг-ку! Наҳр куни (ифоза тавофини) қилганмидинг?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ундай бўлса, (йўлга) чиқ», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْروِ بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يُشَاكُ شَوْكَةً فَمَا فَوْقَهَا إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهَا دَرَجَةً أَوْ حَطَّ بِهَا عَنْهُ خَطِيئَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Qaysi bir musulmonga tikan yoki undan ortigʻi (aziyat) yetsa, albatta, Alloh azza va jalla u sababli uning darajasini koʻtaradi yoki u sababli undan bir xatosini oʻchiradi›, deganlarini eshitdim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Қайси бир мусулмонга тикан ёки ундан ортиғи (азият) етса, албатта, Аллоҳ азза ва жалла у сабабли унинг даражасини кўтаради ёки у сабабли ундан бир хатосини ўчиради›, деганларини эшитдим», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ أَخْبَرَنِي شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَجَّاجٌ ابْنُ عَوْفٍ و حَدَّثَنَاه يَعْقُوبُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْأَهْوَى إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُقَبِّلَنِي فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمَةٌ قَالَ وَأَنَا صَائِمٌ فَقَبَّلَنِيقَالَ حَجَّاجٌ قَالَ شُعْبَةُ قَالَ لِي سَعْدٌ طَلْحَةُ عَمُّ أَبِي سَعْدٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ meni oʻpmoqchi boʻlib engashdilar. Men: «Men roʻzadorman», dedim. U zot: «Men ham roʻzadorman», dedilar va meni oʻpdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ мени ўпмоқчи бўлиб энгашдилар. Мен: «Мен рўзадорман», дедим. У зот: «Мен ҳам рўзадорман», дедилар ва мени ўпдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ بَهْزٌ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَمَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلَّ قَالَ بَهْزٌ مَا دُووِمَ عَلَيْهِ وَقَالَ اكْلَفُوا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا تُطِيقُونَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan: «Allohga eng suyukli amal qaysi?» — deb soʻraldi. U zot: «Garchi oz boʻlsa-da, eng davomli (qilingani)», — dedilar. Bahz (oʻz rivoyatida): «Doimiy qilib turilgani», dedi. Yana u zot: «Amallardan kuchingiz yetadiganini oʻz zimmangizga olinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан: «Аллоҳга энг суюкли амал қайси?» — деб сўралди. У зот: «Гарчи оз бўлса-да, энг давомли (қилингани)», — дедилар. Баҳз (ўз ривоятида): «Доимий қилиб турилгани», деди. Яна у зот: «Амаллардан кучингиз етадиганини ўз зиммангизга олинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ بَهْزٌ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي وَأَنَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ سَعْدٌ وَأَحْسَبُهُ قَدْ قَالَ وَهِيَ حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqir edilar, men esa u zot bilan qibla orasida boʻlar edim. Ibn Jaʼfar dedi: Saʼd: «Menimcha, u: ‹Hayzli holida›, dedi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқир эдилар, мен эса у зот билан қибла орасида бўлар эдим. Ибн Жаъфар деди: Саъд: «Менимча, у: ‹Ҳайзли ҳолида›, деди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ وَرَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدٍ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكُنْتُ أَسْمَعُ أَنَّهُ لَنْ يَمُوتَ نَبِيٌّ حَتَّى يُخَيَّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ قَالَ فَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ وَأَخَذَتْهُ بُحَّةٌ يَقُولُ {مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا} قَالَتْ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ خُيِّرَ حِينَئِذٍ قَالَ رَوْحٌ إِنَّهُ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Men: «Hech bir nabiy oʻlmaydi, toki unga dunyo bilan oxirat orasidan (birini) tanlash ixtiyori berilmaguncha», deb (aytilayotganini) eshitardim. Soʻng vafot etgan kasalliklarida Nabiy ﷺ ni ovozlari boʻgʻiq holda shunday deyayotganlarini eshitdim: {Alloh inʼom etgan zotlar — nabiylar, siddiqlar, shahidlar va solihlar bilan birga (boʻlur). Ular qanday yaxshi hamrohdir!}. Shunda men u zotga oʻsha vaqtda (ixtiyor) tanlash berildi, deb gumon qildim. Rawh (oʻz rivoyatida): «Albatta, u zotga dunyo bilan oxirat orasidan (birini) tanlash ixtiyori berildi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У деди: Мен: «Ҳеч бир набий ўлмайди, токи унга дунё билан охират орасидан (бирини) танлаш ихтиёри берилмагунча», деб (айтилаётганини) эшитардим. Сўнг вафот этган касалликларида Набий ﷺ ни овозлари бўғиқ ҳолда шундай деяётганларини эшитдим: {Аллоҳ инъом этган зотлар — набийлар, сиддиқлар, шаҳидлар ва солиҳлар билан бирга (бўлур). Улар қандай яхши ҳамроҳдир!}. Шунда мен у зотга ўша вақтда (ихтиёр) танлаш берилди, деб гумон қилдим. Раwҳ (ўз ривоятида): «Албатта, у зотга дунё билан охират орасидан (бирини) танлаш ихтиёри берилди», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ rukuʼlarida: «Subbuhun Quddusun Robbul-maloikati var-ruh», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рукуъларида: «Суббуҳун Қуддусун Роббул-малоикати вар-руҳ», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ وَمَسْرُوقٍ أَنَّهُمَا قَالَا نَشْهَدُ عَلَى عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْمَا كَانَ يَوْمُهُ الَّذِي يَكُونُ عِنْدِي إِلَّا صَلَّاهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي تَعْنِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U zotning mening huzurimda boʻladigan kunlari boʻlmas ediki, Rasululloh ﷺ mening uyimda ularni (yaʼni asrdan keyingi ikki rakaatni) oʻqimagan boʻlsalar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У зотнинг менинг ҳузуримда бўладиган кунлари бўлмас эдики, Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда уларни (яъни асрдан кейинги икки ракаатни) ўқимаган бўлсалар».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ: مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَدُومُ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdiki,) Rasululloh ﷺga eng sevimli amal — sohibi (egasi) uni doimiy (uzluksiz) qiladigan (amal) edi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдики,) Расулуллоҳ ﷺга энг севимли амал — соҳиби (эгаси) уни доимий (узлуксиз) қиладиган (амал) эди.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوْا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرَكَ اسْتِلَامَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ إِلَّا أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يَتِمَّ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Koʻrmaysanmi, qavming Kaʼbani qurganida Ibrohim (alayhissalom qoʻygan) poydevorlardan qisqartirib qoldirgan». (Oisha) dedi: Men: «Yo Rasululloh! Uni Ibrohim (alayhissalom) poydevorlari ustiga qaytarmaysizmi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qavmingning kufrdan (chiqqani) yaqindaligi boʻlmaganida (edi)», dedilar. Abdulloh ibn Umar dedi: Agar Oisha buni Rasululloh ﷺ dan eshitgan boʻlsa, men Rasululloh ﷺ Hijrga tutash boʻlgan ikki rukn (burchak)ni istilom qilmay (silamay) qoldirganlarining sababi Baytning Ibrohim (alayhissalom) poydevorlari ustiga toʻla qurib bitkazilmaganidan boshqa narsa deb oʻylamayman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кўрмайсанми, қавминг Каъбани қурганида Иброҳим (алайҳиссалом қўйган) пойдеворлардан қисқартириб қолдирган». (Оиша) деди: Мен: «Ё Расулуллоҳ! Уни Иброҳим (алайҳиссалом) пойдеворлари устига қайтармайсизми?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмингнинг куфрдан (чиққани) яқиндалиги бўлмаганида (эди)», дедилар. Абдуллоҳ ибн Умар деди: Агар Оиша буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бўлса, мен Расулуллоҳ ﷺ Ҳижрга туташ бўлган икки рукн (бурчак)ни истилом қилмай (силамай) қолдирганларининг сабаби Байтнинг Иброҳим (алайҳиссалом) пойдеворлари устига тўла қуриб битказилмаганидан бошқа нарса деб ўйламайман.
حَدَّثَنَا قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ ثُمَّ لَا يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا قَالَتْ فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلَا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِى بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ هَذِهِ مَكَانُ عُمْرَتِكِ قَالَتْ فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلُّوا ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى لِحَجِّهِمْ فَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ فَطَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Biz Vidoʼ hajida Rasululloh ﷺ bilan (yoʻlga) chiqdik va umraga niyat qilib talbiya aytdik. Soʻngra Rasululloh ﷺ: «Kim bilan hadiy (qurbonlik hayvoni) boʻlsa, umra bilan birga hajga niyat qilib talbiya aytsin, soʻngra ikkisidan (umra va hajdan) birga chiqquniga qadar ihromdan chiqmasin», dedilar. U dedi: Men Makkaga hayzli holda keldim, shu sababli na Baytni tavof qildim, na Safo bilan Marva orasida (saʼy) qildim. Buni Rasululloh ﷺ ga shikoyat qildim. U zot: «Sochingni yech va tara, hajga niyat qilib talbiya ayt va umrani qoʻyib tur», dedilar. U dedi: Men shunday qildim. Hajni ado etganimizdan soʻng, Rasululloh ﷺ meni Abdurrahmon ibn Abu Bakr bilan Tanʼimga joʻnatdilar, men umra qildim. U zot: «Bu sening umrang oʻrnida», dedilar. U dedi: Umraga niyat qilib talbiya aytganlar Baytni hamda Safo bilan Marva orasini tavof qildilar, soʻngra ihromdan chiqdilar, soʻngra hajlari uchun Minodan qaytganlaridan keyin boshqa bir tavof qildilar. Hajni (umra bilan) birga niyat qilganlar esa faqat bir tavof qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Биз Видў ҳажида Расулуллоҳ ﷺ билан (йўлга) чиқдик ва умрага ният қилиб талбия айтдик. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ: «Ким билан ҳадий (қурбонлик ҳайвони) бўлса, умра билан бирга ҳажга ният қилиб талбия айтсин, сўнгра иккисидан (умра ва ҳаждан) бирга чиққунига қадар иҳромдан чиқмасин», дедилар. У деди: Мен Маккага ҳайзли ҳолда келдим, шу сабабли на Байтни тавоф қилдим, на Сафо билан Марва орасида (саъй) қилдим. Буни Расулуллоҳ ﷺ га шикоят қилдим. У зот: «Сочингни еч ва тара, ҳажга ният қилиб талбия айт ва умрани қўйиб тур», дедилар. У деди: Мен шундай қилдим. Ҳажни адо этганимиздан сўнг, Расулуллоҳ ﷺ мени Абдурраҳмон ибн Абу Бакр билан Танъимга жўнатдилар, мен умра қилдим. У зот: «Бу сенинг умранг ўрнида», дедилар. У деди: Умрага ният қилиб талбия айтганлар Байтни ҳамда Сафо билан Марва орасини тавоф қилдилар, сўнгра иҳромдан чиқдилар, сўнгра ҳажлари учун Минодан қайтганларидан кейин бошқа бир тавоф қилдилар. Ҳажни (умра билан) бирга ният қилганлар эса фақат бир тавоф қилдилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَاقَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ قَدْ حَاضَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّهَا تَحْبِسُنَا أَوَلَمْ تَكُنْ طَافَتْ مَعَكُنَّ بِالْبَيْتِ قَالُوا بَلَى قَالَ فَاخْرُجْنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ga: «Safiyya bint Huyay hayz koʻrdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ehtimol u bizni ushlab qolar. U sizlar bilan birga Baytni tavof qilmaganmidi?» dedilar. Ular: «Ha, (tavof qilgan)», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Unda chiqib ketaveringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ га: «Сафийя бинт Ҳуяй ҳайз кўрди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эҳтимол у бизни ушлаб қолар. У сизлар билан бирга Байтни тавоф қилмаганмиди?» дедилар. Улар: «Ҳа, (тавоф қилган)», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Унда чиқиб кетаверинглар», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُأَنَّ أَفْلَحَ أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا وَهُوَ عَمُّهَا مِنْ الرَّضَاعَةِ بَعْدَ أَنْ نَزَلَ الْحِجَابُ قَالَتْ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي صَنَعْتُ فَأَمَرَنِي أَنْ آذَنَ لَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin Abu Quaysning akasi Aflah — u Oishaning emish orqali boʻlgan amakisi edi — uning oldiga kirishga izn soʻrab keldi. Oisha aytadi: «Men unga izn berishdan bosh tortdim. Nabiy ﷺ kelganlarida, qilgan ishimni u zotga xabar berdim. Shunda u zot uni oldimga kiritishimga buyurdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин Абу Қуайснинг акаси Афлаҳ — у Оишанинг эмиш орқали бўлган амакиси эди — унинг олдига киришга изн сўраб келди. Оиша айтади: «Мен унга изн беришдан бош тортдим. Набий ﷺ келганларида, қилган ишимни у зотга хабар бердим. Шунда у зот уни олдимга киритишимга буюрдилар».
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَبِّحُ سُبْحَةَ الضُّحَى وَإِنِّي لَأُسَبِّحُهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday der edi: «Nabiy ﷺ chosht (zuho) namozini oʻqimas edilar, men esa uni oʻqiyman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай дер эди: «Набий ﷺ чошт (зуҳо) намозини ўқимас эдилар, мен эса уни ўқийман».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكٍ وحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ أَبِي عَلْقَمَةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْأَهْدَى أَبُو جَهْمِ بْنُ حُذَيْفَةَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمِيصَةً شَامِيَّةً لَهَا عَلَمٌ فَشَهِدَ فِيهَا الصَّلَاةَ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ رُدِّي هَذِهِ الْخَمِيصَةَ إِلَى أَبِي جَهْمٍ فَإِنِّي نَظَرْتُ إِلَى عَلَمِهَا فِي الصَّلَاةِ فَكَادَ يَفْتِنُنِي
Alqama ibn Abu Alqama (rahimahulloh) onasidan rivoyat qiladiki, Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Abu Jahm ibn Huzayfa Rasululloh ﷺga Shomdan kelgan, naqshi (bezakli hoshiyasi) boʻlgan bir xamisa (jun toʻn) hadya qildi. U zot unda namoz oʻqidilar. Namozdan chiqqach: ‹Bu xamisani Abu Jahmga qaytarib bering. Chunki men namozda uning naqshiga qarab qoldim, u meni fitnaga (chalgʻishga) solayozdi›, dedilar».Алқама ибн Абу Алқама (раҳимаҳуллоҳ) онасидан ривоят қиладики, Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Абу Жаҳм ибн Ҳузайфа Расулуллоҳ ﷺга Шомдан келган, нақши (безакли ҳошияси) бўлган бир хамиса (жун тўн) ҳадя қилди. У зот унда намоз ўқидилар. Намоздан чиққач: ‹Бу хамисани Абу Жаҳмга қайтариб беринг. Чунки мен намозда унинг нақшига қараб қолдим, у мени фитнага (чалғишга) солаёзди›, дедилар».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ فَصَلَّى بِصَلَاتِهِ نَاسٌ ثُمَّ صَلَّى مِنْ الْقَابِلَةِ فَكَثُرَ النَّاسُ ثُمَّ اجْتَمَعُوا مِنْ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ أَوْ الرَّابِعَةِ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ رَأَيْتُ الَّذِي صَنَعْتُمْ فَلَمْ يَمْنَعْنِي مِنْ الْخُرُوجِ إِلَيْكُمْ إِلَّا أَنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidda namoz oʻqidilar, u zotning namozlariga (ergashib) bir necha kishi ham namoz oʻqidi. Soʻngra keyingi kechasi yana namoz oʻqidilar, shunda odamlar koʻpaydi. Soʻngra uchinchi yoki toʻrtinchi kechasi (ham) toʻplandilar, ammo Rasululloh ﷺ ularning oldiga chiqmadilar. Tong otgach, u zot: «Sizlar qilgan ishni koʻrdim. Sizlarning oldingizga chiqishimdan meni faqat shu (namoz) sizlarga farz qilib qoʻyilishidan qoʻrqqanim toʻsdi, xolos», dedilar. Bu Ramazonda boʻlgan edi.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжидда намоз ўқидилар, у зотнинг намозларига (эргашиб) бир неча киши ҳам намоз ўқиди. Сўнгра кейинги кечаси яна намоз ўқидилар, шунда одамлар кўпайди. Сўнгра учинчи ёки тўртинчи кечаси (ҳам) тўпландилар, аммо Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига чиқмадилар. Тонг отгач, у зот: «Сизлар қилган ишни кўрдим. Сизларнинг олдингизга чиқишимдан мени фақат шу (намоз) сизларга фарз қилиб қўйилишидан қўрққаним тўсди, холос», дедилар. Бу Рамазонда бўлган эди.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ يُصَلِّي إِذَا سَمِعَ النِّدَاءَ بِالصُّبْحِ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tungi namozda oʻn uch rakaat oʻqir va bomdod namozi uchun azonni eshitganda, ikki yengil rakaat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тунги намозда ўн уч ракаат ўқир ва бомдод намози учун азонни эшитганда, икки енгил ракаат ўқир эдилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُأَنَّهَا لَمْ تَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةَ اللَّيْلِ قَاعِدًا حَتَّى أَسَنَّ فَكَانَ يَقْرَأُ قَاعِدًا حَتَّى إِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَقَرَأَ نَحْوًا مِنْ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً ثُمَّ رَكَعَ
Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) xabar berishicha, u Rasululloh ﷺ ni tun namozini oʻtirib oʻqiyotganlarini hech koʻrmagan — toki (yoshlari) ulgʻaygunicha. (Keyin) u zot oʻtirib oʻqir, rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida esa turib, taxminan oʻttiz yoki qirq oyat oʻqir, soʻng rukuʼ qilar edilar.Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар беришича, у Расулуллоҳ ﷺ ни тун намозини ўтириб ўқиётганларини ҳеч кўрмаган — токи (ёшлари) улғайгунича. (Кейин) у зот ўтириб ўқир, рукуъ қилмоқчи бўлганларида эса туриб, тахминан ўттиз ёки қирқ оят ўқир, сўнг рукуъ қилар эдилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ وَأَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ
Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirib namoz oʻqir, oʻtirgan holda (Qurʼon) oʻqir edilar. Qiroatlaridan oʻttiz yoki qirq oyat boʻladigan miqdor qolganida tik turib, tik turgan holda oʻqir, soʻng rukuʼ qilar, soʻng sajda qilar edilar. Soʻng ikkinchi rakaatda ham xuddi shunday qilar edilar.Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтириб намоз ўқир, ўтирган ҳолда (Қуръон) ўқир эдилар. Қироатларидан ўттиз ёки қирқ оят бўладиган миқдор қолганида тик туриб, тик турган ҳолда ўқир, сўнг рукуъ қилар, сўнг сажда қилар эдилар. Сўнг иккинчи ракаатда ҳам худди шундай қилар эдилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ وَإِنِّي لَأُسَبِّحُهَا وَإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَدَعُ الْعَمَلَ وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ خَشْيَةَ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ chosht (zuho) namozini hech qachon oʻqimaganlar, men esa uni oʻqiyman. Rasululloh ﷺ biror amalni qilishni yaxshi koʻrsalar-da, odamlar uni (doimiy) qilib, ular uchun farz qilinib qolishidan qoʻrqib, oʻsha amalni tark qilar edilar».Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ чошт (зуҳо) намозини ҳеч қачон ўқимаганлар, мен эса уни ўқийман. Расулуллоҳ ﷺ бирор амални қилишни яхши кўрсалар-да, одамлар уни (доимий) қилиб, улар учун фарз қилиниб қолишидан қўрқиб, ўша амални тарк қилар эдилар».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ قَالَ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَتْ فِي بَرِيرَةَ ثَلَاثُ سُنَنٍ إِحْدَى السُّنَنِ الثَّلَاثِ أَنَّهَا عُتِقَتْ فَخُيِّرَتْ فِي زَوْجِهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْبُرْمَةُ تَفُورُ بِلَحْمٍ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ خُبْزٌ وَأُدْمٌ مِنْ أُدْمِ الْبَيْتِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ أَرَ بُرْمَةً فِيهَا لَحْمٌ فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَكِنَّ ذَلِكَ لَحْمٌ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ وَأَنْتَ لَا تَأْكُلُ الصَّدَقَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Barira (haqida) uchta sunnat (joriy) boʻldi. Uch sunnatdan biri: u ozod qilinib, eri (bilan qolish yoki ajralish) borasida ixtiyor berildi va Rasululloh ﷺ uning haqida: ‹Valo (voris boʻlish huquqi) ozod qilgan kishiga (tegishli)dir›, dedilar. (Yana) Nabiy ﷺ (uyga) kirdilar, qozonda goʻsht qaynab turgan edi. U zotga non va uydagi noz-neʼmatlardan (goʻshtsiz taom) keltirildi. Nabiy ﷺ: ‹Men bir qozonda goʻsht (borligini) koʻrmadimmi?› dedilar. Ular: ‹Ha, yo Rasululloh, lekin u Bariraga sadaqa qilingan goʻshtdir, siz esa sadaqani yemaysiz›, deyishdi. Nabiy ﷺ: ‹U — unga (Bariraga) sadaqa, bizga esa hadyadir›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Барира (ҳақида) учта суннат (жорий) бўлди. Уч суннатдан бири: у озод қилиниб, эри (билан қолиш ёки ажралиш) борасида ихтиёр берилди ва Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳақида: ‹Вало (ворис бўлиш ҳуқуқи) озод қилган кишига (тегишли)дир›, дедилар. (Яна) Набий ﷺ (уйга) кирдилар, қозонда гўшт қайнаб турган эди. У зотга нон ва уйдаги ноз-неъматлардан (гўштсиз таом) келтирилди. Набий ﷺ: ‹Мен бир қозонда гўшт (борлигини) кўрмадимми?› дедилар. Улар: ‹Ҳа, ё Расулуллоҳ, лекин у Барирага садақа қилинган гўштдир, сиз эса садақани емайсиз›, дейишди. Набий ﷺ: ‹У — унга (Барирага) садақа, бизга эса ҳадядир›, дедилар».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَهَا وَأَنَّهَا سَمِعَتْ صَوْتَ رَجُلٍ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا رَجُلٌ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرَاهُ فُلَانًا لِعَمٍّ لِحَفْصَةَ مِنْ الرَّضَاعَةِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ كَانَ فُلَانٌ حَيًّا لِعَمِّهَا مِنْ الرَّضَاعَةِ أُدْخِلُ عَلَيَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ إِنَّ الرَّضَاعَةَ تُحَرِّمُ مَا تُحَرِّمُ الْوِلَادَةُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning huzurida ekanlar va u Hafsaning uyiga kirishga izn soʻrayotgan bir kishining ovozini eshitdi. Oisha aytadi: «Yo Rasululloh! Mana bu kishi sizning uyingizga kirishga izn soʻrayapti», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ Hafsaning emish (suti) orqali boʻlgan amakisini nazarda tutib: «Uni falonchi deb oʻylayman», dedilar. Oisha: «Yo Rasululloh! Agar falonchi — uning emish orqali boʻlgan amakisi — tirik boʻlganida, mening oldimga kirar edimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, emizish nasl (qarindoshligi) harom qilgan narsani harom qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурида эканлар ва у Ҳафсанинг уйига киришга изн сўраётган бир кишининг овозини эшитди. Оиша айтади: «Ё Расулуллоҳ! Мана бу киши сизнинг уйингизга киришга изн сўраяпти», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Ҳафсанинг эмиш (сути) орқали бўлган амакисини назарда тутиб: «Уни фалончи деб ўйлайман», дедилар. Оиша: «Ё Расулуллоҳ! Агар фалончи — унинг эмиш орқали бўлган амакиси — тирик бўлганида, менинг олдимга кирар эдими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, эмизиш насл (қариндошлиги) ҳаром қилган нарсани ҳаром қилади», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ مُتَلَفِّعَاتٌ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِ
Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: «Rasululloh ﷺ bomdodni oʻqirdilar, soʻng ayollar choyshablariga oʻralgan holda qaytishardi — tong qorongʻusi (gʻalas) sababli ular tanib boʻlmasdi».Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ бомдодни ўқирдилар, сўнг аёллар чойшабларига ўралган ҳолда қайтишарди — тонг қоронғуси (ғалас) сабабли улар таниб бўлмасди».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْتِمَاسِهِ وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالُوا أَلَا تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِالنَّاسِ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسَ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ قَالَتْ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ وَجَعَلَ يَطْعَنُ بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي وَلَا يَمْنَعُنِي مِنْ التَّحَرُّكِ إِلَّا مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَخِذِي فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَصْبَحَ النَّاسُ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَتَيَمَّمُوا فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحَضِيرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَوَجَدْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: biz Rasululloh ﷺ bilan u zotning safarlaridan birida chiqdik. Bir vaqt Baydoda — yoki Zotul-Jayshda — boʻlganimizda mening marjonim uzilib (tushib) qoldi. Shunda Rasululloh ﷺ uni qidirish uchun toʻxtadilar, odamlar ham u zot bilan toʻxtadi, ular suv (bor joy)da emas va ularning yonida ham suv yoʻq edi. Odamlar Abu Bakrning oldiga kelib: «Oisha nima qilganini koʻrmayapsanmi? U Rasululloh ﷺ ni va u zot bilan birga odamlarni (yoʻldan) toʻxtatib qoʻydi, holbuki ular suv (bor joy)da emas va yonlarida ham suv yoʻq», dedilar. Shunda Abu Bakr keldi, Rasululloh ﷺ esa boshlarini mening sonimga qoʻygan edilar. U: «Sen Rasululloh ﷺ ni va odamlarni toʻxtatib qoʻyibsan, ular suv (bor joy)da emas va yonlarida ham suv yoʻq», dedi. (Oisha) dedi: Abu Bakr meni koyidi va Alloh xohlagan (gap)larni aytdi, qoʻli bilan biqinimga turta boshladi. Rasululloh ﷺ ning sonimda (boshlarini qoʻyib turgani) joyigina meni qimirlashdan tutib turardi. Rasululloh ﷺ uxladilar, odamlar esa suvsiz holda tongni qarshiladi. Shunda Alloh azza va jalla tayammum oyatini nozil qildi, ular tayammum qilishdi. Usayd ibn al-Huzayr: «Bu sizlarning birinchi barakangiz emas, ey Abu Bakr xonadoni!» dedi. (Oisha) dedi: soʻng men minib olgan tuyani turgʻazsak, marjonni uning ostidan topdik.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: биз Расулуллоҳ ﷺ билан у зотнинг сафарларидан бирида чиқдик. Бир вақт Байдода — ёки Зотул-Жайшда — бўлганимизда менинг маржоним узилиб (тушиб) қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни қидириш учун тўхтадилар, одамлар ҳам у зот билан тўхтади, улар сув (бор жой)да эмас ва уларнинг ёнида ҳам сув йўқ эди. Одамлар Абу Бакрнинг олдига келиб: «Оиша нима қилганини кўрмаяпсанми? У Расулуллоҳ ﷺ ни ва у зот билан бирга одамларни (йўлдан) тўхтатиб қўйди, ҳолбуки улар сув (бор жой)да эмас ва ёнларида ҳам сув йўқ», дедилар. Шунда Абу Бакр келди, Расулуллоҳ ﷺ эса бошларини менинг сонимга қўйган эдилар. У: «Сен Расулуллоҳ ﷺ ни ва одамларни тўхтатиб қўйибсан, улар сув (бор жой)да эмас ва ёнларида ҳам сув йўқ», деди. (Оиша) деди: Абу Бакр мени койиди ва Аллоҳ хоҳлаган (гап)ларни айтди, қўли билан биқинимга турта бошлади. Расулуллоҳ ﷺ нинг сонимда (бошларини қўйиб тургани) жойигина мени қимирлашдан тутиб турарди. Расулуллоҳ ﷺ ухладилар, одамлар эса сувсиз ҳолда тонгни қаршилади. Шунда Аллоҳ азза ва жалла таяммум оятини нозил қилди, улар таяммум қилишди. Усайд ибн ал-Ҳузайр: «Бу сизларнинг биринчи баракангиз эмас, эй Абу Бакр хонадони!» деди. (Оиша) деди: сўнг мен миниб олган туяни турғазсак, маржонни унинг остидан топдик.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَعْدٍ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُنِي وَهُوَ صَائِمٌ وَأَنَا صَائِمَةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ oʻzlari roʻzador, men ham roʻzador holda meni oʻpar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари рўзадор, мен ҳам рўзадор ҳолда мени ўпар эдилар.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ أَبِي عُذْرَةَ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى الرِّجَالَ وَالنِّسَاءَ عَنْ الْحَمَّامَاتِ ثُمَّ رَخَّصَ لِلرِّجَالِ فِي الْمَيَازِرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ erkaklar va ayollarni hammomlarga (kirishdan) qaytardilar, soʻngra erkaklarga izorlar (bilan kirish)ga ruxsat berdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ эркаклар ва аёлларни ҳаммомларга (киришдан) қайтардилар, сўнгра эркакларга изорлар (билан кириш)га рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ طَحْلَاءَ عَنْ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ بَيْتٌ لَيْسَ فِيهِ تَمْرٌ جِيَاعٌ أَهْلُهُقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ كَانَ سُفْيَانُ حَدَّثَنَاهُ عَنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yo Oisha! Ichida xurmo boʻlmagan uy — uning ahli ochdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ё Оиша! Ичида хурмо бўлмаган уй — унинг аҳли очдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ الْأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ عَفَّانُ قَالَ أَخْبَرَنَا الْأَزْرَقُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xumra ustida namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хумра устида намоз ўқир эдилар.