وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الِالْتِفَاتِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ: «هُوَ اختلاس يختلسه الشَّيْطَان من صَلَاة العَبْد»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan namozda u yon-bu yonga qarash haqida soʻradim. U zot: «U — oʻgʻrilikning bir turidir; shayton kishining namozidan (bir qismini) shu bilan oʻgʻirlaydi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан намозда у ён-бу ёнга қараш ҳақида сўрадим. У зот: «У — ўғриликнинг бир туридир; шайтон кишининг намозидан (бир қисмини) шу билан ўғирлайди», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي تَطَوُّعًا وَالْبَابُ عَلَيْهِ مُغْلَقٌ فَجِئْتُ فَاسْتَفْتَحْتُ فَمَشَى فَفَتَحَ لِي ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُصَلَّاهُ وَذَكَرْتُ أَنَّ الْبَابَ كَانَ فِي الْقِبْلَةِ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وروى النَّسَائِيّ نَحوه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ eshiklari yopiq holda nafl namoz oʻqiyotgan edilar. Men kelib, (eshikni ochishni) soʻradim. U zot yurib borib, menga (eshikni) ochdilar, soʻng namozgohlariga qaytdilar. (Oisha) eshik qibla tomonda edi, deb zikr qildi. Ahmad, Abu Dovud va Termiziy rivoyat qilgan; Nasoiy ham shunga oʻxshashini rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эшиклари ёпиқ ҳолда нафл намоз ўқиётган эдилар. Мен келиб, (эшикни очишни) сўрадим. У зот юриб бориб, менга (эшикни) очдилар, сўнг намозгоҳларига қайтдилар. (Оиша) эшик қибла томонда эди, деб зикр қилди. Аҳмад, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган; Насоий ҳам шунга ўхшашини ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا أحدث أدكم فِي صَلَاتِهِ فَلْيَأْخُذْ بِأَنْفِهِ ثُمَّ لِيَنْصَرِفْ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz namozida hadas chiqarib qoʻysa (tahorati buzilsa), burnini ushlasin, soʻng (namozdan) chiqib ketsin», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз намозида ҳадас чиқариб қўйса (таҳорати бузилса), бурнини ушласин, сўнг (намоздан) чиқиб кетсин», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي سُجُودِ الْقُرْآنِ بِاللَّيْلِ: «سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ بِحَوْلِهِ وَقُوَّتِهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi Qurʼon sajdasida: «Sajada vajhiya lillaziy xalaqahu va shaqqa samʼahu va basarahu bihavlihi va quvvatihi (Yuzim oʻzini yaratgan, Oʻz qudrati va quvvati bilan unga eshitish va koʻrish (qobiliyatini) ato etgan Zotga sajda qildi)», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси Қуръон саждасида: «Сажада важҳия лиллазий халақаҳу ва шаққа самъаҳу ва басараҳу биҳавлиҳи ва қувватиҳи (Юзим ўзини яратган, Ўз қудрати ва қуввати билан унга эшитиш ва кўриш (қобилиятини) ато этган Зотга сажда қилди)», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم يَقُول: «لَا صَلَاة بِحَضْرَة طَعَام وَلَا هُوَ يدافعه الأخبثان»
Ibn Abu Atiq aytadi: men va Qosim Oishaning huzurida bir hadisni soʻzlashdik. Qosim soʻzda xato qiladigan kishi edi, onasi ummu valad (choʻri) edi. Shunda Oisha unga: «Senga nima boʻldi, mana bu jiyanim soʻzlagandek soʻzlamaysan? Albatta men senga (bu nuqsoning) qayerdan kelganini bilaman: buni onasi tarbiyalagan, seni ham onang tarbiyalagan», dedi. (Roviy) dedi: Qosim gʻazablandi va unga (Oishaga) ich-ichidan xafa boʻldi. Oishaning dasturxoni keltirilganini koʻrgach, oʻrnidan turdi. (Oisha): «Qayoqqa?» dedi. U: «Namoz oʻqiyman», dedi. (Oisha): «Oʻtir», dedi. U: «Men namoz oʻqiyman», dedi. (Oisha): «Oʻtir, ey ahdini buzguvchi! Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Taom hozir boʻlganda namoz (oʻqilmaydi), kishini katta-kichik hojat (siydik va najas) qiynab turganda ham (namoz oʻqilmaydi)› — deganlarini eshitganman», dedi.Ибн Абу Атиқ айтади: мен ва Қосим Оишанинг ҳузурида бир ҳадисни сўзлашдик. Қосим сўзда хато қиладиган киши эди, онаси умму валад (чўри) эди. Шунда Оиша унга: «Сенга нима бўлди, мана бу жияним сўзлагандек сўзламайсан? Албатта мен сенга (бу нуқсонинг) қаердан келганини биламан: буни онаси тарбиялаган, сени ҳам онанг тарбиялаган», деди. (Ровий) деди: Қосим ғазабланди ва унга (Оишага) ич-ичидан хафа бўлди. Оишанинг дастурхони келтирилганини кўргач, ўрнидан турди. (Оиша): «Қаёққа?» деди. У: «Намоз ўқийман», деди. (Оиша): «Ўтир», деди. У: «Мен намоз ўқийман», деди. (Оиша): «Ўтир, эй аҳдини бузгувчи! Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Таом ҳозир бўлганда намоз (ўқилмайди), кишини катта-кичик ҳожат (сийдик ва нажас) қийнаб турганда ҳам (намоз ўқилмайди)› — деганларини эшитганман», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِن اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى مَيَامِنِ الصُّفُوفِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh va Uning farishtalari saflarning oʻng tomonidagilarga rahmat aytadilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ ва Унинг фаришталари сафларнинг ўнг томонидагиларга раҳмат айтадилар», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ عَنِ الصَّفِّ الْأَوَّلِ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمُ اللَّهُ فِي النَّارِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir qavm oldingi safdan orqada qolaberadi, toki Alloh ularni doʻzaxda ham orqada qoldirguncha», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавм олдинги сафдан орқада қолаберади, токи Аллоҳ уларни дўзахда ҳам орқада қолдиргунча», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رِضَى اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حُجْرَتِهِ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِهِ مِنْ وَرَاءِ الْحُجْرَةِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz hujralarida namoz oʻqidilar, odamlar esa hujraning ortidan u zotga iqtido qilib (ergashib) turdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз ҳужраларида намоз ўқидилар, одамлар эса ҳужранинг ортидан у зотга иқтидо қилиб (эргашиб) турдилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: لَمَّا ثَقُلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ بِلَال يوذنه لصَلَاة فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ» فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ خِفَّةً فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ وَرِجْلَاهُ يخطان فِي الْأَرْضِ حَتَّى دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَلَمَّا سَمِعَ أَبُو بكر حسه ذهب أخر فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَن لَا يتَأَخَّر فجَاء حَتَّى يجلس عَن يسَار أبي بكر فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَاعِدًا يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ مقتدون بِصَلَاة أبي بكر
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا: يُسْمِعُ أَبُو بَكْرٍ النَّاسَ التَّكْبِير
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qattiq kasal boʻlganida, Bilol u zotga namoz (vaqti haqida xabar bergani) keldi. U zot: «Abu Bakrga aytinglar, odamlarga imomlik qilsin», — dedilar. Men: «Yo Rasululloh, Abu Bakr yumshoq koʻngilli kishi; agar u sizning oʻrningizda tursa, odamlarga (ovozini) eshittira olmaydi. Umarga (imomlik qilishni) buyursangiz (boʻlmaydimi)?» — dedim. Paygʻambar ﷺ: «Abu Bakrga aytinglar, odamlarga imomlik qilsin», — dedilar. Soʻng men Hafsaga: «U zotga ayt: Abu Bakr yumshoq koʻngilli kishi; agar u oʻz oʻrnida tursa, odamlarga (ovozini) eshittira olmaydi. Umarga imomlik qilishni buyursangiz (boʻlmaydimi)?» — dedim. Hafsa shunday qildi. Paygʻambar ﷺ: «Albatta, sizlar Yusuf (haqida)gi ayollarsizlar. Abu Bakrga aytinglar, odamlarga imomlik qilsin», — dedilar. Bas, Abu Bakr namozga turdi. Shu orada Rasululloh ﷺ oʻzlarini yaxshiroq sezib, ikki kishiga suyangan holda chiqdilar; har ikki oyoqlari yerda sudralar edi — to masjidga kirguncha. Abu Bakr u zotning kelayotganini eshitgach, orqaga chekinmoqchi boʻldi, lekin Rasululloh ﷺ unga davom etishni ishora qildi. Paygʻambar ﷺ uning chap tomonida oʻtirdilar. Abu Bakr tik turib namoz oʻqir, Rasululloh ﷺ esa oʻtirgan holda imomlik qilar edi. Abu Bakr Paygʻambar ﷺ ga ergashar, odamlar esa Abu Bakrga ergashar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қаттиқ касал бўлганида, Билол у зотга намоз (вақти ҳақида хабар бергани) келди. У зот: «Абу Бакрга айтинглар, одамларга имомлик қилсин», — дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр юмшоқ кўнгилли киши; агар у сизнинг ўрнингизда турса, одамларга (овозини) эшиттира олмайди. Умарга (имомлик қилишни) буюрсангиз (бўлмайдими)?» — дедим. Пайғамбар ﷺ: «Абу Бакрга айтинглар, одамларга имомлик қилсин», — дедилар. Сўнг мен Ҳафсага: «У зотга айт: Абу Бакр юмшоқ кўнгилли киши; агар у ўз ўрнида турса, одамларга (овозини) эшиттира олмайди. Умарга имомлик қилишни буюрсангиз (бўлмайдими)?» — дедим. Ҳафса шундай қилди. Пайғамбар ﷺ: «Албатта, сизлар Юсуф (ҳақида)ги аёлларсизлар. Абу Бакрга айтинглар, одамларга имомлик қилсин», — дедилар. Бас, Абу Бакр намозга турди. Шу орада Расулуллоҳ ﷺ ўзларини яхшироқ сезиб, икки кишига суянган ҳолда чиқдилар; ҳар икки оёқлари ерда судралар эди — то масжидга киргунча. Абу Бакр у зотнинг келаётганини эшитгач, орқага чекинмоқчи бўлди, лекин Расулуллоҳ ﷺ унга давом этишни ишора қилди. Пайғамбар ﷺ унинг чап томонида ўтирдилар. Абу Бакр тик туриб намоз ўқир, Расулуллоҳ ﷺ эса ўтирган ҳолда имомлик қилар эди. Абу Бакр Пайғамбар ﷺ га эргашар, одамлар эса Абу Бакрга эргашар эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ تَعَاهُدًا مِنْهُ على رَكْعَتي الْفجْر
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hech qanday nafl (namoz)ni — bomdod namozining ikki rakati (sunnati)dek — bunchalik doimiy va eʼtibor bilan oʻqimas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳеч қандай нафл (намоз)ни — бомдод намозининг икки ракати (суннати)дек — бунчалик доимий ва эътибор билан ўқимас эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ صَلَّى بَعْدَ الْمَغْرِبِ عِشْرِينَ رَكْعَةً بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim shomdan keyin olti rakaat oʻqib, ularning orasida yomon (gap)dan biror narsa gapirmasa, ular unga oʻn ikki yillik ibodatga tenglashtiriladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Oishadan ham Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan, u zot: «Kim shomdan keyin yigirma rakaat oʻqisa, Alloh unga jannatda bir uy bino qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi gʻarib hadis boʻlib, uni faqat Zayd ibn al-Hubobning Umar ibn Abu Xasʼamdan (qilgan) hadisi orqaligina bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Muhammad ibn Ismoilning: «Umar ibn Abdulloh ibn Abu Xasʼam munkarul-hadisdir», deb aytganini eshitdim. Va uni juda zaif sanadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким шомдан кейин олти ракаат ўқиб, уларнинг орасида ёмон (гап)дан бирор нарса гапирмаса, улар унга ўн икки йиллик ибодатга тенглаштирилади», дедилар. Абу Исо айтди: Оишадан ҳам Набий ﷺдан ривоят қилинган, у зот: «Ким шомдан кейин йигирма ракаат ўқиса, Аллоҳ унга жаннатда бир уй бино қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ғариб ҳадис бўлиб, уни фақат Зайд ибн ал-Ҳубобнинг Умар ибн Абу Хасъамдан (қилган) ҳадиси орқалигина биламиз. (Абу Исо) айтди: Муҳаммад ибн Исмоилнинг: «Умар ибн Абдуллоҳ ибн Абу Хасъам мункарул-ҳадисдир», деб айтганини эшитдим. Ва уни жуда заиф санади.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ عِنْدِي قطّ
وَفِي رِوَايَةٍ لِلْبُخَارِيِّ قَالَتْ: وَالَّذِي ذَهَبَ بِهِ مَا تَركهمَا حَتَّى لَقِي الله
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ mening huzurimda asrdan keyingi ikki rakaatni hech qachon tark etmaganlar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда асрдан кейинги икки ракаатни ҳеч қачон тарк этмаганлар», деди.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِيمَا بَين أَن يفرغ من صَلَاة الْعشَاء إِلَى الْفَجْرِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُسَلِّمُ مِنْ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ فَيَسْجُدُ السَّجْدَةَ مِنْ ذَلِكَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيهِ الْمُؤَذّن للإقامة فَيخرج
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Xufton namozini oʻqib boʻlgach, Bomdodgacha oʻn bir rakat namoz oʻqirdilar. Har ikki rakat orasida salom berardilar va bir rakat bilan Vitr oʻqirdilar. Biringiz ellik oyat oʻqiydigan miqdorda sajda qilardilar, soʻng boshlarini koʻtarardilar. Muazzin Bomdod namozining azonini tugatib, tong ravshan boʻlgach, ikki qisqa rakat oʻqirdilar, soʻng muazzin iqoma bilan kelguniga qadar oʻng yonboshlarida yotardilar, keyin u bilan birga chiqardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Хуфтон намозини ўқиб бўлгач, Бомдодгача ўн бир ракат намоз ўқирдилар. Ҳар икки ракат орасида салом берардилар ва бир ракат билан Витр ўқирдилар. Бирингиз эллик оят ўқийдиган миқдорда сажда қилардилар, сўнг бошларини кўтарардилар. Муаззин Бомдод намозининг азонини тугатиб, тонг равшан бўлгач, икки қисқа ракат ўқирдилар, сўнг муаззин иқома билан келгунига қадар ўнг ёнбошларида ётардилар, кейин у билан бирга чиқардилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ لِيُصَلِّيَ افْتتح صلَاته بِرَكْعَتَيْنِ خفيفتين. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tunda namoz oʻqish uchun turganlarida, namozlarini ikki yengil rakaat bilan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тунда намоз ўқиш учун турганларида, намозларини икки енгил ракаат билан бошлар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: لَمَّا بَدَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَقُلَ كَانَ أَكْثَرُ صَلَاتِهِ جَالِسًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tanalari toʻlishib, ogʻirlashgach, namozlarining koʻpini oʻtirgan holda (oʻqiydigan) boʻldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таналари тўлишиб, оғирлашгач, намозларининг кўпини ўтирган ҳолда (ўқийдиган) бўлдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ افْتَتَحَ صَلَاتَهُ فَقَالَ: «اللَّهُمَّ رَبَّ جِبْرِيلَ وَمِيكَائِيلَ وَإِسْرَافِيلَ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ اهْدِنِي لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِكَ إِنَّكَ تَهْدِي مَنْ تَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Salama (rahimahulloh) aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Paygʻambar ﷺ kechasi (namozga) turganlarida namozlarini nima bilan ochar edilar?» deb soʻradim. U: «U zot kechasi turganlarida namozlarini ochib: ‹Allohumma robba Jibrila va Mikoila va Isrofil, fotiras-samavati val-ard, olimal-gʻoybi vash-shahada, anta tahkumu bayna ibodika fima kanu fihi yaxtalifun, ihdini limax-tulifa fihi minal-haqqi biiznika, innaka tahdi man tasha ila sirotin mustaqim (Ey Jibril, Mikoil va Isrofilning Robbi boʻlgan Allohim, ey osmonlaru yerni Yaratuvchi, ey gʻoyib va oshkorni Bilguvchi, Sen bandalaring orasida ular ixtilof qilgan narsalarda hukm qilursan; ixtilof qilingan haq haqida Oʻz izning bilan meni hidoyatla, albatta Sen istagan kishingni toʻgʻri yoʻlga hidoyat qilursan)› der edilar», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan, gʻaribdir.Абу Салама (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Пайғамбар ﷺ кечаси (намозга) турганларида намозларини нима билан очар эдилар?» деб сўрадим. У: «У зот кечаси турганларида намозларини очиб: ‹Аллоҳумма робба Жибрила ва Микоила ва Исрофил, фотирас-самавати вал-ард, олимал-ғойби ваш-шаҳада, анта таҳкуму байна ибодика фима кану фиҳи яхталифун, иҳдини лимах-тулифа фиҳи минал-ҳаққи биизника, иннака таҳди ман таша ила сиротин мустақим (Эй Жибрил, Микоил ва Исрофилнинг Робби бўлган Аллоҳим, эй осмонлару ерни Яратувчи, эй ғойиб ва ошкорни Билгувчи, Сен бандаларинг орасида улар ихтилоф қилган нарсаларда ҳукм қилурсан; ихтилоф қилинган ҳақ ҳақида Ўз изнинг билан мени ҳидоятла, албатта Сен истаган кишингни тўғри йўлга ҳидоят қилурсан)› дер эдилар», деди. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан, ғарибдир.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ: «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ أَسْتَغْفِرُكَ لِذَنْبِي وَأَسْأَلُكَ رَحْمَتَكَ اللَّهُمَّ زِدْنِي عِلْمًا وَلَا تُزِغْ قَلْبِي بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنِي وَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi uygʻonganlarida: «La ilaha illa anta, subhanaka. Allohumma astagʻfiruka li zanbiy va asʼaluka rahmatak. Allohumma zidniy ilman va la tuzigʻ qalbiy baʼda iz hadaytaniy, va hab liy min ladunka rahmatan, innaka antal vahhab (Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sen poksan. Ey Alloh, gunohim uchun Sendan magʻfirat soʻrayman va Sendan rahmatingni soʻrayman. Ey Alloh, ilmimni ziyoda qilgin va meni hidoyat qilganingdan soʻng qalbimni ogʻdirmagin va menga huzuringdan rahmat ato etgin, albatta Sen koʻp ato etuvchisan)», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси уйғонганларида: «Ла илаҳа илла анта, субҳанака. Аллоҳумма астағфирука ли занбий ва асъалука раҳматак. Аллоҳумма зидний илман ва ла тузиғ қалбий баъда из ҳадайтаний, ва ҳаб лий мин ладунка раҳматан, иннака антал ваҳҳаб (Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен поксан. Эй Аллоҳ, гуноҳим учун Сендан мағфират сўрайман ва Сендан раҳматингни сўрайман. Эй Аллоҳ, илмимни зиёда қилгин ва мени ҳидоят қилганингдан сўнг қалбимни оғдирмагин ва менга ҳузурингдан раҳмат ато этгин, албатта Сен кўп ато этувчисан)», дер эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ تَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَيُحْيِي آخِرَهُ ثُمَّ إِنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ إِلَى أَهْلِهِ قَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ يَنَامُ فَإِنْ كَانَ عِنْدَ النداء الأول جنبا وثب فَأَفَاضَ عَلَيْهِ الماس وَإِنْ لَمْ يَكُنْ جُنُبًا تَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صلى رَكْعَتَيْنِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U zot kechaning avvalida uxlar, oxirini esa (ibodat bilan) tiriltirardilar. Soʻng ahllariga ehtiyojlari boʻlsa, ehtiyojlarini bajo keltirib, soʻng uxlardilar. Birinchi azon (vaqti) boʻlganda» — (Oisha) «sapchib turardilar» dedi, ‹qomat qildilar› demadi, vallohi! — «soʻng ustlaridan suv quyardilar» — vallohi, ‹gʻusl qildilar› demadi, lekin men u (ayolning) nimani nazarda tutayotganini bilaman — «agar junub boʻlmasalar, kishi namozga tahorat olganidek tahorat olib, soʻng ikki rakʼat oʻqirdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У зот кечанинг аввалида ухлар, охирини эса (ибодат билан) тирилтирардилар. Сўнг аҳлларига эҳтиёжлари бўлса, эҳтиёжларини бажо келтириб, сўнг ухлардилар. Биринчи азон (вақти) бўлганда» — (Оиша) «сапчиб турардилар» деди, ‹қомат қилдилар› демади, валлоҳи! — «сўнг устларидан сув қуярдилар» — валлоҳи, ‹ғусл қилдилар› демади, лекин мен у (аёлнинг) нимани назарда тутаётганини биламан — «агар жунуб бўлмасалар, киши намозга таҳорат олганидек таҳорат олиб, сўнг икки ракъат ўқирдилар».
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى الله أدومها وَإِن قل»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga eng suyukli amallar — garchi oz boʻlsa-da, eng davomli qilinganidir», — dedilar. (Rovi) dedi: Oisha bir amalni qilsa, uni (doimiy ravishda) lozim tutar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга энг суюкли амаллар — гарчи оз бўлса-да, энг давомли қилинганидир», — дедилар. (Рови) деди: Оиша бир амални қилса, уни (доимий равишда) лозим тутар эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لَا يدْرِي لَعَلَّه يسْتَغْفر فيسب نَفسه»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar biringiz namozda mizgib (uyqusi kelib) qolsa, uyqusi tarqaguncha uxlasin; chunki mizgib namoz oʻqiganda, kishi (oʻzini) magʻfirat soʻrayaptimi yoki oʻziga yomonlik (soʻrayapti)mi — bilmaydi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирингиз намозда мизгиб (уйқуси келиб) қолса, уйқуси тарқагунча ухласин; чунки мизгиб намоз ўқиганда, киши (ўзини) мағфират сўраяптими ёки ўзига ёмонлик (сўраяпти)ми — билмайди», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْ ذَلِكَ بِخَمْسٍ لَا يَجْلِسُ فِي شَيْء إِلَّا فِي آخرهَا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakʼat namoz oʻqir, ulardan beshtasini vitr qilardilar va faqat oxirgisidagina oʻtirardilar, boshqa hech narsada (oʻtirmasdilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракъат намоз ўқир, улардан бештасини витр қилардилар ва фақат охиргисидагина ўтирардилар, бошқа ҳеч нарсада (ўтирмасдилар).
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: مِنْ كُلَّ اللَّيْلِ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ وَأَوْسَطِهِ وَآخِرِهِ وَانْتَهَى وَتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechaning har bir qismida — avvalida, oʻrtasida va oxirida vitr oʻqiganlar. (Umrlarining) oxirida vitrlari saharga (tonggacha) yetib bordi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар бир қисмида — аввалида, ўртасида ва охирида витр ўқиганлар. (Умрларининг) охирида витрлари саҳарга (тонггача) етиб борди.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ وَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirib namoz oʻqir, oʻtirgan holda (Qurʼon) oʻqir edilar. Qiroatlaridan oʻttiz yoki qirq oyat boʻladigan miqdor qolganida tik turib, tik turgan holda oʻqir, soʻng ruku qilar, soʻng sajda qilar edilar. Soʻng ikkinchi rakaatda ham xuddi shunday qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтириб намоз ўқир, ўтирган ҳолда (Қуръон) ўқир эдилар. Қироатларидан ўттиз ёки қирқ оят бўладиган миқдор қолганида тик туриб, тик турган ҳолда ўқир, сўнг руку қилар, сўнг сажда қилар эдилар. Сўнг иккинчи ракаатда ҳам худди шундай қилар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ ثُمَّ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ يَقْرَأُ فِيهِمَا وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ. رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir rakat bilan vitr oʻqir, soʻng oʻtirgan holda qiroat qilib ikki rakat oʻqir, rukuga bormoqchi boʻlganlarida esa turib rukuga borar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ракат билан витр ўқир, сўнг ўтирган ҳолда қироат қилиб икки ракат ўқир, рукуга бормоқчи бўлганларида эса туриб рукуга борар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: فَقَدْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَإِذَا هُوَ بِالْبَقِيعِ فَقَالَ " أَكُنْتِ تَخَافِينَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ؟ قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ظَنَنْتُ أَنَّكَ أَتَيْتَ بَعْضَ نِسَائِكَ فَقَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَنْزِلُ لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَغْفِرُ لِأَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ شَعْرِ غَنَمِ كَلْبٍ " رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَزَادَ رَزِينٌ: «مِمَّنِ اسْتَحَقَّ النَّارَ» وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَعْنِي البُخَارِيّ يضعف هَذَا الحَدِيث
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Rasulullohni ﷺ topa olmadim, shuning uchun chiqib (qarasam), u zot Baqiʼda ekanlar. U zot: «Alloh va Uning Rasuli senga zulm qilishidan qoʻrqdingmi?» dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, men sizni baʼzi ayollaringiznikiga bordingiz, deb oʻyladim», dedim. Shunda u zot: «Albatta, Alloh azza va jalla Shaʼbonning oʻrtasidagi kechada dunyo osmoniga tushib, Kalb (qabilasi)ning qoʻylari junining sonidan koʻproq kishini magʻfirat qiladi», dedilar. Bu bobda Abu Bakr Siddiqdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisini biz faqat shu yoʻldan, Hajjojning hadisidan bilamiz. Men Muhammad (al-Buxoriy)ning bu hadisni zaif sanaganini eshitdim va u: «Yahyo ibn Abu Kasir Urvadan eshitmagan, Hajjoj ibn Artoa esa Yahyo ibn Abu Kasirdan eshitmagan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Расулуллоҳни ﷺ топа олмадим, шунинг учун чиқиб (қарасам), у зот Бақиъда эканлар. У зот: «Аллоҳ ва Унинг Расули сенга зулм қилишидан қўрқдингми?» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сизни баъзи аёлларингизникига бордингиз, деб ўйладим», дедим. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла Шаъбоннинг ўртасидаги кечада дунё осмонига тушиб, Калб (қабиласи)нинг қўйлари жунининг сонидан кўпроқ кишини мағфират қилади», дедилар. Бу бобда Абу Бакр Сиддиқдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадисини биз фақат шу йўлдан, Ҳажжожнинг ҳадисидан биламиз. Мен Муҳаммад (ал-Бухорий)нинг бу ҳадисни заиф санаганини эшитдим ва у: «Яҳё ибн Абу Касир Урвадан эшитмаган, Ҳажжож ибн Артоа эса Яҳё ибн Абу Касирдан эшитмаган», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «هَل تدرين مَا هَذِه اللَّيْل؟» يَعْنِي لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ قَالَتْ: مَا فِيهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ: «فِيهَا أَنْ يُكْتَبَ كلُّ مَوْلُودٍ مِنْ بَنِي آدَمَ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَفِيهَا أَنْ يُكْتَبَ كُلُّ هَالِكٍ مِنْ بَنِي آدَمَ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَفِيهَا تُرْفَعُ أَعْمَالُهُمْ وَفِيهَا تَنْزِلُ أَرْزَاقُهُمْ» . فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا بِرَحْمَةِ اللَّهِ تَعَالَى؟ فَقَالَ: «مَا مِنْ أحد يدْخل الْجنَّة إِلَّا برحمة الله تَعَالَى» . ثَلَاثًا. قُلْتُ: وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى هَامَتِهِ فَقَالَ: «وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ» . يَقُولُهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعْوَات الْكَبِير
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bu kecha nima ekanini bilasanmi?» dedilar — yaʼni Shaʼbon oyining oʻrtasidagi kechani (nazarda tutdilar). Oisha: «Unda nima bor, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Unda bu yili Odam bolalaridan tugʻiladigan har bir kishi yoziladi, unda bu yili Odam bolalaridan vafot etadigan har bir kishi yoziladi, unda ularning amallari (osmonga) koʻtariladi va unda ularning rizqlari (yerga) tushiriladi», dedilar. U (Oisha): «Ey Allohning Rasuli, hech kim Allohning rahmatisiz jannatga kirmaydimi?» dedi. U zot uch marta: «Hech kim Allohning rahmatisiz jannatga kirmaydi», dedilar. Men: «Siz ham-a, ey Allohning Rasuli?» dedim. Shunda u zot qoʻllarini boshlariga qoʻyib: «Men ham, faqat Alloh meni Oʻz rahmati bilan oʻrasagina (kiraman)», dedilar va buni uch marta takrorladilar. Bayhaqiy uni ad-Daʼavot al-kabirda rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бу кеча нима эканини биласанми?» дедилар — яъни Шаъбон ойининг ўртасидаги кечани (назарда тутдилар). Оиша: «Унда нима бор, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Унда бу йили Одам болаларидан туғиладиган ҳар бир киши ёзилади, унда бу йили Одам болаларидан вафот этадиган ҳар бир киши ёзилади, унда уларнинг амаллари (осмонга) кўтарилади ва унда уларнинг ризқлари (ерга) туширилади», дедилар. У (Оиша): «Эй Аллоҳнинг Расули, ҳеч ким Аллоҳнинг раҳматисиз жаннатга кирмайдими?» деди. У зот уч марта: «Ҳеч ким Аллоҳнинг раҳматисиз жаннатга кирмайди», дедилар. Мен: «Сиз ҳам-а, эй Аллоҳнинг Расули?» дедим. Шунда у зот қўлларини бошларига қўйиб: «Мен ҳам, фақат Аллоҳ мени Ўз раҳмати билан ўрасагина (кираман)», дедилар ва буни уч марта такрорладилар. Байҳақий уни ад-Даъавот ал-кабирда ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ ذَلِكَ قَدْ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصَرَ الصَّلَاةَ وَأَتَمَّ. رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bularning barchasini qilganlar: namozni qasr ham qilganlar, toʻliq (tomom) ham oʻqiganlar», dedi. Bagʻaviy uni Sharh us-sunnada rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ буларнинг барчасини қилганлар: намозни қаср ҳам қилганлар, тўлиқ (томом) ҳам ўқиганлар», деди. Бағавий уни Шарҳ ус-суннада ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: فُرِضَتِ الصَّلَاةُ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ هَاجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفُرِضَتْ أَرْبَعًا وَتُرِكَتْ صَلَاةُ السَّفَرِ عَلَى الْفَرِيضَةِ الْأُولَى. قَالَ الزُّهْرِيُّ: قُلْتُ لِعُرْوَةَ: مَا بَال عَائِشَة تتمّ؟ قَالَ: تأولت كَمَا تَأَول عُثْمَان
Namoz (avval) ikki rakat (qilib) farz qilingan edi. Soʻng Paygʻambar ﷺ hijrat qildilar va (muqim uchun) toʻrt (rakat) farz qilindi, safar namozi esa avvalgisi (ikki rakat) holatida qoldirildi. Buni Abdurrazzoq Maʼmardan (rivoyatda) qoʻllab-quvvatladi.Намоз (аввал) икки ракат (қилиб) фарз қилинган эди. Сўнг Пайғамбар ﷺ ҳижрат қилдилар ва (муқим учун) тўрт (ракат) фарз қилинди, сафар намози эса аввалгиси (икки ракат) ҳолатида қолдирилди. Буни Абдурраззоқ Маъмардан (ривоятда) қўллаб-қувватлади.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُدَفِّفَانِ وَتَضْرِبَانِ وَفِي رِوَايَةٍ: تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتِ الْأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَغَشٍّ بِثَوْبِهِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَالَ: " دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ وَفِي رِوَايَةٍ: يَا أَبَا بَكْرٍ إِن لكل قوم عيدا وَهَذَا عيدنا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Mino kunlarida Abu Bakr uning oldiga keldi — uning (yaʼni Oishaning) yonida ikkita qiz (bola) doira chalayotgan edi, Paygʻambar ﷺ esa — kiyimi bilan oʻzini yopib (yotgan) edi. Abu Bakr ikki qizni koyidi, lekin Paygʻambar ﷺ yuzini ochib: «Ey Abu Bakr! Ularni qoʻyib qoʻy — chunki bular — iyd (bayram) kunlaridir», — dedi. Oʻsha kunlar — Mino kunlari edi. Oisha qoʻshdi: «Men habashliklar masjidda oʻynayotganini tomosha qilayotganimda, Paygʻambar ﷺ meni (oʻzi bilan) toʻsib turardi. Umar ularni koyidi, lekin Paygʻambar ﷺ: ‹Ularni qoʻyib qoʻy, ey Bani Arfida! Oʻynanglar — chunki sizlar omonsizlar (yaʼni xavfsizsizlar)›, — dedi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мино кунларида Абу Бакр унинг олдига келди — унинг (яъни Оишанинг) ёнида иккита қиз (бола) доира чалаётган эди, Пайғамбар ﷺ эса — кийими билан ўзини ёпиб (ётган) эди. Абу Бакр икки қизни койиди, лекин Пайғамбар ﷺ юзини очиб: «Эй Абу Бакр! Уларни қўйиб қўй — чунки булар — ийд (байрам) кунларидир», — деди. Ўша кунлар — Мино кунлари эди. Оиша қўшди: «Мен ҳабашликлар масжидда ўйнаётганини томоша қилаётганимда, Пайғамбар ﷺ мени (ўзи билан) тўсиб турарди. Умар уларни койиди, лекин Пайғамбар ﷺ: ‹Уларни қўйиб қўй, эй Бани Арфида! Ўйнанглар — чунки сизлар омонсизлар (яъни хавфсизсизлар)›, — деди».
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِكَبْشٍ أَقْرَنَ يَطَأُ فِي سَوَادٍ وَيَبْرَكُ فِي سَوَادٍ وَيَنْظُرُ فِي سَوَادٍ فَأُتِيَ بِهِ لِيُضَحِّيَ بِهِ قَالَ: «يَا عَائِشَةُ هَلُمِّي الْمُدْيَةَ» ثُمَّ قَالَ: «اشْحَذِيهَا بِحَجَرٍ» فَفَعَلَتْ ثُمَّ أَخَذَهَا وَأَخَذَ الْكَبْشَ فَأَضْجَعَهُ ثُمَّ ذَبَحَهُ ثُمَّ قَالَ: «بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَمِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ» . ثُمَّ ضحى بِهِ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoradan (qora rang ichida) yuradigan, qorada yotadigan va qoradan (qora rang orqali) qaraydigan shoxli bir qoʻchqorni (keltirishni) buyurdilar. Bas, uni qurbonlik qilish uchun olib kelindi. U zot (Oishaga): «Yo Oisha! Pichoqni keltir», — dedilar. Soʻngra: «Uni tosh bilan oʻtkirla», — dedilar. (Oisha) shunday qildi. Soʻngra u zot uni (pichoqni) olib, qoʻchqorni ham olib, uni yonboshlatib yotqizdilar, soʻngra soʻydilar va: «Bismillohi, allohumma taqabbal min Muhammadin va oli Muhammadin va min ummati Muhammadin (Alloh nomi bilan; ey Alloh, buni Muhammaddan, Muhammadning oilasidan va Muhammadning ummatidan qabul ayla)», — dedilar. Soʻngra uni qurbonlik qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қорадан (қора ранг ичида) юрадиган, қорада ётадиган ва қорадан (қора ранг орқали) қарайдиган шохли бир қўчқорни (келтиришни) буюрдилар. Бас, уни қурбонлик қилиш учун олиб келинди. У зот (Оишага): «Ё Оиша! Пичоқни келтир», — дедилар. Сўнгра: «Уни тош билан ўткирла», — дедилар. (Оиша) шундай қилди. Сўнгра у зот уни (пичоқни) олиб, қўчқорни ҳам олиб, уни ёнбошлатиб ётқиздилар, сўнгра сўйдилар ва: «Бисмиллоҳи, аллоҳумма тақаббал мин Муҳаммадин ва оли Муҳаммадин ва мин уммати Муҳаммадин (Аллоҳ номи билан; эй Аллоҳ, буни Муҳаммаддан, Муҳаммаднинг оиласидан ва Муҳаммаднинг умматидан қабул айла)», — дедилар. Сўнгра уни қурбонлик қилдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا عَمِلَ ابْنُ آدَمَ مِنْ عَمَلٍ يَوْمَ النَّحْرِ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ إِهْرَاقِ الدَّمِ وَإِنَّهُ لَيُؤْتَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقُرُونِهَا وَأَشْعَارِهَا وَأَظْلَافِهَا وَإِنَّ الدَّمَ لَيَقَعُ مِنَ الله بمَكَان قبل أَن يَقع بِالْأَرْضِ فيطيبوا بهَا نفسا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Inson Nahr (qurbonlik) kunida qon oqizishdan (qurbonlik soʻyishdan) Alloh nazdida sevimliroq boʻlgan biron amalni qilmaydi. Albatta, u (qurbonlik) Qiyomat kunida shoxlari, junlari va tuyoqlari bilan keladi. Va albatta, qon yerga tushishidan oldin Alloh nazdida bir maqomga tushadi. Bas, uning bilan koʻnglingizni xush qilinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir; uni Hishom ibn Urva hadisidan faqat shu yoʻl bilan bilamiz. Abu Musannoning ismi Sulaymon ibn Yaziddir; undan Ibn Abu Fudayk rivoyat qilgan. Abu Iso aytdi: Rasululloh ﷺdan: «Qurbonlikdagi har bir tuk evaziga uning egasiga bir yaxshilik bordir», deganlari ham rivoyat qilinadi. «Uning shoxlari evaziga» deb ham rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Инсон Наҳр (қурбонлик) кунида қон оқизишдан (қурбонлик сўйишдан) Аллоҳ наздида севимлироқ бўлган бирон амални қилмайди. Албатта, у (қурбонлик) Қиёмат кунида шохлари, жунлари ва туёқлари билан келади. Ва албатта, қон ерга тушишидан олдин Аллоҳ наздида бир мақомга тушади. Бас, унинг билан кўнглингизни хуш қилинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир; уни Ҳишом ибн Урва ҳадисидан фақат шу йўл билан биламиз. Абу Мусаннонинг исми Сулаймон ибн Язиддир; ундан Ибн Абу Фудайк ривоят қилган. Абу Исо айтди: Расулуллоҳ ﷺдан: «Қурбонликдаги ҳар бир тук эвазига унинг эгасига бир яхшилик бордир», деганлари ҳам ривоят қилинади. «Унинг шохлари эвазига» деб ҳам ривоят қилинади.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: إِنَّ الشَّمْسَ خَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ مُنَادِيًا: الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَتقدم فصلى أَربع رَكْعَات وَفِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبع سَجدَات. قَالَت عَائِشَة: مَا رَكَعْتُ رُكُوعًا قَطُّ وَلَا سَجَدْتُ سُجُودًا قطّ كَانَ أطول مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ zamonida quyosh tutildi. Shunda u zot ‹as-solatu jomiʼa (namozga toʻplaninglar)› deb jarchi yubordilar. Odamlar toʻplandilar, u zot oldinga oʻtib, takbir aytdilar va ikki rakʼatda toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda bilan namoz oʻqidilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ замонида қуёш тутилди. Шунда у зот ‹ас-солату жомиъа (намозга тўпланинглар)› деб жарчи юбордилар. Одамлар тўпландилар, у зот олдинга ўтиб, такбир айтдилар ва икки ракъатда тўрт рукуъ ва тўрт сажда билан намоз ўқидилар.»
وَعَنْ عَائِشَةَ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَتْ: ثُمَّ سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدِ انْجَلَتِ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَادْعُوا اللَّهَ وَكَبِّرُوا وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا» ثُمَّ قَالَ: «يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرُ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayotlik paytlarida quyosh tutildi; bas, u zot odamlarga namozga imomlik qildilar: turib, uzoq qiyom qildilar, soʻng uzoq (vaqt) rukuʼ qildilar. Soʻng yana turib, uzoq qiyom qildilar, lekin bu safar turish muddati birinchisidan qisqaroq edi. Yana uzoq, lekin birinchisidan qisqaroq rukuʼ qildilar, soʻng sajda qilib, sajdani choʻzdilar. Ikkinchi rakatda ham birinchisidagidek qildilar, soʻng namozni tugatdilar; oʻshanda quyosh (tutilishi) ochilgan edi. U zot xutba qildilar va Allohga hamd hamda sano aytib: «Quyosh va oy — Allohning belgilaridan ikki belgi; ular biror kishining oʻlishi yoki tirilishi sababli tutilmaydi. Bas, tutilishni koʻrganingizda, Allohni yodga olinglar, takbir aytinglar, namoz oʻqinglar va sadaqa beringlar», — dedilar. Paygʻambar ﷺ soʻng: «Ey Muhammad ummati, Allohga qasamki, Allohdan koʻproq gʻayrat (ornomus)ga ega zot yoʻq — chunki U oʻz bandalari — erkak yoki ayol — zino qilishini harom qilgan. Ey Muhammad ummati, Allohga qasamki, agar men bilgan narsani bilganingizda, kam kular va koʻp yigʻlar edingiz», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаётлик пайтларида қуёш тутилди; бас, у зот одамларга намозга имомлик қилдилар: туриб, узоқ қиём қилдилар, сўнг узоқ (вақт) рукуъ қилдилар. Сўнг яна туриб, узоқ қиём қилдилар, лекин бу сафар туриш муддати биринчисидан қисқароқ эди. Яна узоқ, лекин биринчисидан қисқароқ рукуъ қилдилар, сўнг сажда қилиб, саждани чўздилар. Иккинчи ракатда ҳам биринчисидагидек қилдилар, сўнг намозни тугатдилар; ўшанда қуёш (тутилиши) очилган эди. У зот хутба қилдилар ва Аллоҳга ҳамд ҳамда сано айтиб: «Қуёш ва ой — Аллоҳнинг белгиларидан икки белги; улар бирор кишининг ўлиши ёки тирилиши сабабли тутилмайди. Бас, тутилишни кўрганингизда, Аллоҳни ёдга олинглар, такбир айтинглар, намоз ўқинглар ва садақа беринглар», — дедилар. Пайғамбар ﷺ сўнг: «Эй Муҳаммад уммати, Аллоҳга қасамки, Аллоҳдан кўпроқ ғайрат (орномус)га эга зот йўқ — чунки У ўз бандалари — эркак ёки аёл — зино қилишини ҳаром қилган. Эй Муҳаммад уммати, Аллоҳга қасамки, агар мен билган нарсани билганингизда, кам кулар ва кўп йиғлар эдингиз», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ قَالَ: «اللَّهُمَّ صيبا نَافِعًا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ yomgʻirni koʻrganlarida: «Allohummajʼalhu sayyiban haniyan (Ey Alloh, uni foydali, bardavom yomgʻir qilgin)», deb aytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ёмғирни кўрганларида: «Аллоҳуммажъалҳу саййибан ҳаниян (Эй Аллоҳ, уни фойдали, бардавом ёмғир қилгин)», деб айтардилар.
عَن عَائِشَة قَالَتْ: شَكَا النَّاسُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُحُوطَ الْمَطَرِ فَأَمَرَ بِمِنْبَرٍ فَوُضِعَ لَهُ فِي الْمُصَلَّى وَوَعَدَ النَّاسَ يَوْمًا يَخْرُجُونَ فِيهِ. قَالَتْ عَائِشَةُ: فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ بَدَا حَاجِبُ الشَّمْسِ فَقَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَبَّرَ وَحَمِدَ اللَّهَ عزوجل ثُمَّ قَالَ: «إِنَّكُمْ شَكَوْتُمْ جَدْبَ دِيَارِكُمْ وَاسْتِئْخَارَ الْمَطَرِ عَنْ إِبَّانِ زَمَانِهِ عَنْكُمْ وَقَدْ أَمَرَكُمُ الله عزوجل أَنْ تَدْعُوهُ وَوَعَدَكُمْ أَنْ يَسْتَجِيبَ لَكُمْ» . ثُمَّ قَالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ملك يَوْمِ الدِّينِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ اللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْغَنِيُّ وَنَحْنُ الْفُقَرَاءُ. أَنْزِلْ عَلَيْنَا الْغَيْثَ وَاجْعَلْ مَا أَنْزَلْتَ لَنَا قُوَّةً وَبَلَاغًا إِلَى حِينٍ» ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَلَمْ يَتْرُكِ الرَّفْعَ حَتَّى بَدَا بَيَاضُ إِبِطَيْهِ ثُمَّ حَوَّلَ إِلَى النَّاسِ ظَهْرَهُ وَقَلَبَ أَوْ حَوَّلَ رِدَاءَهُ وَهُوَ رَافِعُ يَدَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَنَزَلَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَنْشَأَ اللَّهُ سَحَابَةً فَرَعَدَتْ وَبَرَقَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ بِإِذْنِ اللَّهِ فَلَمْ يَأْتِ مَسْجِدَهُ حَتَّى سَالَتِ السُّيُولُ فَلَمَّا رَأَى سُرْعَتَهُمْ إِلَى الْكن ضحك صلى الله عَلَيْهِ وَسلم حَتَّى بَدَت نَوَاجِذه فَقَالَ: «أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَأَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Odamlar Rasululloh ﷺga yomgʻir kamayganidan shikoyat qilishdi. Shunda u zot minbarga buyruq berdilar va musallada u zot uchun minbar qoʻyildi. Hamda odamlarga, (musallaga) chiqadigan kunlarini vada qildilar. Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Quyoshning chekkasi koʻringan paytda Rasululloh ﷺ chiqdilar va minbarga oʻtirdilar. U zot ﷺ takbir aytdilar, Aziz va Jalil boʻlmish Allohga hamd aytdilar, soʻngra: «Sizlar diyorlaringizning qurgʻoqchiligidan va yomgʻir oʻz vaqtida yogʻmay, kechikkanidan shikoyat qildingiz. Holbuki, Aziz va Jalil boʻlmish Alloh sizlarni Oʻziga duo qilishga buyurgan va sizlarga duongizni ijobat qilishni vada qilgan», dedilar. Soʻngra: «{Hamd olamlarning Robbi boʻlmish Allohga xosdir. U Rahmon va Rahimdir. Jazo (qiyomat) kunining Egasidir} (Fotiha 2-4). Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U xohlaganini qiladi. Allohim, Sen Allohsan, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sen Behojatsan, biz esa muhtojlarmiz. Bizga yomgʻir yogʻdirgin va yogʻdirganingni biz uchun bir muddat quvvat va yetarli rizq qilgin», dedilar. Soʻngra ikki qoʻllarini koʻtardilar va qoʻltiqlarining oqi koʻringunicha koʻtarishda davom etdilar. Keyin orqalarini odamlarga oʻgirdilar va qoʻllarini koʻtargan holatda ridolarini agʻdardilar yoki burab oʻzgartirdilar. Soʻngra odamlarga yuzlandilar va (minbardan) tushib, ikki rakat namoz oʻqidilar. Shunda Alloh bulutni paydo qildi, u momaqaldiroq gumburlab, chaqmoq chaqdi, soʻngra Allohning izni bilan yomgʻir yogʻdi. U zot masjidlariga yetib bormaslaridanoq suvlar oqib ketdi. Odamlarning panaga shoshilishlarini koʻrgach, u zot ﷺ tishlari koʻringunicha kulib: «Guvohlik beramanki, Alloh har bir narsaga Qodirdir va men Allohning bandasi hamda elchisiman», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadis gʻarib hadis boʻlib, isnodi yaxshidir. Madina ahli {Maliki yavmiddin} deb oʻqishadi va bu hadis ular uchun hujjatdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Одамлар Расулуллоҳ ﷺга ёмғир камайганидан шикоят қилишди. Шунда у зот минбарга буйруқ бердилар ва мусаллада у зот учун минбар қўйилди. Ҳамда одамларга, (мусаллага) чиқадиган кунларини вада қилдилар. Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Қуёшнинг чеккаси кўринган пайтда Расулуллоҳ ﷺ чиқдилар ва минбарга ўтирдилар. У зот ﷺ такбир айтдилар, Азиз ва Жалил бўлмиш Аллоҳга ҳамд айтдилар, сўнгра: «Сизлар диёрларингизнинг қурғоқчилигидан ва ёмғир ўз вақтида ёғмай, кечикканидан шикоят қилдингиз. Ҳолбуки, Азиз ва Жалил бўлмиш Аллоҳ сизларни Ўзига дуо қилишга буюрган ва сизларга дуонгизни ижобат қилишни вада қилган», дедилар. Сўнгра: «{Ҳамд оламларнинг Робби бўлмиш Аллоҳга хосдир. У Раҳмон ва Раҳимдир. Жазо (қиёмат) кунининг Эгасидир} (Фотиҳа 2-4). Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У хоҳлаганини қилади. Аллоҳим, Сен Аллоҳсан, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен Беҳожатсан, биз эса муҳтожлармиз. Бизга ёмғир ёғдиргин ва ёғдирганингни биз учун бир муддат қувват ва етарли ризқ қилгин», дедилар. Сўнгра икки қўлларини кўтардилар ва қўлтиқларининг оқи кўрингунича кўтаришда давом этдилар. Кейин орқаларини одамларга ўгирдилар ва қўлларини кўтарган ҳолатда ридоларини ағдардилар ёки бураб ўзгартирдилар. Сўнгра одамларга юзландилар ва (минбардан) тушиб, икки ракат намоз ўқидилар. Шунда Аллоҳ булутни пайдо қилди, у момақалдироқ гумбурлаб, чақмоқ чақди, сўнгра Аллоҳнинг изни билан ёмғир ёғди. У зот масжидларига етиб бормаслариданоқ сувлар оқиб кетди. Одамларнинг панага шошилишларини кўргач, у зот ﷺ тишлари кўрингунича кулиб: «Гувоҳлик бераманки, Аллоҳ ҳар бир нарсага Қодирдир ва мен Аллоҳнинг бандаси ҳамда элчисиман», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадис ғариб ҳадис бўлиб, исноди яхшидир. Мадина аҳли {Малики явмиддин} деб ўқишади ва бу ҳадис улар учун ҳужжатдир.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَاحِكًا حَتَّى أَرَى مِنْهُ لَهَوَاتِهِ إِنَّمَا كَانَ يتبسم فَكَانَ إِذَا رَأَى غَيْمًا أَوْ رِيحًا عُرِفَ فِي وَجهه
(Oisha (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺning zavjasi — aytdi:) Men Rasululloh ﷺni — kichik tilchalari (komogi) koʻ rinadigan darajada — (qah-qah urib) kulganlarini koʻ rmaganman; u zot faqat tabassum qilar edilar. (Oisha) aytdi: U zot bir bulut yoki shamolni koʻ rganlarida, (bu) yuzlarida bilinar edi. Men: «Ey Allohning Rasuli, odamlar bulutni koʻ rganida — unda yomgʻ ir boʻ lishi umidida — xursand boʻ ladi; sizni esa uni koʻ rganingizda, yuzingizda yoqtirmaslik (noxushlik) bilinadi», dedim. U zot: «Ey Oisha, unda azob boʻ lmasligidan meni nima xotirjam qiladi? Bir qavm shamol bilan azoblangan edi; bir qavm azobni koʻ rib: ‹Bu — bizga yomgʻ ir yogʻ diradigan bulut› (Ahqof surasi, 24) dedi (yaʼni azobni yomgʻ ir deb oʻyladi)», dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺнинг завжаси — айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни — кичик тилчалари (комоги) кў ринадиган даражада — (қаҳ-қаҳ уриб) кулганларини кў рмаганман; у зот фақат табассум қилар эдилар. (Оиша) айтди: У зот бир булут ёки шамолни кў рганларида, (бу) юзларида билинар эди. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, одамлар булутни кў рганида — унда ёмғ ир бў лиши умидида — хурсанд бў лади; сизни эса уни кў рганингизда, юзингизда ёқтирмаслик (нохушлик) билинади», дедим. У зот: «Эй Оиша, унда азоб бў лмаслигидан мени нима хотиржам қилади? Бир қавм шамол билан азобланган эди; бир қавм азобни кў риб: ‹Бу — бизга ёмғ ир ёғ дирадиган булут› (Аҳқоф сураси, 24) деди (яъни азобни ёмғ ир деб ўйлади)», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَبْصَرْنَا شَيْئًا مِنَ السَّمَاءِ تَعْنِي السَّحَابَ تَرَكَ عَمَلَهُ وَاسْتَقْبَلَهُ وَقَالَ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهِ» فَإِنْ كَشَفَهُ حَمِدَ الله وَإِن مطرَت قَالَ: «اللَّهُمَّ سَقْيًا نَافِعًا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَه وَالشَّافِعِيّ وَاللَّفْظ لَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ osmonda biror narsani — yaʼni bulutni koʻrsalar, qilayotgan ishlarini tark etib, unga yuzlanardilar va: «Allohumma, men Sendan uning ichidagi yomonlikdan panoh soʻrayman», derdilar. Agar (Alloh) uni tarqatib yuborsa, Allohga hamd aytardilar, agar yomgʻir yogʻsa: «Allohumma, foydali yomgʻir (ato etgin)», derdilar. Abu Dovud, Nasoiy, Ibn Moja va Shofiiy rivoyat qilgan, lafz Shofiiyniki.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ осмонда бирор нарсани — яъни булутни кўрсалар, қилаётган ишларини тарк этиб, унга юзланардилар ва: «Аллоҳумма, мен Сендан унинг ичидаги ёмонликдан паноҳ сўрайман», дердилар. Агар (Аллоҳ) уни тарқатиб юборса, Аллоҳга ҳамд айтардилар, агар ёмғир ёғса: «Аллоҳумма, фойдали ёмғир (ато этгин)», дердилар. Абу Довуд, Насоий, Ибн Можа ва Шофиий ривоят қилган, лафз Шофиийники.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَكَى مِنَّا إِنْسَانٌ مَسَحَهُ بِيَمِينِهِ ثُمَّ قَالَ: «أَذْهِبِ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ وَاشْفِ أَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءٌ لَا يُغَادِرُ سَقَمًا»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bizdan biror inson kasal boʻlsa, Rasululloh ﷺ uni oʻng qoʻllari bilan silardilar, soʻng: «Ozorni ketkaz, ey odamlarning Rabbi, Oʻzing shifo ber, shifo beruvchi Oʻzingsan, Sening shifoyingdan oʻzga shifo yoʻq, (shunday) shifoyki, hech qanday kasallik qoldirmaydigan», derdilar. Rasululloh ﷺ kasal boʻlib, (kasalliklari) ogʻirlashganda, men u zot qiladigan ishni qilish uchun qoʻllaridan ushladim. U zot qoʻllarini qoʻlimdan tortib olib, soʻng: «Allohim, meni magʻfirat qil va meni eng oliy doʻst (Rafiq al-Aʼlo) bilan birga qil», dedilar. Oisha dedi: Soʻng men qarab turgan edim, u zot jon taslim qilgan edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биздан бирор инсон касал бўлса, Расулуллоҳ ﷺ уни ўнг қўллари билан силардилар, сўнг: «Озорни кетказ, эй одамларнинг Рабби, Ўзинг шифо бер, шифо берувчи Ўзингсан, Сенинг шифойингдан ўзга шифо йўқ, (шундай) шифойки, ҳеч қандай касаллик қолдирмайдиган», дердилар. Расулуллоҳ ﷺ касал бўлиб, (касалликлари) оғирлашганда, мен у зот қиладиган ишни қилиш учун қўлларидан ушладим. У зот қўлларини қўлимдан тортиб олиб, сўнг: «Аллоҳим, мени мағфират қил ва мени энг олий дўст (Рафиқ ал-Аъло) билан бирга қил», дедилар. Оиша деди: Сўнг мен қараб турган эдим, у зот жон таслим қилган эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: مَا رَأَيْتُ أَحَدًا الْوَجَعُ عَلَيْهِ أَشَدُّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan koʻra ogʻriqni qattiqroq chekkan biror kishini koʻrmadim. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан кўра оғриқни қаттиқроқ чеккан бирор кишини кўрмадим. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الطَّاعُونِ فَأَخْبَرَنِي: «أَنَّهُ عَذَابٌ يَبْعَثُهُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَأَنَّ اللَّهَ جَعَلَهُ رَحْمَةً لِلْمُؤْمِنِينَ لَيْسَ مِنْ أَحَدٍ يَقَعُ الطَّاعُونُ فَيَمْكُثُ فِي بَلَدِهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا يُصِيبُهُ إِلَّا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ إِلَّا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ شَهِيدٍ» . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
Oisha (Paygʻambarning xotini) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Rasuli ﷺ dan vabo (toʻun) haqida soʻradim. U zot menga — u (vabo) — Alloh Oʻzi xohlagan kishilarga yuboradigan bir azob ekanini, lekin Alloh uni moʻminlar uchun bir rahmat manbai qilganini — aytdi: agar bir kishi vabo (epidemiyasi) paytida — Allohning savobidan umidvor boʻlib va unga faqat Alloh yozgan narsa yetishiga ishonib — oʻz yurtida sabr bilan qolsa, u — shahid savobini oladi.Оиша (Пайғамбарнинг хотини) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ дан вабо (тўун) ҳақида сўрадим. У зот менга — у (вабо) — Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишиларга юборадиган бир азоб эканини, лекин Аллоҳ уни мўминлар учун бир раҳмат манбаи қилганини — айтди: агар бир киши вабо (эпидемияси) пайтида — Аллоҳнинг савобидан умидвор бўлиб ва унга фақат Аллоҳ ёзган нарса етишига ишониб — ўз юртида сабр билан қолса, у — шаҳид савобини олади.