حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا سَافَرَ أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqmoqchi boʻlsalar, xotinlari oʻrtasida qurʼa tashlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқмоқчи бўлсалар, хотинлари ўртасида қуръа ташлар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقْسِمُ بَيْنَ نِسَائِهِ فَيَعْدِلُ ثُمَّ يَقُولُ " اللَّهُمَّ هَذَا فِعْلِي فِيمَا أَمْلِكُ فَلاَ تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلاَ أَمْلِكُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollari orasida navbatni taqsimlar, adolat qilar, soʻngra: «Ey Allohim, bu men qoʻlimda boʻlgan narsadagi ishimdir. Sen egalik qilib, men egalik qilolmagan narsada meni malomat qilmagin», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёллари орасида навбатни тақсимлар, адолат қилар, сўнгра: «Эй Аллоҳим, бу мен қўлимда бўлган нарсадаги ишимдир. Сен эгалик қилиб, мен эгалик қилолмаган нарсада мени маломат қилмагин», дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أَنْ كَبِرَتْ، سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ وَهَبَتْ يَوْمَهَا لِعَائِشَةَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقْسِمُ لِعَائِشَةَ بِيَوْمِ سَوْدَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Savda binti Zamʼa keksayib qolganida, oʻz navbat kunini Oishaga hadya qildi. Shundan soʻng Rasululloh ﷺ Savdaning kuni ham Oisha huzuriga borar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Савда бинти Замъа кексайиб қолганида, ўз навбат кунини Оишага ҳадя қилди. Шундан сўнг Расулуллоҳ ﷺ Савданинг куни ҳам Оиша ҳузурига борар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ سُمَيَّةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَجَدَ عَلَى صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ فِي شَىْءٍ . فَقَالَتْ صَفِيَّةُ يَا عَائِشَةُ هَلْ لَكِ أَنْ تُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِّي وَلَكِ يَوْمِي قَالَتْ نَعَمْ . فَأَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا مَصْبُوغًا بِزَعْفَرَانٍ فَرَشَّتْهُ بِالْمَاءِ لِيَفُوحَ رِيحُهُ ثُمَّ قَعَدَتْ إِلَى جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَا عَائِشَةُ إِلَيْكِ عَنِّي إِنَّهُ لَيْسَ يَوْمَكِ " . فَقَالَتْ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ . فَأَخْبَرَتْهُ بِالأَمْرِ فَرَضِيَ عَنْهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ish sababli Safiyya binti Huyaydan xafa boʻldilar. Safiyya: «Ey Oisha, Rasulullohni ﷺ mendan rozi qilib qoʻyasanmi? Mening navbat kunim senga boʻlsin», dedi. Oisha: «Ha», dedi. Soʻng Safiyya zaʼfaronga boʻyalgan roʻmolini olib, hidi taralishi uchun unga suv sepdi, keyin Rasululloh ﷺ ning yonlariga oʻtirdi. Nabiy ﷺ: «Ey Oisha, mendan uzoqroq boʻl, bugun sening kuning emas», dedilar. Safiyya: «Bu Allohning fazlidir, uni xohlaganiga beradi», dedi. Soʻng u zotga ish haqida xabar berdi va u zot undan rozi boʻldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир иш сабабли Сафийя бинти Ҳуяйдан хафа бўлдилар. Сафийя: «Эй Оиша, Расулуллоҳни ﷺ мендан рози қилиб қўясанми? Менинг навбат куним сенга бўлсин», деди. Оиша: «Ҳа», деди. Сўнг Сафийя заъфаронга бўялган рўмолини олиб, ҳиди таралиши учун унга сув сепди, кейин Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнларига ўтирди. Набий ﷺ: «Эй Оиша, мендан узоқроқ бўл, бугун сенинг кунинг эмас», дедилар. Сафийя: «Бу Аллоҳнинг фазлидир, уни хоҳлаганига беради», деди. Сўнг у зотга иш ҳақида хабар берди ва у зот ундан рози бўлдилар.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، . أَنَّهَا قَالَتْ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {وَالصُّلْحُ خَيْرٌ} فِي رَجُلٍ كَانَتْ تَحْتَهُ امْرَأَةٌ قَدْ طَالَتْ صُحْبَتُهَا وَوَلَدَتْ مِنْهُ أَوْلاَدًا فَأَرَادَ أَنْ يَسْتَبْدِلَ بِهَا فَرَاضَتْهُ عَلَى أَنْ تُقِيمَ عِنْدَهُ وَلاَ يَقْسِمَ لَهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Sulh yaxshiroqdir} (Niso 128) degan oyat bir kishi haqida nozil boʻldi. Uning nikohida bir ayol bor edi, u bilan uzoq yashagan va undan bola koʻrgan edi. Keyin u ayolni boshqasiga almashtirmoqchi boʻldi. Shunda ayol: u zotning huzurida qolishiga va oʻziga navbat berilmasligiga rozi boʻlib, u bilan yarashdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Сулҳ яхшироқдир} (Нисо 128) деган оят бир киши ҳақида нозил бўлди. Унинг никоҳида бир аёл бор эди, у билан узоқ яшаган ва ундан бола кўрган эди. Кейин у аёлни бошқасига алмаштирмоқчи бўлди. Шунда аёл: у зотнинг ҳузурида қолишига ва ўзига навбат берилмаслигига рози бўлиб, у билан ярашди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ ذَرِيحٍ، عَنِ الْبَهِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ عَثَرَ أُسَامَةُ بِعَتَبَةِ الْبَابِ فَشُجَّ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَمِيطِي عَنْهُ الأَذَى " . فَتَقَذَّرْتُهُ فَجَعَلَ يَمَصُّ عَنْهُ الدَّمَ وَيَمُجُّهُ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ " لَوْ كَانَ أُسَامَةُ جَارِيَةً لَحَلَّيْتُهُ وَكَسَوْتُهُ حَتَّى أُنَفِّقَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Usoma eshik boʻsagʻasiga qoqilib yiqildi va yuzi jarohatlandi. Rasululloh ﷺ: «Undan bu ozorni ket», dedilar. Men esa undan hazar qildim. Shunda u zot ozzatlari qonni soʻrib, yuzidan tuflab tashlay boshladilar, soʻng: «Agar Usoma qiz bola boʻlganida, uni bezar, kiyintirar va turmushga berardim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Усома эшик бўсағасига қоқилиб йиқилди ва юзи жароҳатланди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан бу озорни кет», дедилар. Мен эса ундан ҳазар қилдим. Шунда у зот оззатлари қонни сўриб, юзидан туфлаб ташлай бошладилар, сўнг: «Агар Усома қиз бола бўлганида, уни безар, кийинтирар ва турмушга берардим», дедилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَابَقَنِي النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَسَبَقْتُهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ men bilan yugurish musobaqasi qildilar, men u zotdan oʻzib ketdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мен билан югуриш мусобақаси қилдилар, мен у зотдан ўзиб кетдим.
حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، عَبَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمَدِينَةَ وَهُوَ عَرُوسٌ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ جِئْنَ نِسَاءُ الأَنْصَارِ فَأَخْبَرْنَ عَنْهَا . قَالَتْ فَتَنَكَّرْتُ وَتَنَقَّبْتُ فَذَهَبْتُ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى عَيْنِي فَعَرَفَنِي . قَالَتْ فَالْتَفَتَ فَأَسْرَعْتُ الْمَشْىَ فَأَدْرَكَنِي فَاحْتَضَنَنِي فَقَالَ " كَيْفَ رَأَيْتِ " . قَالَتْ قُلْتُ أَرْسِلْ يَهُودِيَّةٌ وَسْطَ يَهُودِيَّاتٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyya binti Huyayga uylanib, kuyov holatida Madinaga kelganlarida, ansor ayollari kelib, u haqida gapirib berishdi. Men esa qiyofamni oʻzgartirib, yuzimni yopib bordim. Rasululloh ﷺ mening koʻzimga qarab, meni tanib qoldilar. Men yuzimni burib, tez yura boshladim. Ammo u zot menga yetib olib, meni bagʻirlariga bosdilar va: «Uni qanday koʻrding?» dedilar. Men: «Meni qoʻyib yubor, yahudiy ayollari orasidagi bir yahudiy ayol ekan», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинти Ҳуяйга уйланиб, куёв ҳолатида Мадинага келганларида, ансор аёллари келиб, у ҳақида гапириб беришди. Мен эса қиёфамни ўзгартириб, юзимни ёпиб бордим. Расулуллоҳ ﷺ менинг кўзимга қараб, мени таниб қолдилар. Мен юзимни буриб, тез юра бошладим. Аммо у зот менга етиб олиб, мени бағирларига босдилар ва: «Уни қандай кўрдинг?» дедилар. Мен: «Мени қўйиб юбор, яҳудий аёллари орасидаги бир яҳудий аёл экан», дедим.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ زَكَرِيَّا، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنِ الْبَهِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا عَلِمْتُ حَتَّى دَخَلَتْ عَلَىَّ زَيْنَبُ بِغَيْرِ إِذْنٍ وَهِيَ غَضْبَى . ثُمَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَسْبُكَ إِذَا قَلَبَتْ لَكَ بُنَيَّةُ أَبِي بَكْرٍ ذُرَيْعَتَيْهَا . ثُمَّ أَقْبَلَتْ عَلَىَّ فَأَعْرَضْتُ عَنْهَا حَتَّى قَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " دُونَكِ فَانْتَصِرِي " . فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهَا حَتَّى رَأَيْتُهَا وَقَدْ يَبِسَ رِيقُهَا فِي فِيهَا مَا تَرُدُّ عَلَىَّ شَيْئًا فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Zaynab yonimga izsiz kirib kelmaguncha va u gʻazablangan holda: «Ey Rasululloh, Abu Bakrning qizchasi sizga qarab qoʻllarini silkitgani sizga yetarli emasmi?» demaguncha men hech narsani sezmadim. Soʻng u menga yuzlandi, men esa undan yuz oʻgirdim. Nihoyat Nabiy ﷺ: «Oʻzingni himoya qilaver», dedilar. Shunda men unga yuzlandim, hatto ogʻzidagi soʻlagi qurib, menga hech narsa qaytara olmay qolganini koʻrdim. Nabiy ﷺning yuzlari yorishayotganini koʻrdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Зайнаб ёнимга изсиз кириб келмагунча ва у ғазабланган ҳолда: «Эй Расулуллоҳ, Абу Бакрнинг қизчаси сизга қараб қўлларини силкитгани сизга етарли эмасми?» демагунча мен ҳеч нарсани сезмадим. Сўнг у менга юзланди, мен эса ундан юз ўгирдим. Ниҳоят Набий ﷺ: «Ўзингни ҳимоя қилавер», дедилар. Шунда мен унга юзландим, ҳатто оғзидаги сўлаги қуриб, менга ҳеч нарса қайтара олмай қолганини кўрдим. Набий ﷺнинг юзлари ёришаётганини кўрдим.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَبِيبٍ الْقَاضِي، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَلْعَبُ بِالْبَنَاتِ وَأَنَا عِنْدَ، رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَكَانَ يُسَرِّبُ إِلَىَّ صَوَاحِبَاتِي يُلاَعِبْنَنِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurida qoʻgʻirchoqlar bilan oʻynardim. U zot dugonalarimni yonimga yuborar, ular men bilan oʻynashardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида қўғирчоқлар билан ўйнардим. У зот дугоналаримни ёнимга юборар, улар мен билан ўйнашарди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ خَادِمًا لَهُ وَلاَ امْرَأَةً وَلاَ ضَرَبَ بِيَدِهِ شَيْئًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hech qachon na xizmatkorlarini, na ayollarini urganlar, na qoʻllari bilan biror narsani urganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон на хизматкорларини, на аёлларини урганлар, на қўллари билан бирор нарсани урганлар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي شَوَّالٍ وَبَنَى بِي فِي شَوَّالٍ . فَأَىُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي . وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ نِسَاءَهَا فِي شَوَّالٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ meni Shavvol oyida nikohladilar va Shavvol oyida menga qoʻshildilar. Bas, u zotning ayollari orasida mendan koʻra sevimliroq qaysi biri bor edi? Oisha oʻz qarindosh ayollarini Shavvol oyida turmushga chiqarishni yaxshi koʻrardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мени Шаввол ойида никоҳладилар ва Шаввол ойида менга қўшилдилар. Бас, у зотнинг аёллари орасида мендан кўра севимлироқ қайси бири бор эди? Оиша ўз қариндош аёлларини Шаввол ойида турмушга чиқаришни яхши кўрарди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، - أَظُنُّهُ - عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ خَيْثَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَهَا أَنْ تُدْخِلَ عَلَى رَجُلٍ امْرَأَتَهُ قَبْلَ أَنْ يُعْطِيَهَا شَيْئًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga bir kishining xotinini, u hali unga biror narsa (mahr) bermasidan burun, eri huzuriga kirgizishni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга бир кишининг хотинини, у ҳали унга бирор нарса (маҳр) бермасидан бурун, эри ҳузурига киргизишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ قَطُّ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ مِمَّا رَأَيْتُ مِنْ ذِكْرِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَهَا وَلَقَدْ أَمَرَهُ رَبُّهُ أَنْ يُبَشِّرَهَا بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ . يَعْنِي مِنْ ذَهَبٍ قَالَهُ ابْنُ مَاجَهْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xadijani eslaganlarini koʻrganim sababli, men hech bir ayolga Xadijaga rashk qilganchalik rashk qilmaganman. Alloh u zotga Xadijani jannatdagi qasabdan boʻlgan uy bilan xushxabarlashni buyurgan edi. Yaʼni oltindan boʻlgan uy bilan, deydi Ibn Moja.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хадижани эслаганларини кўрганим сабабли, мен ҳеч бир аёлга Хадижага рашк қилганчалик рашк қилмаганман. Аллоҳ у зотга Хадижани жаннатдаги қасабдан бўлган уй билан хушхабарлашни буюрган эди. Яъни олтиндан бўлган уй билан, дейди Ибн Можа.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُ أَمَا تَسْتَحِي الْمَرْأَةُ أَنْ تَهَبَ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ {تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ} . قَالَتْ فَقُلْتُ إِنَّ رَبَّكَ لَيُسَارِعُ فِي هَوَاكَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Ayol kishi oʻzini Nabiy ﷺga hadya qilishdan uyalmaydimi?» der edi. Nihoyat Alloh: {Ulardan xohlaganingni oʻzingdan uzoqlashtirasan, xohlaganingni oʻzingga yaqin qilasan} (Ahzob 51) oyatini nozil qildi. U aytdi: Shunda men: «Sizning Robbingiz Sizning xohishingizni tez bajo keltirar ekan», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Аёл киши ўзини Набий ﷺга ҳадя қилишдан уялмайдими?» дер эди. Ниҳоят Аллоҳ: {Улардан хоҳлаганингни ўзингдан узоқлаштирасан, хоҳлаганингни ўзингга яқин қиласан} (Аҳзоб 51) оятини нозил қилди. У айтди: Шунда мен: «Сизнинг Роббингиз Сизнинг хоҳишингизни тез бажо келтирар экан», дедим.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ عَبْدَ بْنَ زَمْعَةَ وَسَعْدًا اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ . فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصَانِي أَخِي إِذَا قَدِمْتُ مَكَّةَ أَنْ أَنْظُرَ إِلَى ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَأَقْبِضَهُ . وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ أَمَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي . فَرَأَى النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ شَبَهَهُ بِعُتْبَةَ فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ . الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَاحْتَجِبِي عَنْهُ يَا سَوْدَةُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abd ibn Zamʼa bilan Saʼd Zamʼaning choʻrisining oʻgʻli haqida Nabiy ﷺning huzurlarida daʼvolashdilar. Saʼd: «Yo Rasululloh, akam menga vasiyat qilgan ediki, Makkaga kelganimda Zamʼaning choʻrisining oʻgʻlini koʻrib, uni oʻz qaramogʻimga olishimni», dedi. Abd ibn Zamʼa esa: «U mening ukam va otamning choʻrisining oʻgʻli, otamning toʻshagida tugʻilgan», dedi. Nabiy ﷺ uning Utbaga oʻxshashligini koʻrdilar-da: «U seniki, ey Abd ibn Zamʼa. Bola toʻshak egasiniki. Sen esa undan pardalan, ey Savda», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абд ибн Замъа билан Саъд Замъанинг чўрисининг ўғли ҳақида Набий ﷺнинг ҳузурларида даъволашдилар. Саъд: «Ё Расулуллоҳ, акам менга васият қилган эдики, Маккага келганимда Замъанинг чўрисининг ўғлини кўриб, уни ўз қарамоғимга олишимни», деди. Абд ибн Замъа эса: «У менинг укам ва отамнинг чўрисининг ўғли, отамнинг тўшагида туғилган», деди. Набий ﷺ унинг Утбага ўхшашлигини кўрдилар-да: «У сеники, эй Абд ибн Замъа. Бола тўшак эгасиники. Сен эса ундан пардалан, эй Савда», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُقْتَحَمَ عَلَىَّ . فَأَمَرَهَا أَنْ تَتَحَوَّلَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Fotima binti Qays: ‹Ey Allohning Rasuli, men huzurimga zoʻrlik bilan kimdir bostirib kirishidan qoʻrqaman›, dedi. Shunda u zot ﷺ unga koʻchib ketishni buyurdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Фотима бинти Қайс: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, мен ҳузуримга зўрлик билан кимдир бостириб киришидан қўрқаман›, деди. Шунда у зот ﷺ унга кўчиб кетишни буюрдилар».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ أَبُو الأَشْعَثِ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ عَمْرَةَ بِنْتَ الْجَوْنِ، تَعَوَّذَتْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حِينَ أُدْخِلَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ " لَقَدْ عُذْتِ بِمُعَاذٍ " . فَطَلَّقَهَا وَأَمَرَ أُسَامَةَ أَوْ أَنَسًا فَمَتَّعَهَا بِثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ رَازِقِيَّةٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Amra binti Javn Allohning Rasuli ﷺ huzurlariga kelin qilib kiritilganda, u zotdan Allohga panoh soʻradi. Shunda u zot: «Sen panoh berguvchi Zotdan panoh soʻrading», dedilar. Soʻng u zot uni taloq qildilar va Usoma yoki Anasga buyurib, unga uch dona oq zigʻir matodan libos hadya qildirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Амра бинти Жавн Аллоҳнинг Расули ﷺ ҳузурларига келин қилиб киритилганда, у зотдан Аллоҳга паноҳ сўради. Шунда у зот: «Сен паноҳ бергувчи Зотдан паноҳ сўрадинг», дедилар. Сўнг у зот уни талоқ қилдилар ва Усома ёки Анасга буюриб, унга уч дона оқ зиғир матодан либос ҳадя қилдирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، . أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنِ الصَّغِيرِ حَتَّى يَكْبَرَ وَعَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ أَوْ يُفِيقَ " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي حَدِيثِهِ " وَعَنِ الْمُبْتَلَى حَتَّى يَبْرَأَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Uch kishidan qalam koʻtarilgan (yaʼni ular masʼul emas): uygʻonguncha uxlab yotgandan, ulgʻayguncha yosh boladan va aqli joyiga kelguncha yoki hushiga kelguncha aqldan ozgandan», dedilar. Abu Bakr oʻz rivoyatida: «Va sogʻayguncha baloga giriftor boʻlgandan», deb qoʻshdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Уч кишидан қалам кўтарилган (яъни улар масъул эмас): уйғонгунча ухлаб ётгандан, улғайгунча ёш боладан ва ақли жойига келгунча ёки ҳушига келгунча ақлдан озгандан», дедилар. Абу Бакр ўз ривоятида: «Ва соғайгунча балога гирифтор бўлгандан», деб қўшди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، قَالَتْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " لاَ طَلاَقَ وَلاَ عَتَاقَ فِي إِغْلاَقٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Majburlash holatida taloq ham, ozod qilish ham yoʻqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мажбурлаш ҳолатида талоқ ҳам, озод қилиш ҳам йўқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ سَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ أَىُّ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ اسْتَعَاذَتْ مِنْهُ فَقَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَةَ الْجَوْنِ لَمَّا دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَدَنَا مِنْهَا قَالَتْ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " عُذْتِ بِعَظِيمٍ . الْحَقِي بِأَهْلِكِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Javn qizi Rasululloh ﷺ huzuriga kirganida, u zot unga yaqinlashdilar. Shunda u ayol: «Sizdan Allohga sigʻinaman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Sen Ulugʻ Zotdan panoh soʻrading. Ahling oldiga qaytib bor», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Жавн қизи Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига кирганида, у зот унга яқинлашдилар. Шунда у аёл: «Сиздан Аллоҳга сиғинаман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Сен Улуғ Зотдан паноҳ сўрадинг. Аҳлинг олдига қайтиб бор», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَاخْتَرْنَاهُ . فَلَمْ نَرَهُ شَيْئًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyorli qildilar, biz esa u zotni ixtiyor qildik. Shunda u zot buni hech narsa deb hisoblamadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёрли қилдилар, биз эса у зотни ихтиёр қилдик. Шунда у зот буни ҳеч нарса деб ҳисобламадилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ {وَإِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ} دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلاَ عَلَيْكِ أَنْ لاَ تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ قَدْ عَلِمَ وَاللَّهِ أَنَّ أَبَوَىَّ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ . قَالَتْ فَقَرَأَ عَلَىَّ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا } . الآيَاتِ . فَقُلْتُ فِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَىَّ قَدِ اخْتَرْتُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Agar sizlar Alloh va Uning Rasulini istasangiz} degan oyat nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ huzurimga kirib: «Ey Oisha, men senga bir ishni aytmoqchiman, ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha unda shoshilmasang boʻladi», dedilar. U: «Alloh haqqi, u zot ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini yaxshi bilar edilar», dedi. Soʻng u zot menga {Ey Nabiy, ayollaringizga ayting: agar sizlar dunyo hayoti va uning ziynatini istasangiz} oyatlarini oʻqib berdilar. Men: «Bu haqda ota-onam bilan maslahatlashamanmi? Men Alloh va Uning Rasulini ixtiyor qildim», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Агар сизлар Аллоҳ ва Унинг Расулини истасангиз} деган оят нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб: «Эй Оиша, мен сенга бир ишни айтмоқчиман, ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча унда шошилмасанг бўлади», дедилар. У: «Аллоҳ ҳаққи, у зот ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини яхши билар эдилар», деди. Сўнг у зот менга {Эй Набий, аёлларингизга айтинг: агар сизлар дунё ҳаёти ва унинг зийнатини истасангиз} оятларини ўқиб бердилар. Мен: «Бу ҳақда ота-онам билан маслаҳатлашаманми? Мен Аллоҳ ва Унинг Расулини ихтиёр қилдим», дедим.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الرِّجَالِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَقْسَمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ لاَ يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا فَمَكَثَ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا كَانَ مَسَاءَ ثَلاَثِينَ دَخَلَ عَلَىَّ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا . فَقَالَ " شَهْرٌ هَكَذَا " . يُرْسِلُ أَصَابِعَهُ فِيهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ " وَشَهْرٌ هَكَذَا " . وَأَرْسَلَ أَصَابِعَهُ كُلَّهَا وَأَمْسَكَ إِصْبَعًا وَاحِدًا فِي الثَّالِثَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir oy davomida ayollarining oldiga kirmaslikka qasam ichdilar. Yigirma toʻqqiz kun turib, oʻttizinchi kunning kechasi boʻlganda mening oldimga kirdilar. Men: «Siz bir oy davomida bizning oldimizga kirmaslikka qasam ichgan edingiz», dedim. U zot: «Oy mana bunday boʻladi», deb barmoqlarini uch marta yoydilar, «yana oy mana bunday ham boʻladi», deb barmoqlarining hammasini yoyib, uchinchisida bitta barmoqlarini yigʻib qoldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ой давомида аёлларининг олдига кирмасликка қасам ичдилар. Йигирма тўққиз кун туриб, ўттизинчи куннинг кечаси бўлганда менинг олдимга кирдилар. Мен: «Сиз бир ой давомида бизнинг олдимизга кирмасликка қасам ичган эдингиз», дедим. У зот: «Ой мана бундай бўлади», деб бармоқларини уч марта ёйдилар, «яна ой мана бундай ҳам бўлади», деб бармоқларининг ҳаммасини ёйиб, учинчисида битта бармоқларини йиғиб қолдилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِنَّمَا آلَى لأَنَّ زَيْنَبَ رَدَّتْ عَلَيْهِ هَدِيَّتَهُ . فَقَالَتْ عَائِشَةُ لَقَدْ أَقْمَأَتْكَ . فَغَضِبَ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَآلَى مِنْهُنَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollaridan iyloʻ qilishlari faqat Zaynab u zotning hadyasini qaytarib yuborgani sababli edi. Oisha: «Zaynab seni xor qildi», dedi. Shunda u zot ﷺ gʻazablandilar va ulardan iyloʻ qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлларидан ийлў қилишлари фақат Зайнаб у зотнинг ҳадясини қайтариб юборгани сабабли эди. Оиша: «Зайнаб сени хор қилди», деди. Шунда у зот ﷺ ғазабландилар ва улардан ийлў қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدَةَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ تَبَارَكَ الَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ كُلَّ شَىْءٍ . إِنِّي لأَسْمَعُ كَلاَمَ خَوْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَ وَيَخْفَى عَلَىَّ بَعْضُهُ وَهِيَ تَشْتَكِي زَوْجَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهِيَ تَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلَ شَبَابِي وَنَثَرْتُ لَهُ بَطْنِي حَتَّى إِذَا كَبِرَتْ سِنِّي وَانْقَطَعَ وَلَدِي ظَاهَرَ مِنِّي اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْكُو إِلَيْكَ . فَمَا بَرِحَتْ حَتَّى نَزَلَ جِبْرَائِيلُ بِهَؤُلاَءِ الآيَاتِ {قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا وَتَشْتَكِي إِلَى اللَّهِ}.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Eshitishi har bir narsani qamrab olgan Zot ulugʻdir. Men Xavla bint Saʼlabaning gapini eshitib turardim, garchi baʼzisi menga yashirin qolgan boʻlsa-da. U eriga qarshi Rasululloh ﷺga shikoyat qilib turib: «Yo Rasululloh, u yoshligimni yeb bitirdi, men unga qornimni sochdim (koʻp bola tugʻib berdim), yoshim ulgʻayib, tugʻishdan qolganimda esa mendan zihor qildi. Ey Alloh, men Senga shikoyat qilaman», derdi. U ayol shu holatda turgan edi, Jabroil ushbu oyatlarni olib nozil boʻldi: {Alloh eri haqida sen bilan tortishayotgan va Allohga shikoyat qilayotgan ayolning gapini eshitdi} (Mujodala 1).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Эшитиши ҳар бир нарсани қамраб олган Зот улуғдир. Мен Хавла бинт Саълабанинг гапини эшитиб турардим, гарчи баъзиси менга яширин қолган бўлса-да. У эрига қарши Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилиб туриб: «Ё Расулуллоҳ, у ёшлигимни еб битирди, мен унга қорнимни сочдим (кўп бола туғиб бердим), ёшим улғайиб, туғишдан қолганимда эса мендан зиҳор қилди. Эй Аллоҳ, мен Сенга шикоят қиламан», дерди. У аёл шу ҳолатда турган эди, Жаброил ушбу оятларни олиб нозил бўлди: {Аллоҳ эри ҳақида сен билан тортишаётган ва Аллоҳга шикоят қилаётган аёлнинг гапини эшитди} (Мужодала 1).
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا مَسْلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ آلَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ نِسَائِهِ وَحَرَّمَ فَجَعَلَ الْحَرَامَ حَلاَلاً . وَجَعَلَ فِي الْيَمِينِ كَفَّارَةً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollaridan uzoqlashish haqida qasam ichdilar va (ularni oʻzlariga) harom qildilar. Shunday qilib, u zot haromni halol qildilar va qasam uchun kafforat toʻladilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлларидан узоқлашиш ҳақида қасам ичдилар ва (уларни ўзларига) ҳаром қилдилар. Шундай қилиб, у зот ҳаромни ҳалол қилдилар ва қасам учун каффорат тўладилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَعْتَقَتْ بَرِيرَةَ فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَكَانَ لَهَا زَوْجٌ حُرٌّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Barirani ozod qildi. Shunda Rasululloh ﷺ unga (nikohda qolish yoki qolmaslik) ixtiyorini berdilar. Uning eri esa hur (ozod) kishi edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Барирани озод қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга (никоҳда қолиш ёки қолмаслик) ихтиёрини бердилар. Унинг эри эса ҳур (озод) киши эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ مُظَاهِرِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " طَلاَقُ الأَمَةِ تَطْلِيقَتَانِ وَقُرْؤُهَا حَيْضَتَانِ " . قَالَ أَبُو عَاصِمٍ فَذَكَرْتُهُ لِمُظَاهِرٍ فَقُلْتُ حَدِّثْنِي كَمَا حَدَّثْتَ ابْنَ جُرَيْجٍ . فَأَخْبَرَنِي عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " طَلاَقُ الأَمَةِ تَطْلِيقَتَانِ وَقُرْؤُهَا حَيْضَتَانِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Choʻrining taloqi ikki marta, iddasi esa ikki hayz (davri)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Чўрининг талоқи икки марта, иддаси эса икки ҳайз (даври)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Bir ayolga eridan boshqa oʻlgan kishi uchun uch kundan ortiq aza tutish halol emas», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Бир аёлга эридан бошқа ўлган киши учун уч кундан ортиқ аза тутиш ҳалол эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ حَارِثَةَ بْنِ أَبِي الرِّجَالِ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ حَلَفَ فِي قَطِيعَةِ رَحِمٍ أَوْ فِيمَا لاَ يَصْلُحُ فَبِرُّهُ أَنْ لاَ يَتِمَّ عَلَى ذَلِكَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qarindoshlik rishtasini uzishga yoki toʻgʻri boʻlmagan bir ishga qasam ichsa, uning yaxshiligi oʻsha qasamni bajarmasligidadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қариндошлик риштасини узишга ёки тўғри бўлмаган бир ишга қасам ичса, унинг яхшилиги ўша қасамни бажармаслигидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ أَبُو طَاهِرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " لاَ نَذْرَ فِي مَعْصِيَةٍ وَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ يَمِينٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Maʼsiyatda (gunoh ishda) nazr yoʻq va uning kafforati qasam kafforatidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маъсиятда (гуноҳ ишда) назр йўқ ва унинг каффорати қасам каффоратидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ نَذَرَ أَنْ يُطِيعَ اللَّهَ فَلْيُطِعْهُ وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَ اللَّهَ فَلاَ يَعْصِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga itoat qilishga nazr qilsa, Unga itoat qilsin. Kim Allohga isyon qilishga nazr qilsa, Unga isyon qilmasin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга итоат қилишга назр қилса, Унга итоат қилсин. Ким Аллоҳга исён қилишга назр қилса, Унга исён қилмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلَ الرَّجُلُ مِنْ كَسْبِهِ وَإِنَّ وَلَدَهُ مِنْ كَسْبِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kishi yegan eng halol narsa oʻz mehnati bilan topganidir. Uning bolasi ham oʻz kasbidandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, киши еган энг ҳалол нарса ўз меҳнати билан топганидир. Унинг боласи ҳам ўз касбидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كُنْتُ أُجَهِّزُ إِلَى الشَّامِ وَإِلَى مِصْرَ فَجَهَّزْتُ إِلَى الْعِرَاقِ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْتُ لَهَا يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ كُنْتُ أُجَهِّزُ إِلَى الشَّامِ فَجَهَّزْتُ إِلَى الْعِرَاقِ . فَقَالَتْ لاَ تَفْعَلْ مَالَكَ وَلِمَتْجَرِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " إِذَا سَبَّبَ اللَّهُ لأَحَدِكُمْ رِزْقًا مِنْ وَجْهٍ فَلاَ يَدَعْهُ حَتَّى يَتَغَيَّرَ لَهُ أَوْ يَتَنَكَّرَ لَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺni: «Agar Alloh birortangizga biror yoʻldan rizq sabab qilsa, u oʻsha yoʻl unga oʻzgarmaguncha yoki begonalashmaguncha uni tark qilmasin», deb aytayotganlarini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺни: «Агар Аллоҳ бирортангизга бирор йўлдан ризқ сабаб қилса, у ўша йўл унга ўзгармагунча ёки бегоналашмагунча уни тарк қилмасин», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِنَّ أَصْحَابَ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, surat chizuvchilar qiyomat kuni azoblanadilar. Ularga: ‹Yaratgan narsalaringizga jon bagʻishlanglar!› deyiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сурат чизувчилар қиёмат куни азобланадилар. Уларга: ‹Яратган нарсаларингизга жон бағишланглар!› дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ مَخْلَدِ بْنِ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءَ بْنِ رَحَضَةَ الْغِفَارِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَضَى أَنَّ خَرَاجَ الْعَبْدِ بِضَمَانِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qulning daromadi uning zaminini olganning (yaʼni javobgarligini oʻz zimmasiga olganning) haqqi ekaniga hukm qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қулнинг даромади унинг заминини олганнинг (яъни жавобгарлигини ўз зиммасига олганнинг) ҳаққи эканига ҳукм қилдилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ خَالِدٍ الزَّنْجِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَجُلاً، اشْتَرَى عَبْدًا فَاسْتَغَلَّهُ ثُمَّ وَجَدَ بِهِ عَيْبًا فَرَدَّهُ . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدِ اسْتَغَلَّ غُلاَمِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " الْخَرَاجُ بِالضَّمَانِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi qul sotib olib, uni ishlatdi, soʻng unda bir ayb topib, uni qaytardi. Sotuvchi: «Ey Rasululloh, u qulimni ishlatib oldi-ku!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Daromad javobgarlik evaziga tegishlidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши қул сотиб олиб, уни ишлатди, сўнг унда бир айб топиб, уни қайтарди. Сотувчи: «Эй Расулуллоҳ, у қулимни ишлатиб олди-ку!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Даромад жавобгарлик эвазига тегишлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَمَّتِهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلْتُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ وَإِنَّ أَوْلاَدَكُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yeganlaringizning eng pokizasi oʻz mehnatingiz bilan topganingizdir. Farzandlaringiz ham sizning kasbingizdandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Еганларингизнинг энг покизаси ўз меҳнатингиз билан топганингиздир. Фарзандларингиз ҳам сизнинг касбингиздандир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَأَبُو عُمَرَ الضَّرِيرُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ هِنْدٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ وَلاَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَوَلَدِي إِلاَّ مَا أَخَذْتُ مِنْ مَالِهِ وَهُوَ لاَ يَعْلَمُ . فَقَالَ " خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hind Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Yo Rasululloh, Abu Sufyon xasis kishi boʻlib, menga va bolamga yetadigan narsani bermaydi, faqat men uning molidan u bilmagan holda olganimgina yetadi», dedi. Shunda u zot ﷺ: «Oʻzingga va bolangga yetadigan narsani maʼqul yoʻsinda ol», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳинд Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Абу Суфён хасис киши бўлиб, менга ва боламга етадиган нарсани бермайди, фақат мен унинг молидан у билмаган ҳолда олганимгина етади», деди. Шунда у зот ﷺ: «Ўзингга ва болангга етадиган нарсани маъқул йўсинда ол», дедилар.