حَدَّثَنَا أَبُو زَكَرِيَّا، يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا فَمَاتَ وَهُوَ يُدْمِنُهَا لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعُبَادَةَ وَأَبِي مَالِكٍ الأَشْعَرِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا فَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa — xamr (aroq)dir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir. Kim dunyoda xamr ichib, unga berilgan holida (tavba qilmay) oʻlsa, oxiratda uni icholmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir. Bu hadis bir necha yoʻl bilan Nofeʼdan, u Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan. Molik ibn Anas uni Nofeʼdan, u Ibn Umardan mavquf (sahobiy soʻzi) sifatida rivoyat qilib, uni (Nabiyga) marfuʼ qilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса — хамр (ароқ)дир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир. Ким дунёда хамр ичиб, унга берилган ҳолида (тавба қилмай) ўлса, охиратда уни ичолмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу ҳадис бир неча йўл билан Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Набий ﷺдан ривоят қилинган. Молик ибн Анас уни Нофеъдан, у Ибн Умардан мавқуф (саҳобий сўзи) сифатида ривоят қилиб, уни (Набийга) марфуъ қилмаган.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاَةً أَرْبَعِينَ صَبَاحًا فَإِنْ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَإِنْ عَادَ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاَةً أَرْبَعِينَ صَبَاحًا فَإِنْ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَإِنْ عَادَ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاَةً أَرْبَعِينَ صَبَاحًا فَإِنْ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَإِنْ عَادَ الرَّابِعَةَ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاَةً أَرْبَعِينَ صَبَاحًا فَإِنْ تَابَ لَمْ يَتُبِ اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَقَاهُ مِنْ نَهْرِ الْخَبَالِ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَمَا نَهْرُ الْخَبَالِ قَالَ نَهْرٌ مِنْ صَدِيدِ أَهْلِ النَّارِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim xamr ichsa, Alloh uning qirq kunlik namozini qabul qilmaydi. Agar tavba qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Agar yana qaytsa, Alloh uning qirq kunlik namozini qabul qilmaydi. Agar tavba qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Agar yana qaytsa, Alloh uning qirq kunlik namozini qabul qilmaydi. Agar tavba qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Agar toʻrtinchi marta qaytsa, Alloh uning qirq kunlik namozini qabul qilmaydi va agar tavba qilsa ham, Alloh uning tavbasini qabul qilmaydi hamda unga Xabol daryosidan ichiradi», dedilar. «Ey Abu Abdurrahmon, Xabol daryosi nima?» deb soʻraldi. U: «Doʻzax ahlining yiringidan (hosil boʻlgan) bir daryo», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan hadisdir. Bunga oʻxshash (rivoyat) Abdulloh ibn Amr va Ibn Abbosdan, ular Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким хамр ичса, Аллоҳ унинг қирқ кунлик намозини қабул қилмайди. Агар тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади. Агар яна қайтса, Аллоҳ унинг қирқ кунлик намозини қабул қилмайди. Агар тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади. Агар яна қайтса, Аллоҳ унинг қирқ кунлик намозини қабул қилмайди. Агар тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади. Агар тўртинчи марта қайтса, Аллоҳ унинг қирқ кунлик намозини қабул қилмайди ва агар тавба қилса ҳам, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилмайди ҳамда унга Хабол дарёсидан ичиради», дедилар. «Эй Абу Абдурраҳмон, Хабол дарёси нима?» деб сўралди. У: «Дўзах аҳлининг йирингидан (ҳосил бўлган) бир дарё», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ҳадисдир. Бунга ўхшаш (ривоят) Абдуллоҳ ибн Амр ва Ибн Аббосдан, улар Набий ﷺдан ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الْبِتْعِ فَقَالَ ‏"‏ كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺdan bitʼ (asaldan tayyorlangan ichimlik) haqida soʻralgan edi. Shunda u zot: «Mast qiladigan har bir ichimlik haromdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺдан битъ (асалдан тайёрланган ичимлик) ҳақида сўралган эди. Шунда у зот: «Маст қиладиган ҳар бир ичимлик ҳаромдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَسْبَاطِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ الْكُوفِيُّ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي مُوسَى وَالأَشَجِّ الْعَصَرِيِّ وَدَيْلَمَ وَمَيْمُونَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَقَيْسِ بْنِ سَعْدٍ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَمُعَاوِيَةَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقُرَّةَ الْمُزَنِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَكِلاَهُمَا صَحِيحٌ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَعَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir», deyayotganlarini eshitdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan hadisdir. Bunga oʻxshash (rivoyat) Abu Salamadan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan ham rivoyat qilingan va ikkalasi ham sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», деяётганларини эшитдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ҳадисдир. Бунга ўхшаш (ривоят) Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан ҳам ривоят қилинган ва иккаласи ҳам саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ بَكْرِ بْنِ أَبِي الْفُرَاتِ، عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَعْدٍ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَخَوَّاتِ بْنِ جُبَيْرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ جَابِرٍ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Jobirning hadisi sifatida hasan gʻaribdir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Жобирнинг ҳадиси сифатида ҳасан ғарибдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ الأَنْصَارِيِّ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ مَا أَسْكَرَ الْفَرَقُ مِنْهُ فَمِلْءُ الْكَفِّ مِنْهُ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحَدُهُمَا فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ الْحُسْوَةُ مِنْهُ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ وَالرَّبِيعُ بْنُ صَبِيحٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ الأَنْصَارِيِّ نَحْوَ رِوَايَةِ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ ‏.‏ وَأَبُو عُثْمَانَ الأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ سَالِمٍ وَيُقَالُ عُمَرُ بْنُ سَالِمٍ أَيْضًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir. Bir faraq (oʻlchov)i mast qiladigan narsaning bir hovuchi ham haromdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Ulardan biri oʻz hadisida: «Uning bir qultumi ham haromdir», dedi. (Yana) aytdi: Bu hadis hasan hadisdir. Uni Lays ibn Abu Sulaym va ar-Rabiʼ ibn Sabih ham Abu Usmon al-Ansoriydan Mahdiy ibn Maymunning rivoyatiga oʻxshash rivoyat qilganlar. Abu Usmon al-Ansoriyning ismi Amr ibn Solim boʻlib, Umar ibn Solim ham deyiladi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир. Бир фарақ (ўлчов)и маст қиладиган нарсанинг бир ҳовучи ҳам ҳаромдир», дедилар. Абу Исо айтди: Улардан бири ўз ҳадисида: «Унинг бир қултуми ҳам ҳаромдир», деди. (Яна) айтди: Бу ҳадис ҳасан ҳадисдир. Уни Лайс ибн Абу Сулайм ва ар-Рабиъ ибн Сабиҳ ҳам Абу Усмон ал-Ансорийдан Маҳдий ибн Маймуннинг ривоятига ўхшаш ривоят қилганлар. Абу Усмон ал-Ансорийнинг исми Амр ибн Солим бўлиб, Умар ибн Солим ҳам дейилади.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالاَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، عَنْ طَاوُسٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ طَاوُسٌ وَاللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُهُ مِنْهُ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي سَعِيدٍ وَسُوَيْدٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ الزُّبَيْرِ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Tovusdan rivoyat qilinadiki, bir kishi Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning oldiga kelib: «Rasululloh ﷺ jarda (sopol kuvada) tayyorlangan nabizdan qaytarganmilar?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda Tovus: «Vallohi, men buni undan eshitdim», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Товусдан ривоят қилинадики, бир киши Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг олдига келиб: «Расулуллоҳ ﷺ жарда (сопол кувада) тайёрланган набиздан қайтарганмилар?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда Товус: «Валлоҳи, мен буни ундан эшитдим», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ زَاذَانَ، يَقُولُ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَمَّا نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الأَوْعِيَةِ أَخْبِرْنَاهُ بِلُغَتِكُمْ وَفَسِّرْهُ لَنَا بِلُغَتِنَا ‏.‏ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحَنْتَمَةِ وَهِيَ الْجَرَّةُ وَنَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَهِيَ الْقَرْعَةُ وَنَهَى عَنِ النَّقِيرِ وَهُوَ أَصْلُ النَّخْلِ يُنْقَرُ نَقْرًا أَوْ يُنْسَحُ نَسْحًا وَنَهَى عَنِ الْمُزَفَّتِ وَهِيَ الْمُقَيَّرُ وَأَمَرَ أَنْ يُنْبَذَ فِي الأَسْقِيَةِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمُرَ وَسَمُرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَعَائِذِ بْنِ عَمْرٍو وَالْحَكَمِ الْغِفَارِيِّ وَمَيْمُونَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Zazon aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan Rasululloh ﷺ qaytargan idishlar haqida soʻrab: «Bizga uni oʻz tilingiz bilan ayting va biz uchun bizning tilimizda tushuntiring», dedim. U: «Rasululloh ﷺ hantamadan qaytardilar, u — sopol kuvadir; dubbodan qaytardilar, u — quritilgan qovoqdir; naqirdan qaytardilar, u — oʻyib yoki yoʻnib tayyorlangan xurmo daraxtining tagi (ildizi)dir; muzaffatdan qaytardilar, u — qatron surtilgan idishdir; va meshlarda (terilarda) nabiz tayyorlashga buyurdilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Зазон айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан Расулуллоҳ ﷺ қайтарган идишлар ҳақида сўраб: «Бизга уни ўз тилингиз билан айтинг ва биз учун бизнинг тилимизда тушунтиринг», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳантамадан қайтардилар, у — сопол кувадир; дуббодан қайтардилар, у — қуритилган қовоқдир; нақирдан қайтардилар, у — ўйиб ёки йўниб тайёрланган хурмо дарахтининг таги (илдизи)дир; музаффатдан қайтардилар, у — қатрон суртилган идишдир; ва мешларда (териларда) набиз тайёрлашга буюрдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنِ الظُّرُوفِ وَإِنَّ ظَرْفًا لاَ يُحِلُّ شَيْئًا وَلاَ يُحَرِّمُهُ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarni (baʼzi) idishlardan qaytargan edim. Albatta idish biror narsani halol ham, harom ham qilmaydi. Har bir mast qiluvchi narsa esa haromdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларни (баъзи) идишлардан қайтарган эдим. Албатта идиш бирор нарсани ҳалол ҳам, ҳаром ҳам қилмайди. Ҳар бир маст қилувчи нарса эса ҳаромдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الظُّرُوفِ فَشَكَتْ إِلَيْهِ الأَنْصَارُ فَقَالُوا لَيْسَ لَنَا وِعَاءٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ إِذًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (baʼzi) idishlardan qaytardilar. Shunda ansorlar u zotga: «Bizda boshqa idish yoʻq», deb shikoyat qildilar. U zot: «Unday boʻlsa, mayli (foydalaning)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (баъзи) идишлардан қайтардилар. Шунда ансорлар у зотга: «Бизда бошқа идиш йўқ», деб шикоят қилдилар. У зот: «Ундай бўлса, майли (фойдаланинг)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَنْبِذُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سِقَاءٍ يُوكَأُ فِي أَعْلاَهُ لَهُ عَزْلاَءُ نَنْبِذُهُ غُدْوَةً وَيَشْرَبُهُ عِشَاءً وَنَنْبِذُهُ عِشَاءً وَيَشْرَبُهُ غُدْوَةً ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ عَائِشَةَ أَيْضًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ uchun yuqorisi bogʻlanadigan, pastida kichik teshigi bor meshda nabiz tayyorlardik. Uni ertalab tayyorlasak, u zot kechqurun ichardilar; kechqurun tayyorlasak, ertalab ichardilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Biz uni Yunus ibn Ubaydning hadisi sifatida faqat shu yoʻldan bilamiz. Bu hadis Oishadan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ учун юқориси боғланадиган, пастида кичик тешиги бор мешда набиз тайёрлардик. Уни эрталаб тайёрласак, у зот кечқурун ичардилар; кечқурун тайёрласак, эрталаб ичардилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Биз уни Юнус ибн Убайднинг ҳадиси сифатида фақат шу йўлдан биламиз. Бу ҳадис Оишадан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُهَاجِرٍ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مِنَ الْحِنْطَةِ خَمْرًا وَمِنَ الشَّعِيرِ خَمْرًا وَمِنَ التَّمْرِ خَمْرًا وَمِنَ الزَّبِيبِ خَمْرًا وَمِنَ الْعَسَلِ خَمْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta bugʻdoydan ham xamr boʻladi, arpadan ham xamr boʻladi, xurmodan ham xamr boʻladi, mayizdan ham xamr boʻladi va asaldan ham xamr boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта буғдойдан ҳам хамр бўлади, арпадан ҳам хамр бўлади, хурмодан ҳам хамр бўлади, майиздан ҳам хамр бўлади ва асалдан ҳам хамр бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، نَحْوَهُ ‏.‏ وَرَوَى أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ إِنَّ مِنَ الْحِنْطَةِ خَمْرًا فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Albatta bugʻdoydan ham xamr boʻladi», dedi va shu hadisni zikr qildi. Abu Hayyon at-Taymiy bu hadisni ash-Shaʼbiydan, u Ibn Umardan, u Umardan rivoyat qilgan.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Албатта буғдойдан ҳам хамр бўлади», деди ва шу ҳадисни зикр қилди. Абу Ҳайён ат-Таймий бу ҳадисни аш-Шаъбийдан, у Ибн Умардан, у Умардан ривоят қилган.

حَدَّثَنَا بِذَلِكَ، أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ التَّيْمِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، إِنَّ مِنَ الْحِنْطَةِ خَمْرًا بِهَذَا ‏.‏ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ ‏.‏ وَقَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ لَمْ يَكُنْ إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُهَاجِرٍ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَيْضًا عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Albatta bugʻdoydan ham xamr boʻladi», (deb shu hadisni aytdi). Abu Iso aytdi: Bu (rivoyat) Ibrohim ibn Muhojirning hadisidan koʻra sahihroqdir. Ali ibn al-Madiniy aytdi: Yahyo ibn Said: «Ibrohim ibn al-Muhojir hadisda qaviy (kuchli) emas edi», dedi. Bu (hadis) ash-Shaʼbiydan, u Nuʼmon ibn Bashirdan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Албатта буғдойдан ҳам хамр бўлади», (деб шу ҳадисни айтди). Абу Исо айтди: Бу (ривоят) Иброҳим ибн Муҳожирнинг ҳадисидан кўра саҳиҳроқдир. Али ибн ал-Мадиний айтди: Яҳё ибн Саид: «Иброҳим ибн ал-Муҳожир ҳадисда қавий (кучли) эмас эди», деди. Бу (ҳадис) аш-Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، وَعِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو كَثِيرٍ السُّحَيْمِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْخَمْرُ مِنْ هَاتَيْنِ الشَّجَرَتَيْنِ النَّخْلَةُ وَالْعِنَبَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو كَثِيرٍ السُّحَيْمِيُّ هُوَ الْغُبَرِيُّ وَاسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غُفَيْلَةَ ‏.‏ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ هَذَا الْحَدِيثَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xamr mana shu ikki daraxtdan boʻladi: xurmo va uzumdan», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хамр мана шу икки дарахтдан бўлади: хурмо ва узумдан», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالرُّطَبُ جَمِيعًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻoʻra (xom xurmo) bilan yangi yetilgan xurmoni birga (aralashtirib) nabiz qilishdan qaytardilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғўра (хом хурмо) билан янги етилган хурмони бирга (аралаштириб) набиз қилишдан қайтардилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ أَنْ يُخْلَطَ بَيْنَهُمَا وَنَهَى عَنِ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ أَنْ يُخْلَطَ بَيْنَهُمَا وَنَهَى عَنِ الْجِرَارِ أَنْ يُنْبَذَ فِيهَا ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَمَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أُمِّهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ gʻoʻra bilan xurmoni aralashtirishdan qaytardilar, mayiz bilan xurmoni aralashtirishdan ham qaytardilar va xum-koʻzalarda nabiz qilishdan qaytardilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Jobir, Anas, Abu Qatoda, Ibn Abbos, Ummu Salama va Maʼbad ibn Kaʼbdan onasi orqali (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ғўра билан хурмони аралаштиришдан қайтардилар, майиз билан хурмони аралаштиришдан ҳам қайтардилар ва хум-кўзаларда набиз қилишдан қайтардилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Жобир, Анас, Абу Қатода, Ибн Аббос, Умму Салама ва Маъбад ибн Каъбдан онаси орқали (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، يُحَدِّثُ أَنَّ حُذَيْفَةَ، اسْتَسْقَى فَأَتَاهُ إِنْسَانٌ بِإِنَاءٍ مِنْ فِضَّةٍ فَرَمَاهُ بِهِ وَقَالَ إِنِّي كُنْتُ قَدْ نَهَيْتُهُ فَأَبَى أَنْ يَنْتَهِيَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الشُّرْبِ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ وَلُبْسِ الْحَرِيرِ وَالدِّيبَاجِ وَقَالَ ‏"‏ هِيَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَكُمْ فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَالْبَرَاءِ وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U suv soʻradi, shunda bir kishi unga kumushdan yasalgan bir idishda (suv) keltirdi. U esa uni otib yubordi va: «Men buni qaytargan edim, u esa toʻxtashdan bosh tortdi. Albatta, Rasululloh ﷺ kumush va oltin idishlarda ichishdan, shuningdek ipak va dibo (kiyish)dan qaytarib: ‹U (narsalar) ular uchun dunyoda, sizlar uchun esa oxiratdadir›, dedilar», dedi. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ummu Salama, Baro va Oishadan (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У сув сўради, шунда бир киши унга кумушдан ясалган бир идишда (сув) келтирди. У эса уни отиб юборди ва: «Мен буни қайтарган эдим, у эса тўхташдан бош тортди. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ кумуш ва олтин идишларда ичишдан, шунингдек ипак ва дибо (кийиш)дан қайтариб: ‹У (нарсалар) улар учун дунёда, сизлар учун эса охиратдадир›, дедилар», деди. (Ровий) айтди: Бу бобда Умму Салама, Баро ва Оишадан (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا ‏.‏ فَقِيلَ الأَكْلُ قَالَ ذَاكَ أَشَدُّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kishining tik turgan holda ichishidan qaytardilar. «Yeyish-chi?» deb soʻralganda, u (Anas): «U yanada qattiqroqdir», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кишининг тик турган ҳолда ичишидан қайтардилар. «Ейиш-чи?» деб сўралганда, у (Анас): «У янада қаттиқроқдир», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو السَّائِبِ، سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كُنَّا نَأْكُلُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَمْشِي وَنَشْرَبُ وَنَحْنُ قِيَامٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَرَوَى عِمْرَانُ بْنُ حُدَيْرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الْبَزَرِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَأَبُو الْبُزَرِيُّ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عُطَارِدٍ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida yurgan holimizda yer edik va tik turgan holimizda ichar edik. Abu Iso aytdi: Bu hadis Ubaydulloh ibn Umardan, Nofeʼdan, Ibn Umardan (kelgan) rivoyat sifatida sahih gʻaribdir. Bu hadisni Imron ibn Hudayr ham Abul-Bazariydan, u Ibn Umardan rivoyat qilgan. Abul-Bazariyning ismi Yazid ibn Utoriddir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида юрган ҳолимизда ер эдик ва тик турган ҳолимизда ичар эдик. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Убайдуллоҳ ибн Умардан, Нофеъдан, Ибн Умардан (келган) ривоят сифатида саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадисни Имрон ибн Ҳудайр ҳам Абул-Базарийдан, у Ибн Умардан ривоят қилган. Абул-Базарийнинг исми Язид ибн Уториддир.

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الْجَذْمِيِّ، عَنِ الْجَارُودِ بْنِ الْمُعَلَّى، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الشُّرْبِ قَائِمًا ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ عَنِ الْجَارُودِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ عَنِ الْجَارُودِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرْقُ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ وَالْجَارُودُ هُوَ ابْنُ الْمُعَلَّى الْعَبْدِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَيُقَالُ الْجَارُودُ بْنُ الْعَلاَءِ أَيْضًا وَالصَّحِيحُ ابْنُ الْمُعَلَّى ‏.‏

Jorud ibn Muallo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tik turgan holda ichishdan qaytardilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Abu Said, Abu Hurayra va Anasdan (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻarib hasandir. Bu hadisni bir necha (roviy) Saiddan, u Qatodadan, u Abu Muslimdan, u Joruddan, u Nabiy ﷺdan shu tarzda rivoyat qilgan. Yana Qatodadan, u Yazid ibn Abdulloh ibn Shixxirdan, u Abu Muslimdan, u Joruddan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ: «Musulmonning yoʻqolgan (hayvon)i — doʻzax oʻtidir», dedilar. Jorud — u Ibnul-Muallo al-Abdiy boʻlib, Nabiy ﷺning sahobalaridandir, unga Jorud ibnul-Aloʼ ham deyiladi, ammo sahihi Ibnul-Muallodir.Жоруд ибн Муалло (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тик турган ҳолда ичишдан қайтардилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Абу Саид, Абу Ҳурайра ва Анасдан (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғариб ҳасандир. Бу ҳадисни бир неча (ровий) Саиддан, у Қатодадан, у Абу Муслимдан, у Жоруддан, у Набий ﷺдан шу тарзда ривоят қилган. Яна Қатодадан, у Язид ибн Абдуллоҳ ибн Шиххирдан, у Абу Муслимдан, у Жоруддан ривоят қилинишича, Набий ﷺ: «Мусулмоннинг йўқолган (ҳайвон)и — дўзах ўтидир», дедилар. Жоруд — у Ибнул-Муалло ал-Абдий бўлиб, Набий ﷺнинг саҳобаларидандир, унга Жоруд ибнул-Алў ҳам дейилади, аммо саҳиҳи Ибнул-Муаллодир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، وَمُغِيرَةُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم شَرِبَ مِنْ زَمْزَمَ وَهُوَ قَائِمٌ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zamzamdan tik turgan holda ichdilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ali, Saʼd, Abdulloh ibn Amr va Oishadan (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Замзамдан тик турган ҳолда ичдилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Али, Саъд, Абдуллоҳ ибн Амр ва Оишадан (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَشْرَبُ قَائِمًا وَقَاعِدًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan rivoyat qilib aytadi: Men Rasululloh ﷺni tik turgan holda ham, oʻtirgan holda ham ichayotganlarini koʻrdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Амр ибн Шуайб отасидан, у бобосидан ривоят қилиб айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺни тик турган ҳолда ҳам, ўтирган ҳолда ҳам ичаётганларини кўрдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَيُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي عِصَامٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الإِنَاءِ ثَلاَثًا وَيَقُولُ ‏"‏ هُوَ أَمْرَأُ وَأَرْوَى ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَرَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ أَبِي عِصَامٍ عَنْ أَنَسٍ ‏.‏ وَرَوَى عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الإِنَاءِ ثَلاَثًا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ idishga (ichganlarida) uch marta nafas olar va: «Bu xushtaʼmroq va qonimliroqdir», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Uni Hishom ad-Dastavoiy ham Abu Isomdan, u Anasdan rivoyat qilgan. Yana Azra ibn Sobit Sumomadan, u Anasdan rivoyat qilishicha, Nabiy ﷺ idishga uch marta nafas olar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ идишга (ичганларида) уч марта нафас олар ва: «Бу хуштаъмроқ ва қонимлироқдир», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Уни Ҳишом ад-Даставоий ҳам Абу Исомдан, у Анасдан ривоят қилган. Яна Азра ибн Собит Сумомадан, у Анасдан ривоят қилишича, Набий ﷺ идишга уч марта нафас олар эдилар.

حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيُّ عَنْ ثُمَامَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الإِنَاءِ ثَلاَثًا ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ idishga uch marta nafas olar edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ идишга уч марта нафас олар эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ سِنَانٍ الْجَزَرِيِّ، عَنِ ابْنٍ لِعَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَشْرَبُوا وَاحِدًا كَشُرْبِ الْبَعِيرِ وَلَكِنِ اشْرَبُوا مَثْنَى وَثُلاَثَ وَسَمُّوا إِذَا أَنْتُمْ شَرِبْتُمْ وَاحْمَدُوا إِذَا أَنْتُمْ رَفَعْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَيَزِيدُ بْنُ سِنَانٍ الْجَزَرِيُّ هُوَ أَبُو فَرْوَةَ الرُّهَاوِيُّ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Tuyaning ichishidek bir koʻtarishda ichmanglar, balki ikki yoki uch (nafas)da ichinglar, ichganingizda (Bismillah deb) nom keltiringlar va (idishni ogʻzingizdan) koʻtarganingizda hamd aytinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Yazid ibn Sinon al-Jazariy — u Abu Farva ar-Ruhoviydir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туянинг ичишидек бир кўтаришда ичманглар, балки икки ёки уч (нафас)да ичинглар, ичганингизда (Бисмиллаҳ деб) ном келтиринглар ва (идишни оғзингиздан) кўтарганингизда ҳамд айтинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Язид ибн Синон ал-Жазарий — у Абу Фарва ар-Руҳовийдир.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ رِشْدِينَ بْنِ كُرَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا شَرِبَ تَنَفَّسَ مَرَّتَيْنِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ رِشْدِينَ بْنِ كُرَيْبٍ ‏.‏ قَالَ وَسَأَلْتُ أَبَا مُحَمَّدٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رِشْدِينَ بْنِ كُرَيْبٍ قُلْتُ هُوَ أَقْوَى أَوْ مُحَمَّدُ بْنُ كُرَيْبٍ فَقَالَ مَا أَقْرَبَهُمَا وَرِشْدِينُ بْنُ كُرَيْبٍ أَرْجَحُهُمَا عِنْدِي ‏.‏ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ عَنْ هَذَا فَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ كُرَيْبٍ أَرْجَحُ مِنْ رِشْدِينَ بْنِ كُرَيْبٍ ‏.‏ وَالْقَوْلُ عِنْدِي مَا قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ رِشْدِينُ بْنُ كُرَيْبٍ أَرْجَحُ وَأَكْبَرُ وَقَدْ أَدْرَكَ ابْنَ عَبَّاسٍ وَرَآهُ وَهُمَا أَخَوَانِ وَعِنْدَهُمَا مَنَاكِيرُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ichganlarida ikki marta nafas olar edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Rishdin ibn Kurayb rivoyati orqaligina bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Men Abu Muhammad Abdulloh ibn Abdurrahmondan Rishdin ibn Kurayb haqida soʻrab: «U kuchliroqmi yoki Muhammad ibn Kuraybmi?» dedim. U: «Ikkovi bir-biriga juda yaqin, ammo menimcha Rishdin ibn Kurayb ulardan ustunroqdir», dedi. (Abu Iso) aytdi: Men Muhammad ibn Ismoildan ham buni soʻradim, u: «Muhammad ibn Kurayb Rishdin ibn Kuraybdan ustunroqdir», dedi. Menimcha esa toʻgʻri soʻz Abu Muhammad Abdulloh ibn Abdurrahmon aytgan soʻzdir: Rishdin ibn Kurayb ustunroq va kattaroqdir, u Ibn Abbosga yetishgan va uni koʻrgan, ular ikkovi aka-uka boʻlib, ikkovida ham munkar (rivoyat)lar bor.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ичганларида икки марта нафас олар эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Ришдин ибн Курайб ривояти орқалигина биламиз. (Абу Исо) айтди: Мен Абу Муҳаммад Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмондан Ришдин ибн Курайб ҳақида сўраб: «У кучлироқми ёки Муҳаммад ибн Курайбми?» дедим. У: «Иккови бир-бирига жуда яқин, аммо менимча Ришдин ибн Курайб улардан устунроқдир», деди. (Абу Исо) айтди: Мен Муҳаммад ибн Исмоилдан ҳам буни сўрадим, у: «Муҳаммад ибн Курайб Ришдин ибн Курайбдан устунроқдир», деди. Менимча эса тўғри сўз Абу Муҳаммад Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон айтган сўздир: Ришдин ибн Курайб устунроқ ва каттароқдир, у Ибн Аббосга етишган ва уни кўрган, улар иккови ака-ука бўлиб, икковида ҳам мункар (ривоят)лар бор.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَيُّوبَ، وَهُوَ ابْنُ حَبِيبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الْمُثَنَّى الْجُهَنِيَّ، يَذْكُرُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ النَّفْخِ فِي الشُّرْبِ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ الْقَذَاةُ أَرَاهَا فِي الإِنَاءِ قَالَ ‏"‏ أَهْرِقْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي لاَ أَرْوَى مِنْ نَفَسٍ وَاحِدٍ قَالَ ‏"‏ فَأَبِنِ الْقَدَحَ إِذًا عَنْ فِيكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ichimlikka puflashdan qaytardilar. Bir kishi: «Idishda bir xas-choʻp koʻrsam-chi?» dedi. U zot: «Uni toʻkib tashla», dedilar. (U kishi): «Men bir nafasdan qonmayman», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, idishni ogʻzingdan uzoqlashtir (boshqa nafasda ich)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ичимликка пуфлашдан қайтардилар. Бир киши: «Идишда бир хас-чўп кўрсам-чи?» деди. У зот: «Уни тўкиб ташла», дедилар. (У киши): «Мен бир нафасдан қонмайман», деди. У зот: «Ундай бўлса, идишни оғзингдан узоқлаштир (бошқа нафасда ич)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُتَنَفَّسَ فِي الإِنَاءِ أَوْ يُنْفَخَ فِيهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ idishga nafas olishdan yoki unga puflashdan qaytardilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ идишга нафас олишдан ёки унга пуфлашдан қайтардилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلاَ يَتَنَفَّسْ فِي الإِنَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz ichganida idishga nafas olmasin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ичганида идишга нафас олмасин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، رِوَايَةً أَنَّهُ نَهَى عَنِ اخْتِنَاثِ الأَسْقِيَةِ، ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ، وَابْنِ، عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u zot meshlarning ogʻzini qayirib (ichish)dan qaytardilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Jobir, Ibn Abbos va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у зот мешларнинг оғзини қайириб (ичиш)дан қайтардилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Жобир, Ибн Аббос ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ عِيسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ إِلَى قِرْبَةٍ مُعَلَّقَةٍ فَخَنَثَهَا ثُمَّ شَرِبَ مِنْ فِيهَا ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِصَحِيحٍ ‏.‏ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَلاَ أَدْرِي سَمِعَ مِنْ عِيسَى أَمْ لاَ

Abdulloh ibn Unays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Men Nabiy ﷺ ni osigʻliq bir meshning oldiga borib, uni qayirib, soʻng uning ogʻzidan ichganlarini koʻrdim». (Roviy) aytdi: Bu bobda Ummu Sulaymdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadisning isnodi sahih emas. Abdulloh ibn Umar al-Umariy hadisda zaif (sanaladi), uning Isodan eshitgan-eshitmaganini ham bilmayman.Абдуллоҳ ибн Унайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: «Мен Набий ﷺ ни осиғлиқ бир мешнинг олдига бориб, уни қайириб, сўнг унинг оғзидан ичганларини кўрдим». (Ровий) айтди: Бу бобда Умму Сулаймдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадиснинг исноди саҳиҳ эмас. Абдуллоҳ ибн Умар ал-Умарий ҳадисда заиф (саналади), унинг Исодан эшитган-эшитмаганини ҳам билмайман.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ جَدَّتِهِ، كَبْشَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشَرِبَ مِنْ فِي قِرْبَةٍ مُعَلَّقَةٍ قَائِمًا فَقُمْتُ إِلَى فِيهَا فَقَطَعْتُهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَيَزِيدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ هُوَ أَخُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ وَهُوَ أَقْدَمُ مِنْهُ مَوْتًا ‏.‏

Kabsha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Rasululloh ﷺ huzurimga kirib, osigʻliq bir meshning ogʻzidan tik turgan holda ichdilar. Men esa uning ogʻziga borib, (u joyni) kesib oldim». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih, gʻaribdir. Yazid ibn Yazid ibn Jobir — Abdurrahmon ibn Yazid ibn Jobirning akasi boʻlib, undan oldinroq vafot etgan.Кабша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У деди: «Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб, осиғлиқ бир мешнинг оғзидан тик турган ҳолда ичдилар. Мен эса унинг оғзига бориб, (у жойни) кесиб олдим». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ, ғарибдир. Язид ибн Язид ибн Жобир — Абдурраҳмон ибн Язид ибн Жобирнинг акаси бўлиб, ундан олдинроқ вафот этган.

حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، قَالَ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الأَعْرَابِيَّ وَقَالَ ‏"‏ الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga suv aralashtirilgan sut keltirildi. U zotning oʻng tomonlarida bir aʼrobiy, chap tomonlarida esa Abu Bakr bor edi. U zot ichdilar, soʻng aʼrobiyga berdilar va: «Oʻng tomondan, oʻng tomondan (boshlanadi)», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Abbos, Sahl ibn Saʼd, Ibn Umar va Abdulloh ibn Busrdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га сув аралаштирилган сут келтирилди. У зотнинг ўнг томонларида бир аъробий, чап томонларида эса Абу Бакр бор эди. У зот ичдилар, сўнг аъробийга бердилар ва: «Ўнг томондан, ўнг томондан (бошланади)», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Аббос, Саҳл ибн Саъд, Ибн Умар ва Абдуллоҳ ибн Бусрдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ سَاقِي الْقَوْمِ آخِرُهُمْ شُرْبًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qavmni suv bilan taʼminlovchi ulardan eng oxiri boʻlib ichadi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Abu Avfodan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қавмни сув билан таъминловчи улардан энг охири бўлиб ичади», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Абу Авфодан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ أَحَبَّ الشَّرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْحُلْوُ الْبَارِدُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ مِثْلَ هَذَا عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ ga ichimliklarning eng yoqimlisi shirin va sovuq (ichimlik) edi», dedi. Abu Iso aytdi: Bir necha (roviy) Ibn Uyaynadan, u Maʼmardan, u az-Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan shu kabi rivoyat qilgan. Sahih boʻlgani esa az-Zuhriydan Nabiy ﷺ dan mursal holda rivoyat qilingan (shakl)dir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ га ичимликларнинг энг ёқимлиси ширин ва совуқ (ичимлик) эди», деди. Абу Исо айтди: Бир неча (ровий) Ибн Уяйнадан, у Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан шу каби ривоят қилган. Саҳиҳ бўлгани эса аз-Зуҳрийдан Набий ﷺ дан мурсал ҳолда ривоят қилинган (шакл)дир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَيُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ أَىُّ الشَّرَابِ أَطْيَبُ قَالَ ‏"‏ الْحُلْوُ الْبَارِدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ رَحِمَهُ اللَّهُ ‏.‏

az-Zuhriy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan: «Qaysi ichimlik eng yoqimli?» deb soʻralganda, u zot: «Shirin va sovuq (ichimlik)», dedilar. Abu Iso aytdi: Shuningdek, Abdurrazzoq Maʼmardan, u az-Zuhriydan, u Nabiy ﷺ dan mursal holda rivoyat qilgan. Bu esa Ibn Uyayna — rahimahulloh — ning hadisidan sahihroqdir.аз-Зуҳрий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан: «Қайси ичимлик энг ёқимли?» деб сўралганда, у зот: «Ширин ва совуқ (ичимлик)», дедилар. Абу Исо айтди: Шунингдек, Абдурраззоқ Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Набий ﷺ дан мурсал ҳолда ривоят қилган. Бу эса Ибн Уяйна — раҳимаҳуллоҳ — нинг ҳадисидан саҳиҳроқдир.