حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ الَّذِي يُقَالُ لَهُ سَيْفُ اللَّهِ أَخْبَرَهُأَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ وَخَالَةُ ابْنِ عَبَّاسٍ فَوَجَدَ عِنْدَهَا ضَبًّا مَحْنُوذًا قَدِمَتْ بِهِ أُخْتُهَا حُفَيْدَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ مِنْ نَجْدٍ فَقَدَّمَتْ الضَّبَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قَلَّمَا يُقَدِّمُ يَدَهُ لِطَعَامٍ حَتَّى يُحَدَّثَ بِهِ وَيُسَمَّى لَهُ فَأَهْوَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ إِلَى الضَّبِّ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْ النِّسْوَةِ الْحُضُورِ أَخْبِرْنَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَدَّمْتُنَّ إِلَيْهِ قُلْنَ هُوَ الضَّبُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَنْ الضَّبِّ فَقَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَحَرَامٌ الضَّبُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ قَالَ خَالِدٌ فَاجْتَرَرْتُهُ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْظُرُ إِلَيَّ فَلَمْ يَنْهَنِي

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) xabar berdiki, Sayfulloh (Allohning qilichi) deb ataladigan Xolid ibn al-Valid unga xabar berdi: U Rasululloh ﷺ bilan birga Nabiy ﷺning zavjalari Maymunaning oldiga kirdi — u (Maymuna) uning va Ibn Abbosning xolasi edi — va uning huzurida qovurilgan bir dabb (kaltakesak) topdi; uni (Maymuna)ning singlisi Hufayda bint al-Horis Najddan olib kelgan edi. (Maymuna) dabbni Rasululloh ﷺga taqdim qildi. U zot — taom oʻzlariga taʼriflab aytilmaguncha va nomi aytilmaguncha — qoʻllarini taomga kamdan-kam uzatar edilar. Rasululloh ﷺ qoʻllarini dabbga choʻzdilar; shunda hozir boʻlgan ayollardan biri: «Rasululloh ﷺga oʻzlaringiz taqdim qilgan (narsa)ni xabar beringlar», dedi. Ular: «U — dabb, ey Allohning Rasuli», dedilar. Rasululloh ﷺ qoʻllarini dabbdan koʻtardilar. Xolid ibn al-Valid: «Dabb harommi, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Yoʻq; lekin u mening qavmimning yerida boʻlmas edi, shu sababli men oʻzimni undan hazar qilayotgan (jonim tortmayotgan) holda topyapman», dedilar. Xolid: «Bas, men uni (oʻzimga) tortib olib yedim — Rasululloh ﷺ esa menga qarab turar edilar va meni qaytarmadilar», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) хабар бердики, Сайфуллоҳ (Аллоҳнинг қиличи) деб аталадиган Холид ибн ал-Валид унга хабар берди: У Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Набий ﷺнинг завжалари Маймунанинг олдига кирди — у (Маймуна) унинг ва Ибн Аббоснинг холаси эди — ва унинг ҳузурида қовурилган бир дабб (калтакесак) топди; уни (Маймуна)нинг синглиси Ҳуфайда бинт ал-Ҳорис Нажддан олиб келган эди. (Маймуна) даббни Расулуллоҳ ﷺга тақдим қилди. У зот — таом ўзларига таърифлаб айтилмагунча ва номи айтилмагунча — қўлларини таомга камдан-кам узатар эдилар. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини даббга чўздилар; шунда ҳозир бўлган аёллардан бири: «Расулуллоҳ ﷺга ўзларингиз тақдим қилган (нарса)ни хабар беринглар», деди. Улар: «У — дабб, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини даббдан кўтардилар. Холид ибн ал-Валид: «Дабб ҳаромми, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Йўқ; лекин у менинг қавмимнинг ерида бўлмас эди, шу сабабли мен ўзимни ундан ҳазар қилаётган (жоним тортмаётган) ҳолда топяпман», дедилар. Холид: «Бас, мен уни (ўзимга) тортиб олиб едим — Расулуллоҳ ﷺ эса менга қараб турар эдилар ва мени қайтармадилар», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ يَعْنِي الْأَبْرَشَ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُلَيْمٍ أَبُو سَلَمَةَ عَنْ صَالِحٍ يَعْنِي ابْنَ يَحْيَى بْنِ الْمِقْدَامِ عَنْ جَدِّهِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَغَزَوْنَا مَعَ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ الصَّائِفَةَ فَقَرِمَ أَصْحَابُنَا إِلَى اللَّحْمِ فَسَأَلُونِي فَقَالُوا أَتَأْذَنُ لَنَا أَنْ نَذْبَحَ رَمْكَةً لَهُ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهِمْ فَحَبَلُوهَا ثُمَّ قُلْتُ مَكَانَكُمْ حَتَّى آتِيَ خَالِدًا فَأَسْأَلَهُ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ خَيْبَرَ فَأَسْرَعَ النَّاسُ فِي حَظَائِرِ يَهُودَ فَأَمَرَنِي أَنْ أُنَادِيَ الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ قَدْ أَسْرَعْتُمْ فِي حَظَائِرِ يَهُودَ أَلَا لَا تَحِلُّ أَمْوَالُ الْمُعَاهَدِينَ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحَرَامٌ عَلَيْكُمْ لُحُومُ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ وَخَيْلِهَا وَبِغَالِهَا وَكُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ وَكُلِّ ذِي مِخْلَبٍ مِنْ الطَّيْرِ

al-Miqdom ibn Maʼdikarib aytdi: Biz Xolid ibn al-Valid bilan birga yozgi gʻazotga chiqdik. Sheriklarimiz goʻshtga oʻch boʻlib qolib, mendan soʻrashdi va: «Uning bir biyasini soʻyishimizga ruxsat berasanmi?» dedilar. Men uni ularga topshirdim, ular esa uni bogʻlashdi. Soʻng men: «Joyingizda turinglar, men Xolidning oldiga borib, undan soʻray», dedim. Bas, uning oldiga borib soʻradim. U dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Xaybar gʻazotida jang qildik; odamlar yahudiylarning qoʻralariga shoshilib (bostirib) kirishdi. Shunda u zot menga: «Namoz — jamoat (bilan); jannatga faqat musulmon kiradi», deb nido qilishimga buyurdilar. Soʻng: «Ey odamlar, sizlar yahudiylarning qoʻralariga shoshilib kirdingiz. Ogʻoh boʻlinglar! Ahdlashganlarning mollari haqsiz ravishda halol boʻlmaydi. Xonaki eshaklarning goʻshtlari, ularning otlari va xachirlari, yirtqichlardan qoziq tishli boʻlgan har bir (hayvon) hamda qushlardan changalli boʻlgan har bir (qush) sizlarga haromdir», dedilar.ал-Миқдом ибн Маъдикариб айтди: Биз Холид ибн ал-Валид билан бирга ёзги ғазотга чиқдик. Шерикларимиз гўштга ўч бўлиб қолиб, мендан сўрашди ва: «Унинг бир биясини сўйишимизга рухсат берасанми?» дедилар. Мен уни уларга топширдим, улар эса уни боғлашди. Сўнг мен: «Жойингизда туринглар, мен Холиднинг олдига бориб, ундан сўрай», дедим. Бас, унинг олдига бориб сўрадим. У деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хайбар ғазотида жанг қилдик; одамлар яҳудийларнинг қўраларига шошилиб (бостириб) киришди. Шунда у зот менга: «Намоз — жамоат (билан); жаннатга фақат мусулмон киради», деб нидо қилишимга буюрдилар. Сўнг: «Эй одамлар, сизлар яҳудийларнинг қўраларига шошилиб кирдингиз. Оғоҳ бўлинглар! Аҳдлашганларнинг моллари ҳақсиз равишда ҳалол бўлмайди. Хонаки эшакларнинг гўштлари, уларнинг отлари ва хачирлари, йиртқичлардан қозиқ тишли бўлган ҳар бир (ҳайвон) ҳамда қушлардан чангалли бўлган ҳар бир (қуш) сизларга ҳаромдир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ صَالِحِ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ لُحُومِ الْخَيْلِ وَالْبِغَالِ وَالْحَمِيرِ

Xolid ibn al-Valid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ot, xachir va eshak goʻshtlarini yeyishdan qaytardilar.Холид ибн ал-Валид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ от, хачир ва эшак гўштларини ейишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْخَوْلَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْحِمْصِيُّ عَنْ صَالِحِ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْمِقْدَامِ عَنِ ابْنِ الْمِقْدَامِ عَنْ جَدِّهِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ قَالَغَزَوْتُ مَعَ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ الصَّائِفَةَ فَقَرِمَ أَصْحَابِي إِلَى اللَّحْمِ فَقَالُوا أَتَأْذَنُ لَنَا أَنْ نَذْبَحَ رَمْكَةً لَهُ قَالَ فَحَبَلُوهَا فَقُلْتُ مَكَانَكُمْ حَتَّى آتِيَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ فَأَسْأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ خَبَرَ أَصْحَابِي فَقَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ خَيْبَرَ فَأَسْرَعَ النَّاسُ فِي حَظَائِرِ يَهُودَ فَقَالَ يَا خَالِدُ نَادِ فِي النَّاسِ أَنَّ الصَّلَاةَ جَامِعَةٌ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مُسْلِمٌ فَفَعَلْتُ فَقَامَ فِي النَّاسِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا بَالُكُمْ أَسْرَعْتُمْ فِي حَظَائِرِ يَهُودَ أَلَا لَا تَحِلُّ أَمْوَالُ الْمُعَاهَدِينَ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحَرَامٌ عَلَيْكُمْ حُمُرُ الْأَهْلِيَّةِ وَالْإِنْسِيَّةِ وَخَيْلُهَا وَبِغَالُهَا وَكُلُّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ وَكُلُّ ذِي مِخْلَبٍ مِنْ الطَّيْرِ

al-Miqdom ibn Maʼdikarib aytdi: Men Xolid ibn al-Valid bilan birga yozgi gʻazotda jang qildim. Sheriklarim goʻshtga oʻch boʻlib qolib: «Uning bir biyasini soʻyishimizga ruxsat berasanmi?» dedilar. (Roviy) dedi: Ular uni bogʻlashdi. Men: «Joyingizda turinglar, men Xolid ibn al-Validning oldiga borib, undan bu haqda soʻray», dedim. Bas, uning oldiga borib, sheriklarimning xabarini aytdim. U dedi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga Xaybar gʻazotida jang qildim; odamlar yahudiylarning qoʻralariga shoshilib kirishdi. Shunda u zot: «Ey Xolid, odamlar orasida: ‹Namoz — jamoat (bilan); jannatga faqat musulmon kiradi›, deb nido qil», dedilar. Men shunday qildim. Soʻng u zot odamlar ichida turib: «Ey odamlar, sizlarga nima boʻldi — yahudiylarning qoʻralariga shoshilib kirdingiz? Ogʻoh boʻlinglar! Ahdlashganlarning mollari haqsiz ravishda halol boʻlmaydi. Xonaki va uy eshaklari, ularning otlari va xachirlari, yirtqichlardan qoziq tishli boʻlgan har bir (hayvon) hamda qushlardan changalli boʻlgan har bir (qush) sizlarga haromdir», dedilar.ал-Миқдом ибн Маъдикариб айтди: Мен Холид ибн ал-Валид билан бирга ёзги ғазотда жанг қилдим. Шерикларим гўштга ўч бўлиб қолиб: «Унинг бир биясини сўйишимизга рухсат берасанми?» дедилар. (Ровий) деди: Улар уни боғлашди. Мен: «Жойингизда туринглар, мен Холид ибн ал-Валиднинг олдига бориб, ундан бу ҳақда сўрай», дедим. Бас, унинг олдига бориб, шерикларимнинг хабарини айтдим. У деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хайбар ғазотида жанг қилдим; одамлар яҳудийларнинг қўраларига шошилиб киришди. Шунда у зот: «Эй Холид, одамлар орасида: ‹Намоз — жамоат (билан); жаннатга фақат мусулмон киради›, деб нидо қил», дедилар. Мен шундай қилдим. Сўнг у зот одамлар ичида туриб: «Эй одамлар, сизларга нима бўлди — яҳудийларнинг қўраларига шошилиб кирдингиз? Оғоҳ бўлинглар! Аҳдлашганларнинг моллари ҳақсиз равишда ҳалол бўлмайди. Хонаки ва уй эшаклари, уларнинг отлари ва хачирлари, йиртқичлардан қозиқ тишли бўлган ҳар бир (ҳайвон) ҳамда қушлардан чангалли бўлган ҳар бир (қуш) сизларга ҳаромдир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَتَنَاوَلَ أَبُو عُبَيْدَةَ رَجُلًا بِشَيْءٍ فَنَهَاهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَقَالَ أَغْضَبْتَ الْأَمِيرَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي لَمْ أُرِدْ أَنْ أُغْضِبَكَ وَلَكِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا لِلنَّاسِ فِي الدُّنْيَا

Xolid ibn Hakim ibn Hizom aytdi: Abu Ubayda bir kishiga biror narsa bilan (qattiq) muomala qildi. Xolid ibn al-Valid uni bundan qaytardi. Shunda (unga): «Amirni gʻazablantirding», deyildi. U esa uning oldiga borib: «Men seni gʻazablantirishni istamadim, lekin men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azoblanadigani — dunyoda odamlarni eng qattiq azoblaganidir›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Холид ибн Ҳаким ибн Ҳизом айтди: Абу Убайда бир кишига бирор нарса билан (қаттиқ) муомала қилди. Холид ибн ал-Валид уни бундан қайтарди. Шунда (унга): «Амирни ғазаблантирдинг», дейилди. У эса унинг олдига бориб: «Мен сени ғазаблантиришни истамадим, лекин мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадигани — дунёда одамларни энг қаттиқ азоблаганидир›, деяётганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَزْرَةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ خَالِدِ بنِ الْوَلِيدِ قَالَكَتَبَ إِلَيَّ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ حِينَ أَلْقَى الشَّامَ بَوَانِيَةً بَثْنِيَةً وَعَسَلًا وَشَكَّ عَفَّانُ مَرَّةً قَالَ حِينَ أَلْقَى الشَّامَ كَذَا وَكَذَا فَأَمَرَنِي أَنْ أَسِيرَ إِلَى الْهِنْدِ وَالْهِنْدُ فِي أَنْفُسِنَا يَوْمَئِذٍ الْبَصْرَةُ قَالَ وَأَنَا لِذَلِكَ كَارِهٌ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لِي يَا أَبَا سُلَيْمَانَ اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّ الْفِتَنَ قَدْ ظَهَرَتْ قَالَ فَقَالَ وَابْنُ الْخَطَّابِ حَيٌّ إِنَّمَا تَكُونُ بَعْدَهُ وَالنَّاسُ بِذِي بِلِّيَانَ وَذِي بِلِّيَانَ بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَيَنْظُرُ الرَّجُلُ فَيَتَفَكَّرُ هَلْ يَجِدُ مَكَانًا لَمْ يَنْزِلْ بِهِ مِثْلُ مَا نَزَلَ بِمَكَانِهِ الَّذِي هُوَ فِيهِ مِنْ الْفِتْنَةِ وَالشَّرِّ فَلَا يَجِدُهُ قَالَ وَتِلْكَ الْأَيَّامُ الَّتِي ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ أَيَّامُ الْهَرْجِ فَنَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ تُدْرِكَنَا وَإِيَّاكُمْ تِلْكَ الْأَيَّامُ

Xolid ibn al-Valid (roziyallohu anhu) aytdi: Shom (oʻz neʼmatlarini) — bugʻdoyu asalini — toʻkib bergan paytda menga amirul-moʻminin xat yozdi — Affon bir marta shak keltirib: «Shom shundayu shunday (neʼmatlarni) toʻkib bergan paytda», dedi — va menga Hindga yurish qilishimni buyurdi; oʻsha kunlarda bizning nazarimizda Hind — Basra edi. Men esa buni yoqtirmasdim. (Roviy) dedi: Shunda bir kishi turib menga: «Ey Abu Sulaymon, Allohdan qoʻrq, chunki fitnalar zohir boʻldi», dedi. U (Xolid) dedi: «Ibn al-Xattob tirik turibmi? Fitna faqat undan keyin boʻladi — odamlar Zu Billiyonda (tarqab) boʻladilar». Zu Billiyon shundayu shunday joyda. «Kishi qarab, oʻylab koʻradi: oʻzi turgan joyiga tushgan fitna va yomonlik kabisi tushmagan biror joy topa oladimi, deb; ammo uni topa olmaydi». U dedi: Ana oʻsha kunlar — Rasululloh ﷺ qiyomat oldidan zikr qilgan kunlar — harj (qirgʻin) kunlaridir. Bizni ham, sizlarni ham oʻsha kunlar topib olishidan Allohdan panoh soʻraymiz.Холид ибн ал-Валид (розияллоҳу анҳу) айтди: Шом (ўз неъматларини) — буғдою асалини — тўкиб берган пайтда менга амирул-мўминин хат ёзди — Аффон бир марта шак келтириб: «Шом шундаю шундай (неъматларни) тўкиб берган пайтда», деди — ва менга Ҳиндга юриш қилишимни буюрди; ўша кунларда бизнинг назаримизда Ҳинд — Басра эди. Мен эса буни ёқтирмасдим. (Ровий) деди: Шунда бир киши туриб менга: «Эй Абу Сулаймон, Аллоҳдан қўрқ, чунки фитналар зоҳир бўлди», деди. У (Холид) деди: «Ибн ал-Хаттоб тирик турибми? Фитна фақат ундан кейин бўлади — одамлар Зу Биллиёнда (тарқаб) бўладилар». Зу Биллиён шундаю шундай жойда. «Киши қараб, ўйлаб кўради: ўзи турган жойига тушган фитна ва ёмонлик кабиси тушмаган бирор жой топа оладими, деб; аммо уни топа олмайди». У деди: Ана ўша кунлар — Расулуллоҳ ﷺ қиёмат олдидан зикр қилган кунлар — ҳарж (қирғин) кунларидир. Бизни ҳам, сизларни ҳам ўша кунлар топиб олишидан Аллоҳдан паноҳ сўраймиз.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْأَشْتَرِ قَالَكَانَ بَيْنَ عَمَّارٍ وَبَيْنَ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ كَلَامٌ فَشَكَاهُ عَمَّارٌ إِلَى رَسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ مَنْ يُعَادِ عَمَّارًا يُعَادِهِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يُبْغِضْهُ يُبْغِضْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَسُبَّهُ يَسُبَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّفَقَالَ سَلَمَةُ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ

al-Ashtar aytdi: Ammor bilan Xolid ibn al-Validning orasida (gap) boʻldi. Ammor uni Rasululloh ﷺga shikoyat qildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, kim Ammorga dushmanlik qilsa, Aziz va Jalil Alloh unga dushmanlik qiladi; kim unga gʻazab qilsa, Aziz va Jalil Alloh unga gʻazab qiladi; kim uni soʻksa, Aziz va Jalil Alloh uni soʻkadi», dedilar. Salama: «Shunday, yoki shunga oʻxshash (dedi)», dedi.ал-Аштар айтди: Аммор билан Холид ибн ал-Валиднинг орасида (гап) бўлди. Аммор уни Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ким Амморга душманлик қилса, Азиз ва Жалил Аллоҳ унга душманлик қилади; ким унга ғазаб қилса, Азиз ва Жалил Аллоҳ унга ғазаб қилади; ким уни сўкса, Азиз ва Жалил Аллоҳ уни сўкади», дедилар. Салама: «Шундай, ёки шунга ўхшаш (деди)», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُخَمِّسْ السَّلَبَ

Avf ibn Molik al-Ashjaiy va Xolid ibn al-Valid (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ salab (oʻldirilgan dushmandan olingan buyum)dan xums (beshdan bir) ajratmadilar.Авф ибн Молик ал-Ашжаий ва Холид ибн ал-Валид (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ салаб (ўлдирилган душмандан олинган буюм)дан хумс (бешдан бир) ажратмадилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَاسْتَعْمَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ عَلَى الشَّامِ وَعَزَلَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ قَالَ فَقَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ بُعِثَ عَلَيْكُمْ أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَبُو عُبَيْدةَ بْنُ الْجَرَّاحِ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَالِدٌ سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَنِعْمَ فَتَى الْعَشِيرَةِ

Abdulmalik ibn Umayr aytdi: Umar ibn al-Xattob Abu Ubayda ibn al-Jarrohni Shomga vali qilib tayinladi va Xolid ibn al-Validni ishdan boʻshatdi. (Roviy) dedi: Shunda Xolid ibn al-Valid: «Sizlarga bu ummatning amini yuborildi. Men Rasululloh ﷺning: ‹Bu ummatning amini Abu Ubayda ibn al-Jarrohdir›, deyayotganlarini eshitganman», dedi. Abu Ubayda esa: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Xolid — Aziz va Jalil Allohning qilichlaridan bir qilichdir; u qabilaning naqadar yaxshi yigitidir›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Абдулмалик ибн Умайр айтди: Умар ибн ал-Хаттоб Абу Убайда ибн ал-Жарроҳни Шомга вали қилиб тайинлади ва Холид ибн ал-Валидни ишдан бўшатди. (Ровий) деди: Шунда Холид ибн ал-Валид: «Сизларга бу умматнинг амини юборилди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Бу умматнинг амини Абу Убайда ибн ал-Жарроҳдир›, деяётганларини эшитганман», деди. Абу Убайда эса: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Холид — Азиз ва Жалил Аллоҳнинг қиличларидан бир қиличдир; у қабиланинг нақадар яхши йигитидир›, деяётганларини эшитганман», деди.