حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ صُهْبَانَ عَنِ ابْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْخَذْفِ وَقَالَ إِنَّهُ لَا يَنْكَأُ عَدُوًّا وَلَا يَصِيدُ وَلَكِنَّهُ يَكْسِرُ السِّنَّ وَيَفْقَأُ الْعَيْنَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xazf (tosh otish)dan qaytardilar va: «Albatta, u na dushmanni yaralaydi, na ov ovlaydi; lekin u tishni sindiradi va koʻzni chiqaradi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хазф (тош отиш)дан қайтардилар ва: «Албатта, у на душманни яралайди, на ов овлайди; лекин у тишни синдиради ва кўзни чиқаради», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ الْعَلَاءِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَأَنْتُمْ فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ فَصَلُّوا وَإِذَا حَضَرَتْ وَأَنْتُمْ فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِ فَلَا تُصَلُّوا فَإِنَّهَا خُلِقَتْ مِنْ الشَّيَاطِينِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namoz vaqti kirganida qoʻylarning qoʻrasida boʻlsangiz, namoz oʻqinglar; namoz vaqti kirganida tuyalarning qoʻrasida boʻlsangiz, namoz oʻqimanglar, chunki ular shaytonlardan yaratilgan», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намоз вақти кирганида қўйларнинг қўрасида бўлсангиз, намоз ўқинглар; намоз вақти кирганида туяларнинг қўрасида бўлсангиз, намоз ўқиманглар, чунки улар шайтонлардан яратилган», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ يَقُولُقَرَأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفَتْحِ فِي مَسِيرِهِ سُورَةَ الْفَتْحِ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَقَالَ مَرَّةً نَزَلَتْ سُورَةُ الْفَتْحِ وَهُوَ فِي مَسِيرٍ لَهُ فَجَعَلَ يَقْرَأُ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ فَرَجَّعَ فِيهَاقَالَ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لَوْلَا أَنْ أَكْرَهَ أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيَّ لَحَكَيْتُ لَكُمْ قِرَاءَتَهُ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ وَأَبُو طَالِبِ بْنُ جَابَانَ الْقَارِيُّ قَالَا ثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ جَابَانَ فِي حَدِيثِهِ آ آ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Fath (Makka fathi) yilida safarlarida ulovlari ustida Fath surasini oʻqidilar. (Muoviya) bir marta: Fath surasi u zot safarda boʻlganlarida nozil boʻldi, bas, u zot ulovlari ustida uni oʻqiy boshladilar va unda ovozni tovlantirdilar (tarjiʼ qildilar), dedi. Muoviya aytdi: Agar atrofimga odamlar toʻplanib qolishini yoqtirmasligim boʻlmaganida, sizlarga u zotning tilovatlarini qilib koʻrsatgan boʻlardim. Ibn Jabon oʻz hadisida: «Aa, aa», dedi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Фатҳ (Макка фатҳи) йилида сафарларида уловлари устида Фатҳ сурасини ўқидилар. (Муовия) бир марта: Фатҳ сураси у зот сафарда бўлганларида нозил бўлди, бас, у зот уловлари устида уни ўқий бошладилар ва унда овозни товлантирдилар (таржиъ қилдилар), деди. Муовия айтди: Агар атрофимга одамлар тўпланиб қолишини ёқтирмаслигим бўлмаганида, сизларга у зотнинг тиловатларини қилиб кўрсатган бўлардим. Ибн Жабон ўз ҳадисида: «Аа, аа», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَا ثَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ لِمَنْ شَاءَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har ikki azon (azon bilan iqomat) orasida namoz bor», dedilar — buni uch marta aytdilar — va: «Kim xohlasa», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар икки азон (азон билан иқомат) орасида намоз бор», дедилар — буни уч марта айтдилар — ва: «Ким хоҳласа», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ عَنِ ابْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَكَانَ أَبُونَا إِذَا سَمِعَ أَحَدًا مِنَّا يَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ يَقُولُ إِهِي إِهِي صَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا مِنْهُمْ يَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Abdulloh ibn Mugʻaffalning oʻgʻli aytdi: Otamiz bizdan birortamizning: «Bismillahir Rohmanir Rohiym», deb aytganini eshitsa: «Ihi, ihi!» der va: «Men Rasululloh ﷺning, Abu Bakr va Umarning ortlarida namoz oʻqiganman, ulardan birortasining ‹Bismillahir Rohmanir Rohiym›, deganini eshitmadim», der edi.Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг ўғли айтди: Отамиз биздан бирортамизнинг: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм», деб айтганини эшитса: «Иҳи, иҳи!» дер ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг, Абу Бакр ва Умарнинг ортларида намоз ўқиганман, улардан бирортасининг ‹Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм›, деганини эшитмадим», дер эди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيِّ عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَوْ عَنْ غَيْرِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَكَانَ أَحَدَ الرَّهْطِ الَّذِينَ نَزَلَتْ فِيهِمْ هَذِهِ الْآيَةُ {وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَإِنِّي لَآخِذٌ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِ الشَّجَرَةِ أُظِلُّ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمْ يُبَايِعُونَهُ فَقَالُوا نُبَايِعُكَ عَلَى الْمَوْتِ قَالَ لَا وَلَكِنْ لَا تَفِرُّوا

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) — u haqlarida: «Sen ularni ulovga mindirishing uchun huzuringga kelganlarga ham (malomat yoʻq)» oyati oxirigacha nozil boʻlgan jamoadan biri edi — aytdi: Men daraxtning shoxlaridan birini ushlab, u bilan Nabiy ﷺga soya qilib turardim, (odamlar) esa u zotga bayʼat berayotgan edilar. Ular: «Sizga oʻlimga (qadar sabot qilishga) bayʼat beramiz», dedilar. U zot: «Yoʻq, balki qochmasligingizga (bayʼat beringlar)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) — у ҳақларида: «Сен уларни уловга миндиришинг учун ҳузурингга келганларга ҳам (маломат йўқ)» ояти охиригача нозил бўлган жамоадан бири эди — айтди: Мен дарахтнинг шохларидан бирини ушлаб, у билан Набий ﷺга соя қилиб турардим, (одамлар) эса у зотга байъат бераётган эдилар. Улар: «Сизга ўлимга (қадар сабот қилишга) байъат берамиз», дедилар. У зот: «Йўқ, балки қочмаслигингизга (байъат беринглар)», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَبُو سُفْيَانَ وَابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا كُلَّ أَسْوَدَ بَهِيمٍ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar itlar ummatlardan bir ummat boʻlmaganida edi, men ularning hammasini oʻldirishga buyurardim. Bas, ulardan har bir qop-qora (it)ni oʻldiringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар итлар умматлардан бир уммат бўлмаганида эди, мен уларнинг ҳаммасини ўлдиришга буюрардим. Бас, улардан ҳар бир қоп-қора (ит)ни ўлдиринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ الْعَلَاءِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يُحَدِّثُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا كُلَّ أَسْوَدَ بَهِيمٍ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا سَعِيدٍ مِمَّنْ سَمِعْتَ هَذَا قَالَ فَقَالَ حَدَّثَنِيهِ وَحَلَفَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُغَفَّلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا وَلَقَدْ حَدَّثَنَا فِي ذَلِكَ الْمَجْلِسِ

Abu Sufyon ibn al-Alo aytdi: Men Hasanni: Rasululloh ﷺ: «Agar itlar ummatlardan bir ummat boʻlmaganida edi, men ularni oʻldirishga buyurardim. Bas, ulardan har bir qop-qora (it)ni oʻldiringlar», dedilar, deb soʻzlayotganini eshitdim. Shunda unga bir kishi: «Ey Abu Saʼid, buni kimdan eshitding?» dedi. U: «Buni menga Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan qasam ichib, ancha vaqt burun rivoyat qilgan va bizga aynan oʻsha majlisda soʻzlab bergan edi», dedi.Абу Суфён ибн ал-Ало айтди: Мен Ҳасанни: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар итлар умматлардан бир уммат бўлмаганида эди, мен уларни ўлдиришга буюрардим. Бас, улардан ҳар бир қоп-қора (ит)ни ўлдиринглар», дедилар, деб сўзлаётганини эшитдим. Шунда унга бир киши: «Эй Абу Саъид, буни кимдан эшитдинг?» деди. У: «Буни менга Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан қасам ичиб, анча вақт бурун ривоят қилган ва бизга айнан ўша мажлисда сўзлаб берган эди», деди.

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ أَبِي رَائِطَةَ الْحَذَّاءُ التَّمِيمِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادٍ أَوْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهَ اللَّهَ فِي أَصْحَابِي اللَّهَ اللَّهَ فِي أَصْحَابِي لَا تَتَّخِذُوهُمْ غَرَضًا بَعْدِي فَمَنْ أَحَبَّهُمْ فَبِحُبِّي أَحَبَّهُمْ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ فَبِبُغْضِي أَبْغَضَهُمْ وَمَنْ آذَاهُمْ فَقَدْ آذَانِي وَمَنْ آذَانِي فَقَدْ آذَى اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَمَنْ آذَى اللَّهَ فَيُوشِكُ أَنْ يَأْخُذَهُحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ الْخَرَّازُ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَبِيدَةَ بْنِ أَبِي رَائِطَةَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sahobalarim haqida Allohdan qoʻrqinglar, Allohdan qoʻrqinglar! Mendan keyin ularni (taʼna) nishoni qilib olmanglar! Kim ularni sevsa, meni sevganligi uchun ularni sevibdi. Kim ularga gʻazab qilsa, menga gʻazab qilganligi uchun ularga gʻazab qilibdi. Kim ularga ozor bersa, batahqiq menga ozor beribdi. Kim menga ozor bersa, batahqiq Alloh tabaraka va taologa ozor beribdi. Kim Allohga ozor bersa, Alloh uni tezda (jazoga) tutishi yaqindir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳобаларим ҳақида Аллоҳдан қўрқинглар, Аллоҳдан қўрқинглар! Мендан кейин уларни (таъна) нишони қилиб олманглар! Ким уларни севса, мени севганлиги учун уларни севибди. Ким уларга ғазаб қилса, менга ғазаб қилганлиги учун уларга ғазаб қилибди. Ким уларга озор берса, батаҳқиқ менга озор берибди. Ким менга озор берса, батаҳқиқ Аллоҳ табарака ва таолога озор берибди. Ким Аллоҳга озор берса, Аллоҳ уни тезда (жазога) тутиши яқиндир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍأَنَّ قَرِيبًا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ خَذَفَ فَنَهَاهُ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْخَذْفِ وَقَالَ إِنَّهَا لَا تَصِيدُ صَيْدًا وَلَا تَنْكَأُ عَدُوًّا وَلَكِنَّهَا تَكْسِرُ السِّنَّ وَتَفْقَأُ الْعَيْنَقَالَ فَعَادَ فَقَالَ حَدَّثْتُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا ثُمَّ عُدْتَ لَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا

Said ibn Jubayr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)ning bir qarindoshi tosh otdi. Shunda (Abdulloh) uni qaytarib: «Rasululloh ﷺ tosh otishdan qaytarib: ‹U na ov ovlaydi, na dushmanni jarohatlaydi, balki tishni sindiradi va koʻzni shikastlaydi›, dedilar», dedi. (Said) dedi: Soʻng (qarindoshi shu ishni) qaytardi. Shunda (Abdulloh): «Men senga Rasululloh ﷺ shundan qaytarganlarini aytib turibman, sen esa yana qaytaryapsan?! Endi men sen bilan hech qachon gaplashmayman», dedi.Саид ибн Жубайр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)нинг бир қариндоши тош отди. Шунда (Абдуллоҳ) уни қайтариб: «Расулуллоҳ ﷺ тош отишдан қайтариб: ‹У на ов овлайди, на душманни жароҳатлайди, балки тишни синдиради ва кўзни шикастлайди›, дедилар», деди. (Саид) деди: Сўнг (қариндоши шу ишни) қайтарди. Шунда (Абдуллоҳ): «Мен сенга Расулуллоҳ ﷺ шундан қайтарганларини айтиб турибман, сен эса яна қайтаряпсан?! Энди мен сен билан ҳеч қачон гаплашмайман», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ وَعَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلُّوا قَبْلَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ صَلُّوا قَبْلَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ عِنْدَ الثَّالِثَةِ لِمَنْ شَاءَ كَرَاهِيَةَ أَنْ يَتَّخِذَهَا النَّاسُ سُنَّةً

Abdulloh al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shomdan oldin ikki rakaat namoz oʻqinglar!» dedilar. Soʻng: «Shomdan oldin ikki rakaat namoz oʻqinglar!» dedilar. Soʻng uchinchisida: «Kim xohlasa», dedilar — odamlar uni sunnat deb hisoblab qolishlarini yoqtirmadilar.Абдуллоҳ ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шомдан олдин икки ракаат намоз ўқинглар!» дедилар. Сўнг: «Шомдан олдин икки ракаат намоз ўқинглар!» дедилар. Сўнг учинчисида: «Ким хоҳласа», дедилар — одамлар уни суннат деб ҳисоблаб қолишларини ёқтирмадилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ الْمُزَنِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَغْلِبَنَّكُمْ الْأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلَاةِ الْمَغْرِبِقَالَ وَتَقُولُ الْأَعْرَابُ هِيَ الْعِشَاءُ

Abdulloh al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shom namozining nomi borasida badaviylar (aʼrobiylar) sizlardan ustun kelib qolmasin», dedilar. (Roviy) aytdi: Badaviylar uni «isho» deb ataydilar.Абдуллоҳ ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шом намозининг номи борасида бадавийлар (аъробийлар) сизлардан устун келиб қолмасин», дедилар. (Ровий) айтди: Бадавийлар уни «ишо» деб атайдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا ثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ الْجُرَيْرِيِّ وَقَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَعَامَةَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ سَمِعَ ابْنَهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْقَصْرَ الْأَبْيَضَ عَنْ يَمِينِ الْجَنَّةِ إِذَا دَخَلْتُهَا فَقَالَ يَا بُنَيَّ سَلْ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْجَنَّةَ وَعُذْ بِهِ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَكُونُ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الدُّعَاءِ وَالطَّهُورِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U oʻgʻlining: «Ey Alloh, men jannatga kirsam, Sendan uning oʻng tomonidagi oq qasrni soʻrayman», deyayotganini eshitib qoldi. Shunda u: «Ey oʻgʻilcham, Alloh tabaraka va taolodan jannatni soʻra va Undan doʻzaxdan panoh tila. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Bir qavm boʻladiki, duoda ham, tahoratda ham haddan oshadilar›, deganlarini eshitganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У ўғлининг: «Эй Аллоҳ, мен жаннатга кирсам, Сендан унинг ўнг томонидаги оқ қасрни сўрайман», деяётганини эшитиб қолди. Шунда у: «Эй ўғилчам, Аллоҳ табарака ва таолодан жаннатни сўра ва Ундан дўзахдан паноҳ тила. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Бир қавм бўладики, дуода ҳам, таҳоратда ҳам ҳаддан ошадилар›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَكُنَّا مُحَاصِرِينَ قَصْرَ خَيْبَرَ فَأَلْقَى إِلَيْنَا رَجُلٌ جِرَابًا فِيهِ شَحْمٌ فَذَهَبْتُ آخُذُهُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَحْيَيْتُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Xaybar qalʼasini qamal qilayotgan edik. Bir kishi bizga ichida yogʻ boʻlgan bir charm xalta uloqtirdi. Men uni olgani bordim va Nabiy ﷺni koʻrib qoldim, bas, uyalib ketdim.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Хайбар қалъасини қамал қилаётган эдик. Бир киши бизга ичида ёғ бўлган бир чарм халта улоқтирди. Мен уни олгани бордим ва Набий ﷺни кўриб қолдим, бас, уялиб кетдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ قَالَ سُئِلَ سَعِيدٌ عَنْ الصَّلَاةِ فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِ فَأَخْبَرَنَا عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا يَعْنِي أَدْرَكْتَ الصَّلَاةَ وَأَنْتَ فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِ فَلَا تُصَلِّ وَإِذَا أَدْرَكَتْكَ فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ فَصَلِّ إِنْ شِئْتَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namoz vaqti kirganida tuyalarning qoʻrasida boʻlsang, namoz oʻqima; qoʻylarning qoʻrasida boʻlganingda vaqt kirsa, xohlasang namoz oʻqiyver», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намоз вақти кирганида туяларнинг қўрасида бўлсанг, намоз ўқима; қўйларнинг қўрасида бўлганингда вақт кирса, хоҳласанг намоз ўқийвер», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ كُرَيْزٍ الْخُزَاعِيُّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُصَلُّوا فِي عَطَنِ الْإِبِلِ فَإِنَّهَا مِنْ الْجِنِّ خُلِقَتْ أَلَا تَرَوْنَ عُيُونَهَا وَهِبَابَهَا إِذَا نَفَرَتْ وَصَلُّوا فِي مُرَاحِ الْغَنَمِ فَإِنَّهَا هِيَ أَقْرَبُ مِنْ الرَّحْمَةِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni: «Tuyalarning qoʻrasida namoz oʻqimanglar, chunki ular jinlardan yaratilgan — ular hurkib ketganida koʻzlarini va shiddatlarini koʻrmayapsizmi? Qoʻylarning qoʻrasida namoz oʻqinglar, chunki ular rahmatga yaqinroqdir», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Туяларнинг қўрасида намоз ўқиманглар, чунки улар жинлардан яратилган — улар ҳуркиб кетганида кўзларини ва шиддатларини кўрмаяпсизми? Қўйларнинг қўрасида намоз ўқинглар, чунки улар раҳматга яқинроқдир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو إِيَاسٍ أَخْبَرَنَا قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَهُوَ عَلَى نَاقَتِهِ قَرَأَ سُورَةَ الْفَتْحِقَالَ فَقَرَأَ أَبُو إِيَاسٍ ثُمَّ رَجَّعَ وَقَالَ لَوْلَا أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيَّ لَقَرَأْتُ بِهَذَا اللَّحْنِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Makka fathi kuni tuyalari ustida edilar, Fath surasini oʻqidilar. (Roviy) aytdi: Abu Iyos oʻqib koʻrsatdi va tarjiʼ qildi (ovozni tovlantirdi), soʻng: «Agar odamlar atrofimga toʻplanib qolishi boʻlmaganida, men sizlarga shu ohangda oʻqib bergan boʻlardim», dedi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Макка фатҳи куни туялари устида эдилар, Фатҳ сурасини ўқидилар. (Ровий) айтди: Абу Иёс ўқиб кўрсатди ва таржиъ қилди (овозни товлантирди), сўнг: «Агар одамлар атрофимга тўпланиб қолиши бўлмаганида, мен сизларга шу оҳангда ўқиб берган бўлардим», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْجُرَيْرِيِّ سَعِيدِ بْنِ إِيَاسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَايَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ أَبِي وَأَنَا أَقْرَأُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِيَّاكَ وَالْحَدَثَ فِي الْإِسْلَامِ فَإِنِّي صَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَلْفَ أَبِى بَكْرٍ وَخَلْفَ عُمَرَ وَعُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمْ فَكَانُوا لَا يَسْتَفْتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَلَمْ أَرَ رَجُلًا قَطُّ أَبْغَضَ إِلَيْهِ الْحَدَثُ مِنْهُ

Abdulloh ibn Mugʻaffalning oʻgʻli aytdi: Men: «Bismillahir Rohmanir Rohiym, Alhamdu lillahi Robbil aalamiyn», deb oʻqiyotgan edim, otam (buni eshitdi). Namozdan chiqqach: «Ey oʻgʻilcham, Islomda (yangi) bidʼat chiqarishdan saqlan. Chunki men Rasululloh ﷺning ortlarida, Abu Bakrning ortida, Umar va Usmon (roziyallohu anhum)ning ortlarida namoz oʻqiganman; ular qiroatni ‹Bismillahir Rohmanir Rohiym› bilan boshlamas edilar», dedi. Men bidʼatni undan koʻra yomon koʻradigan birorta kishini koʻrmaganman.Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг ўғли айтди: Мен: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, Алҳамду лиллаҳи Роббил ааламийн», деб ўқиётган эдим, отам (буни эшитди). Намоздан чиққач: «Эй ўғилчам, Исломда (янги) бидъат чиқаришдан сақлан. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг ортларида, Абу Бакрнинг ортида, Умар ва Усмон (розияллоҳу анҳум)нинг ортларида намоз ўқиганман; улар қироатни ‹Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм› билан бошламас эдилар», деди. Мен бидъатни ундан кўра ёмон кўрадиган бирорта кишини кўрмаганман.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ حَدَّثَنِي ابْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ قَالَ ابْنُ مُغَفَّلٍقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har ikki azon (azon bilan iqomat) orasida namoz bor, har ikki azon orasida namoz bor — xohlagan kishi uchun», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар икки азон (азон билан иқомат) орасида намоз бор, ҳар икки азон орасида намоз бор — хоҳлаган киши учун», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ حَدَّثَنِي ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ مُغَفَّلٍ قَالَرَأَى رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ يَخْذِفُ فَقَالَ لَا تَخْذِفْ فَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَكْرَهُ الْخَذْفَ أَوْ قَالَ يَنْهَى عَنْهُ كَهْمَسٌ يَقُولُ ذَاكَ فَإِنَّهَا لَا يُنْكَأُ بِهَا عَدُوٌّ وَلَا يُصَادُ بِهَا صَيْدٌ وَلَكِنَّهَا تَفْقَأُ الْعَيْنَ وَتَكْسِرُ السِّنَّ ثُمَّ رَآهُ بَعْدَ ذَلِكَ يَخْذِفُ فَقَالَ أُخْبِرُكَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْهَى عَنْ الْخَذْفِ أَوْ يَكْرَهُهُ ثُمَّ أَرَاكَ تَخْذِفُ لَا أُكَلِّمُكَ كَلِمَةً كَذَا وَكَذَا

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U sheriklaridan bir kishini tosh otayotganini koʻrib: «Tosh otma, chunki Allohning Nabiysi ﷺ xazfni yoqtirmas edilar — yoki: undan qaytarardilar (deb aytdi) — chunki u bilan na dushman yaralanadi, na ov ovlanadi; lekin u koʻzni chiqaradi va tishni sindiradi», dedi. Soʻng uni bundan keyin ham tosh otayotganini koʻrdi va: «Men senga Allohning Nabiysi ﷺ xazfdan qaytarganlarini yoki uni yoqtirmaganlarini aytdim, soʻng seni yana tosh otayotganingni koʻryapman. Endi sen bilan falon va falon (muddat) bir ogʻiz ham gaplashmayman», dedi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шерикларидан бир кишини тош отаётганини кўриб: «Тош отма, чунки Аллоҳнинг Набийси ﷺ хазфни ёқтирмас эдилар — ёки: ундан қайтарардилар (деб айтди) — чунки у билан на душман яраланади, на ов овланади; лекин у кўзни чиқаради ва тишни синдиради», деди. Сўнг уни бундан кейин ҳам тош отаётганини кўрди ва: «Мен сенга Аллоҳнинг Набийси ﷺ хазфдан қайтарганларини ёки уни ёқтирмаганларини айтдим, сўнг сени яна тош отаётганингни кўряпман. Энди сен билан фалон ва фалон (муддат) бир оғиз ҳам гаплашмайман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا وَلَكِنْ اقْتُلُوا مِنْهَا كُلَّ أَسْوَدَ بَهِيمٍ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar itlar ummatlardan bir ummat boʻlmaganida edi, men ularning hammasini oʻldirishga buyurardim. Lekin ulardan har bir qop-qora (it)ni oʻldiringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар итлар умматлардан бир уммат бўлмаганида эди, мен уларнинг ҳаммасини ўлдиришга буюрардим. Лекин улардан ҳар бир қоп-қора (ит)ни ўлдиринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ حَدَّثَنِي أَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ فَإِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kishining oʻzi choʻmiladigan joyiga bavl qilishidan qaytardilar; chunki vasvasaning koʻpi oʻshandan boʻladi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кишининг ўзи чўмиладиган жойига бавл қилишидан қайтардилар; чунки васвасанинг кўпи ўшандан бўлади.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَطِيَّةَ قَالَ سَأَلَتُ الْحَسَنَ عَنِ الرَّجُلِ يَتَّخِذُ الْكَلْبَ فِي دَارِهِ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا نَقَصَ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ

Hakam ibn Atiyya aytdi: Men Hasandan uyida it saqlaydigan kishi haqida soʻradim. U: Menga Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ: «Kim it saqlasa, uning ajridan har kuni bir qiyrot kamayadi», dedilar, dedi.Ҳакам ибн Атийя айтди: Мен Ҳасандан уйида ит сақлайдиган киши ҳақида сўрадим. У: Менга Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ит сақласа, унинг ажридан ҳар куни бир қийрот камаяди», дедилар, деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا ثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ بَهْزٌ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ قُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيَّ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ عَلَى نَاقَتِهِ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفَتْحِقَالَ فَقَرَأَ ابْنُ مُغَفَّلٍ وَرَجَّعَ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لَوْلَا النَّاسُ لَأَخَذْتُ لَكُمْ بِذَاكَ الَّذِي ذَكَرَهُ ابْنُ مُغَفَّلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَهْزٌ فِي حَدِيثِهِ أَوْ حَمَلَهُ عَلَى نَاقَتِهِ قَالَ فَقَرَأَ سُورَةَ الْفَتْحِ فَرَجَّعَ فِيهَا قَالَ أَبُو إِيَاسٍ لَوْلَا أَنِّي أَخْشَى أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيَّ لَرَجَّعْتُ كَمَا رَجَّعَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni Makka fathi kuni tuyalari ustida Fath surasini oʻqiyotganlarini koʻrdim. (Roviy) aytdi: Soʻng Ibn Mugʻaffal oʻqib, ovozni tovlantirdi (tarjiʼ qildi). Muoviya aytdi: Agar (atrofga toʻplanuvchi) odamlar boʻlmaganida, Ibn Mugʻaffal Nabiy ﷺdan zikr qilgan oʻsha (tovlanishni) sizlarga koʻrsatib berardim. Bahz oʻz hadisida: «Yoki uni tuyalariga mindirdilar», dedi. (Roviy) aytdi: Bas, u zot Fath surasini oʻqidilar va unda tarjiʼ qildilar. Abu Iyos aytdi: Agar odamlar atrofimga toʻplanib qolishidan qoʻrqmaganimda, men ham u zot tarjiʼ qilganidek tarjiʼ qilgan boʻlardim.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни Макка фатҳи куни туялари устида Фатҳ сурасини ўқиётганларини кўрдим. (Ровий) айтди: Сўнг Ибн Муғаффал ўқиб, овозни товлантирди (таржиъ қилди). Муовия айтди: Агар (атрофга тўпланувчи) одамлар бўлмаганида, Ибн Муғаффал Набий ﷺдан зикр қилган ўша (товланишни) сизларга кўрсатиб берардим. Баҳз ўз ҳадисида: «Ёки уни туяларига миндирдилар», деди. (Ровий) айтди: Бас, у зот Фатҳ сурасини ўқидилар ва унда таржиъ қилдилар. Абу Иёс айтди: Агар одамлар атрофимга тўпланиб қолишидан қўрқмаганимда, мен ҳам у зот таржиъ қилганидек таржиъ қилган бўлардим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا ثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْكِلَابِ ثُمَّ قَالَ مَا لَكُمْ وَلِلْكِلَابِ ثُمَّ رَخَّصَ فِي كَلْبِ الصَّيْدِ وَالْغَنَمِ وَقَالَ فِي الْإِنَاءِ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ اغْسِلُوهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ وَعَفِّرُوهُ فِي الثَّامِنَةِ بِالتُّرَابِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirishga buyurdilar, soʻng: «Sizlarga itlarning nima keragi bor?» dedilar. Keyin ov iti va qoʻy iti borasida ruxsat berdilar. Idish haqida esa: «It idishga tilini tekkizsa, uni yetti marta yuvinglar, sakkizinchisida tuproq bilan ishqalanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдиришга буюрдилар, сўнг: «Сизларга итларнинг нима кераги бор?» дедилар. Кейин ов ити ва қўй ити борасида рухсат бердилар. Идиш ҳақида эса: «Ит идишга тилини теккизса, уни етти марта ювинглар, саккизинчисида тупроқ билан ишқаланглар», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَدُلِّيَ جِرَابٌ مِنْ شَحْمٍ يَوْمَ خَيْبَرَ فَنَزَوْتُ وَأَخَذْتُهُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Xaybar kuni ichida yogʻ boʻlgan bir charm xalta (qalʼadan) tushirildi. Men sakrab borib uni oldim, soʻng qarasam — Nabiy ﷺ (turibdilar), bas, u zotdan uyaldim.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Хайбар куни ичида ёғ бўлган бир чарм халта (қалъадан) туширилди. Мен сакраб бориб уни олдим, сўнг қарасам — Набий ﷺ (турибдилар), бас, у зотдан уялдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا لَيْسَ بِكَلْبِ صَيْدٍ أَوْ كَلْبِ غَنَمٍ أَوْ كَلْبِ زَرْعٍ فَإِنَّهُ يُنْتَقَصُ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim ov iti, chorva iti yoki ekin itidan boshqa bir itni saqlasa, uning amalidan har kuni bir qiyrot kamayadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ов ити, чорва ити ёки экин итидан бошқа бир итни сақласа, унинг амалидан ҳар куни бир қийрот камаяди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي مُسْتَحَمِّهِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ فِيهِ فَإِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ فَخَذَفَ رَجُلٌ عِنْدَهُ مِنْ قَوْمِهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّ قَرِيبًا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ خَذَفَ فَنَهَاهُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz aslo choʻmiladigan joyiga bavl qilib, soʻng oʻsha yerda tahorat olmasin; chunki vasvasaning koʻpi oʻshandan boʻladi», dedilar. Said ibn Jubayr aytdi: Men Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)ning huzurida edim, uning huzurida oʻz qavmidan bir kishi tosh otdi — va u (Abdulloh ibn Mugʻaffalning bir qarindoshi tosh otgani va uni qaytargani haqidagi) hadisga oʻxshashini zikr qildi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз асло чўмиладиган жойига бавл қилиб, сўнг ўша ерда таҳорат олмасин; чунки васвасанинг кўпи ўшандан бўлади», дедилар. Саид ибн Жубайр айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида эдим, унинг ҳузурида ўз қавмидан бир киши тош отди — ва у (Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг бир қариндоши тош отгани ва уни қайтаргани ҳақидаги) ҳадисга ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا فَاقْتُلُوا الْأَسْوَدَ الْبَهِيمَ وَأَيُّمَا قَوْمٍ اتَّخَذُوا كَلْبًا لَيْسَ بِكَلْبِ صَيْدٍ أَوْ زَرْعٍ أَوْ مَاشِيَةٍ نَقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar itlar ummatlardan bir ummat boʻlmaganida edi, ularni oʻldirishga buyurar edim. Bas, qop-qora boʻlganini oʻldiringlar. Har qanday qavm ov, ekin yoki chorva iti boʻlmagan bir itni saqlasa, ularning ajridan har kuni bir qiyrot kamayadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар итлар умматлардан бир уммат бўлмаганида эди, уларни ўлдиришга буюрар эдим. Бас, қоп-қора бўлганини ўлдиринглар. Ҳар қандай қавм ов, экин ёки чорва ити бўлмаган бир итни сақласа, уларнинг ажридан ҳар куни бир қийрот камаяди», дедилар.

وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا تُصَلُّوا فِي مَبَارِكِ الْإِبِلِ فَإِنَّهَا خُلِقَتْ مِنْ الشَّيَاطِينِ

Rasululloh ﷺ: «Qoʻylarning qoʻrasida namoz oʻqinglar, tuyalar choʻkadigan joyda esa namoz oʻqimanglar; chunki ular shaytonlardan yaratilgan», dedilar.Расулуллоҳ ﷺ: «Қўйларнинг қўрасида намоз ўқинглар, туялар чўкадиган жойда эса намоз ўқиманглар; чунки улар шайтонлардан яратилган», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ الْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ وَالْكَلْبُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayol, eshak va it namozni buzadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёл, эшак ва ит намозни бузади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ صُهْبَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ الْخَذْفِ وَقَالَ إِنَّهُ لَا يُصَادُ بِهِ صَيْدٌ وَلَا يُنْكَأُ بِهِ عَدُوٌّ وَلَكِنَّهَا تَفْقَأُ الْعَيْنَ وَتَكْسِرُ السِّنَّ وَقَالَ يَزِيدُ مَرَّةً لَا يُصَادُ بِهَا صَيْدٌ وَلَا يُنْكَأُ بِهَا عَدُوٌّ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot xazf (tosh otish)dan qaytardilar va: «Albatta, u bilan na ov ovlanadi, na dushman yaralanadi; lekin u koʻzni chiqaradi va tishni sindiradi», dedilar. Yazid bir marta: «U bilan na ov ovlanadi, na dushman yaralanadi», dedi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот хазф (тош отиш)дан қайтардилар ва: «Албатта, у билан на ов овланади, на душман яраланади; лекин у кўзни чиқаради ва тишни синдиради», дедилар. Язид бир марта: «У билан на ов овланади, на душман яраланади», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ وَكَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ عِنْدَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ عِنْدَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har ikki azon (azon bilan iqomat) orasida namoz bor, har ikki azon orasida namoz bor, har ikki azon orasida namoz bor — xohlagan kishi uchun», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар икки азон (азон билан иқомат) орасида намоз бор, ҳар икки азон орасида намоз бор, ҳар икки азон орасида намоз бор — хоҳлаган киши учун», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ انْتَظَرَ حَتَّى يُفْرَغَ مِنْهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Kimki bir janozaga namoz oʻqisa, unga bir qiyrot boʻladi. Agar undan forigʻ boʻlingunicha kutib tursa, unga ikki qiyrot boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Кимки бир жанозага намоз ўқиса, унга бир қийрот бўлади. Агар ундан фориғ бўлингунича кутиб турса, унга икки қийрот бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا لَيْسَ بِكَلْبِ صَيْدٍ وَلَا زَرْعٍ وَلَا غَنَمٍ فَإِنَّهُ يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim ov iti, ekin iti yoki qoʻy itidan boshqa bir itni saqlasa, uning ajridan har kuni bir qiyrot kamayadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ов ити, экин ити ёки қўй итидан бошқа бир итни сақласа, унинг ажридан ҳар куни бир қийрот камаяди», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ أَبُو زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ حَدَّثَنِي فُضَيْلُ بْنُ زَيْدٍ الرَّقَاشِيُّ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ فِي حَدِيثِهِ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ زَيْدٍ وَقَدْ غَزَا مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبْعَ غَزَوَاتٍ قَالَسَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيَّ مَا حُرِّمَ عَلَيْنَا مِنْ الشَّرَابِ قَالَ الْخَمْرَةُ قَالَ فَقُلْتُ هَذَا فِي الْقُرْآنِ فَقَالَ لَا أُخْبِرُكَ إِلَّا مَا سَمِعْتُ مُحَمَّدًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ رَسُولَ اللَّهِ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِمَّا أَنْ يَكُونَ بَدَأَ بِالرِّسَالَةِ أَوْ يَكُونَ بَدَأَ بِالِاسْمِ فَقُلْتُ شَرْعِي بِأَنِّي اكْتَفَيْتُ قَالَ فَقَالَ نَهَى عَنْ الْحَنْتَمِ وَهُوَ الْجَرُّ وَنَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَهُوَ الْقَرْعُ وَنَهَى عَنْ الْمُزَفَّتِ وَهُوَ مَا لُطِّخَ بِالْقَارِ مِنْ زِقٍّ أَوْ غَيْرِهِ وَنَهَى عَنْ النَّقِيرِقَالَ فَلَمَّا سَمِعْتُ ذَاكَ اشْتَرَيْتُ أَفِيقَةً فَهِيَ هُوَ ذَا مُعَلَّقَةٌ يُنْبَذُ فِيهَا

Fuzayl ibn Zayd ar-Raqoshiy — u Umar (roziyallohu anhu) bilan yetti gʻazotda qatnashgan edi — aytdi: Men Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan: «Bizga ichimliklardan nima harom qilingan?» deb soʻradim. U: «Xamr», dedi. Men: «Bu Qurʼonda bor-ku», dedim. U: «Men senga faqat Muhammad Rasululloh ﷺdan — yoki Rasululloh Muhammad ﷺdan — eshitganimni aytaman», dedi. (Roviy) aytdi: U yo risolatni oldin, yo ismni oldin keltirgan edi. Men: «Menga shuning oʻzi kifoya», dedim. U aytdi: U zot hantamdan — u sopol kuzadir — qaytardilar, dubbodan — u qovoq (idish)dir — qaytardilar, muzaffatdan — u qora moy surtilgan meshdan yoki boshqasidan (yasalgan idish)dir — qaytardilar va naqiyrdan qaytardilar. (Fuzayl) aytdi: Men buni eshitganimda bir charm meshcha sotib oldim; mana u osilib turibdi, unda nabiz tayyorlanadi.Фузайл ибн Зайд ар-Рақоший — у Умар (розияллоҳу анҳу) билан етти ғазотда қатнашган эди — айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан: «Бизга ичимликлардан нима ҳаром қилинган?» деб сўрадим. У: «Хамр», деди. Мен: «Бу Қуръонда бор-ку», дедим. У: «Мен сенга фақат Муҳаммад Расулуллоҳ ﷺдан — ёки Расулуллоҳ Муҳаммад ﷺдан — эшитганимни айтаман», деди. (Ровий) айтди: У ё рисолатни олдин, ё исмни олдин келтирган эди. Мен: «Менга шунинг ўзи кифоя», дедим. У айтди: У зот ҳантамдан — у сопол кузадир — қайтардилар, дуббодан — у қовоқ (идиш)дир — қайтардилар, музаффатдан — у қора мой суртилган мешдан ёки бошқасидан (ясалган идиш)дир — қайтардилар ва нақийрдан қайтардилар. (Фузайл) айтди: Мен буни эшитганимда бир чарм мешча сотиб олдим; мана у осилиб турибди, унда набиз тайёрланади.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ أَبِي رَائِطَةَ الْحَذَّاءُ التَّمِيمِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادٍ أَوْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهَ اللَّهَ فِي أَصْحَابِي اللَّهَ اللَّهَ فِي أَصْحَابِي لَا تَتَّخِذُوهُمْ غَرَضًا بَعْدِي فَمَنْ أَحَبَّهُمْ فَبِحُبِّي أَحَبَّهُمْ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ فَبِبُغْضِي أَبْغَضَهُمْ وَمَنْ آذَاهُمْ فَقَدْ آذَانِي وَمَنْ آذَانِي فَقَدْ آذَى اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ آذَى اللَّهَ فَيُوشِكُ أَنْ يَأْخُذَهُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sahobalarim haqida Allohdan qoʻrqinglar, Allohdan qoʻrqinglar! Mendan keyin ularni (taʼna) nishoni qilib olmanglar! Kim ularni sevsa, meni sevganligi uchun ularni sevibdi. Kim ularga gʻazab qilsa, menga gʻazab qilganligi uchun ularga gʻazab qilibdi. Kim ularga ozor bersa, batahqiq menga ozor beribdi. Kim menga ozor bersa, batahqiq Alloh azza va jallaga ozor beribdi. Kim Allohga ozor bersa, Alloh uni tezda (jazoga) tutishi yaqindir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳобаларим ҳақида Аллоҳдан қўрқинглар, Аллоҳдан қўрқинглар! Мендан кейин уларни (таъна) нишони қилиб олманглар! Ким уларни севса, мени севганлиги учун уларни севибди. Ким уларга ғазаб қилса, менга ғазаб қилганлиги учун уларга ғазаб қилибди. Ким уларга озор берса, батаҳқиқ менга озор берибди. Ким менга озор берса, батаҳқиқ Аллоҳ азза ва жаллага озор берибди. Ким Аллоҳга озор берса, Аллоҳ уни тезда (жазога) тутиши яқиндир», дедилар.