حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْجَعْفَرِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ، جَمِيعًا عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُرَاقَةَ الْعَدَوِيِّ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا يُذْكَرُ فِيهِ اسْمُ اللَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺni: «Kim ichida Allohning ismi zikr qilinadigan bir masjid qursa, Alloh unga jannatda bir uy quradi», deb aytayotganlarini eshitdim.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺни: «Ким ичида Аллоҳнинг исми зикр қилинадиган бир масжид қурса, Аллоҳ унга жаннатда бир уй қуради», деб айтаётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا بَنَى اللَّهُ لَهُ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺni: «Kim Alloh uchun bir masjid qursa, Alloh unga jannatda uning mislini quradi», deb aytayotganlarini eshitdim.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺни: «Ким Аллоҳ учун бир масжид қурса, Аллоҳ унга жаннатда унинг мислини қуради», деб айтаётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عُثْمَانَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ ابْنِ لَهِيعَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا مِنْ مَالِهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻz molidan Alloh uchun bir masjid qursa, Alloh unga jannatda bir uy quradi», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўз молидан Аллоҳ учун бир масжид қурса, Аллоҳ унга жаннатда бир уй қуради», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَشِيطٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ النَّوْفَلِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ كَمَفْحَصِ قَطَاةٍ أَوْ أَصْغَرَ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh uchun toʻrgʻoy uyasidek yoki undan ham kichikroq bir masjid qursa, Alloh unga jannatda bir uy quradi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ учун тўрғой уясидек ёки ундан ҳам кичикроқ бир масжид қурса, Аллоҳ унга жаннатда бир уй қуради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar masjidlar qurishda bir-birlari bilan faxrlanib maqtanmagunlaricha qiyomat qoim boʻlmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар масжидлар қуришда бир-бирлари билан фахрланиб мақтанмагунларича қиёмат қоим бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا جُبَارَةُ بْنُ الْمُغَلِّسِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْبَجَلِيُّ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَرَاكُمْ سَتُشَرِّفُونَ مَسَاجِدَكُمْ بَعْدِي كَمَا شَرَّفَتِ الْيَهُودُ كَنَائِسَهَا وَكَمَا شَرَّفَتِ النَّصَارَى بِيَعَهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yahudiylar oʻz ibodatxonalarini balandlatganidek va nasorolar oʻz cherkovlarini balandlatganidek, mendan keyin sizlar ham masjidlaringizni balandlatishingizni koʻryapman», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яҳудийлар ўз ибодатхоналарини баландлатганидек ва насоролар ўз черковларини баландлатганидек, мендан кейин сизлар ҳам масжидларингизни баландлатишингизни кўряпман», дедилар.

حَدَّثَنَا جُبَارَةُ بْنُ الْمُغَلِّسِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَا سَاءَ عَمَلُ قَوْمٍ قَطُّ إِلاَّ زَخْرَفُوا مَسَاجِدَهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qavmning amali buzilsa, albatta ular masjidlarini bezashga tushadilar», dedilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қавмнинг амали бузилса, албатта улар масжидларини безашга тушадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ مَوْضِعُ مَسْجِدِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِبَنِي النَّجَّارِ وَكَانَ فِيهِ نَخْلٌ وَمَقَابِرُ لِلْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَهُمُ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ ثَامِنُونِي بِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ نَأْخُذُ لَهُ ثَمَنًا أَبَدًا ‏.‏ قَالَ فَكَانَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَبْنِيهِ وَهُمْ يُنَاوِلُونَهُ وَالنَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ أَلاَ إِنَّ الْعَيْشَ عَيْشُ الآخِرَةِ فَاغْفِرْ لِلأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي قَبْلَ أَنْ يَبْنِيَ الْمَسْجِدَ حَيْثُ أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning masjidlari qurilgan joy Bani Najjorga tegishli boʻlib, unda xurmo daraxtlari va mushriklarning qabrlari bor edi. Nabiy ﷺ ularga: «Uning bahosini menga aytinglar», dedilar. Ular: «Biz uning uchun hech qachon baho olmaymiz», dedilar. Soʻng Nabiy ﷺ uni qura boshladilar, ular esa Nabiy ﷺga narsalarni uzatib turishardi va Nabiy ﷺ: «Ogoh boʻlingki, haqiqiy hayot oxirat hayotidir. Bas, ansorlar va muhojirlarni magʻfirat qilgin», deb aytardilar. Masjid qurilishidan avval Nabiy ﷺ namoz vaqti qayerda kirsa, oʻsha yerda namoz oʻqirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг масжидлари қурилган жой Бани Нажжорга тегишли бўлиб, унда хурмо дарахтлари ва мушрикларнинг қабрлари бор эди. Набий ﷺ уларга: «Унинг баҳосини менга айтинглар», дедилар. Улар: «Биз унинг учун ҳеч қачон баҳо олмаймиз», дедилар. Сўнг Набий ﷺ уни қура бошладилар, улар эса Набий ﷺга нарсаларни узатиб туришарди ва Набий ﷺ: «Огоҳ бўлингки, ҳақиқий ҳаёт охират ҳаётидир. Бас, ансорлар ва муҳожирларни мағфират қилгин», деб айтардилар. Масжид қурилишидан аввал Набий ﷺ намоз вақти қаерда кирса, ўша ерда намоз ўқирдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ الدَّلاَّلُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ السَّائِبِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَهُ أَنْ يَجْعَلَ مَسْجِدَ الطَّائِفِ حَيْثُ كَانَ طَاغِيَتُهُمْ ‏.‏

Usmon ibn Abul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga Toif masjidini ularning butlari (togʻut) turgan joyga qurishni buyurdilar.Усмон ибн Абул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга Тоиф масжидини уларнинг бутлари (тоғут) турган жойга қуришни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، وَسُئِلَ، عَنِ الْحِيطَانِ، تُلْقَى فِيهَا الْعَذِرَاتُ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا سُقِيَتْ مِرَارًا فَصَلُّوا فِيهَا ‏"‏ ‏.‏ يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Undan ichiga najosat tashlanadigan bogʻlar haqida soʻralganda, u: «Agar u bir necha marta sugʻorilgan boʻlsa, unda namoz oʻqiyveringlar», dedi va buni Nabiy ﷺga nisbat berdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ундан ичига нажосат ташланадиган боғлар ҳақида сўралганда, у: «Агар у бир неча марта суғорилган бўлса, унда намоз ўқийверинглар», деди ва буни Набий ﷺга нисбат берди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، وَحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الأَرْضُ كُلُّهَا مَسْجِدٌ إِلاَّ الْمَقْبَرَةَ وَالْحَمَّامَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yerning hammasi masjiddir, faqat qabriston va hammomdan boshqasi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ернинг ҳаммаси масжиддир, фақат қабристон ва ҳаммомдан бошқаси», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يُصَلَّى فِي سَبْعِ مَوَاطِنَ فِي الْمَزْبَلَةِ وَالْمَجْزَرَةِ وَالْمَقْبَرَةِ وَقَارِعَةِ الطَّرِيقِ وَالْحَمَّامِ وَمَعَاطِنِ الإِبِلِ وَفَوْقَ الْكَعْبَةِ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yetti joyda namoz oʻqishdan qaytardilar: axlatxonada, qassobxonada, qabristonda, katta yoʻl ustida, hammomda, tuya qoʻralarida va Kaʼba ustida.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ етти жойда намоз ўқишдан қайтардилар: ахлатхонада, қассобхонада, қабристонда, катта йўл устида, ҳаммомда, туя қўраларида ва Каъба устида.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي الْحُسَيْنِ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ سَبْعُ مَوَاطِنَ لاَ تَجُوزُ فِيهَا الصَّلاَةُ ظَاهِرُ بَيْتِ اللَّهِ وَالْمَقْبَرَةُ وَالْمَزْبَلَةُ وَالْمَجْزَرَةُ وَالْحَمَّامُ وَعَطَنُ الإِبِلِ وَمَحَجَّةُ الطَّرِيقِ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yetti joy borki, ularda namoz oʻqish joiz emas: Baytullohning usti, qabriston, axlatxona, qassobxona, hammom, tuya qoʻrasi va yoʻlning oʻrtasi», dedilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Етти жой борки, уларда намоз ўқиш жоиз эмас: Байтуллоҳнинг усти, қабристон, ахлатхона, қассобхона, ҳаммом, туя қўраси ва йўлнинг ўртаси», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حِمْيَرَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ جَبِيرَةَ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ خِصَالٌ لاَ تَنْبَغِي فِي الْمَسْجِدِ لاَ يُتَّخَذُ طَرِيقًا وَلاَ يُشْهَرُ فِيهِ سِلاَحٌ وَلاَ يُنْبَضُ فِيهِ بِقَوْسٍ وَلاَ يُنْشَرُ فِيهِ نَبْلٌ وَلاَ يُمَرُّ فِيهِ بِلَحْمٍ نِيءٍ وَلاَ يُضْرَبُ فِيهِ حَدٌّ وَلاَ يُقْتَصُّ فِيهِ مِنْ أَحَدٍ وَلاَ يُتَّخَذُ سُوقًا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Masjidda yarashmaydigan xislatlar bor: u oʻtish yoʻli qilib olinmaydi, unda qurol yalangʻochlanmaydi, unda kamon tortilmaydi, unda oʻq yoyilmaydi, unda xom goʻsht koʻtarib oʻtilmaydi, unda had jazosi berilmaydi, unda hech kimdan qasos olinmaydi va u bozor qilib olinmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Масжидда ярашмайдиган хислатлар бор: у ўтиш йўли қилиб олинмайди, унда қурол яланғочланмайди, унда камон тортилмайди, унда ўқ ёйилмайди, унда хом гўшт кўтариб ўтилмайди, унда ҳад жазоси берилмайди, унда ҳеч кимдан қасос олинмайди ва у бозор қилиб олинмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الْبَيْعِ وَالاِبْتِيَاعِ وَعَنْ تَنَاشُدِ الأَشْعَارِ فِي الْمَسَاجِدِ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidlarda oldi-sotdi qilishdan va sheʼr oʻqishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидларда олди-сотди қилишдан ва шеър ўқишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ نَبْهَانَ، حَدَّثَنَا عُتْبَةُ بْنُ يَقْظَانَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الأَسْقَعِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ جَنِّبُوا مَسَاجِدَكُمْ صِبْيَانَكُمْ وَمَجَانِينَكُمْ وَشِرَارَكُمْ وَبَيْعَكُمْ وَخُصُومَاتِكُمْ وَرَفْعَ أَصْوَاتِكُمْ وَإِقَامَةَ حُدُودِكُمْ وَسَلَّ سُيُوفِكُمْ وَاتَّخِذُوا عَلَى أَبْوَابِهَا الْمَطَاهِرَ وَجَمِّرُوهَا فِي الْجُمَعِ ‏"‏ ‏.‏

Vosila ibn al-Asqaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Masjidlaringizni bolalaringizdan, majnunlaringizdan, yomonlaringizdan, oldi-sotdilaringizdan, janjallaringizdan, ovozlaringizni koʻtarishdan, hadlaringizni joriy etishdan va qilichlaringizni yalangʻochlashdan uzoq tuting. Ularning eshiklari yoniga tahoratxonalar tuting va juma kunlari ularni xushboʻy tutating», dedilar.Восила ибн ал-Асқаъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Масжидларингизни болаларингиздан, мажнунларингиздан, ёмонларингиздан, олди-сотдиларингиздан, жанжалларингиздан, овозларингизни кўтаришдан, ҳадларингизни жорий этишдан ва қиличларингизни яланғочлашдан узоқ тутинг. Уларнинг эшиклари ёнига таҳоратхоналар тутинг ва жума кунлари уларни хушбўй тутатинг», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كُنَّا نَنَامُ فِي الْمَسْجِدِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida masjidda uxlar edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида масжидда ухлар эдик.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ يَعِيشَ بْنَ قَيْسِ بْنِ طِخْفَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، وَكَانَ، مِنْ أَصْحَابِ الصُّفَّةِ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ انْطَلِقُوا ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا إِلَى بَيْتِ عَائِشَةَ وَأَكَلْنَا وَشَرِبْنَا فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنْ شِئْتُمْ نِمْتُمْ هَاهُنَا وَإِنْ شِئْتُمُ انْطَلَقْتُمْ إِلَى الْمَسْجِدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْنَا بَلْ نَنْطَلِقُ إِلَى الْمَسْجِدِ ‏.‏

Tixfa al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu) — u Ahli Suffadan edi — rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ bizga: «Yuringlar», dedilar. Biz Oisha (roziyallohu anho)ning uyiga bordik, yeb-ichdik. Soʻng Rasululloh ﷺ bizga: «Xohlasangiz, shu yerda uxlaysizlar, xohlasangiz, masjidga borasizlar», dedilar. Biz: «Yoʻq, masjidga boramiz», dedik.Тихфа ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу) — у Аҳли Суффадан эди — ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Юринглар», дедилар. Биз Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг уйига бордик, еб-ичдик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Хоҳласангиз, шу ерда ухлайсизлар, хоҳласангиз, масжидга борасизлар», дедилар. Биз: «Йўқ, масжидга борамиз», дедик.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ مَسْجِدٍ وُضِعَ أَوَّلُ قَالَ ‏"‏ الْمَسْجِدُ الْحَرَامُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ ‏"‏ ثُمَّ الْمَسْجِدُ الأَقْصَى ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ كَمْ بَيْنَهُمَا قَالَ ‏"‏ أَرْبَعُونَ عَامًا ثُمَّ الأَرْضُ لَكَ مُصَلًّى فَصَلِّ حَيْثُ مَا أَدْرَكَتْكَ الصَّلاَةُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Zarr al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, dastlab qaysi masjid bunyod etilgan?» dedim. U zot: «Masjidul Harom», dedilar. Men: «Soʻng qaysi?» dedim. U zot: «Soʻng Masjidul Aqso», dedilar. Men: «Ularning orasi qancha?» dedim. U zot: «Qirq yil. Soʻng butun yer sen uchun namozgohdir, namoz vaqti kirsa, qayerda boʻlsang, oʻsha yerda namoz oʻqiyver», dedilar.Абу Зарр ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, дастлаб қайси масжид бунёд этилган?» дедим. У зот: «Масжидул Ҳаром», дедилар. Мен: «Сўнг қайси?» дедим. У зот: «Сўнг Масжидул Ақсо», дедилар. Мен: «Уларнинг ораси қанча?» дедим. У зот: «Қирқ йил. Сўнг бутун ер сен учун намозгоҳдир, намоз вақти кирса, қаерда бўлсанг, ўша ерда намоз ўқийвер», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيِّ، - وَكَانَ قَدْ عَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ دَلْوٍ فِي بِئْرٍ لَهُمْ - عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ السَّالِمِيِّ - وَكَانَ إِمَامَ قَوْمِهِ بَنِي سَالِمٍ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - قَالَ جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ أَنْكَرْتُ مِنْ بَصَرِي وَإِنَّ السَّيْلَ يَأْتِينِي فَيَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَ مَسْجِدِ قَوْمِي وَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى فَافْعَلْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفْعَلُ ‏"‏ ‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ وَاسْتَأْذَنَ فَأَذِنْتُ لَهُ وَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ لَكَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَصَفَفْنَا خَلْفَهُ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ احْتَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرَةٍ تُصْنَعُ لَهُمْ ‏.‏

Itbon ibn Molik as-Solimiy (roziyallohu anhu) — u oʻz qavmi Banu Solimning imomi edi va Rasululloh ﷺ bilan birga Badrda qatnashgan edi — rivoyat qiladi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, koʻzim xiralashib qoldi, sel kelib, meni qavmimning masjidi bilan orama toʻsib qoʻymoqda, uni kechib oʻtish menga ogʻirlik qilmoqda. Agar maʼqul koʻrsangiz, uyimga kelib, men namozgoh qilib oladigan bir joyda namoz oʻqib bersangiz», dedim. U zot: «Shundoq qilaman», dedilar. Kun issib ketganidan soʻng Rasululloh ﷺ va Abu Bakr (roziyallohu anhu) menikiga kelib, ruxsat soʻradilar, men ularga ruxsat berdim. U zot oʻtirmasdanoq: «Uyingning qay yerida namoz oʻqib berishimni xohlaysan?» dedilar. Men oʻzim namoz oʻqishni xohlagan joyni koʻrsatdim. Rasululloh ﷺ turdilar, biz orqalarida saf tortdik, u zot bizga ikki rakaat namoz oʻqib berdilar. Soʻng men u zotni ular uchun tayyorlanayotgan xazira taomiga olib qoldim.Итбон ибн Молик ас-Солимий (розияллоҳу анҳу) — у ўз қавми Бану Солимнинг имоми эди ва Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Бадрда қатнашган эди — ривоят қилади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, кўзим хиралашиб қолди, сел келиб, мени қавмимнинг масжиди билан орама тўсиб қўймоқда, уни кечиб ўтиш менга оғирлик қилмоқда. Агар маъқул кўрсангиз, уйимга келиб, мен намозгоҳ қилиб оладиган бир жойда намоз ўқиб берсангиз», дедим. У зот: «Шундоқ қиламан», дедилар. Кун иссиб кетганидан сўнг Расулуллоҳ ﷺ ва Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) меникига келиб, рухсат сўрадилар, мен уларга рухсат бердим. У зот ўтирмасданоқ: «Уйингнинг қай ерида намоз ўқиб беришимни хоҳлайсан?» дедилар. Мен ўзим намоз ўқишни хоҳлаган жойни кўрсатдим. Расулуллоҳ ﷺ турдилар, биз орқаларида саф тортдик, у зот бизга икки ракаат намоз ўқиб бердилар. Сўнг мен у зотни улар учун тайёрланаётган хазира таомига олиб қолдим.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْفَضْلِ الْمُقْرِي، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ أَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فِي دَارِي أُصَلِّي فِيهِ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا عَمِيَ فَجَاءَ فَفَعَلَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ansorlardan bir kishi Rasululloh ﷺga: «Kelib, uyimda men namoz oʻqiydigan bir masjid joyini belgilab bering», deb odam yubordi. Bu uning koʻzi koʻr boʻlib qolganidan keyin edi. U zot kelib, shundoq qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, ансорлардан бир киши Расулуллоҳ ﷺга: «Келиб, уйимда мен намоз ўқийдиган бир масжид жойини белгилаб беринг», деб одам юборди. Бу унинг кўзи кўр бўлиб қолганидан кейин эди. У зот келиб, шундоқ қилдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ الْمُنْذِرِ بْنِ الْجَارُودِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ صَنَعَ بَعْضُ عُمُومَتِي لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ طَعَامًا فَقَالَ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْكُلَ فِي بَيْتِي وَتُصَلِّيَ فِيهِ ‏.‏ قَالَ فَأَتَاهُ وَفِي الْبَيْتِ فَحْلٌ مِنْ هَذِهِ الْفُحُولِ فَأَمَرَ بِنَاحِيَةٍ مِنْهُ فَكُنِسَ وَرُشَّ فَصَلَّى وَصَلَّيْنَا مَعَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ بْنُ مَاجَهْ الْفَحْلُ هُوَ الْحَصِيرُ الَّذِي قَدِ اسْوَدَّ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Amakilarimdan biri Nabiy ﷺ uchun taom tayyorladi va Nabiy ﷺga: «Uyimda taom yeyishingizni va namoz oʻqishingizni xohlayman», dedi. U zot uning huzuriga bordilar. Uyda esa mana shu boʻyralardan biri — qorayib ketgan boʻyra bor edi. U zot uning bir chekkasini supurishga va suv sepishga amr qildilar, soʻng namoz oʻqidilar, biz ham u zot bilan birga oʻqidik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Амакиларимдан бири Набий ﷺ учун таом тайёрлади ва Набий ﷺга: «Уйимда таом ейишингизни ва намоз ўқишингизни хоҳлайман», деди. У зот унинг ҳузурига бордилар. Уйда эса мана шу бўйралардан бири — қорайиб кетган бўйра бор эди. У зот унинг бир чеккасини супуришга ва сув сепишга амр қилдилар, сўнг намоз ўқидилар, биз ҳам у зот билан бирга ўқидик.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي الْجَوْنِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ صَالِحٍ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ أَخْرَجَ أَذًى مِنَ الْمَسْجِدِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim masjiddan ozor beruvchi narsani chiqarib tashlasa, Alloh unga jannatda bir uy bino qiladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким масжиддан озор берувчи нарсани чиқариб ташласа, Аллоҳ унга жаннатда бир уй бино қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ، وَأَحْمَدُ بْنُ الأَزْهَرِ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ سُعَيْرٍ، أَنْبَأَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَ بِالْمَسَاجِدِ أَنْ تُبْنَى فِي الدُّورِ وَأَنْ تُطَهَّرَ وَتُطَيَّبَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidlarni mahallalarda bino qilishga hamda ularni poklashga va xushboʻy qilishga amr qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжидларни маҳаллаларда бино қилишга ҳамда уларни поклашга ва хушбўй қилишга амр қилдилар.

حَدَّثَنَا رِزْقُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِسْحَاقَ الْحَضْرَمِيُّ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ تُتَّخَذَ الْمَسَاجِدُ فِي الدُّورِ وَأَنْ تُطَهَّرَ وَتُطَيَّبَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidlarni mahallalarda tutishga hamda ularni poklashga va xushboʻy qilishga amr qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидларни маҳаллаларда тутишга ҳамда уларни поклашга ва хушбўй қилишга амр қилдилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ إِيَاسٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ أَوَّلُ مَنْ أَسْرَجَ فِي الْمَسَاجِدِ تَمِيمٌ الدَّارِيُّ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Masjidlarda dastlab chiroq yoqqan kishi Tamim ad-Doriy (roziyallohu anhu) boʻlgan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Масжидларда дастлаб чироқ ёққан киши Тамим ад-Дорий (розияллоҳу анҳу) бўлган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ أَبُو مَرْوَانَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَأَبِي، سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَأَى نُخَامَةً فِي جِدَارِ الْمَسْجِدِ فَتَنَاوَلَ حَصَاةً فَحَكَّهَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِذَا تَنَخَّمَ أَحَدُكُمْ فَلاَ يَتَنَخَّمَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلاَ عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْزُقْ عَنْ شِمَالِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidning devorida bir tupuk koʻrib qoldilar. Bir mayda tosh olib, uni qirib tashladilar, soʻng: «Biringiz tuflamoqchi boʻlsa, yuzi tomonga ham, oʻng tomoniga ham tuflamasin, balki chap tomoniga yoki chap oyogʻining ostiga tuflasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг деворида бир тупук кўриб қолдилар. Бир майда тош олиб, уни қириб ташладилар, сўнг: «Бирингиз туфламоқчи бўлса, юзи томонга ҳам, ўнг томонига ҳам туфламасин, балки чап томонига ёки чап оёғининг остига туфласин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ، حَدَّثَنَا عَائِذُ بْنُ حَبِيبٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّ وَجْهُهُ فَجَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَحَكَّتْهَا وَجَعَلَتْ مَكَانَهَا خَلُوقًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَا أَحْسَنَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ masjidning qibla tomonida bir tupuk koʻrib qoldilar-da, gʻazablanib, yuzlari qizarib ketdi. Shunda ansorlardan bir ayol kelib, uni qirib tashladi va oʻrniga xaluq (xushboʻylik) surtib qoʻydi. Rasululloh ﷺ: «Bu qanchalar yaxshi!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ масжиднинг қибла томонида бир тупук кўриб қолдилар-да, ғазабланиб, юзлари қизариб кетди. Шунда ансорлардан бир аёл келиб, уни қириб ташлади ва ўрнига халуқ (хушбўйлик) суртиб қўйди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу қанчалар яхши!» дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ وَهُوَ يُصَلِّي بَيْنَ يَدَىِ النَّاسِ فَحَتَّهَا ثُمَّ قَالَ حِينَ انْصَرَفَ مِنَ الصَّلاَةِ ‏"‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا كَانَ فِي الصَّلاَةِ كَانَ اللَّهُ قِبَلَ وَجْهِهِ فَلاَ يَتَنَخَّمَنَّ أَحَدُكُمْ قِبَلَ وَجْهِهِ فِي الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlarning oldida namoz oʻqib turgan paytlarida masjidning qibla tomonida balgʻamni koʻrib qoldilar va uni qirib tashladilar. Soʻng namozdan chiqqach: «Biringiz namozda boʻlsa, Alloh uning yuzi qarshisida boʻladi. Shuning uchun biringiz namozda yuzi qarshisiga tuflamasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг олдида намоз ўқиб турган пайтларида масжиднинг қибла томонида балғамни кўриб қолдилар ва уни қириб ташладилар. Сўнг намоздан чиққач: «Бирингиз намозда бўлса, Аллоҳ унинг юзи қаршисида бўлади. Шунинг учун бирингиз намозда юзи қаршисига туфламасин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَكَّ بُزَاقًا فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ masjidning qibla tomonidagi tupukni qirib tashladilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ масжиднинг қибла томонидаги тупукни қириб ташладилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ، سَعِيدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ رَجُلٌ مَنْ دَعَا إِلَى الْجَمَلِ الأَحْمَرِ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ وَجَدْتَهُ إِنَّمَا بُنِيَتِ الْمَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqidilar. Soʻng bir kishi: «Qizil tuyani kim izlayapti?» dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Uni topmagin! Masjidlar faqat oʻzi qurilgan narsa uchun qurilgan», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқидилар. Сўнг бир киши: «Қизил туяни ким излаяпти?» деди. Шунда Набий ﷺ: «Уни топмагин! Масжидлар фақат ўзи қурилган нарса учун қурилган», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَهَى عَنْ إِنْشَادِ الضَّالَّةِ فِي الْمَسْجِدِ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidda yoʻqolgan narsani eʼlon qilishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжидда йўқолган нарсани эълон қилишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَسَدِيِّ أَبِي الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، مَوْلَى شَدَّادِ بْنِ الْهَادِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ سَمِعَ رَجُلاً يَنْشُدُ ضَالَّةً فِي الْمَسْجِدِ فَلْيَقُلْ لاَ رَدَّ اللَّهُ عَلَيْكَ فَإِنَّ الْمَسَاجِدَ لَمْ تُبْنَ لِهَذَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim masjidda yoʻqolgan narsasini eʼlon qilayotgan kishini eshitsa, ‹Alloh uni senga qaytarmasin!› desin. Chunki masjidlar bunga qurilmagan», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким масжидда йўқолган нарсасини эълон қилаётган кишини эшитса, ‹Аллоҳ уни сенга қайтармасин!› десин. Чунки масжидлар бунга қурилмаган», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنْ لَمْ تَجِدُوا إِلاَّ مَرَابِضَ الْغَنَمِ وَأَعْطَانَ الإِبِلِ فَصَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلاَ تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الإِبِلِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar qoʻy qoʻtoni va tuya qoʻralaridan boshqa joy topmasangiz, qoʻy qoʻtonlarida namoz oʻqing, tuya qoʻralarida namoz oʻqimang», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар қўй қўтони ва туя қўраларидан бошқа жой топмасангиз, қўй қўтонларида намоз ўқинг, туя қўраларида намоз ўқиманг», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ صَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلاَ تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الإِبِلِ فَإِنَّهَا خُلِقَتْ مِنَ الشَّيَاطِينِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qoʻy qoʻtonlarida namoz oʻqing, tuya qoʻralarida namoz oʻqimang, chunki ular shaytonlardan yaratilgan», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қўй қўтонларида намоз ўқинг, туя қўраларида намоз ўқиманг, чунки улар шайтонлардан яратилган», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ رَبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيُّ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ يُصَلَّى فِي أَعْطَانِ الإِبِلِ وَيُصَلَّى فِي مُرَاحِ الْغَنَمِ ‏"‏ ‏.‏

Sabra ibn Maʼbad al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tuya qoʻralarida namoz oʻqilmaydi, qoʻy qoʻtonlarida namoz oʻqiladi», dedilar.Сабра ибн Маъбад ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туя қўраларида намоз ўқилмайди, қўй қўтонларида намоз ўқилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ، ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَقُولُ ‏"‏ بِسْمِ اللَّهِ وَالسَّلاَمُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ وَإِذَا خَرَجَ قَالَ ‏"‏ بِسْمِ اللَّهِ وَالسَّلاَمُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ فَضْلِكَ ‏"‏ ‏.‏

Rasululloh ﷺning qizlari Fotima (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidga kirganlarida: «Bismillah, vassalomu alo Rasulillah. Allohummagʻfir liy zunubiy vaftah liy abvoba rahmatik (Allohning nomi bilan, Allohning Rasuliga salom boʻlsin. Ey Alloh, gunohlarimni kechirgin va menga rahmating eshiklarini ochgin)», deb aytardilar. Chiqqanlarida esa: «Bismillah, vassalomu alo Rasulillah. Allohummagʻfir liy zunubiy vaftah liy abvoba fazlik (Allohning nomi bilan, Allohning Rasuliga salom boʻlsin. Ey Alloh, gunohlarimni kechirgin va menga fazling eshiklarini ochgin)», deb aytardilar.Расулуллоҳ ﷺнинг қизлари Фотима (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирганларида: «Бисмиллаҳ, вассалому ало Расулиллаҳ. Аллоҳуммағфир лий зунубий вафтаҳ лий абвоба раҳматик (Аллоҳнинг номи билан, Аллоҳнинг Расулига салом бўлсин. Эй Аллоҳ, гуноҳларимни кечиргин ва менга раҳматинг эшикларини очгин)», деб айтардилар. Чиққанларида эса: «Бисмиллаҳ, вассалому ало Расулиллаҳ. Аллоҳуммағфир лий зунубий вафтаҳ лий абвоба фазлик (Аллоҳнинг номи билан, Аллоҳнинг Расулига салом бўлсин. Эй Аллоҳ, гуноҳларимни кечиргин ва менга фазлинг эшикларини очгин)», деб айтардилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ الْحِمْصِيُّ، وَعَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ الضَّحَّاكِ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلْيُسَلِّمْ عَلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ثُمَّ لْيَقُلِ اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ ‏.‏ وَإِذَا خَرَجَ فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Humayd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, Nabiy ﷺga salom aytsin, soʻng: ‹Allohummaftah liy abvoba rahmatik (Ey Alloh, menga rahmating eshiklarini ochgin)›, desin. Chiqqanida esa: ‹Allohumma inniy asʼaluka min fazlik (Ey Alloh, men Sendan fazlingdan soʻrayman)›, desin», dedilar.Абу Ҳумайд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, Набий ﷺга салом айтсин, сўнг: ‹Аллоҳуммафтаҳ лий абвоба раҳматик (Эй Аллоҳ, менга раҳматинг эшикларини очгин)›, десин. Чиққанида эса: ‹Аллоҳумма инний асъалука мин фазлик (Эй Аллоҳ, мен Сендан фазлингдан сўрайман)›, десин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلْيُسَلِّمْ عَلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ وَإِذَا خَرَجَ فَلْيُسَلِّمْ عَلَى النَّبِيِّ وَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ اعْصِمْنِي مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, Nabiy ﷺga salom aytsin va: ‹Allohummaftah liy abvoba rahmatik (Ey Alloh, menga rahmating eshiklarini ochgin)›, desin. Chiqqanida esa Nabiy ﷺga salom aytsin va: ‹Allohummaʼsimniy minash-shaytonir-rojiym (Ey Alloh, meni quvilgan shaytondan asragin)›, desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, Набий ﷺга салом айтсин ва: ‹Аллоҳуммафтаҳ лий абвоба раҳматик (Эй Аллоҳ, менга раҳматинг эшикларини очгин)›, десин. Чиққанида эса Набий ﷺга салом айтсин ва: ‹Аллоҳуммаъсимний минаш-шайтонир-рожийм (Эй Аллоҳ, мени қувилган шайтондан асрагин)›, десин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ لاَ يَنْهَزُهُ إِلاَّ الصَّلاَةُ لاَ يُرِيدُ إِلاَّ الصَّلاَةَ لَمْ يَخْطُ خَطْوَةً إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً حَتَّى يَدْخُلَ الْمَسْجِدَ فَإِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ كَانَ فِي صَلاَةٍ مَا كَانَتِ الصَّلاَةُ تَحْبِسُهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz taharat qilib, uni chiroyli qilsa, soʻng masjidga faqat namoz uchun kelib, namozdan boshqa narsani istamasa, u masjidga kirguncha qadam bosgan har bir qadami evaziga Alloh uni bir daraja koʻtaradi va undan bir xatoni oʻchiradi. Masjidga kirgach esa, namoz uni ushlab turgan ekan, namozda boʻlaveradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таҳарат қилиб, уни чиройли қилса, сўнг масжидга фақат намоз учун келиб, намоздан бошқа нарсани истамаса, у масжидга киргунча қадам босган ҳар бир қадами эвазига Аллоҳ уни бир даража кўтаради ва ундан бир хатони ўчиради. Масжидга киргач эса, намоз уни ушлаб турган экан, намозда бўлаверади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ الْعُثْمَانِيُّ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ تَأْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَسْعَوْنَ وَأْتُوهَا تَمْشُونَ وَعَلَيْكُمُ السَّكِينَةُ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّوا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqoma aytilsa, unga yugurib kelmang, balki vazminlik bilan yurib keling. Namozdan qanchasiga yetishsangiz, oʻsha yerdan oʻqing, qanchasi qochib ketgan boʻlsa, uni toʻldiring», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқома айтилса, унга югуриб келманг, балки вазминлик билан юриб келинг. Намоздан қанчасига етишсангиз, ўша ердан ўқинг, қанчаси қочиб кетган бўлса, уни тўлдиринг», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ أَلاَ أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يُكَفِّرُ اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَزِيدُ بِهِ فِي الْحَسَنَاتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عِنْدَ الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَى إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga Alloh xatolarni kechiradigan va yaxshiliklarni koʻpaytiradigan narsani aytib bermayinmi?» deganlarini eshitdim. Ular: «Albatta, ey Allohning Rasuli», dedilar. U zot: «Qiyinchilik paytida taharatni mukammal qilish, masjidlar sari qadamlarni koʻpaytirish va namozdan keyin navbatdagi namozni kutib turishdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга Аллоҳ хатоларни кечирадиган ва яхшиликларни кўпайтирадиган нарсани айтиб бермайинми?» деганларини эшитдим. Улар: «Албатта, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. У зот: «Қийинчилик пайтида таҳаратни мукаммал қилиш, масжидлар сари қадамларни кўпайтириш ва намоздан кейин навбатдаги намозни кутиб туришдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ الْهَجَرِيِّ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَلْقَى اللَّهَ غَدًا مُسْلِمًا فَلْيُحَافِظْ عَلَى هَؤُلاَءِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ حَيْثُ يُنَادَى بِهِنَّ فَإِنَّهُنَّ مِنْ سُنَنِ الْهُدَى وَإِنَّ اللَّهَ شَرَعَ لِنَبِيِّكُمْ ـ صلى الله عليه وسلم ـ سُنَنَ الْهُدَى وَلَعَمْرِي لَوْ أَنَّ كُلَّكُمْ صَلَّى فِي بَيْتِهِ لَتَرَكْتُمْ سُنَّةَ نَبِيِّكُمْ وَلَوْ تَرَكْتُمْ سُنَّةَ نَبِيِّكُمْ لَضَلَلْتُمْ وَلَقَدْ رَأَيْتُنَا وَمَا يَتَخَلَّفُ عَنْهَا إِلاَّ مُنَافِقٌ مَعْلُومُ النِّفَاقِ وَلَقَدْ رَأَيْتُ الرَّجُلَ يُهَادَى بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ حَتَّى يَدْخُلَ فِي الصَّفِّ وَمَا مِنْ رَجُلٍ يَتَطَهَّرُ فَيُحْسِنُ الطُّهُورَ فَيَعْمِدُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَيُصَلِّي فِيهِ فَمَا يَخْطُو خَطْوَةً إِلاَّ رَفَعَ اللَّهُ لَهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Kimni ertaga Allohga musulmon holida yoʻliqishi xursand qilsa, chaqiriq (azon) aytiladigan joyda ushbu besh vaqt namozni saqlasin. Chunki ular hidoyat sunnatlaridandir. Alloh Paygʻambaringizga ﷺ hidoyat sunnatlarini joriy qilgan. Umrim bilan qasamki, agar hammangiz uyingizda namoz oʻqisangiz, Paygʻambaringizning sunnatini tark qilgan boʻlasiz. Agar Paygʻambaringizning sunnatini tark qilsangiz, adashib ketasiz. Darhaqiqat, biz shunday paytni koʻrdikki, unga (jamoat namoziga) faqat nifoqi maʼlum boʻlgan munofiqgina hozir boʻlmas edi. Men bir kishini ikki kishi orasida suyab keltirilib, safga qoʻshilguncha (olib kelinganini) koʻrgan edim. Hech bir kishi taharat qilib, uni chiroyli qilib bajarib, soʻng masjidni qasd qilib, unda namoz oʻqir ekan, tashlagan har bir qadami evaziga Alloh unga bir daraja koʻtarmasa va bir xatosini oʻchirmasa qolmaydi.»Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Кимни эртага Аллоҳга мусулмон ҳолида йўлиқиши хурсанд қилса, чақириқ (азон) айтиладиган жойда ушбу беш вақт намозни сақласин. Чунки улар ҳидоят суннатларидандир. Аллоҳ Пайғамбарингизга ﷺ ҳидоят суннатларини жорий қилган. Умрим билан қасамки, агар ҳаммангиз уйингизда намоз ўқисангиз, Пайғамбарингизнинг суннатини тарк қилган бўласиз. Агар Пайғамбарингизнинг суннатини тарк қилсангиз, адашиб кетасиз. Дарҳақиқат, биз шундай пайтни кўрдикки, унга (жамоат намозига) фақат нифоқи маълум бўлган мунофиқгина ҳозир бўлмас эди. Мен бир кишини икки киши орасида суяб келтирилиб, сафга қўшилгунча (олиб келинганини) кўрган эдим. Ҳеч бир киши таҳарат қилиб, уни чиройли қилиб бажариб, сўнг масжидни қасд қилиб, унда намоз ўқир экан, ташлаган ҳар бир қадами эвазига Аллоҳ унга бир даража кўтармаса ва бир хатосини ўчирмаса қолмайди.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيُّ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الْمُوَفَّقِ أَبُو الْجَهْمِ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ، عَنْ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ إِلَى الصَّلاَةِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِحَقِّ السَّائِلِينَ عَلَيْكَ وَأَسْأَلُكَ بِحَقِّ مَمْشَاىَ هَذَا فَإِنِّي لَمْ أَخْرُجْ أَشَرًا وَلاَ بَطَرًا وَلاَ رِيَاءً وَلاَ سُمْعَةً وَخَرَجْتُ اتِّقَاءَ سُخْطِكَ وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِكَ فَأَسْأَلُكَ أَنْ تُعِيذَنِي مِنَ النَّارِ وَأَنْ تَغْفِرَ لِي ذُنُوبِي إِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ - أَقْبَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ وَاسْتَغْفَرَ لَهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim uyidan namozga chiqib: ‹Allohumma, men Sendan Sendan soʻrovchilarning haqi bilan soʻrayman va bu yurishimning haqi bilan soʻrayman. Zero, men kibr, gʻurur, riyo va shuhrat uchun chiqmadim. Balki gʻazabingdan saqlanish va roziligingni izlab chiqdim. Bas, Sendan meni doʻzaxdan asrashingni va gunohlarimni magʻfirat qilishingni soʻrayman. Chunki gunohlarni Sendan boshqa hech kim magʻfirat qilmaydi› desa, Alloh unga yuzi bilan yuzlanadi va yetmish ming farishta unga magʻfirat soʻraydi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким уйидан намозга чиқиб: ‹Аллоҳумма, мен Сендан Сендан сўровчиларнинг ҳақи билан сўрайман ва бу юришимнинг ҳақи билан сўрайман. Зеро, мен кибр, ғурур, риё ва шуҳрат учун чиқмадим. Балки ғазабингдан сақланиш ва розилигингни излаб чиқдим. Бас, Сендан мени дўзахдан асрашингни ва гуноҳларимни мағфират қилишингни сўрайман. Чунки гуноҳларни Сендан бошқа ҳеч ким мағфират қилмайди› деса, Аллоҳ унга юзи билан юзланади ва етмиш минг фаришта унга мағфират сўрайди», дедилар.

حَدَّثَنَا رَاشِدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ رَاشِدٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَافِعٍ عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الْمَشَّاءُونَ إِلَى الْمَسَاجِدِ فِي الظُّلَمِ أُولَئِكَ الْخَوَّاضُونَ فِي رَحْمَةِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmatlarda masjidlarga koʻp yuruvchilar — ana oʻshalar Allohning rahmatiga shoʻngʻuvchilardir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулматларда масжидларга кўп юрувчилар — ана ўшалар Аллоҳнинг раҳматига шўнғувчилардир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْحَارِثِ الشِّيرَازِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ التَّمِيمِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لِيَبْشَرِ الْمَشَّاءُونَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِنُورٍ تَامٍّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmatlarda masjidlarga yuruvchilar qiyomat kunidagi toʻliq nur bilan xushxabar olsinlar», dedilar.Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулматларда масжидларга юрувчилар қиёмат кунидаги тўлиқ нур билан хушхабар олсинлар», дедилар.

حَدَّثَنَا مَجْزَأَةُ بْنُ سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدٍ، مَوْلَى ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الصَّائِغُ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ بَشِّرِ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmatlarda masjidlarga yuruvchilarni qiyomat kunidagi toʻliq nur bilan xushxabarla», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулматларда масжидларга юрувчиларни қиёмат кунидаги тўлиқ нур билан хушхабарла», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الأَبْعَدُ فَالأَبْعَدُ مِنَ الْمَسْجِدِ أَعْظَمُ أَجْرًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Masjiddan uzoqroq, yana uzoqroq boʻlgan kishi ajr jihatidan kattaroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Масжиддан узоқроқ, яна узоқроқ бўлган киши ажр жиҳатидан каттароқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بَيْتُهُ أَقْصَى بَيْتٍ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ لاَ تُخْطِئُهُ الصَّلاَةُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ فَتَوَجَّعْتُ لَهُ فَقُلْتُ يَا فُلاَنُ لَوْ أَنَّكَ اشْتَرَيْتَ حِمَارًا يَقِيكَ الرَّمَضَ وَيَرْفَعُكَ مِنَ الْوَقَعِ وَيَقِيكَ هَوَامَّ الأَرْضِ ‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا أُحِبُّ أَنَّ بَيْتِي بِطُنُبِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ فَحَمَلْتُ بِهِ حِمْلاً حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَدَعَاهُ فَسَأَلَهُ فَذَكَرَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ وَذَكَرَ أَنَّهُ يَرْجُو فِي أَثَرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ لَكَ مَا احْتَسَبْتَ ‏"‏ ‏.‏

Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir kishi bor edi, uning uyi Madinadagi eng uzoq uy edi, shunday boʻlsa-da, u Rasululloh ﷺ bilan namozni qoldirmas edi. Men unga achindim va: «Ey falonchi, sen bir eshak sotib olsang, u seni qizigan qumdan asrasa, notekis yerdan koʻtarsa va yer hasharotlaridan himoya qilsa boʻlmaydimi?» dedim. U: «Allohga qasamki, men uyim Muhammadning ﷺ uyi yoniga tegib turishini yaxshi koʻrmayman», dedi. Bu meni tashvishga soldi, hatto Paygʻambar ﷺning uyiga kelib, buni u zotga aytdim. U zot uni chaqirib soʻradilar, u ham shunga oʻxshash gapni aytdi va oʻz izlari (qadamlari) evaziga ajr umid qilishini bildirdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, sen niyat qilgan narsang senga bordir», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир киши бор эди, унинг уйи Мадинадаги энг узоқ уй эди, шундай бўлса-да, у Расулуллоҳ ﷺ билан намозни қолдирмас эди. Мен унга ачиндим ва: «Эй фалончи, сен бир эшак сотиб олсанг, у сени қизиган қумдан асраса, нотекис ердан кўтарса ва ер ҳашаротларидан ҳимоя қилса бўлмайдими?» дедим. У: «Аллоҳга қасамки, мен уйим Муҳаммаднинг ﷺ уйи ёнига тегиб туришини яхши кўрмайман», деди. Бу мени ташвишга солди, ҳатто Пайғамбар ﷺнинг уйига келиб, буни у зотга айтдим. У зот уни чақириб сўрадилар, у ҳам шунга ўхшаш гапни айтди ва ўз излари (қадамлари) эвазига ажр умид қилишини билдирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сен ният қилган нарсанг сенга бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَرَادَتْ بَنُو سَلِمَةَ أَنْ يَتَحَوَّلُوا، مِنْ دِيَارِهِمْ إِلَى قُرْبِ الْمَسْجِدِ فَكَرِهَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يُعْرُوا الْمَدِينَةَ فَقَالَ ‏"‏ يَا بَنِي سَلِمَةَ أَلاَ تَحْتَسِبُونَ آثَارَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَقَامُوا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Salima (qabilasi) oʻz uylaridan masjidga yaqin joyga koʻchib oʻtmoqchi boʻldilar. Nabiy ﷺ Madinaning chetlari boʻshab qolishini yoqtirmadilar va: «Ey Banu Salima, izlaringiz (qadamlaringiz) uchun ajr umid qilmaysizmi?» dedilar. Shunda ular (oʻz joylarida) qolib ketdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Салима (қабиласи) ўз уйларидан масжидга яқин жойга кўчиб ўтмоқчи бўлдилар. Набий ﷺ Мадинанинг четлари бўшаб қолишини ёқтирмадилар ва: «Эй Бану Салима, изларингиз (қадамларингиз) учун ажр умид қилмайсизми?» дедилар. Шунда улар (ўз жойларида) қолиб кетдилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتِ الأَنْصَارُ بَعِيدَةً مَنَازِلُهُمْ مِنَ الْمَسْجِدِ فَأَرَادُوا أَنْ يَقْتَرِبُوا فَنَزَلَتْ ‏{وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ}‏ قَالَ فَثَبَتُوا ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ansorlarning manzillari masjiddan uzoq edi, shuning uchun ular yaqinroq koʻchmoqchi boʻldilar. Shunda {Biz ularning qilib qoʻygan (amallari)ni ham, qoldirgan izlarini ham yozib qoʻyurmiz} (Yosin 12) oyati nozil boʻldi. U (Ikrima) dedi: Bas, ular (oʻz joylarida) turib qoldilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ансорларнинг манзиллари масжиддан узоқ эди, шунинг учун улар яқинроқ кўчмоқчи бўлдилар. Шунда {Биз уларнинг қилиб қўйган (амаллари)ни ҳам, қолдирган изларини ҳам ёзиб қўюрмиз} (Ёсин 12) ояти нозил бўлди. У (Икрима) деди: Бас, улар (ўз жойларида) туриб қолдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ تَزِيدُ عَلَى صَلاَتِهِ فِي بَيْتِهِ وَصَلاَتِهِ فِي سُوقِهِ بِضْعًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishining jamoat bilan oʻqigan namozi uning uyida oʻqigan namozidan va bozorida oʻqigan namozidan yigirma bir necha daraja ortiqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг жамоат билан ўқиган намози унинг уйида ўқиган намозидан ва бозорида ўқиган намозидан йигирма бир неча даража ортиқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ فَضْلُ الْجَمَاعَةِ عَلَى صَلاَةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ خَمْسٌ وَعِشْرُونَ جُزْءًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jamoat namozining biringizning yolgʻiz oʻqigan namozidan fazli yigirma besh boʻlakdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жамоат намозининг бирингизнинг ёлғиз ўқиган намозидан фазли йигирма беш бўлакдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ تَزِيدُ عَلَى صَلاَتِهِ فِي بَيْتِهِ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishining jamoat bilan oʻqigan namozi uning uyida oʻqigan namozidan yigirma besh daraja ortiqdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг жамоат билан ўқиган намози унинг уйида ўқиган намозидан йигирма беш даража ортиқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُمَرَ، رُسْتَهْ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ تَفْضُلُ عَلَى صَلاَةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishining jamoat bilan oʻqigan namozi kishining yolgʻiz oʻqigan namozidan yigirma yetti daraja afzaldir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг жамоат билан ўқиган намози кишининг ёлғиз ўқиган намозидан йигирма етти даража афзалдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ تَزِيدُ عَلَى صَلاَةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً ‏"‏ ‏.‏

Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishining jamoat bilan oʻqigan namozi kishining yolgʻiz oʻqigan namozidan yigirma toʻrt yoki yigirma besh daraja ortiqdir», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг жамоат билан ўқиган намози кишининг ёлғиз ўқиган намозидан йигирма тўрт ёки йигирма беш даража ортиқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ بِالصَّلاَةِ فَتُقَامَ ثُمَّ آمُرَ رَجُلاً فَيُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ثُمَّ أَنْطَلِقَ بِرِجَالٍ مَعَهُمْ حُزَمٌ مِنْ حَطَبٍ إِلَى قَوْمٍ لاَ يَشْهَدُونَ الصَّلاَةَ فَأُحَرِّقَ عَلَيْهِمْ بُيُوتَهُمْ بِالنَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men namozga buyurishni, soʻng uni iqoma qilishlarini, soʻng bir kishiga buyurib, u odamlarga imomlik qilib namoz oʻqishini, soʻng oʻzim bir necha kishi bilan — ular qoʻllarida oʻtin bogʻlamlari bilan — namozga hozir boʻlmaydigan qavmning oldiga borib, ularning uylarini boshlariga oʻt qoʻyib yoqib yuborishni azmu qildim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен намозга буюришни, сўнг уни иқома қилишларини, сўнг бир кишига буюриб, у одамларга имомлик қилиб намоз ўқишини, сўнг ўзим бир неча киши билан — улар қўлларида ўтин боғламлари билан — намозга ҳозир бўлмайдиган қавмнинг олдига бориб, уларнинг уйларини бошларига ўт қўйиб ёқиб юборишни азму қилдим», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ، عَنِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ، قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِنِّي كَبِيرٌ ضَرِيرٌ شَاسِعُ الدَّارِ وَلَيْسَ لِي قَائِدٌ يُلاَوِمُنِي فَهَلْ تَجِدُ لِي مِنْ رُخْصَةٍ قَالَ ‏"‏ هَلْ تَسْمَعُ النِّدَاءَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَجِدُ لَكَ رُخْصَةً ‏"‏ ‏.‏

Ibn Ummu Maktum (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺga: «Men keksa, koʻzi ojiz odamman, uyim uzoqda, meni yetaklab keladigan yoʻlboshlovchim ham yoʻq. Menga (jamoatga hozir boʻlmaslikka) biror ruxsat topib bera olasizmi?» dedim. U zot: «Sen azon ovozini eshitasanmi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Men senga hech qanday ruxsat topa olmayman», dedilar.Ибн Умму Мактум (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺга: «Мен кекса, кўзи ожиз одамман, уйим узоқда, мени етаклаб келадиган йўлбошловчим ҳам йўқ. Менга (жамоатга ҳозир бўлмасликка) бирор рухсат топиб бера оласизми?» дедим. У зот: «Сен азон овозини эшитасанми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Мен сенга ҳеч қандай рухсат топа олмайман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ، أَنْبَأَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يَأْتِهِ فَلاَ صَلاَةَ لَهُ إِلاَّ مِنْ عُذْرٍ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kimki azonni eshitsayu, unga (jamoatga) kelmasa, uzri boʻlmagan holda uning namozi (mukammal) boʻlmaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Кимки азонни эшитсаю, унга (жамоатга) келмаса, узри бўлмаган ҳолда унинг намози (мукаммал) бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِينَاءَ، أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ، وَابْنُ، عُمَرَ أَنَّهُمَا سَمِعَا النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ عَلَى أَعْوَادِهِ ‏"‏ لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ وَدْعِهِمُ الْجَمَاعَاتِ أَوْ لَيَخْتِمَنَّ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ ثُمَّ لَيَكُونُنَّ مِنَ الْغَافِلِينَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U zot va Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺning minbarlarida turib: «Odamlar jamoatlarni tark etishdan albatta tiyilsinlar, aks holda Alloh ularning qalblariga muhr uradi, soqʻng ular gʻofillardan boʻlib qoladilar», deb aytganlarini eshitdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У зот ва Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺнинг минбарларида туриб: «Одамлар жамоатларни тарк этишдан албатта тийилсинлар, акс ҳолда Аллоҳ уларнинг қалбларига муҳр уради, соқънг улар ғофиллардан бўлиб қоладилар», деб айтганларини эшитдилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْهُذَلِيُّ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزِّبْرِقَانِ بْنِ عَمْرٍو الضَّمْرِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَيَنْتَهِيَنَّ رِجَالٌ عَنْ تَرْكِ الْجَمَاعَةِ أَوْ لأُحَرِّقَنَّ بُيُوتَهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Erkaklar jamoatni tark etishdan albatta tiyilsinlar, aks holda ularning uylarini yoqib yuboraman», dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эркаклар жамоатни тарк этишдан албатта тийилсинлар, акс ҳолда уларнинг уйларини ёқиб юбораман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ طَلْحَةَ، حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي صَلاَةِ الْعِشَاءِ وَصَلاَةِ الْفَجْرِ لأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar odamlar xufton namozi va bomdod namozida nima (savob) borligini bilganlarida, hatto emaklab boʻlsa ham, u ikkisiga kelgan boʻlardilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар одамлар хуфтон намози ва бомдод намозида нима (савоб) борлигини билганларида, ҳатто эмаклаб бўлса ҳам, у иккисига келган бўлардилар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، أَنْبَأَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ أَثْقَلَ الصَّلاَةِ عَلَى الْمُنَافِقِينَ صَلاَةُ الْعِشَاءِ وَصَلاَةُ الْفَجْرِ وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِيهِمَا لأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Munofiqlarga eng ogʻir keladigan namoz xufton namozi va bomdod namozidir. Agar ular bu ikkisida nima (savob) borligini bilganlarida, hatto emaklab boʻlsa ham, u ikkisiga kelgan boʻlardilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мунофиқларга энг оғир келадиган намоз хуфтон намози ва бомдод намозидир. Агар улар бу иккисида нима (савоб) борлигини билганларида, ҳатто эмаклаб бўлса ҳам, у иккисига келган бўлардилар», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ صَلَّى فِي مَسْجِدٍ جَمَاعَةً أَرْبَعِينَ لَيْلَةً لاَ تَفُوتُهُ الرَّكْعَةُ الأُولَى مِنْ صَلاَةِ الْعِشَاءِ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهَا عِتْقًا مِنَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kimki masjidda qirq kecha jamoat bilan namoz oʻqisa va xufton namozining birinchi rakatini qoʻldan chiqarmasa, Alloh unga shu bilan doʻzaxdan xalos boʻlishni yozadi», deb aytar edilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Кимки масжидда қирқ кеча жамоат билан намоз ўқиса ва хуфтон намозининг биринчи ракатини қўлдан чиқармаса, Аллоҳ унга шу билан дўзахдан халос бўлишни ёзади», деб айтар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ كَانَ فِي صَلاَةٍ مَا كَانَتِ الصَّلاَةُ تَحْبِسُهُ وَالْمَلاَئِكَةُ يُصَلُّونَ عَلَى أَحَدِكُمْ مَادَامَ فِي مَجْلِسِهِ الَّذِي صَلَّى فِيهِ يَقُولُونَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ اللَّهُمَّ تُبْ عَلَيْهِ مَا لَمْ يُحْدِثْ فِيهِ مَا لَمْ يُؤْذِ فِيهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, biringiz masjidga kirsa, namoz uni ushlab turgan ekan, u namozda (hisoblanadi). Malaklar esa biringizga u namoz oʻqigan joyida oʻtirar ekan: ‹Yo Alloh, uni magʻfirat qil! Yo Alloh, unga rahm qil! Yo Alloh, uning tavbasini qabul et!› deb — u yerda hadas (taharatini buzmagan) va biror kishiga ozor bermagan ekan — duo qilib turadilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бирингиз масжидга кирса, намоз уни ушлаб турган экан, у намозда (ҳисобланади). Малаклар эса бирингизга у намоз ўқиган жойида ўтирар экан: ‹Ё Аллоҳ, уни мағфират қил! Ё Аллоҳ, унга раҳм қил! Ё Аллоҳ, унинг тавбасини қабул эт!› деб — у ерда ҳадас (таҳаратини бузмаган) ва бирор кишига озор бермаган экан — дуо қилиб турадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَا تَوَطَّنَ رَجُلٌ مُسْلِمٌ الْمَسَاجِدَ لِلصَّلاَةِ وَالذِّكْرِ إِلاَّ تَبَشْبَشَ اللَّهُ لَهُ كَمَا يَتَبَشْبَشُ أَهْلُ الْغَائِبِ بِغَائِبِهِمْ إِذَا قَدِمَ عَلَيْهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Musulmon kishi namoz va zikr uchun masjidlarni oʻziga makon qilib olar ekan, xuddi gʻoyib boʻlgan kishining ahli u qaytib kelganida quvonganidek, Alloh ham undan mamnun boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мусулмон киши намоз ва зикр учун масжидларни ўзига макон қилиб олар экан, худди ғойиб бўлган кишининг аҳли у қайтиб келганида қувонганидек, Аллоҳ ҳам ундан мамнун бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ صَلَّيْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمَغْرِبَ فَرَجَعَ مَنْ رَجَعَ وَعَقَّبَ مَنْ عَقَّبَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مُسْرِعًا قَدْ حَفَزَهُ النَّفَسُ و قَدْ حَسَرَ عَنْ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ أَبْشِرُوا هَذَا رَبُّكُمْ قَدْ فَتَحَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِ السَّمَاءِ يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلاَئِكَةَ يَقُولُ انْظُرُوا إِلَى عِبَادِي قَدْ قَضَوْا فَرِيضَةً وَهُمْ يَنْتَظِرُونَ أُخْرَى ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan shom namozini oʻqidik. Soʻng qaytadigan kishi qaytdi, qoladigan kishi (namozni kutib) qoldi. Keyin Rasululloh ﷺ shoshib, nafaslari boʻgʻilib, tizzalari ochilgan holda kelib: «Xushxabar boʻlsin! Mana, Robbingiz osmon eshiklaridan birini ochib, sizlar bilan malaklar oldida faxrlanmoqda, U: ‹Bandalarimga qaranglar, ular bir farzni ado etib, boshqasini kutib turibdilar›, deyapti», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан шом намозини ўқидик. Сўнг қайтадиган киши қайтди, қоладиган киши (намозни кутиб) қолди. Кейин Расулуллоҳ ﷺ шошиб, нафаслари бўғилиб, тиззалари очилган ҳолда келиб: «Хушхабар бўлсин! Мана, Роббингиз осмон эшикларидан бирини очиб, сизлар билан малаклар олдида фахрланмоқда, У: ‹Бандаларимга қаранглар, улар бир фарзни адо этиб, бошқасини кутиб турибдилар›, деяпти», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ دَرَّاجٍ، عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الرَّجُلَ يَعْتَادُ الْمَسَاجِدَ فَاشْهَدُوا لَهُ بِالإِيمَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ}‏ الآيَةَ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi masjidlarga muntazam qatnashini koʻrsangiz, uning imonli ekaniga guvohlik bering. Alloh taolo: {Allohning masjidlarini faqat Allohga imon keltirgan kishi obod qiladi} degan (Tavba 18) oyatni aytdi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши масжидларга мунтазам қатнашини кўрсангиз, унинг имонли эканига гувоҳлик беринг. Аллоҳ таоло: {Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга имон келтирган киши обод қилади} деган (Тавба 18) оятни айтди», дедилар.