حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعٍ وَنُهِيَ أَنْ يَكُفَّ شَعَرَهُ وَثِيَابَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yetti aʼzo ustiga sajda qilishga buyurildilar va soch hamda kiyimni yigʻib olishdan qaytarildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ етти аъзо устига сажда қилишга буюрилдилар ва соч ҳамда кийимни йиғиб олишдан қайтарилдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَمَّا الَّذِي نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبَاعَ حَتَّى يُقْبَضَ فَالطَّعَامُو قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بِرَأْيِهِ وَلَا أَحْسَبُ كُلَّ شَيْءٍ إِلَّا مِثْلَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻlga olib olinmagunicha sotishdan qaytargan narsa — bu taomdir. Ibn Abbos oʻz raʼyi bilan: «Men har bir narsani ham shunga oʻxshash deb oʻylayman», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўлга олиб олинмагунича сотишдан қайтарган нарса — бу таомдир. Ибн Аббос ўз раъйи билан: «Мен ҳар бир нарсани ҳам шунга ўхшаш деб ўйлайман», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ الْجُمَحِيُّ قَالَ ثَنَا الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَدِينَةِ مُقِيمًا غَيْرَ مُسَافِرٍ سَبْعًا وَثَمَانِيًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Madinada muqim holda, safarda emas, yettitani va sakkiztani oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада муқим ҳолда, сафарда эмас, еттитани ва саккизтани ўқидилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَوْسَجَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍرَجُلٌ مَاتَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتْرُكْ وَارِثًا إِلَّا عَبْدًا هُوَ أَعْتَقَهُ فَأَعْطَاهُ مِيرَاثَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida bir kishi vafot etdi va oʻzi ozod qilgan bir quldan boshqa hech qanday voris qoldirmadi. Shunda u zot uning merosini oʻshanga berdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир киши вафот этди ва ўзи озод қилган бир қулдан бошқа ҳеч қандай ворис қолдирмади. Шунда у зот унинг меросини ўшанга бердилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَجِبْتُ مِمَّنْ يَتَقَدَّمُ الشَّهْرَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ أَوْ قَالَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Oydan oldin roʻza tutib uni qarshi oladigan kishilardan hayratdaman. Holbuki Rasululloh ﷺ: ‹Uni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar›, — yoki: ‹Uni koʻrib roʻza tutinglar›, — deganlar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ойдан олдин рўза тутиб уни қарши оладиган кишилардан ҳайратдаман. Ҳолбуки Расулуллоҳ ﷺ: ‹Уни кўрмагунингизча рўза тутманглар›, — ёки: ‹Уни кўриб рўза тутинглар›, — деганлар».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى الْغَائِطَ ثُمَّ خَرَجَ فَدَعَا بِالطَّعَامِ وَقَالَ مَرَّةً فَأُتِيَ بِالطَّعَامِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا تَوَضَّأُ قَالَ لَمْ أُصَلِّ فَأَتَوَضَّأَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Nabiy ﷺning huzurlarida edik. U zot hojatga chiqdilar, soʻng qaytib kelib taom soʻradilar — boshqa safar u: «U zotga taom keltirildi», dedi. Shunda: «Yo Rasululloh, tahorat olmaysizmi?» deyildi. U zot: «Men namoz oʻqiyotganim yoʻqki, tahorat olsam», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Набий ﷺнинг ҳузурларида эдик. У зот ҳожатга чиқдилар, сўнг қайтиб келиб таом сўрадилар — бошқа сафар у: «У зотга таом келтирилди», деди. Шунда: «Ё Расулуллоҳ, таҳорат олмайсизми?» дейилди. У зот: «Мен намоз ўқиётганим йўқки, таҳорат олсам», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَمَا كُنْتُ أَعْرِفُ انْقِضَاءَ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا بِالتَّكْبِيرِقَالَ عَمْرٌو قُلْتُ لَهُ حَدَّثْتَنِي قَالَ لَا مَا حَدَّثْتُكَ بِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ namozlarining tugaganini faqat takbir bilan bilar edim. Amr aytdi: Men unga: «Sen menga aytib bergan eding», dedim. U: «Yoʻq, men senga uni aytib bermaganman», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ намозларининг тугаганини фақат такбир билан билар эдим. Амр айтди: Мен унга: «Сен менга айтиб берган эдинг», дедим. У: «Йўқ, мен сенга уни айтиб бермаганман», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ وَلَا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍ وَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي خَرَجَتْ إِلَى الْحَجِّ وَإِنِّي اكْتَتَبْتُ فِي غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا قَالَ انْطَلِقْ فَاحْجُجْ مَعَ امْرَأَتِكَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Hech bir kishi ayol bilan xilvatda qolmasin va ayol yonida mahrami boʻlmasa safarga chiqmasin», dedilar. Shunda bir kishi kelib: «Xotinim haj qilgani chiqdi, men esa falon-falon gʻazotga yozilgan edim», dedi. U zot: «Bor, xotining bilan birga haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир киши аёл билан хилватда қолмасин ва аёл ёнида маҳрами бўлмаса сафарга чиқмасин», дедилар. Шунда бир киши келиб: «Хотиним ҳаж қилгани чиқди, мен эса фалон-фалон ғазотга ёзилган эдим», деди. У зот: «Бор, хотининг билан бирга ҳаж қил», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ خَالِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يَقُولُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍيَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ وَقَالَ مَرَّةً دُمُوعُهُ الْحَصَى قُلْنَا يَا أَبَا الْعَبَّاسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ فَقَالَ ائْتُونِي أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَتَنَازَعُوا وَلَا يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا مَا شَأْنُهُ أَهَجَرَ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي هَذَى اسْتَفْهِمُوهُ فَذَهَبُوا يُعِيدُونَ عَلَيْهِ فَقَالَ دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ وَأَمَرَ بِثَلَاثٍ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أَوْصَى بِثَلَاثٍ قَالَ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْوَسَكَتَ سَعِيدٌ عَنْ الثَّالِثَةِ فَلَا أَدْرِي أَسَكَتَ عَنْهَا عَمْدًا وَقَالَ مَرَّةً أَوْ نَسِيَهَا و قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً وَإِمَّا أَنْ يَكُونَ تَرَكَهَا أَوْ نَسِيَهَا
Saʼid ibn Jubayr aytdi: Ibn Abbos: «Payshanba kuni! Payshanba kuni nima ekan!» dedi, soʻng koʻz yoshi mayda toshlarni hoʻllaguncha yigʻladi. Biz: «Ey Abul Abbos, Payshanba kuni nima boʻlgan edi?» dedik. U: «Rasululloh ﷺning ogʻriqlari kuchaydi. Shunda u zot: ‹Menga keltiringlar, sizlarga shunday bir yozuv yozib berayki, undan keyin hech qachon adashmaysizlar›, dedilar. Odamlar tortishib ketishdi — holbuki paygʻambar huzurida tortishish loyiq emas — va: ‹U zotga nima boʻldi, alahsiryaptilarmi? Undan qaytadan soʻrab olinglar›, deyishdi. Ular u zotga qaytarib soʻray boshlaganlarida, u zot: ‹Meni qoʻyinglar, men turgan hol sizlar meni chaqirayotgan narsadan yaxshiroqdir›, dedilar. Soʻng uch narsani buyurdilar: ‹Mushriklarni Arab yarim orolidan chiqaringlar; vakillarga men ularga inʼom qilganimdek inʼom qilinglar›», dedi. Saʼid uchinchisi haqida sukut qildi; bilmadim, uni ataylab aytmadimi yoki uni unutdimi.Саъид ибн Жубайр айтди: Ибн Аббос: «Пайшанба куни! Пайшанба куни нима экан!» деди, сўнг кўз ёши майда тошларни ҳўллагунча йиғлади. Биз: «Эй Абул Аббос, Пайшанба куни нима бўлган эди?» дедик. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг оғриқлари кучайди. Шунда у зот: ‹Менга келтиринглар, сизларга шундай бир ёзув ёзиб берайки, ундан кейин ҳеч қачон адашмайсизлар›, дедилар. Одамлар тортишиб кетишди — ҳолбуки пайғамбар ҳузурида тортишиш лойиқ эмас — ва: ‹У зотга нима бўлди, алаҳсиряптиларми? Ундан қайтадан сўраб олинглар›, дейишди. Улар у зотга қайтариб сўрай бошлаганларида, у зот: ‹Мени қўйинглар, мен турган ҳол сизлар мени чақираётган нарсадан яхшироқдир›, дедилар. Сўнг уч нарсани буюрдилар: ‹Мушрикларни Араб ярим оролидан чиқаринглар; вакилларга мен уларга инъом қилганимдек инъом қилинглар›», деди. Саъид учинчиси ҳақида сукут қилди; билмадим, уни атайлаб айтмадими ёки уни унутдими.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍكَانَ النَّاسُ يَنْصَرِفُونَ فِي كُلِّ وَجْهٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْفِرُ أَحَدٌ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Odamlar har tomonga qaytib ketaverardilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Hech kim oxirgi ishi Baytni tavof qilish boʻlmaguncha chiqib ketmasin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Одамлар ҳар томонга қайтиб кетаверардилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч ким охирги иши Байтни тавоф қилиш бўлмагунча чиқиб кетмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَهُمْ يُسَلِّفُونَ فِي التَّمْرِ السَّنَتَيْنِ وَالثَّلَاثَ فَقَالَ مَنْ سَلَّفَ فَلْيُسَلِّفْ فِي كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ إِلَى أَجَلٍ مَعْلُومٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida, ular xurmoga ikki yil va uch yilga oldindan toʻlab qoʻyar edilar. Shunda u zot: «Kim oldindan toʻlov qilsa, maʼlum oʻlchov, maʼlum vazn va maʼlum muddatga oldindan toʻlasin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадинага келганларида, улар хурмога икки йил ва уч йилга олдиндан тўлаб қўяр эдилар. Шунда у зот: «Ким олдиндан тўлов қилса, маълум ўлчов, маълум вазн ва маълум муддатга олдиндан тўласин», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ مُنْذُ سَبْعِينَ سَنَةً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُمَا عَلِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَامَ يَوْمًا يَتَحَرَّى فَضْلَهُ عَلَى الْأَيَّامِ غَيْرَ يَوْمِ عَاشُورَاءَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أُخْرَى إِلَّا هَذَا الْيَوْمَ يَعْنِي عَاشُورَاءَ وَهَذَا الشَّهْرَ شَهْرَ رَمَضَانَ
Ubaydulloh ibn Abu Yazid aytdi: Men Ibn Abbosning: «Men Rasululloh ﷺning boshqa kunlardan afzalligini koʻzlab, Oshuro kunidan va mana bu oy — Ramazon oyidan boshqa bir kunda roʻza tutganlarini bilmayman», deganini eshitdim.Убайдуллоҳ ибн Абу Язид айтди: Мен Ибн Аббоснинг: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг бошқа кунлардан афзаллигини кўзлаб, Ошуро кунидан ва мана бу ой — Рамазон ойидан бошқа бир кунда рўза тутганларини билмайман», деганини эшитдим.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُأَنَا مِمَّنْ قَدَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ Muzdalifa kechasi oʻz ahlining kuchsizlari qatorida oldin joʻnatgan kishilardanman».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ Муздалифа кечаси ўз аҳлининг кучсизлари қаторида олдин жўнатган кишиларданман».
قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأُمِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعٍ وَنُهِيَ أَنْ يَكُفَّ شَعْرًا أَوْ ثَوْبًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yetti aʼzo ustida sajda qilishga buyurildilar va sochni yoki kiyimni yigʻishtirishdan qaytarildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ етти аъзо устида сажда қилишга буюрилдилар ва сочни ёки кийимни йиғиштиришдан қайтарилдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ سَالِمٍسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ قَتَلَ مُؤْمِنًا ثُمَّ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَى قَالَ وَيْحَكَ وَأَنَّى لَهُ الْهُدَى سَمِعْتُ نَبِيَّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَجِيءُ الْمَقْتُولُ مُتَعَلِّقًا بِالْقَاتِلِ يَقُولُ يَا رَبِّ سَلْ هَذَا فِيمَ قَتَلَنِيوَاللَّهِ لَقَدْ أَنْزَلَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا نَسَخَهَا بَعْدَ إِذْ أَنْزَلَهَا قَالَ وَيْحَكَ وَأَنَّى لَهُ الْهُدَى
Ibn Abbosdan bir moʻminni oʻldirgan, soʻng tavba qilib, iymon keltirib, solih amal qilgan va soʻng hidoyat topgan kishi haqida soʻralganda, u: «Voy sening holingga! Unga qayerdan hidoyat boʻlsin! Men Paygʻambaringiz ﷺ shunday deganlarini eshitganman: ‹Maqtul qotilga osilgan holda kelib: Ey Robbim, mana shundan soʻra, meni nima uchun oʻldirdi, deydi›. Allohga qasamki, buni Alloh azza va jalla Paygʻambaringizga nozil qilgan va nozil qilganidan keyin uni bekor qilmagan», dedi. Soʻng u: «Voy sening holingga! Unga qayerdan hidoyat boʻlsin!» dedi.Ибн Аббосдан бир мўминни ўлдирган, сўнг тавба қилиб, иймон келтириб, солиҳ амал қилган ва сўнг ҳидоят топган киши ҳақида сўралганда, у: «Вой сенинг ҳолингга! Унга қаердан ҳидоят бўлсин! Мен Пайғамбарингиз ﷺ шундай деганларини эшитганман: ‹Мақтул қотилга осилган ҳолда келиб: Эй Роббим, мана шундан сўра, мени нима учун ўлдирди, дейди›. Аллоҳга қасамки, буни Аллоҳ азза ва жалла Пайғамбарингизга нозил қилган ва нозил қилганидан кейин уни бекор қилмаган», деди. Сўнг у: «Вой сенинг ҳолингга! Унга қаердан ҳидоят бўлсин!» деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ عَنِ ابْنِ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُفِّنَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ فِي قَمِيصِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ وَحُلَّةٍ نَجْرَانِيَّةٍ الْحُلَّةُ ثَوْبَانِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uchta kiyimga — vafot etgan koʻylaklariga va najroniy hullaga kafanlandilar; hulla — ikki kiyimdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ учта кийимга — вафот этган кўйлакларига ва нажроний ҳуллага кафанландилар; ҳулла — икки кийимдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَهُوَ صَائِمٌ مُحْرِمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makka bilan Madina orasida, roʻzador va ehromda boʻlgan holatlarida qon oldirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Макка билан Мадина орасида, рўзадор ва эҳромда бўлган ҳолатларида қон олдирдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُكَاتَبِ يَعْتِقُ مِنْهُ بِقَدْرِ مَا أَدَّى دِيَةَ الْحُرِّ وَبِقَدْرِ مَا رَقَّ مِنْهُ دِيَةَ الْعَبْدِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ mukotab haqida: «Unga ozod boʻlgan qismi miqdorida hurning diyati, qul boʻlib qolgan qismi miqdorida qulning diyati toʻlanadi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ мукотаб ҳақида: «Унга озод бўлган қисми миқдорида ҳурнинг дияти, қул бўлиб қолган қисми миқдорида қулнинг дияти тўланади», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ حَدَّثَنِي عَمَّارٌ مَوْلَى بَنِي هِشَامٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ سَنَةً
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ oltmish besh yoshlarida vafot etdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ олтмиш беш ёшларида вафот этдилар.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَآخِرُ شِدَّةٍ يَلْقَاهَا الْمُؤْمِنُ الْمَوْتُ وَفِي قَوْلِهِ {يَوْمَ تَكُونُ السَّمَاءُ كَالْمُهْلِ} قَالَ كَدُرْدِيِّ الزَّيْتِ وَفِي قَوْلِهِ {آنَاءَ اللَّيْلِ} قَالَ جَوْفُ اللَّيْلِ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا ذَهَابُ الْعِلْمِ قَالَ هُوَ ذَهَابُ الْعُلَمَاءِ مِنْ الْأَرْضِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Moʻmin duch keladigan oxirgi shiddat — oʻlimdir. U {Osmon erigan maʼdanday boʻladigan kunda} degan qavl haqida: «Yogʻning quyqasiday», dedi. {Kechaning soatlarida} degan qavl haqida esa: «Kechaning oʻrtasi», dedi. Va: «Ilmning ketishi nima ekanini bilasizlarmi? U — olimlarning yer yuzidan ketishidir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мўмин дуч келадиган охирги шиддат — ўлимдир. У {Осмон эриган маъдандай бўладиган кунда} деган қавл ҳақида: «Ёғнинг қуйқасидай», деди. {Кечанинг соатларида} деган қавл ҳақида эса: «Кечанинг ўртаси», деди. Ва: «Илмнинг кетиши нима эканини биласизларми? У — олимларнинг ер юзидан кетишидир», деди.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي لَيْسَ فِي جَوْفِهِ شَيْءٌ مِنْ الْقُرْآنِ كَالْبَيْتِ الْخَرِبِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, ichida Qurʼondan hech narsa boʻlmagan kishi vayron uyga oʻxshaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ичида Қуръондан ҳеч нарса бўлмаган киши вайрон уйга ўхшайди», дедилар.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ ثُمَّ أُمِرَ بِالْهِجْرَةِ وَأُنْزِلَ عَلَيْهِ {وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا}
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makkada edilar, soʻng hijrat qilishga buyurildilar va u zotga: {Ayt: ‹Robbim, meni rost kirish bilan kirgiz va rost chiqish bilan chiqar hamda menga Oʻz huzuringdan yordam beruvchi hujjat ato et›} nozil boʻldi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Маккада эдилар, сўнг ҳижрат қилишга буюрилдилар ва у зотга: {Айт: ‹Роббим, мени рост кириш билан киргиз ва рост чиқиш билан чиқар ҳамда менга Ўз ҳузурингдан ёрдам берувчи ҳужжат ато эт›} нозил бўлди.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَلَيْسَ عَلَى مُسْلِمٍ جِزْيَةٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir yerda ikkita qibla durust boʻlmaydi va musulmon ustiga jizya yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир ерда иккита қибла дуруст бўлмайди ва мусулмон устига жизя йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْشَرُ النَّاسُ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا فَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام ثُمَّ قَرَأَ {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ}
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Odamlar yalangoyoq, yalangʻoch va xatna qilinmagan holda toʻplanadilar. Kiyintiriladigan birinchi kishi Ibrohim alayhissalom boʻladi», dedilar. Soʻng: {Biz avvalgi maxluqotni qanday boshlagan boʻlsak, uni yana shundoq qaytaramiz}, deb tilovat qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Одамлар ялангоёқ, яланғоч ва хатна қилинмаган ҳолда тўпланадилар. Кийинтириладиган биринчи киши Иброҳим алайҳиссалом бўлади», дедилар. Сўнг: {Биз аввалги махлуқотни қандай бошлаган бўлсак, уни яна шундоқ қайтарамиз}, деб тиловат қилдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ sut ichdilar, soʻng ogʻizlarini chayqadilar va: «Albatta, uning yogʻi bor», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ сут ичдилар, сўнг оғизларини чайқадилар ва: «Албатта, унинг ёғи бор», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنَةُ حَمْزَةَ فَقَالَ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنْ الرَّضَاعَةِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺga Hamzaning qizi zikr qilindi. Shunda u zot: «Albatta u — mening sut (emizish)dan boʻlgan birodarimning qizidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺга Ҳамзанинг қизи зикр қилинди. Шунда у зот: «Албатта у — менинг сут (эмизиш)дан бўлган биродаримнинг қизидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ فِي غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍقِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ وَمَا أَرَادَ إِلَى ذَلِكَ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinada qoʻrqinch ham, yomgʻir ham boʻlmagan holda peshin bilan asrni, shom bilan xuftonni jamlab oʻqidilar. Ibn Abbosga: «U zot bundan nimani koʻzladilar?» — deyildi. U: «Ummatini qiynab qoʻymaslikni xohladilar», — dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада қўрқинч ҳам, ёмғир ҳам бўлмаган ҳолда пешин билан асрни, шом билан хуфтонни жамлаб ўқидилар. Ибн Аббосга: «У зот бундан нимани кўзладилар?» — дейилди. У: «Умматини қийнаб қўймасликни хоҳладилар», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرِنِي الْخَاتَمَ الَّذِي بَيْنَ كَتِفَيْكَ فَإِنِّي مِنْ أَطَبِّ النَّاسِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُرِيكَ آيَةً قَالَ بَلَى قَالَ فَنَظَرَ إِلَى نَخْلَةٍ فَقَالَ ادْعُ ذَلِكَ الْعِذْقَ قَالَ فَدَعَاهُ فَجَاءَ يَنْقُزُ حَتَّى قَامَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ فَرَجَعَ إِلَى مَكَانِهِ فَقَالَ الْعَامِرِيُّ يَا آلَ بَنِي عَامِرٍ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ رَجُلًا أَسْحَرَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga Bani Omirdan bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, ikki kuragingiz orasidagi muhrni menga koʻrsating, chunki men odamlarning eng bilimdon tabiblaridanman», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Senga bir alomat koʻrsataymi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot bir xurmo daraxtiga qarab: «Ana u shingilni chaqir», dedilar. U uni chaqirgan edi, u sakrab kelib, u zotning huzurlarida toʻxtadi. Rasululloh ﷺ unga: «Qayt», dedilar; u esa oʻz oʻrniga qaytdi. Shunda omirlik kishi: «Ey Bani Omir, men bugungidek sehrgarroq kishini koʻrmagan edim», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига Бани Омирдан бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, икки курагингиз орасидаги муҳрни менга кўрсатинг, чунки мен одамларнинг энг билимдон табиблариданман», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сенга бир аломат кўрсатайми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот бир хурмо дарахтига қараб: «Ана у шингилни чақир», дедилар. У уни чақирган эди, у сакраб келиб, у зотнинг ҳузурларида тўхтади. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Қайт», дедилар; у эса ўз ўрнига қайтди. Шунда омирлик киши: «Эй Бани Омир, мен бугунгидек сеҳргарроқ кишини кўрмаган эдим», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مَسْعُودِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي نُصِرْتُ بِالصَّبَا وَإِنَّ عَادًا أُهْلِكَتْ بِالدَّبُورِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, menga sabo shamoli bilan nusrat berildi, Od (qavmi) esa dabur shamoli bilan halok qilindi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, менга сабо шамоли билан нусрат берилди, Од (қавми) эса дабур шамоли билан ҳалок қилинди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى} قَالَ رَأَى مُحَمَّدٌ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِقَلْبِهِ مَرَّتَيْنِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Alloh azza va jallaning {Koʻngil koʻrgan narsasini yolgʻonga chiqarmadi} degan soʻzi haqida: «Muhammad ﷺ oʻz Robbi azza va jallani qalbi bilan ikki marta koʻrdi», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Аллоҳ азза ва жалланинг {Кўнгил кўрган нарсасини ёлғонга чиқармади} деган сўзи ҳақида: «Муҳаммад ﷺ ўз Робби азза ва жаллани қалби билан икки марта кўрди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنِ ابْنِ حُدَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ وُلِدَتْ لَهُ ابْنَةٌ فَلَمْ يَئِدْهَا وَلَمْ يُهِنْهَا وَلَمْ يُؤْثِرْ وَلَدَهُ عَلَيْهَا يَعْنِي الذَّكَرَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهَا الْجَنَّةَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning qiz farzandi boʻlsa-yu, uni tiriklayin koʻmmasa, uni xor qilmasa va oʻzga farzandini — yaʼni oʻgʻlini — undan ustun qoʻymasa, Alloh uni shu (qizi) sababli jannatga kiritadi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг қиз фарзанди бўлса-ю, уни тириклайин кўммаса, уни хор қилмаса ва ўзга фарзандини — яъни ўғлини — ундан устун қўймаса, Аллоҳ уни шу (қизи) сабабли жаннатга киритади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَسَافَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامَ تِسْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَحْنُ إِذَا سَافَرْنَا فَأَقَمْنَا تِسْعَ عَشْرَةَ صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فَإِذَا أَقَمْنَا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ صَلَّيْنَا أَرْبَعًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safar qildilar va oʻn toʻqqiz kun turib, ikki rakaatdan namoz oʻqidilar. Ibn Abbos aytdi: Shuning uchun biz safar qilib, oʻn toʻqqiz kun tursak, ikki rakaatdan oʻqiymiz; agar undan koʻproq tursak, toʻrt rakaat oʻqiymiz.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафар қилдилар ва ўн тўққиз кун туриб, икки ракаатдан намоз ўқидилар. Ибн Аббос айтди: Шунинг учун биз сафар қилиб, ўн тўққиз кун турсак, икки ракаатдан ўқиймиз; агар ундан кўпроқ турсак, тўрт ракаат ўқиймиз.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَعْتَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الطَّائِفِ مَنْ خَرَجَ إِلَيْهِ مِنْ عَبِيدِ الْمُشْرِكِينَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Toif kuni mushriklarning qullaridan u zotning huzurlariga chiqib kelganlarni ozod qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Тоиф куни мушрикларнинг қулларидан у зотнинг ҳузурларига чиқиб келганларни озод қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِوَكَانَ عِكْرِمَةُ يَكْرَهُ بَيْعَ الْفَصِيلِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muhoqala va muzobanadan qaytardilar. Ikrima esa yosh tuya bolasini sotishni makruh koʻrardi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ муҳоқала ва музобанадан қайтардилар. Икрима эса ёш туя боласини сотишни макруҳ кўрарди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ يَعْنِي الشَّيْبَانِيَّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ جُرَشَ يَنْهَاهُمْ أَنْ يَخْلِطُوا الزَّبِيبَ وَالتَّمْرَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Jurash ahliga xat yozib, ularni mayiz bilan xurmoni aralashtirishdan qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Жураш аҳлига хат ёзиб, уларни майиз билан хурмони аралаштиришдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى صَاحِبِ قَبْرٍ بَعْدَمَا دُفِنَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ dafn qilingandan keyin qabr sohibiga (janoza) namozini oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ дафн қилингандан кейин қабр соҳибига (жаноза) намозини ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي عُمَرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ يُنْقَعُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّبِيبُ قَالَ فَيَشْرَبُهُ الْيَوْمَ وَالْغَدَ وَبَعْدَ الْغَدِ إِلَى مَسَاءِ الثَّالِثَةِ ثُمَّ يُؤْمَرُ بِهِ فَيُسْقَى أَوْ يُهَرَاقُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uchun mayiz suvga solib qoʻyilar edi. U zot uni shu kuni, ertasi (kuni) va undan keyingi (kuni) — uchinchi kunning kechasigacha ichar edilar. Soʻng uni (boshqalarga) ichirishga yoki toʻkib tashlashga buyurar edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ учун майиз сувга солиб қўйилар эди. У зот уни шу куни, эртаси (куни) ва ундан кейинги (куни) — учинчи куннинг кечасигача ичар эдилар. Сўнг уни (бошқаларга) ичиришга ёки тўкиб ташлашга буюрар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَجْلَحُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ وَشِئْتَ فَقَالَ بَلْ مَا شَاءَ اللَّهُ وَحْدَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishining: «Alloh xohlagan va sen xohlagan (narsa)», deb aytayotganini eshitib: «Balki: Yolgʻiz Alloh xohlagan (narsa, degin)», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг: «Аллоҳ хоҳлаган ва сен хоҳлаган (нарса)», деб айтаётганини эшитиб: «Балки: Ёлғиз Аллоҳ хоҳлаган (нарса, дегин)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي فَضَاءٍ لَيْسَ بَيْنَ يَدَيْهِ شَيْءٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oldilarida hech narsa boʻlmagan ochiq maydonda namoz oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ олдиларида ҳеч нарса бўлмаган очиқ майдонда намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فِي سَرِيَّةٍ فَوَافَقَ ذَلِكَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَالَ فَقَدَّمَ أَصْحَابَهُ وَقَالَ أَتَخَلَّفُ فَأُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجُمُعَةَ ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ قَالَ فَلَمَّا رَآهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَغْدُوَ مَعَ أَصْحَابِكَ قَالَ فَقَالَ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ مَعَكَ الْجُمُعَةَ ثُمَّ أَلْحَقَهُمْ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ مَا أَدْرَكْتَ غَدْوَتَهُمْ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Ravohani bir sariyada yubordilar, bu juma kuniga toʻgʻri keldi. U hamrohlarini ilgari joʻnatib: «Men ortda qolib, Nabiy ﷺ bilan jumani oʻqiyman, soʻng ularga yetib olaman», dedi. U zot ﷺ uni koʻrgach: «Hamrohlaring bilan ertalab joʻnashingdan seni nima toʻsdi?» dedilar. U: «Sen bilan jumani oʻqib, soʻng ularga yetib olmoqchi boʻldim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar yer yuzidagi hamma narsani sarflaganingda ham, ularning ertalab erta joʻnashlariga yetolmas eding», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Равоҳани бир сарияда юбордилар, бу жума кунига тўғри келди. У ҳамроҳларини илгари жўнатиб: «Мен ортда қолиб, Набий ﷺ билан жумани ўқийман, сўнг уларга етиб оламан», деди. У зот ﷺ уни кўргач: «Ҳамроҳларинг билан эрталаб жўнашингдан сени нима тўсди?» дедилар. У: «Сен билан жумани ўқиб, сўнг уларга етиб олмоқчи бўлдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар ер юзидаги ҳамма нарсани сарфлаганингда ҳам, уларнинг эрталаб эрта жўнашларига етолмас эдинг», дедилар.