حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَشْهَدُ لَقَدْ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْعَاقُّ وَالِدَيْهِ وَالْمَرْأَةُ الْمُتَرَجِّلَةُ الْمُتَشَبِّهَةُ بِالرِّجَالِ وَالدَّيُّوثُ وَثَلَاثَةٌ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْعَاقُّ وَالِدَيْهِ وَالْمُدْمِنُ الْخَمْرَ وَالْمَنَّانُ بِمَا أَعْطَى
Abdulloh (ibn Umar) (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa) jannatga kirmaydi va Alloh qiyomat kuni ularga qaramaydi: ota-onasiga oq boʻlgan kishi, erkaklarga oʻxshashga urinuvchi erkakshoda ayol va dayyus. Yana uch (toifa)ga Alloh qiyomat kuni qaramaydi: ota-onasiga oq boʻlgan kishi, xamrga ruju qilgan kishi va bergan narsasini minnat qilgan kishi», dedilar.Абдуллоҳ (ибн Умар) (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа) жаннатга кирмайди ва Аллоҳ қиёмат куни уларга қарамайди: ота-онасига оқ бўлган киши, эркакларга ўхшашга уринувчи эркакшода аёл ва дайюс. Яна уч (тоифа)га Аллоҳ қиёмат куни қарамайди: ота-онасига оқ бўлган киши, хамрга ружу қилган киши ва берган нарсасини миннат қилган киши», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضًا كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ فِيهِ أَبَارِيقُ كَنُجُومِ السَّمَاءِ مَنْ وَرَدَهُ فَشَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, oldingizda Jarbo bilan Azruh orasichalik (keng) bir hovz bordir, unda osmon yulduzlaridek koʻp idishlar bordir. Kim unga kelib, undan ichsa, undan keyin hech qachon chanqamaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, олдингизда Жарбо билан Азруҳ орасичалик (кенг) бир ҳовз бордир, унда осмон юлдузларидек кўп идишлар бордир. Ким унга келиб, ундан ичса, ундан кейин ҳеч қачон чанқамайди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, mayyit tirikning yigʻisi sababli azoblanadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, маййит тирикнинг йиғиси сабабли азобланади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَوْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْحُمَّى شَيْءٌ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوهَا بِالْمَاءِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Isitma jahannamning qaynogʻidan bir (nafas)dir, bas, uni suv bilan soviting», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Иситма жаҳаннамнинг қайноғидан бир (нафас)дир, бас, уни сув билан совитинг», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَأْكُلَنَّ أَحَدُكُمْ بِشِمَالِهِ وَلَا يَشْرَبَنَّ بِهَا فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ وَيَشْرَبُ بِهَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz aslo chap qoʻli bilan yemasin va u bilan ichmasin, chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va u bilan ichadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз асло чап қўли билан емасин ва у билан ичмасин, чунки шайтон чап қўли билан ейди ва у билан ичади», дедилар.
حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ يَعْنِي أَبَا عُمَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَكُنَّا نُحَدَّثُ بِحَجَّةِ الْوَدَاعِ وَلَا نَدْرِي أَنَّهُ الْوَدَاعُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كَانَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ فَأَطْنَبَ فِي ذِكْرِهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أَنْذَرَهُ أُمَّتَهُ لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ أُمَّتَهُ وَالنَّبِيُّونَ مِنْ بَعْدِهِ أَلَا مَا خَفِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ شَأْنِهِ فَلَا يَخْفَيَنَّ عَلَيْكُمْ أَنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ أَلَا مَا خَفِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ شَأْنِهِ فَلَا يَخْفَيَنَّ عَلَيْكُمْ أَنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bizga vidolashuv hajji haqida gapirilardi, ammo biz uning Rasululloh ﷺ tomonlaridan (boʻlgan) vidolashuv ekanini bilmas edik. Vidolashuv hajjida Rasululloh ﷺ xutba qildilar va Masih Dajjolni zikr qilib, uni zikr qilishni uzoq davom ettirdilar, soʻng: «Alloh birorta nabiyni yubormadiki, u oʻz ummatini undan ogohlantirmagan boʻlsa. Nuh oʻz ummatini undan ogohlantirgan, undan keyingi nabiylar ham (ogohlantirganlar). Ogoh boʻlinglar! Uning ishidan sizlarga nima yashirin qolsa ham, Robbingiz bir koʻzi koʻr emasligi sizlarga yashirin qolmasin! Ogoh boʻlinglar! Uning ishidan sizlarga nima yashirin qolsa ham, Robbingiz bir koʻzi koʻr emasligi sizlarga yashirin qolmasin!», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бизга видолашув ҳажжи ҳақида гапириларди, аммо биз унинг Расулуллоҳ ﷺ томонларидан (бўлган) видолашув эканини билмас эдик. Видолашув ҳажжида Расулуллоҳ ﷺ хутба қилдилар ва Масиҳ Дажжолни зикр қилиб, уни зикр қилишни узоқ давом эттирдилар, сўнг: «Аллоҳ бирорта набийни юбормадики, у ўз умматини ундан огоҳлантирмаган бўлса. Нуҳ ўз умматини ундан огоҳлантирган, ундан кейинги набийлар ҳам (огоҳлантирганлар). Огоҳ бўлинглар! Унинг ишидан сизларга нима яширин қолса ҳам, Роббингиз бир кўзи кўр эмаслиги сизларга яширин қолмасин! Огоҳ бўлинглар! Унинг ишидан сизларга нима яширин қолса ҳам, Роббингиз бир кўзи кўр эмаслиги сизларга яширин қолмасин!», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُقَاتِلُكُمْ يَهُودُ فَتُسَلَّطُونَ عَلَيْهِمْ حَتَّى يَقُولَ الْحَجَرُ يَا مُسْلِمُ هَذَا يَهُودِيٌّ وَرَائِي فَاقْتُلْهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: «Yahudiylar sizlar bilan jang qiladi va sizlarga ular ustidan gʻalaba beriladi — shu darajadaki, bir tosh: ‹Ey musulmon! Mening orqamda bir yahudiy bor; uni oʻldir!› — deydi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: «Яҳудийлар сизлар билан жанг қилади ва сизларга улар устидан ғалаба берилади — шу даражадаки, бир тош: ‹Эй мусулмон! Менинг орқамда бир яҳудий бор; уни ўлдир!› — дейди».
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي مَجْلِسِهِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلْيَتَحَوَّلْ مِنْهُ إِلَى غَيْرِهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Sizlardan biringiz juma kuni oʻz oʻrnida mudrasa, oʻsha joydan boshqasiga koʻchsin», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Сизлардан бирингиз жума куни ўз ўрнида мудраса, ўша жойдан бошқасига кўчсин», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ حَدَّثَهُأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى النَّاسَ أَنْ يَأْكُلُوا لُحُومَ نُسُكِهِمْ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ning odamlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq yeyishdan qaytarayotganlarini eshitgan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ нинг одамларни қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ ейишдан қайтараётганларини эшитган.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ كِلَاهُمَا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ وَلَقَدْ كُنْتُ مَعَهُمَا فِي الْمَجْلِسِ وَلَكِنِّي كُنْتُ صَغِيرًا فَلَمْ أَحْفَظْ الْحَدِيثَ قَالَاسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ الْوِتْرُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ تُجْعَلَ آخِرَ صَلَاةِ اللَّيْلِ الْوَتْرُ
Abu Salama ibn Abdurahmon ibn Avf va Sulaymon ibn Yasor ikkovi Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildilar: bir kishi undan vitr haqida soʻradi — soʻng hadisni zikr qildi — va u: «Albatta, Rasululloh ﷺ tun namozining oxirini vitr qilishga buyurdilar», dedi.Абу Салама ибн Абдураҳмон ибн Авф ва Сулаймон ибн Ясор иккови Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилдилар: бир киши ундан витр ҳақида сўради — сўнг ҳадисни зикр қилди — ва у: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ тун намозининг охирини витр қилишга буюрдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْوَتْرِ قَالَ أَمَّا أَنَا فَلَوْ أَوْتَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَنَامَ ثُمَّ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ بِاللَّيْلِ شَفَعْتُ بِوَاحِدَةٍ مَا مَضَى مِنْ وِتْرِي ثُمَّ صَلَّيْتُ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا قَضَيْتُ صَلَاتِي أَوْتَرْتُ بِوَاحِدَةٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُجْعَلَ آخِرَ صَلَاةِ اللَّيْلِ الْوَتْرُ
Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan vitr haqida soʻralsa, u: «Menga kelsak, agar uxlashimdan oldin vitr qilib, soʻng kechasi namoz oʻqimoqchi boʻlsam, oʻtgan vitrimni bir rakaat bilan juftlab olaman, soʻng ikki-ikki (rakaatdan) oʻqiyman. Namozimni tugatganimda esa bir rakaat bilan vitr qilaman. Albatta, Rasululloh ﷺ tun namozining oxirini vitr qilishga buyurdilar», der edi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан витр ҳақида сўралса, у: «Менга келсак, агар ухлашимдан олдин витр қилиб, сўнг кечаси намоз ўқимоқчи бўлсам, ўтган витримни бир ракаат билан жуфтлаб оламан, сўнг икки-икки (ракаатдан) ўқийман. Намозимни тугатганимда эса бир ракаат билан витр қиламан. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ тун намозининг охирини витр қилишга буюрдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبْعَثُ عَلَيْهِمْ إِذَا ابْتَاعُوا مِنْ الرُّكْبَانِ الْأَطْعِمَةَ مَنْ يَمْنَعُهُمْ أَنْ يَتَبَايَعُوهَا حَتَّى يُؤْوُوا إِلَى رِحَالِهِمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) ularga soʻzlab berdiki, odamlar karvon ahlidan taom sotib olganlarida, Rasululloh ﷺ ular ustiga — toki taomni oʻz manzillariga olib bormagunlaricha uni (qayta) sotishlaridan qaytaradigan kishini yuborar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) уларга сўзлаб бердики, одамлар карвон аҳлидан таом сотиб олганларида, Расулуллоҳ ﷺ улар устига — токи таомни ўз манзилларига олиб бормагунларича уни (қайта) сотишларидан қайтарадиган кишини юборар эдилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَوَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Yaman ahli uchun Yalamlamni (miyqot qilib) belgiladilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Яман аҳли учун Яламламни (мийқот қилиб) белгиладилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ بَيِّعَيْنِ لَا بَيْعَ بَيْنَهُمَا حَتَّى يَتَفَرَّقَا إِلَّا بَيْعَ الْخِيَارِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har qanday ikki savdolashuvchi ajralishmagunlaricha ular oʻrtasida savdo lozim boʻlmaydi, faqat ixtiyor savdosi bundan mustasno», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар қандай икки савдолашувчи ажралишмагунларича улар ўртасида савдо лозим бўлмайди, фақат ихтиёр савдоси бундан мустасно», дедилар.
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي حَنْظَلَةَ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ صَلَاةِ السَّفَرِ فَقَالَ رَكْعَتَيْنِ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ قَوْلُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {فَإِنْ خِفْتُمْ} وَنَحْنُ آمِنُونَ قَالَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ كَذَاكَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abu Hanzala aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan safar namozi haqida soʻradim. U: «Ikki rakaat», dedi. Men: «Unda Alloh taboraka va taoloning: ‹Agar qoʻrqsangiz› degan soʻzi qayerda qoladi? Holbuki biz tinchmiz-ku», dedim. U: «Rasululloh ﷺ ning sunnatlari», — yoki: «Rasululloh ﷺ ning sunnatlari shunday», — dedi.Абу Ҳанзала айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан сафар намози ҳақида сўрадим. У: «Икки ракаат», деди. Мен: «Унда Аллоҳ таборака ва таолонинг: ‹Агар қўрқсангиз› деган сўзи қаерда қолади? Ҳолбуки биз тинчмиз-ку», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ нинг суннатлари», — ёки: «Расулуллоҳ ﷺ нинг суннатлари шундай», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو شُعْبَةَ الطَّحَّانُ جَارُ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الرَّبِيعِ قَالَكُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فِي جَنَازَةٍ فَسَمِعَ صَوْتَ إِنْسَانٍ يَصِيحُ فَبَعَثَ إِلَيْهِ فَأَسْكَتَهُ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِمَ أَسْكَتَّهُ قَالَ إِنَّهُ يَتَأَذَّى بِهِ الْمَيِّتُ حَتَّى يُدْخَلَ قَبْرَهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أُصَلِّي مَعَكَ الصُّبْحَ ثُمَّ أَلْتَفِتُ فَلَا أَرَى وَجْهَ جَلِيسِي ثُمَّ أَحْيَانًا تُسْفِرُ قَالَ كَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَحْبَبْتُ أَنْ أُصَلِّيَهَا كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا
Abur-Rabiʼ aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo) bilan bir janozada edim. U bir odamning baqirayotgan ovozini eshitdi va uning oldiga (kishi) yuborib, uni jim qildirdi. Men: «Ey Abu Abdurahmon, nega uni jim qildirding?» dedim. U: «Chunki mayyit qabriga qoʻyilgunicha undan aziyat chekadi», dedi. Soʻng men unga: «Men sen bilan bomdodni oʻqiyman, keyin oʻgirilsam, yonimda oʻtirganning yuzini koʻrmayman; baʼzan esa (namozdan chiqqanda) yorishib qoladi», dedim. U: «Men Rasululloh ﷺ ni shunday namoz oʻqiyotganlarini koʻrganman va uni Rasululloh ﷺ ni qanday oʻqiyotganlarini koʻrgan boʻlsam, shundayligicha oʻqishni yaxshi koʻrdim», dedi.Абур-Рабиъ айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) билан бир жанозада эдим. У бир одамнинг бақираётган овозини эшитди ва унинг олдига (киши) юбориб, уни жим қилдирди. Мен: «Эй Абу Абдураҳмон, нега уни жим қилдирдинг?» дедим. У: «Чунки маййит қабрига қўйилгунича ундан азият чекади», деди. Сўнг мен унга: «Мен сен билан бомдодни ўқийман, кейин ўгирилсам, ёнимда ўтирганнинг юзини кўрмайман; баъзан эса (намоздан чиққанда) ёришиб қолади», дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай намоз ўқиётганларини кўрганман ва уни Расулуллоҳ ﷺ ни қандай ўқиётганларини кўрган бўлсам, шундайлигича ўқишни яхши кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَمْزَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِيهِمَا أَنَّهُ حَدَّثَهُمَاأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّؤْمُ فِي الْفَرَسِ وَالدَّارِ وَالْمَرْأَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Shumlik otda, uyda va ayoldadir», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Шумлик отда, уйда ва аёлдадир», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ التَّيْمِيُّ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ شَرِبَهَا فَاجْلِدُوهُ فَإِنْ شَرِبَهَا فَاجْلِدُوهُ فَقَالَ فِي الرَّابِعَةِ أَوْ الْخَامِسَةِ فَاقْتُلُوهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Kim xamr ichsa, uni qamchilanglar; yana ichsa, uni qamchilanglar; yana ichsa, uni qamchilanglar», dedilar va toʻrtinchi yoki beshinchisida: «Uni oʻldiringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Ким хамр ичса, уни қамчиланглар; яна ичса, уни қамчиланглар; яна ичса, уни қамчиланглар», дедилар ва тўртинчи ёки бешинчисида: «Уни ўлдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَغِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَعُصَيَّةُ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Aslamni Alloh salomat qilsin, Gʻiforni Alloh magʻfirat qilsin, Usayya esa Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻldi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Асламни Аллоҳ саломат қилсин, Ғифорни Аллоҳ мағфират қилсин, Усайя эса Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ يَحْيَى بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ قَزَعَةَ قَالَأَرْسَلَنِي ابْنُ عُمَرَ فِي حَاجَةٍ فَقَالَ تَعَالَ حَتَّى أُوَدِّعَكَ كَمَا وَدَّعَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْسَلَنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ فَقَالَ أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ وَأَمَانَتَكَ وَخَوَاتِيمَ عَمَلِكَ
Qazaʼa (rahimahulloh) aytadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) meni bir ish bilan yubordi va: «Beri kel, men seni Rasululloh ﷺ meni oʻz ishlari bilan yuborganlarida qanday kuzatib qoʻygan boʻlsalar, shunday kuzatib qoʻyay: ‹Diningni, omonatingni va amalingning oxirini Allohga topshiraman›», dedi.Қазаъа (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) мени бир иш билан юборди ва: «Бери кел, мен сени Расулуллоҳ ﷺ мени ўз ишлари билан юборганларида қандай кузатиб қўйган бўлсалар, шундай кузатиб қўяй: ‹Динингни, омонатингни ва амалингнинг охирини Аллоҳга топшираман›», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كُنَاسَةَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ يَا ابْنَ الزُّبَيْرِ إِيَّاكَ وَالْإِلْحَادَ فِي حَرَمِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيُلْحِدُ فِيهِ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ لَوْ وُزِنَتْ ذُنُوبُهُ بِذُنُوبِ الثَّقَلَيْنِ لَرَجَحَتْ قَالَ فَانْظُرْ لَا تَكُونُهُ
Saʼid (ibn Amr)dan otasi rivoyat qiladi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Abdulloh ibn Zubayrning oldiga kelib: «Ey Ibn Zubayr! Alloh taboraka va taoloning Haramida ilhod (haqdan ogʻish) qilishdan saqlan! Chunki men Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, unda Qurayshdan bir kishi ilhod qiladi; agar uning gunohlari ikki olamning gunohlariga tortilsa, ogʻir kelardi›, deganlarini eshitganman. Bas, qara — sen oʻsha boʻlib qolma!», dedi.Саъид (ибн Амр)дан отаси ривоят қилади: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Абдуллоҳ ибн Зубайрнинг олдига келиб: «Эй Ибн Зубайр! Аллоҳ таборака ва таолонинг Ҳарамида илҳод (ҳақдан оғиш) қилишдан сақлан! Чунки мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, унда Қурайшдан бир киши илҳод қилади; агар унинг гуноҳлари икки оламнинг гуноҳларига тортилса, оғир келарди›, деганларини эшитганман. Бас, қара — сен ўша бўлиб қолма!», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوَّابِ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لِلْمُؤَذِّنِ مَدَّ صَوْتِهِ وَيَشْهَدُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ سَمِعَ صَوْتَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh muazzinni ovozi yetgan masofasicha magʻfirat qiladi va uning ovozini eshitgan har bir hoʻl va quruq (narsa) unga guvohlik beradi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ муаззинни овози етган масофасича мағфират қилади ва унинг овозини эшитган ҳар бир ҳўл ва қуруқ (нарса) унга гувоҳлик беради», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَغْفِرُ اللَّهُ لِلْمُؤَذِّنِ مُنْتَهَى أَذَانِهِ وَيَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ سَمِعَ صَوْتَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Alloh muazzinni azoni yetgan joyigacha magʻfirat qiladi va uning ovozini eshitgan har bir hoʻl va quruq (narsa) uning uchun magʻfirat soʻraydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Аллоҳ муаззинни азони етган жойигача мағфират қилади ва унинг овозини эшитган ҳар бир ҳўл ва қуруқ (нарса) унинг учун мағфират сўрайди», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلَاءَ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ أَحَدَ شِقَّيْ إِزَارِي يَسْتَرْخِي إِلَّا أَنْ أَتَعَاهَدَ ذَلِكَ مِنْهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ لَسْتَ مِمَّنْ يَصْنَعُهُ خُيَلَاءَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلَاءَ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim koʻylagini takabburlik bilan (yerga) sudrasa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) qaramaydi», dedilar. Shunda Abu Bakr: «Mening izorimning bir tomoni, men uni doim koʻzlab turmasam, osilib (sudralib) qoladi», dedi. Nabiy ﷺ: «Sen buni takabburlik bilan qiladiganlardan emassan», dedilar. (Boshqa sanad bilan ham) shu maʼnodagisi zikr qilindi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким кўйлагини такаббурлик билан (ерга) судраса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) қарамайди», дедилар. Шунда Абу Бакр: «Менинг изоримнинг бир томони, мен уни доим кўзлаб турмасам, осилиб (судралиб) қолади», деди. Набий ﷺ: «Сен буни такаббурлик билан қиладиганлардан эмассан», дедилар. (Бошқа санад билан ҳам) шу маънодагиси зикр қилинди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ وَهُوَ فِي مُعَرَّسِهِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ فِي بَطْنِ الْوَادِي فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ بِبَطْحَاءَ مُبَارَكَةٍفَقَالَ مُوسَى وَقَدْ أَنَاخَ بِنَا سَالِمٌ بِالْمُنَاخِ الَّذِي كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُنِيخُ بِهِ يَتَحَرَّى مُعَرَّسَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَسْفَلُ مِنْ الْمَسْجِدِ الَّذِي فِي بَطْنِ الْوَادِي بَيْنَهُ وَبَيْنَ الطَّرِيقِ وَسَطًا مِنْ ذَلِكَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zul-Hulayfadagi — vodiy tubidagi — dam olish joylarida boʻlganlarida, u zotning huzurlariga kelinib: «Sen muborak Bathoʼdasan», deyildi. Muso aytdi: Solim bizning tuyalarimizni Abdulloh choʻktiradigan manzilda choʻktirdi — u Nabiy ﷺ dam olgan joyni izlar edi; u (joy) vodiy tubidagi masjiddan pastroqda, masjid bilan yoʻl orasining oʻrtasidadir.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зул-Ҳулайфадаги — водий тубидаги — дам олиш жойларида бўлганларида, у зотнинг ҳузурларига келиниб: «Сен муборак Батҳўдасан», дейилди. Мусо айтди: Солим бизнинг туяларимизни Абдуллоҳ чўктирадиган манзилда чўктирди — у Набий ﷺ дам олган жойни излар эди; у (жой) водий тубидаги масжиддан пастроқда, масжид билан йўл орасининг ўртасидадир.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّهَا الظُّلُمَاتُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Ey odamlar! Zulmdan saqlaninglar, chunki u qiyomat kuni zulmatlardir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Эй одамлар! Зулмдан сақланинглар, чунки у қиёмат куни зулматлардир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُنَيْدَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِقَوْمٍ عَذَابًا أَصَابَ الْعَذَابُ مَنْ كَانَ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ ثُمَّ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى أَعْمَالِهِمْ كَذَا فِي الْكِتَابِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir qavmga azob nozil qilsa, azob ularning ichida boʻlgan (har) kishiga yetadi; soʻng Alloh taolo ularni oʻz amallariga koʻra (qaytadan) tiriltiradi», dedilar. Kitobda shundaydir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир қавмга азоб нозил қилса, азоб уларнинг ичида бўлган (ҳар) кишига етади; сўнг Аллоҳ таоло уларни ўз амалларига кўра (қайтадан) тирилтиради», дедилар. Китобда шундайдир.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قُعُودًا إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ فُلَانًا يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بَلَغَنِي أَنَّهُ أَحْدَثَ حَدَثًا فَإِنْ كَانَ كَذَلِكَ فَلَا تَقْرَأَنَّ عَلَيْهِ مِنِّي السَّلَامَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي مَسْخٌ وَقَذْفٌ وَهُوَ فِي الزِّنْدِيقِيَّةِ وَالْقَدَرِيَّةِ
Nofiʼ aytdi: Biz Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning huzurida oʻtirgan edik, birdan bir kishi kelib, Shom ahlidan boʻlgan bir kishi haqida: «Falonchi sizga salom yoʻllayapti», dedi. Shunda Abdulloh: «Menga uning bidʼat chiqargani haqidagi xabar yetdi. Agar shunday boʻlsa, unga mendan salom aytmagin. Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, mening ummatimda maskh va qazf boʻladi; u zindiqiylik va qadariylik ichidadir›, deganlarini eshitganman», dedi.Нофиъ айтди: Биз Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ҳузурида ўтирган эдик, бирдан бир киши келиб, Шом аҳлидан бўлган бир киши ҳақида: «Фалончи сизга салом йўллаяпти», деди. Шунда Абдуллоҳ: «Менга унинг бидъат чиқаргани ҳақидаги хабар етди. Агар шундай бўлса, унга мендан салом айтмагин. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, менинг умматимда маскҳ ва қазф бўлади; у зиндиқийлик ва қадарийлик ичидадир›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الَّذِي لَا يُؤَدِّي زَكَاةَ مَالِهِ يُمَثَّلُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعٌ أَقْرَعُ لَهُ زَبِيبَتَانِ قَالَ يَلْزَمُهُ أَوْ يُطَوِّقُهُ قَالَ يَقُولُ لَهُ أَنَا كَنْزُكَ أَنَا كَنْزُكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, mol-mulkining zakotini ado etmagan kishiga qiyomat kunida boshi taqir, ikkita nuqtasi bor ilon qilib koʻrsatiladi», dedilar. U (rovi) dedi: «U unga chirmashib oladi yoki uning boʻyniga oʻraladi». Va: «U unga: ‹Men sening xazinangman, men sening xazinangman›, deydi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мол-мулкининг закотини адо этмаган кишига қиёмат кунида боши тақир, иккита нуқтаси бор илон қилиб кўрсатилади», дедилар. У (рови) деди: «У унга чирмашиб олади ёки унинг бўйнига ўралади». Ва: «У унга: ‹Мен сенинг хазинангман, мен сенинг хазинангман›, дейди», деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّلْمُ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Zulm qiyomat kuni zulmatlardir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Зулм қиёмат куни зулматлардир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْحِجْرِ لَا تَدْخُلُوا عَلَى هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ الْمُعَذَّبِينَ إِلَّا أَنْ تَكُونُوا بَاكِينَ فَيُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَهُمْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hijrda turib: «Bu azoblangan qavmning oldiga yigʻlagan holingizdagina kiringlar, aks holda ularning boshiga tushgan narsa sizning ham boshingizga tushadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳижрда туриб: «Бу азобланган қавмнинг олдига йиғлаган ҳолингиздагина киринглар, акс ҳолда уларнинг бошига тушган нарса сизнинг ҳам бошингизга тушади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقَزَعِ وَالْقَزَعُ أَنْ يُحْلَقَ رَأْسُ الصَّبِيِّ وَيُتْرَكَ بَعْضُ شَعَرِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ «qazaʼ»dan qaytardilar. «Qazaʼ» bolaning boshini qirib, sochining bir qismini qoldirib qoʻyishdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ «қазаъ»дан қайтардилар. «Қазаъ» боланинг бошини қириб, сочининг бир қисмини қолдириб қўйишдир.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ قَالَ قَالَ الشَّعْبِيُّلَقَدْ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ سَنَةً وَنِصْفًا فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِضَبٍّ فَجَعَلَ الْقَوْمُ يَأْكُلُونَ فَنَادَتْ امْرَأَةٌ مِنْ نِسَائِهِ إِنَّهُ ضَبٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُوا فَإِنَّهُ حَلَالٌ أَوْ كُلُوا فَلَا بَأْسَ قَالَ فَكَفَّ قَالَ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ بِحَرَامٍ وَلَكِنَّهُ لَيْسَ مِنْ طَعَامِي
Shaʼbiy aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga bir yarim yil hamroh boʻldim, undan Rasululloh ﷺdan faqat bitta hadis rivoyat qilganini eshitdim. U dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga edik, u zotga kaltakesak keltirildi va odamlar yeya boshladilar. Shunda u zotning ayollaridan biri: «Bu kaltakesak-ku!» deb nido qildi. Rasululloh ﷺ: «Yenglar, u halol», yoki: «Yenglar, zarari yoʻq», dedilar. U dedi: Bas, u zot (yeyishdan) tiyildilar va: «U harom emas, lekin u mening taomimdan emas», dedilar.Шаъбий айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га бир ярим йил ҳамроҳ бўлдим, ундан Расулуллоҳ ﷺдан фақат битта ҳадис ривоят қилганини эшитдим. У деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик, у зотга калтакесак келтирилди ва одамлар ея бошладилар. Шунда у зотнинг аёлларидан бири: «Бу калтакесак-ку!» деб нидо қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Енглар, у ҳалол», ёки: «Енглар, зарари йўқ», дедилар. У деди: Бас, у зот (ейишдан) тийилдилар ва: «У ҳаром эмас, лекин у менинг таомимдан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُمَحِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى كُلِّ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى مِنْ الْمُسْلِمِينَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ramazon fitr zakotini musulmonlardan har bir ozod yoki qulga, erkak yoki ayolga bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa (miqdorida) farz qildilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазон фитр закотини мусулмонлардан ҳар бир озод ёки қулга, эркак ёки аёлга бир сў хурмо ёки бир сў арпа (миқдорида) фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ فَمَنْ رَأَى خَيْرًا فَلْيَحْمَدْ اللَّهَ عَلَيْهِ وَلْيَذْكُرْهُ وَمَنْ رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ فَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ رُؤْيَاهُ وَلَا يَذْكُرْهَا فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Solih tush paygʻambarlikning yetmish qismidan bir qismidir. Kim yaxshi (tush) koʻrsa, uning uchun Allohga hamd aytsin va uni zikr qilsin. Kim bundan boshqasini koʻrsa, tushining yomonligidan Allohdan panoh soʻrasin va uni (hech kimga) aytmasin — bas, u unga zarar qilmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Солиҳ туш пайғамбарликнинг етмиш қисмидан бир қисмидир. Ким яхши (туш) кўрса, унинг учун Аллоҳга ҳамд айтсин ва уни зикр қилсин. Ким бундан бошқасини кўрса, тушининг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўрасин ва уни (ҳеч кимга) айтмасин — бас, у унга зарар қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الشَّعْرِ تَفِلَةً أُخْرِجَتْ مِنْ الْمَدِينَةِ فَأُسْكِنَتْ مَهْيَعَةَ فَأَوَّلْتُهَا فِي الْمَنَامِ وَبَاءَ الْمَدِينَةِ يَنْقُلُهُ اللَّهُ تَعَالَى إِلَى مَهْيَعَةَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Men tushimda sochlari toʻzigʻlik, badboʻy qora bir ayolni koʻrdim — u Madinadan chiqarilib, Mahyaʼaga joylashtirildi. Men uni Madinaning vabosiga taʼbir qildim: Alloh uni Mahyaʼaga koʻchiradi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мен тушимда сочлари тўзиғлик, бадбўй қора бир аёлни кўрдим — у Мадинадан чиқарилиб, Маҳяъага жойлаштирилди. Мен уни Мадинанинг вабосига таъбир қилдим: Аллоҳ уни Маҳяъага кўчиради».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَشْرَبُوا الْكَرْعَ وَلَكِنْ لِيَشْرَبْ أَحَدُكُمْ فِي كَفَّيْهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ogʻiz bilan (bevosita) ichmanglar, balki biringiz ikki kaftidan ichsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Оғиз билан (бевосита) ичманглар, балки бирингиз икки кафтидан ичсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir va har bir mast qiluvchi narsa xamrdir», dedilar. Bu hadis boshqa sanad bilan ham xuddi shunday rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир», дедилар. Бу ҳадис бошқа санад билан ҳам худди шундай ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَعَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو الصَّبَّاحِ الْأَيْلِيُّ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ أَبِي سُمَيَّةَ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْإِزَارِ فَهُوَ فِي الْقَمِيصِ
Yazid ibn Abu Sumayya (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganlarini eshitdim: «Rasululloh ﷺ izor haqida nimaiki aytgan boʻlsalar, u koʻylak haqida hamdir».Язид ибн Абу Сумайя (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганларини эшитдим: «Расулуллоҳ ﷺ изор ҳақида нимаики айтган бўлсалар, у кўйлак ҳақида ҳамдир».
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ يُصَلِّي فِي السَّفَرِ صَلَاتَهُ بِاللَّيْلِ وَيُوتِرُ رَاكِبًا عَلَى بَعِيرِهِ لَا يُبَالِي حَيْثُ وَجَّهَ بَعِيرُهُ وَيَذْكُرُ ذَلِكَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ مُوسَى وَرَأَيْتُ سَالِمًا يَفْعَلُ ذَلِكَ
Solim ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) safarda kechasi namozini tuyasi ustida oʻqir, vitrni ham tuyasi ustida oʻqir va tuyasi qay tomonga yuzlanganiga eʼtibor bermas edi. Buni u Nabiy ﷺdan zikr qilar edi. Muso aytdi: Men Solimning ham shunday qilganini koʻrdim.Солим ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) сафарда кечаси намозини туяси устида ўқир, витрни ҳам туяси устида ўқир ва туяси қай томонга юзланганига эътибор бермас эди. Буни у Набий ﷺдан зикр қилар эди. Мусо айтди: Мен Солимнинг ҳам шундай қилганини кўрдим.