Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْمِكْيَالُ مِكْيَالُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَالْمِيزَانُ مِيزَانُ أَهْلِ مَكَّةَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Oʼlchov Madina ahlining oʻlchovi, tortish esa Makka ahlining tortishidir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ўлчов Мадина аҳлининг ўлчови, тортиш эса Макка аҳлининг тортишидир», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ احْتَكَرَ طَعَامًا أَرْبَعِينَ يَوْمًا يُرِيدُ بِهِ الْغَلَاءَ فَقَدْ بَرِئَ مِنَ اللَّهِ وَبَرِئَ اللَّهُ مِنْهُ» . رَوَاهُ رَزِينٌ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim narx koʻtarilishini istab, taomni (donni) qirq kun (yigʻib) ushlab tursa, u Allohdan uzoqlashibdi va Alloh ham undan uzoqlashibdi», dedilar. Razin rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким нарх кўтарилишини истаб, таомни (донни) қирқ кун (йиғиб) ушлаб турса, у Аллоҳдан узоқлашибди ва Аллоҳ ҳам ундан узоқлашибди», дедилар. Разин ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَحْلُبَنَّ أَحَدٌ مَاشِيَةَ امْرِئٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يُؤْتى مشْربَته فتكسر خزانته فَينْتَقل طَعَامُهُ وَإِنَّمَا يَخْزُنُ لَهُمْ ضُرُوعُ مَوَاشِيهِمْ أَطَعِمَاتِهِمْ» . رَوَاهُ مُسلم

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Hayvon — egasining ruxsatisiz — sogʻilmasligi (kerak). Birortangiz — kimdir uning omboriga kelib, idishini sindirib, taomini olib ketishini — yoqtirar(midi)? Hayvonlarning yelinlari — egalarining omborlari(dir): ularning oziq-ovqati oʻshanda saqlanadi; bas, hech kim — egasining ruxsatisiz — birovning hayvonlarini sogʻmasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ҳайвон — эгасининг рухсатисиз — соғилмаслиги (керак). Бирортангиз — кимдир унинг омборига келиб, идишини синдириб, таомини олиб кетишини — ёқтирар(миди)? Ҳайвонларнинг елинлари — эгаларининг омборлари(дир): уларнинг озиқ-овқати ўшанда сақланади; бас, ҳеч ким — эгасининг рухсатисиз — бировнинг ҳайвонларини соғмасин», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ دَخَلَ حَائِطًا فَلْيَأْكُلْ وَلَا يَتَّخِذْ خُبْنَةً» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ هَذَا حَدِيث غَرِيب

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim bogʻga kirsa, (mevadan) yesin, lekin (etagiga) tugib olib ketmasin», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Amr, Abbod ibn Shurahbil, Rofeʼ ibn Amr, Abu-l-Lahmning ozod qilgan quli Umayr va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umar hadisi gʻarib hadisdir, biz uni bu yoʻldan faqat Yahyo ibn Sulaym hadisi orqaligina bilamiz. Baʼzi ilm ahli yoʻlovchiga mevalardan yeyishga ruxsat berganlar, baʼzilari esa uni haq (toʻlov) bilangina (mumkin deb) makruh sanaganlar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким боғга кирса, (мевадан) есин, лекин (этагига) тугиб олиб кетмасин», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амр, Аббод ибн Шураҳбил, Рофеъ ибн Амр, Абу-л-Лаҳмнинг озод қилган қули Умайр ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умар ҳадиси ғариб ҳадисдир, биз уни бу йўлдан фақат Яҳё ибн Сулайм ҳадиси орқалигина биламиз. Баъзи илм аҳли йўловчига мевалардан ейишга рухсат берганлар, баъзилари эса уни ҳақ (тўлов) билангина (мумкин деб) макруҳ санаганлар.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَفَعَ إِلَى يَهُودِ خَيْبَرَ نَخْلَ خَيْبَرَ وَأَرْضَهَا عَلَى أَنْ يَعْتَمِلُوهَا مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَلِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَطْرُ ثَمَرِهَا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَفِي رِوَايَةِ الْبُخَارِيِّ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى خَيْبَرَ الْيَهُودَ أَنْ يَعْمَلُوهَا ويزرعوها وَلَهُم شطر مَا يخرج مِنْهَا

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar yahudiylariga Xaybar xurmozorlari va yerini — oʻz mol-mulklaridan (sarflab) ishlashlari va Rasululloh ﷺ ga uning mevasining yarmi (boʻlishi) sharti bilan — berdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар яҳудийларига Хайбар хурмозорлари ва ерини — ўз мол-мулкларидан (сарфлаб) ишлашлари ва Расулуллоҳ ﷺ га унинг мевасининг ярми (бўлиши) шарти билан — бердилар.

وَعنهُ قَالَ: كُنَّا نخبر وَلَا نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا حَتَّى زَعَمَ رَافِعُ ابْن خَدِيجٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا فَتَرَكْنَاهَا مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ. رَوَاهُ مُسلم

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Biz (yerni) hosilining bir qismi evaziga ijaraga berardik va bunda hech qanday ayb koʻrmasdik, toki Rofiʼ ibn Xadij Nabiy ﷺ undan qaytarganlarini aytmagunicha. Shu sababli biz uni tark etdik», dedi. Muslim rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Биз (ерни) ҳосилининг бир қисми эвазига ижарага берардик ва бунда ҳеч қандай айб кўрмасдик, токи Рофиъ ибн Хадиж Набий ﷺ ундан қайтарганларини айтмагунича. Шу сабабли биз уни тарк этдик», деди. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «أعْطوا الْأَجِيرَ أَجْرَهُ قَبْلَ أَنْ يَجِفَّ عَرَقُهُ» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yollanuvchiga haqini uning teri qurimasidan avval bering», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёлланувчига ҳақини унинг тери қуримасидан аввал беринг», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْطَعَ لِلزُّبَيْرِ حُضْرَ فَرَسِهِ فَأَجْرَى فَرَسَهَ حَتَّى قَامَ ثُمَّ رَمَى بِسَوْطِهِ فَقَالَ: «أَعْطُوهُ مِنْ حَيْثُ بَلَغَ السَّوْطُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Zubayrga oti chopib yetadigan masofadagi yerni boʻlak qilib berdilar. Shunda u otini toʻxtaguncha chopdirdi, soʻng qamchisini uloqtirdi. U zot: «Unga qamchi yetib borgan joygacha (yerni) beringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Зубайрга оти чопиб етадиган масофадаги ерни бўлак қилиб бердилар. Шунда у отини тўхтагунча чопдирди, сўнг қамчисини улоқтирди. У зот: «Унга қамчи етиб борган жойгача (ерни) беринглар», дедилар.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ عُمَرَ أَصَابَ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالًا قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي بِهِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا» . فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ: إِنَّهُ لَا يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلَا يُوهب وَلَا يُورث وَتصدق بهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ: غير متأثل مَالا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattob Xaybarda biroz yer (ulush) oldi va bu haqda maslahat olish uchun Paygʻambar ﷺ ning oldiga borib: «Yo Rasululloh, men Xaybarda — undan koʻra yaxshiroq (mol)ni hech qachon (qoʻlga) kiritmagan — bir yer oldim; siz menga u bilan nima qilishni maslahat berasiz?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Agar xohlasang, yerni vaqf (qilib), uning mevasini sadaqa qilish», — dedi. Bas, Umar uni — sotilmaslik, hadya qilinmaslik va meros qilinmaslik sharti bilan — vaqf (xayriya mulki) qilib sadaqa qildi; lekin uning hosili — kambagʻallarga, qarindoshlarga, qul ozod qilishga, Alloh yoʻliga (jihodga), yoʻlovchilarga va mehmonlarga — sadaqa qilinar edi; va vaqfning nozimi (homiysi) — yaxshi niyat bilan, oʻz ehtiyojiga koʻra undan yesa va boshqalarni — (kelajak uchun) toʻplab qoʻymay — boqsa, (bunda) hech zarar yoʻq.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттоб Хайбарда бироз ер (улуш) олди ва бу ҳақда маслаҳат олиш учун Пайғамбар ﷺ нинг олдига бориб: «Ё Расулуллоҳ, мен Хайбарда — ундан кўра яхшироқ (мол)ни ҳеч қачон (қўлга) киритмаган — бир ер олдим; сиз менга у билан нима қилишни маслаҳат берасиз?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Агар хоҳласанг, ерни вақф (қилиб), унинг мевасини садақа қилиш», — деди. Бас, Умар уни — сотилмаслик, ҳадя қилинмаслик ва мерос қилинмаслик шарти билан — вақф (хайрия мулки) қилиб садақа қилди; лекин унинг ҳосили — камбағалларга, қариндошларга, қул озод қилишга, Аллоҳ йўлига (жиҳодга), йўловчиларга ва меҳмонларга — садақа қилинар эди; ва вақфнинг нозими (ҳомийси) — яхши ният билан, ўз эҳтиёжига кўра ундан еса ва бошқаларни — (келажак учун) тўплаб қўймай — боқса, (бунда) ҳеч зарар йўқ.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ثَلَاثٌ لَا تُرَدُّ الْوَسَائِدُ وَالدُّهْنُ وَاللَّبَنُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قِيلَ: أَرَادَ بالدهن الطّيب

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uchta narsa qaytarilmaydi: yostiqlar, moy (atir) va sut», dedilar. Moy deganda atir nazarda tutiladi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Abdulloh esa Ibn Muslim ibn Jundabdir va u madinalikdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Учта нарса қайтарилмайди: ёстиқлар, мой (атир) ва сут», дедилар. Мой деганда атир назарда тутилади. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Абдуллоҳ эса Ибн Муслим ибн Жундабдир ва у мадиналикдир.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا كَانَ مِنْ مِيرَاثٍ قُسِّمَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَهُوَ عَلَى قِسْمَةِ الْجَاهِلِيَّةِ وَمَا كَانَ مِنْ مِيرَاثٍ أَدْرَكَهُ الْإِسْلَامُ فَهُوَ عَلَى قِسْمَةِ الْإِسْلَامِ» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Johiliyat davrida taqsim qilingan meros johiliyat taqsimoti boʻyicha qoladi, Islom yetib kelgan meros esa Islom taqsimoti boʻyicha boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоҳилият даврида тақсим қилинган мерос жоҳилият тақсимоти бўйича қолади, Ислом етиб келган мерос эса Ислом тақсимоти бўйича бўлади», дедилар.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَيْءٌ يُوصَى فِيهِ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ إِلَّا وَوَصِيَّة مَكْتُوبَة عِنْده»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vasiyat qilishga arziydigan biror narsasi boʻlgan musulmon kishining vasiyati yozilgan holda oʻz yonida turmasa, ikki kecha ham tunashi durust emas», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Васият қилишга арзийдиган бирор нарсаси бўлган мусулмон кишининг васияти ёзилган ҳолда ўз ёнида турмаса, икки кеча ҳам тунаши дуруст эмас», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الشُّؤْمُ فِي الْمَرْأَةِ وَالدَّارِ وَالْفَرَسِ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ: " الشُّؤْمُ فِي ثَلَاثَة: فِي الْمَرْأَة والمسكن وَالدَّابَّة "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shumlik ayolda, uyda va otda boʻladi», dedilar. Muttafaqun alayh. Boshqa bir rivoyatda: «Shumlik uch narsada boʻladi: ayolda, uy-joyda va ulovda», deyilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шумлик аёлда, уйда ва отда бўлади», дедилар. Муттафақун алайҳ. Бошқа бир ривоятда: «Шумлик уч нарсада бўлади: аёлда, уй-жойда ва уловда», дейилган.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا تَزَوَّجَ الْعَبْدُ فَقَدِ اسْتَكْمَلَ نِصْفَ الدِّينِ فَلْيَتَّقِ اللَّهَ فِي النِّصْفِ الْبَاقِي»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qul xoʻjasining ruxsatisiz uylansa, u zinokordir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қул хўжасининг рухсатисиз уйланса, у зинокордир», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِيَّاكُمْ وَالتَّعَرِّيَ فَإِنَّ مَعَكُمْ مَنْ لَا يُفَارِقُكُمْ إِلَّا عِنْدَ الْغَائِطِ وَحِينَ يُفْضِي الرَّجُلُ إِلَى أَهْلِهِ فَاسْتَحْيُوهُمْ وَأَكْرِمُوهُمْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yalangʻochlikdan saqlaninglar! Chunki yoningizda shunday (farishtalar) borki, ular sizlardan faqat hojatxonada va kishi oʻz ahli (ayoli) bilan yaqinlik qilgan paytidagina ajraladilar. Bas, ulardan uyalinglar va ularni hurmat qilinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻl orqaligina bilamiz. Abu Muhayyaning ismi Yahyo ibn Yaʼlodir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яланғочликдан сақланинглар! Чунки ёнингизда шундай (фаришталар) борки, улар сизлардан фақат ҳожатхонада ва киши ўз аҳли (аёли) билан яқинлик қилган пайтидагина ажраладилар. Бас, улардан уялинглар ва уларни ҳурмат қилинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл орқалигина биламиз. Абу Муҳайянинг исми Яҳё ибн Яълодир.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «من وُلِدَ لَهُ وَلَدٌ فَلْيُحْسِنِ اسْمَهُ وَأَدَبَهُ فَإِذَا بَلَغَ فَلْيُزَوِّجْهُ فَإِنْ بَلَغَ وَلَمْ يُزَوِّجْهُ فَأَصَابَ إِثْمًا فَإِنَّمَا إثمه على أَبِيه»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech kimga bir narsa hadya qilib, soʻng uni qaytarib olishi halol emas, faqat ota oʻz farzandiga bergan narsasi bundan mustasno. Hadya qilib, soʻng uni qaytarib oladigan kishining misoli xuddi it kabidir: u yeb toʻygach qusadi, soʻng qaytib oʻz qusugʻini yeydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч кимга бир нарса ҳадя қилиб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота ўз фарзандига берган нарсаси бундан мустасно. Ҳадя қилиб, сўнг уни қайтариб оладиган кишининг мисоли худди ит кабидир: у еб тўйгач қусади, сўнг қайтиб ўз қусуғини ейди», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الشِّغَارِ وَالشِّغَارُ: أَنْ يُزَوِّجَ الرَّجُلُ ابْنَتَهُ عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ الْآخَرُ ابْنَتَهُ وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا صَدَاقٌ

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ shigʻ ordan qaytardilar. Shigʻ or — bir kishi oʻ z qizini boshqa (kishi)ga — u (boshqa kishi) oʻ z qizini unga nikohlab berishi sharti bilan — nikohlab berishidir; (holbuki) ikkovi orasida (hech qanday) mahr (sadoq) boʻ lmaydi.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ шиғ ордан қайтардилар. Шиғ ор — бир киши ў з қизини бошқа (киши)га — у (бошқа киши) ў з қизини унга никоҳлаб бериши шарти билан — никоҳлаб беришидир; (ҳолбуки) иккови орасида (ҳеч қандай) маҳр (садоқ) бў лмайди.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ غيلَان بن سَلمَة الثَّقَفِيَّ أَسْلَمَ وَلَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَسْلَمْنَ مَعَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَمْسِكْ أَرْبَعًا وَفَارِقْ سَائِرَهُنَّ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Gʻaylon ibn Salama as-Saqafiy Islomni qabul qildi, uning johiliyatda oʻnta xotini bor edi, ular ham u bilan birga Islomga kirdilar. Shunda Nabiy ﷺ unga ulardan toʻrttasini tanlab olishga buyurdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisni Maʼmar Zuhriydan, u Solimdan, u otasidan shu tarzda rivoyat qilgan. (Abu Iso) aytdi: Men Muhammad ibn Ismoilning shunday deganini eshitdim: Bu hadis (sanadi jihatdan) mahfuz emas, sahih boʻlgani esa Shuʼayb ibn Abu Hamza va boshqalar Zuhriydan rivoyat qilgani: «Menga Muhammad ibn Suvayd as-Saqafiydan rivoyat qilindiki, Gʻaylon ibn Salama Islomni qabul qildi, uning huzurida oʻnta xotini bor edi». Muhammad aytdi: Zuhriyning Solimdan, u otasidan (rivoyat qilgan) hadisi esa: Saqif (qabilasi)dan bir kishi xotinlarini taloq qildi, shunda Umar unga: Yo xotinlaringga qaytasan, yo Abu Rigʻolning qabri tosh-boʻron qilingani kabi qabringni tosh-boʻron qilaman, dedi. Abu Iso aytdi: Bizning ashoblarimiz Gʻaylon ibn Salamaning hadisiga amal qiladilar, ular orasida Shofiʼiy, Ahmad va Ishoq (bor).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Ғайлон ибн Салама ас-Сақафий Исломни қабул қилди, унинг жоҳилиятда ўнта хотини бор эди, улар ҳам у билан бирга Исломга кирдилар. Шунда Набий ﷺ унга улардан тўрттасини танлаб олишга буюрдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни Маъмар Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан шу тарзда ривоят қилган. (Абу Исо) айтди: Мен Муҳаммад ибн Исмоилнинг шундай деганини эшитдим: Бу ҳадис (санади жиҳатдан) маҳфуз эмас, саҳиҳ бўлгани эса Шуъайб ибн Абу Ҳамза ва бошқалар Зуҳрийдан ривоят қилгани: «Менга Муҳаммад ибн Сувайд ас-Сақафийдан ривоят қилиндики, Ғайлон ибн Салама Исломни қабул қилди, унинг ҳузурида ўнта хотини бор эди». Муҳаммад айтди: Зуҳрийнинг Солимдан, у отасидан (ривоят қилган) ҳадиси эса: Сақиф (қабиласи)дан бир киши хотинларини талоқ қилди, шунда Умар унга: Ё хотинларингга қайтасан, ё Абу Риғолнинг қабри тош-бўрон қилингани каби қабрингни тош-бўрон қиламан, деди. Абу Исо айтди: Бизнинг ашобларимиз Ғайлон ибн Саламанинг ҳадисига амал қиладилар, улар орасида Шофиъий, Аҳмад ва Ишоқ (бор).

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْوَلِيمَةِ فَلْيَأْتِهَا» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: فَلْيُجِبْ عُرْسًا كَانَ أَو نَحوه

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Birortangiz valima (toʻ y)ga chaqirilsa, unga borsin», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангиз валима (тў й)га чақирилса, унга борсин», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَبْغَضُ الْحَلَالِ إِلَى اللَّهِ الطلاقُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u zot Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot ﷺ shunday dedilar: «Alloh taologa halol (ishlar) ichida eng yomon koʻriniladigani taloqdir».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у зот Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ таолога ҳалол (ишлар) ичида энг ёмон кўриниладигани талоқдир».

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَاعن بَين رجل وَامْرَأَته فانتقى مِنْ وَلَدِهَا فَفَرَّقَ بَيْنَهُمَا وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالْمَرْأَةِ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي حَدِيثِهِ لَهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَظَهُ وَذَكَّرَهُ وَأَخْبَرَهُ أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ ثُمَّ دَعَاهَا فَوَعَظَهَا وَذَكَّرَهَا وَأَخْبَرَهَا أَنَّ عَذَاب الدُّنْيَا أَهْون من عَذَاب الْآخِرَة

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Subhanalloh, ha! Shu haqda birinchi boʻlib soʻragan kishi falon ibn falon edi. U: ‹Yo Rasululloh, aytib bering-chi, agar birimiz xotinini bir fohisha ish (zino) ustida topib qolsa, qanday qilsin? Agar gapirsa, ulkan ish haqida gapirgan boʻladi, agar jim tursa, mana shunday (ulkan) ish ustida jim turgan boʻladi›, dedi. Nabiy ﷺ jim turdilar va unga javob bermadilar. Shundan keyin u (yana) u zotning oldiga kelib: ‹Men sizdan soʻragan narsaga oʻzim mubtalo boʻldim›, dedi. Shunda Aziz va Jalil boʻlmish Alloh Nur surasidagi mana bu oyatlarni: {Xotinlariga (zino) tuhmatini qiluvchilar...} (Nur 6) nozil qildi. U zot bularni unga tilovat qilib berdilar, unga vaʼz qildilar, eslatdilar va unga dunyo azobi oxirat azobidan yengilroq ekanini xabar qildilar. U: ‹Yoʻq, sizni haq bilan (Paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, men unga (tuhmat qilib) yolgʻon aytmadim›, dedi. Soʻng u zot uni (ayolni) chaqirib, unga vaʼz qildilar, eslatdilar va unga dunyo azobi oxirat azobidan yengilroq ekanini xabar qildilar. U (ayol): ‹Yoʻq, sizni haq bilan (Paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, u (er) albatta yolgʻonchidir›, dedi. Shunda u zot erkakdan boshladilar: u toʻrt marta Allohga qasam ichib, oʻzi rostgoʻylardan ekaniga guvohlik berdi, beshinchisida esa: ‹Agar yolgʻonchilardan boʻlsam, Allohning laʼnati menga boʻlsin›, dedi. Soʻng ikkinchi qilib ayolni (chaqirdilar): u toʻrt marta Allohga qasam ichib, u (er) yolgʻonchilardan ekaniga guvohlik berdi, beshinchisida esa: ‹Agar u (er) rostgoʻylardan boʻlsa, Allohning gʻazabi menga boʻlsin›, dedi. Soʻng u zot ularning oʻrtasini ajratdilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Субҳаналлоҳ, ҳа! Шу ҳақда биринчи бўлиб сўраган киши фалон ибн фалон эди. У: ‹Ё Расулуллоҳ, айтиб беринг-чи, агар биримиз хотинини бир фоҳиша иш (зино) устида топиб қолса, қандай қилсин? Агар гапирса, улкан иш ҳақида гапирган бўлади, агар жим турса, мана шундай (улкан) иш устида жим турган бўлади›, деди. Набий ﷺ жим турдилар ва унга жавоб бермадилар. Шундан кейин у (яна) у зотнинг олдига келиб: ‹Мен сиздан сўраган нарсага ўзим мубтало бўлдим›, деди. Шунда Азиз ва Жалил бўлмиш Аллоҳ Нур сурасидаги мана бу оятларни: {Хотинларига (зино) туҳматини қилувчилар...} (Нур 6) нозил қилди. У зот буларни унга тиловат қилиб бердилар, унга ваъз қилдилар, эслатдилар ва унга дунё азоби охират азобидан енгилроқ эканини хабар қилдилар. У: ‹Йўқ, сизни ҳақ билан (Пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, мен унга (туҳмат қилиб) ёлғон айтмадим›, деди. Сўнг у зот уни (аёлни) чақириб, унга ваъз қилдилар, эслатдилар ва унга дунё азоби охират азобидан енгилроқ эканини хабар қилдилар. У (аёл): ‹Йўқ, сизни ҳақ билан (Пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, у (эр) албатта ёлғончидир›, деди. Шунда у зот эркакдан бошладилар: у тўрт марта Аллоҳга қасам ичиб, ўзи ростгўйлардан эканига гувоҳлик берди, бешинчисида эса: ‹Агар ёлғончилардан бўлсам, Аллоҳнинг лаънати менга бўлсин›, деди. Сўнг иккинчи қилиб аёлни (чақирдилар): у тўрт марта Аллоҳга қасам ичиб, у (эр) ёлғончилардан эканига гувоҳлик берди, бешинчисида эса: ‹Агар у (эр) ростгўйлардан бўлса, Аллоҳнинг ғазаби менга бўлсин›, деди. Сўнг у зот уларнинг ўртасини ажратдилар», деди.

وَعَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِلْمُتَلَاعِنَيْنِ: «حِسَابُكُمَا عَلَى اللَّهِ أَحَدُكُمَا كَاذِبٌ لَا سَبِيلَ لَكَ عَلَيْهَا» قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي قَالَ: «لَا مَالَ لَكَ إِنْ كُنْتَ صَدَقْتَ عَلَيْهَا فَهُوَ بِمَا اسْتَحْلَلْتَ مِنْ فَرْجِهَا وَإِنْ كُنْتَ كَذَبْتَ عَلَيْهَا فَذَاكَ أَبْعَدُ وَأبْعد لَك مِنْهَا»

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ liʼon qiluvchilarga: «Hisobingiz Allohga (havola); ikkovingizdan biringiz yolgʻonchi; (ey er,) senga uning ustida (qaytarib olishga) yoʻ l yoʻq» dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, mening molim (mahrim)-chi?» dedi. U zot: «Senga mol yoʻq: agar unga rost (aytgan) boʻ lsang, u (mahr) — sen uning farjini halol qilgan evaziga (ketdi); agar unga yolgʻon (aytgan) boʻ lsang, u (mahr) sendan yanada-yanada yiroqroq» dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ лиъон қилувчиларга: «Ҳисобингиз Аллоҳга (ҳавола); икковингиздан бирингиз ёлғончи; (эй эр,) сенга унинг устида (қайтариб олишга) йў л йўқ» дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг молим (маҳрим)-чи?» деди. У зот: «Сенга мол йўқ: агар унга рост (айтган) бў лсанг, у (маҳр) — сен унинг фаржини ҳалол қилган эвазига (кетди); агар унга ёлғон (айтган) бў лсанг, у (маҳр) сендан янада-янада йироқроқ» дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّهُ قَالَ: إِذَا وُهِبَتْ الْوَلِيدَةُ الَّتِي تُوطَأُ أَوْ بِيعَتْ أَوْ أُعْتِقَتْ فَلْتَسْتَبْرِئْ رَحِمَهَا بِحَيْضَةٍ وَلَا تُسْتَبْرَئُ الْعَذْرَاءُ. رَوَاهُمَا رزين

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Yaqinlik qilinadigan choʻri hadya qilinsa yoki sotilsa yoxud ozod qilinsa, u bir marta hayz bilan bachadonini istibro qilsin. Bokira qiz esa istibro qilinmaydi», dedi. Razin rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Яқинлик қилинадиган чўри ҳадя қилинса ёки сотилса ёхуд озод қилинса, у бир марта ҳайз билан бачадонини истибро қилсин. Бокира қиз эса истибро қилинмайди», деди. Разин ривоят қилган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مرَّتَيْنِ»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, qul oʻz xojasiga (sodiq boʻlib) yaxshilik qilsa va Allohga chiroyli ibodat qilsa, unga ajri ikki marta (baravar) boʻladi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қул ўз хожасига (содиқ бўлиб) яхшилик қилса ва Аллоҳга чиройли ибодат қилса, унга ажри икки марта (баравар) бўлади», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ ضَرَبَ غُلَامًا لَهُ حَدًّا لَمْ يَأْتِهِ أَوْ لَطَمَهُ فَإِن كَفَّارَته أَن يعتقهُ» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U oʻz xizmatkorini chaqirib, uning orqasida (kaltak) izini koʻrib qoldi-da, unga: «Senga ogʻriq yetkazdimmi?» dedi. (Xizmatkor): «Yoʻq», dedi. (Ibn Umar): «Endi sen ozodsan», dedi. Soʻng (Ibn Umar) yerdan bir narsa olib: «Bunda men uchun shu(ning ogʻirligi)cha ham ajr yoʻq. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim oʻz xizmatkorini u qilmagan jinoyat uchun ursa yoki yuziga shapaloq ursa, uning kafforati uni ozod qilishidir›, deganlarini eshitganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У ўз хизматкорини чақириб, унинг орқасида (калтак) изини кўриб қолди-да, унга: «Сенга оғриқ етказдимми?» деди. (Хизматкор): «Йўқ», деди. (Ибн Умар): «Энди сен озодсан», деди. Сўнг (Ибн Умар) ердан бир нарса олиб: «Бунда мен учун шу(нинг оғирлиги)ча ҳам ажр йўқ. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким ўз хизматкорини у қилмаган жиноят учун урса ёки юзига шапалоқ урса, унинг каффорати уни озод қилишидир›, деганларини эшитганман», деди.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: عُرِضْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ أُحُدٍ وَأَنَا ابْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ سَنَةً فَرَدَّنِي ثُمَّ عُرِضْتُ عَلَيْهِ عَامَ الْخَنْدَقِ وَأَنَا ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً فَأَجَازَنِي فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ: هَذَا فَرْقُ مَا بَين الْمُقَاتلَة والذرية

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uhud yili men oʻn toʻrt yoshda ekanimda Rasululloh ﷺ ga (jangga) koʻrsatildim, u zot meni qaytardilar. Soʻngra Xandaq yili men oʻn besh yoshda ekanimda u zotga koʻrsatildim, u zot menga (jangda qatnashishga) ruxsat berdilar. Shunda Umar ibn Abdulaziz (rahimahulloh): «Bu jangchilar bilan bolalar orasidagi farqdir», dedi. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Уҳуд йили мен ўн тўрт ёшда эканимда Расулуллоҳ ﷺ га (жангга) кўрсатилдим, у зот мени қайтардилар. Сўнгра Хандақ йили мен ўн беш ёшда эканимда у зотга кўрсатилдим, у зот менга (жангда қатнашишга) рухсат бердилар. Шунда Умар ибн Абдулазиз (раҳимаҳуллоҳ): «Бу жангчилар билан болалар орасидаги фарқдир», деди. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ وَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ فَأُعْطِيَ شُرَكَاؤُهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir qulning oʻziga tegishli ulushini ozod qilsa va uning qul bahosiga yetadigan moli boʻlsa, (qulga) adolatli baho qoʻyilib, sheriklariga ulushlari beriladi va qul ozod boʻladi. Aks holda (yaʼni moli yetmasa), undan ozod boʻlgani ozod boʻlgani bilan (qoladi)», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир қулнинг ўзига тегишли улушини озод қилса ва унинг қул баҳосига етадиган моли бўлса, (қулга) адолатли баҳо қўйилиб, шерикларига улушлари берилади ва қул озод бўлади. Акс ҳолда (яъни моли етмаса), ундан озод бўлгани озод бўлгани билан (қолади)», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَعْتَقَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُ الْعَبْدِ لَهُ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ السَّيِّدُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim moli boʻlgan bir qulni ozod qilsa, qulning moli oʻziniki boʻladi, magar xoʻjayin uning molini oʻziga shart qilib olsa, u holda moli xoʻjayinniki boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким моли бўлган бир қулни озод қилса, қулнинг моли ўзиники бўлади, магар хўжайин унинг молини ўзига шарт қилиб олса, у ҳолда моли хўжайинники бўлади», дедилар.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اشْتَرَى عَبْدًا فَلَمْ يَشْتَرِطْ مَاله فَلَا شَيْء لَهُ» . رَوَاهُ الدَّارمِيّ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir qulni sotib olib, uning moli haqida shart qoʻymasa, unga (qulning molidan) hech narsa (tegishli) boʻlmaydi», dedilar. Dorimiy rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир қулни сотиб олиб, унинг моли ҳақида шарт қўймаса, унга (қулнинг молидан) ҳеч нарса (тегишли) бўлмайди», дедилар. Доримий ривоят қилган.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَكْثَرُ مَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يحلف: «لَا ومقلب الْقُلُوب» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Abdulloh (ibn Umar) (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺning eng koʻp ichadigan qasamlari — «La va muqallibal-qulub (Yoʻq — qalblarni aylantiruvchi (Alloh) bilan qasamki)» (degan qasam) edi.(Абдуллоҳ (ибн Умар) (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг энг кўп ичадиган қасамлари — «Ла ва муқаллибал-қулуб (Йўқ — қалбларни айлантирувчи (Аллоҳ) билан қасамки)» (деган қасам) эди.

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ يَنْهَاكُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ ليصمت»

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ Umar ibn Xattobga — u bir (otliq) karvonda otasi bilan qasam ichib ketayotganida — yetib qoldilar va: «Ogoh boʻlinglar, albatta Alloh sizlarni otalaringiz bilan qasam ichishingizdan qaytaradi. Kim qasam ichmoqchi boʻlsa, Alloh bilan qasam ichsin yoki jim tursin», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ Умар ибн Хаттобга — у бир (отлиқ) карвонда отаси билан қасам ичиб кетаётганида — етиб қолдилар ва: «Огоҳ бўлинглар, албатта Аллоҳ сизларни оталарингиз билан қасам ичишингиздан қайтаради. Ким қасам ичмоқчи бўлса, Аллоҳ билан қасам ичсин ёки жим турсин», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَنْ يَزَالَ الْمُؤْمِنُ فِي فُسْحَةٍ مِنْ دِينِهِ مَا لَمْ يُصِبْ دَمًا حَرَامًا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Momin, harom qonni toʻkmaguncha (nohaq odam oʻldirmaguncha), oʻz dinida kengchilikda (xotirjam) boʻlaveradi», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Момин, ҳаром қонни тўкмагунча (ноҳақ одам ўлдирмагунча), ўз динида кенгчиликда (хотиржам) бўлаверади», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا أَمْسَكَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ وَقَتَلَهُ الْآخَرُ يُقْتَلُ الَّذِي قتَل ويُحبسُ الَّذِي أمْسَكَ» . رَوَاهُ الدَّارَقُطْنِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar bir kishi (biror) kishini ushlab tursa-yu, boshqasi uni oʻldirsa, oʻldirgan kishi oʻldiriladi, ushlab turgan kishi esa qamaladi», dedilar. Doraqutniy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар бир киши (бирор) кишини ушлаб турса-ю, бошқаси уни ўлдирса, ўлдирган киши ўлдирилади, ушлаб турган киши эса қамалади», дедилар. Дорақутний ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا مَرَّ أَحَدُكُمْ فِي مَسْجِدِنَا وَفِي سُوقِنَا وَمَعَهُ نَبْلٌ فَلْيُمْسِكْ عَلَى نِصَالِهَا أَنْ يُصِيبَ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ مِنْهَا بِشَيْءٍ»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz bir bogʻ yonidan oʻtsa, undan yesin, ammo etagiga solib olib ketmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз бир боғ ёнидан ўтса, ундан есин, аммо этагига солиб олиб кетмасин», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ وزادَ مُسلم: «ومنْ غشَّنا فليسَ منَّا»

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Kim bizga qarshi qurol koʻtarsa, u bizdan emas», dedilar. (Buni Abu Muso ham Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi.)(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Ким бизга қарши қурол кўтарса, у биздан эмас», дедилар. (Буни Абу Мусо ҳам Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди.)

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " لِجَهَنَّمَ سَبْعَةُ أَبْوَابٍ: بَابٌ مِنْهَا لِمَنْ سَلَّ السَّيْفَ عَلَى أُمَّتِي أَوْ قَالَ: عَلَى أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Jahannamning yetti darvozasi bordir. Ulardan bir darvoza mening ummatimga — yoki Muhammad ﷺning ummatiga, deb aytdilar — qarshi qilich koʻtargan kishi uchundir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Molik ibn Migʻval hadisidan bilamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Жаҳаннамнинг етти дарвозаси бордир. Улардан бир дарвоза менинг умматимга — ёки Муҳаммад ﷺнинг умматига, деб айтдилар — қарши қилич кўтарган киши учундир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Молик ибн Миғвал ҳадисидан биламиз.

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَنْظُرُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى رَجُلٍ أَتَى رَجُلًا أَوِ امْرَأَةً فِي دُبُرِهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Alloh kiyimini kibr-havo bilan sudragan kishiga (rahmat nazari bilan) boqmaydi» dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ кийимини кибр-ҳаво билан судраган кишига (раҳмат назари билан) боқмайди» дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِقَامَةُ حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً فِي بلادِ الله» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه وَرَوَاهُ النَّسَائِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning hadlaridan bir hadni ado etish, azza va jalla Allohning yurtida qirq kecha yomgʻir yogʻishidan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳадни адо этиш, азза ва жалла Аллоҳнинг юртида қирқ кеча ёмғир ёғишидан кўра яхшироқдир», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَطَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَ سَارِقٍ فِي مِجَنٍّ ثَمَنُهُ ثَلَاثَةُ دَرَاهِمَ

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki, u aytdi:) Paygʻambar ﷺ narxi uch dirham boʻlgan bir qalqon (oʻgʻirlangani uchun) oʻgʻrining qoʻlini kesdilar. (Muhammad ibn Ishoq ham mutobaʼat qildi; Lays esa: ‹Nofeʼ menga ‹qiymati› deb aytdi›, dedi.)(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики, у айтди:) Пайғамбар ﷺ нархи уч дирҳам бўлган бир қалқон (ўғирлангани учун) ўғрининг қўлини кесдилар. (Муҳаммад ибн Ишоқ ҳам мутобаъат қилди; Лайс эса: ‹Нофеъ менга ‹қиймати› деб айтди›, деди.)

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بِغُلَامٍ لَهُ فَقَالَ: اقْطَعْ يَدَهُ فَإِنَّهُ سرقَ مرآةَ لأمرأتي فَقَالَ عمَرُ رَضِي اللَّهُ عَنهُ: لَا قَطْعَ عَلَيْهِ وَهُوَ خَادِمُكُمْ أَخَذَ مَتَاعَكُمْ. رَوَاهُ مَالك

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Umar (roziyallohu anhu)ning huzuriga oʻz quli bilan kelib: «Uning qoʻlini kesing, chunki u xotinimning koʻzgusini oʻgʻirladi», dedi. Umar (roziyallohu anhu): «Unga qoʻl kesish yoʻq. U sizning xizmatkoringiz, sizning narsangizni olibdi», dedi. Molik rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Умар (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига ўз қули билан келиб: «Унинг қўлини кесинг, чунки у хотинимнинг кўзгусини ўғирлади», деди. Умар (розияллоҳу анҳу): «Унга қўл кесиш йўқ. У сизнинг хизматкорингиз, сизнинг нарсангизни олибди», деди. Молик ривоят қилган.