HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
RoviylarРовийлар

Abu Hurayra Abdurrahmon ibn Saxr ad-Davsiy

Ulamolar xaritasida — ustozlari, shogirdlari va Rasululloh ﷺ gacha zanjiriУламолар харитасида — устозлари, шогирдлари ва Расулуллоҳ ﷺ гача занжири

Rivoyatlari 11 048 ta, 18 toʻplamda.Ривоятлари 11 048 та, 18 тўпламда. Hadislarda 637 marta tilga olingan.Ҳадисларда 637 марта тилга олинган.

RivoyatlariРивоятлари11048Haqida aytilganҲақида айтилган637
Tarjimai holТаржимаи ҳол

Imom, faqih, mujtahid, hofiz, Rasululloh ﷺning sahobasi, Abu Hurayra ad-Davsiy al-Yamoniy. Sobit hofizlarning sarvari. Uning ismi haqida koʻp qavllar bilan ixtilof qilingan; ularning eng toʻgʻrisi — Abdurahmon ibn Saxr. Ibn Gʻanm ham deyilgan. Aytilishicha, ismi Abdushams edi; Abdulloh ham deyilgan. Sukayn ham deyilgan. Omir ham deyilgan. Burayr ham deyilgan.Имом, фақиҳ, мужтаҳид, ҳофиз, Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаси, Абу Ҳурайра ад-Давсий ал-Ямоний. Собит ҳофизларнинг сарвари. Унинг исми ҳақида кўп қавллар билан ихтилоф қилинган; уларнинг энг тўғриси — Абдураҳмон ибн Сахр. Ибн Ғанм ҳам дейилган. Айтилишича, исми Абдушамс эди; Абдуллоҳ ҳам дейилган. Сукайн ҳам дейилган. Омир ҳам дейилган. Бурайр ҳам дейилган.

UlamolarУламолар · Abu Hurayra ad-Davsiy al-Yamoniy · Абу Ҳурайра ад-Давсий ал-Ямоний
Toʻplam:Тўплам:BarchasiБарчасиAhmad 3685Muslim 1286Buxoriy 966Mishkat 751Nasoiy 634Ibn Moja 619Tirmiziy 558Abu Dovud 484
Mishkat · 2508Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزاءٌ إِلا الجنَّةُ»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir umradan ikkinchi umragacha oralaridagi gunohlarga kafforatdir. Mabrur hajning jazosi esa Jannatdan boshqa narsa emas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир умрадан иккинчи умрагача ораларидаги гуноҳларга каффоратдир. Мабрур ҳажнинг жазоси эса Жаннатдан бошқа нарса эмас», дедилар.

Mishkat · 2515Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو محرم»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol bir kun-bir kechalik masofaga oʻzi bilan mahram boʻlmasdan safar qilmasin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл бир кун-бир кечалик масофага ўзи билан маҳрам бўлмасдан сафар қилмасин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ عَلَيْكُمُ الْحَجَّ» . فَقَامَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ فَقَالَ: أَفِي كُلِّ عَامٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: " لَوْ قُلْتُهَا: نَعَمْ لَوَجَبَتْ وَلَوْ وَجَبَتْ لَمْ تَعْمَلُوا بِهَا وَلَمْ تَسْتَطِيعُوا وَالْحَجُّ مَرَّةٌ فَمَنْ زَادَ فَتَطَوُّعٌ ". رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالنَّسَائِيّ والدارمي

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Ey insonlar, albatta, Alloh pokdir va faqat pok narsanigina qabul qiladi. Albatta, Alloh moʻminlarga paygʻambarlarga buyurgan narsasini buyurib: {Ey paygʻambarlar, pok narsalardan yenglar va solih amal qilinglar. Albatta, Men nima qilayotganingizni bilguvchiman} (Moʻʼminun 51) dedi va: {Ey iymon keltirganlar, sizlarga rizq qilib bergan narsalarimizning pokidan yenglar} (Baqara 172) dedi», dedilar. Soʻng u zot uzoq safar qiladigan, sochi toʻzigan, changga belangan, qoʻllarini osmonga choʻzib: ‹Ey Robbim, ey Robbim!› deydigan, taomi harom, ichimligi harom, kiyimi harom va harom bilan oziqlangan kishini zikr qilib: «Bunga qanday ijobat etiladi?!» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Biz uni faqat Fuzayl ibn Marzuqning hadisidan bilamiz. Abu Hozim — ashjaʼiydir, ismi Salmon boʻlib, Azza al-Ashjaʼiyaning ozod qilingan qulidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй инсонлар, албатта, Аллоҳ покдир ва фақат пок нарсанигина қабул қилади. Албатта, Аллоҳ мўминларга пайғамбарларга буюрган нарсасини буюриб: {Эй пайғамбарлар, пок нарсалардан енглар ва солиҳ амал қилинглар. Албатта, Мен нима қилаётганингизни билгувчиман} (Мўъминун 51) деди ва: {Эй иймон келтирганлар, сизларга ризқ қилиб берган нарсаларимизнинг покидан енглар} (Бақара 172) деди», дедилар. Сўнг у зот узоқ сафар қиладиган, сочи тўзиган, чангга беланган, қўлларини осмонга чўзиб: ‹Эй Роббим, эй Роббим!› дейдиган, таоми ҳаром, ичимлиги ҳаром, кийими ҳаром ва ҳаром билан озиқланган кишини зикр қилиб: «Бунга қандай ижобат этилади?!» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Биз уни фақат Фузайл ибн Марзуқнинг ҳадисидан биламиз. Абу Ҳозим — ашжаъийдир, исми Салмон бўлиб, Азза ал-Ашжаъиянинг озод қилинган қулидир.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ: «الْحَاجُّ وَالْعُمَّارُ وَفْدُ اللَّهِ إِنْ دَعَوْهُ أجابَهمْ وإِنِ استَغفروهُ غَفرَ لهمْ» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Haj va umra qiluvchilar Allohning elchilaridir. Agar Unga duo qilsalar, ularga javob beradi. Agar Undan magʻfirat soʻrasalar, ularni magʻfirat qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳаж ва умра қилувчилар Аллоҳнинг элчиларидир. Агар Унга дуо қилсалар, уларга жавоб беради. Агар Ундан мағфират сўрасалар, уларни мағфират қилади», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ خَرَجَ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا أَوْ غَازِيًا ثُمَّ مَاتَ فِي طَرِيقِهِ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَجْرَ الْغَازِي وَالْحَاجِّ والمعتمِرِ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim haj yoki umra qilish uchun, yoxud gʻazot qilish uchun (yoʻlga) chiqib, soʻng yoʻlida vafot etsa, Alloh unga gʻoziy, hoji va umra qiluvchining ajrini yozadi», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳаж ёки умра қилиш учун, ёхуд ғазот қилиш учун (йўлга) чиқиб, сўнг йўлида вафот этса, Аллоҳ унга ғозий, ҳожи ва умра қилувчининг ажрини ёзади», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.

Mishkat · 2573Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: بَعَثَنِي أَبُو بَكْرٍ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي أَمَّرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهَا قَبْلَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ يَوْمَ النَّحْرِ فِي رَهْطٍ أَمَرَهُ أَنْ يُؤَذِّنَ فِي النَّاسِ: «أَلَا لَا يَحُجُّ بَعْدَ العامِ مشرِكٌ وَلَا يطوفَنَّ بِالْبَيْتِ عُرْيَان»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning soʻnggi hajidan oldingi yilida — Rasululloh ﷺ Abu Bakrni hojilarga amir (boshliq) qilganda — u (Abu Bakr) meni bir guruh odamlar bilan birga — quyidagini eʼlon qilish uchun — joʻnatdi: ‹Bu yildan keyin hech bir mushrik haj qila olmaydi va hech bir yalangʻoch kishi Kaʼbani tavof qila olmaydi›.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг сўнгги ҳажидан олдинги йилида — Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакрни ҳожиларга амир (бошлиқ) қилганда — у (Абу Бакр) мени бир гуруҳ одамлар билан бирга — қуйидагини эълон қилиш учун — жўнатди: ‹Бу йилдан кейин ҳеч бир мушрик ҳаж қила олмайди ва ҳеч бир яланғоч киши Каъбани тавоф қила олмайди›.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ مَكَّةَ فَأَقْبَلَ إِلَى الْحَجَرِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ أَتَى الصَّفَا فَعَلَاهُ حَتَّى يَنْظُرَ إِلَى الْبَيْتِ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَذْكُرُ اللَّهَ مَا شَاءَ وَيَدْعُو. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ kelib Makkaga kirdilar. Soʻngra Rasululloh ﷺ Hajar (Hajarul-asvad) tomon yurib, uni istilom qildilar (qoʻl tegizdilar), keyin Baytni tavof qildilar. Soʻng Safoga kelib, Baytni koʻradigan joygacha unga chiqdilar va qoʻllarini koʻtarib, Allohni xohlaganlaricha zikr qila boshladilar hamda Unga duo qildilar. (Rovi) aytdi: Ansorlar esa u zotning quyilarida edilar. Hoshim aytdi: U zot duo qildilar, Allohga hamd aytdilar va xohlagan narsalarini soʻrab duo qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ келиб Маккага кирдилар. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ Ҳажар (Ҳажарул-асвад) томон юриб, уни истилом қилдилар (қўл тегиздилар), кейин Байтни тавоф қилдилар. Сўнг Сафога келиб, Байтни кўрадиган жойгача унга чиқдилар ва қўлларини кўтариб, Аллоҳни хоҳлаганларича зикр қила бошладилар ҳамда Унга дуо қилдилар. (Рови) айтди: Ансорлар эса у зотнинг қуйиларида эдилар. Ҳошим айтди: У зот дуо қилдилар, Аллоҳга ҳамд айтдилар ва хоҳлаган нарсаларини сўраб дуо қилдилар.

Mishkat · 2590ZaifЗаиф

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «وُكِّلَ بِهِ سَبْعُونَ مَلَكًا» يَعْنِي الرُّكْنَ الْيَمَانِيَ " فَمَنْ قَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ قَالُوا: آمين ". رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Rukni Yamoniy haqida: «Unga yetmish farishta vakil qilingan. Kim: ‹Allohumma inniy asʼalukal-afwa val-ofiyata fid-dunyo val-oxira, Rabbano otino fid-dunyo hasanatan va fil-oxirati hasanatan va qino azoban-nor (Ey Alloh, men Sendan dunyo va oxiratda afv hamda ofiyatni soʻrayman. Ey Rabbimiz, bizga dunyoda ham yaxshilik ber, oxiratda ham yaxshilik ber va bizni doʻzax azobidan saqla)›, desa, ular: ‹Omin›, deydilar», dedilar. Rukni Asvadga yetganda Ibn Hishom: «Ey Abu Muhammad, bu Rukni Asvad haqida senga nima yetib kelgan?», deb soʻradi. Ato: «Menga Abu Hurayra Rasululloh ﷺning: ‹Kim unga qoʻl tekkizsa, u Rahmonning qoʻliga qoʻl tekkizgan boʻladi›, deganlarini eshitganini aytib berdi», dedi. Ibn Hishom unga: «Ey Abu Muhammad, tavof-chi?», dedi. Ato: «Menga Abu Hurayra Nabiy ﷺning: ‹Kim Baytni yetti marta tavof qilib, faqat Subhanalloh, val-hamdu lillah, va la ilaha illalloh, vallohu akbar, va la havla va la quvvata illa billah, deb boshqa gapirmasa, undan oʻn gunoh oʻchiriladi, unga oʻn yaxshilik yozilib, oʻn daraja koʻtariladi. Kim tavof qilib, shu holatida gapirsa, u rahmatga oyoqlari bilan xuddi suvga oyoqlarini botirib kirgan kishidek kirgan boʻladi›, deganlarini eshitganini aytib berdi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Рукни Ямоний ҳақида: «Унга етмиш фаришта вакил қилинган. Ким: ‹Аллоҳумма инний асъалукал-афwа вал-офията фид-дунё вал-охира, Раббано отино фид-дунё ҳасанатан ва фил-охирати ҳасанатан ва қино азобан-нор (Эй Аллоҳ, мен Сендан дунё ва охиратда афв ҳамда офиятни сўрайман. Эй Раббимиз, бизга дунёда ҳам яхшилик бер, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизни дўзах азобидан сақла)›, деса, улар: ‹Омин›, дейдилар», дедилар. Рукни Асвадга етганда Ибн Ҳишом: «Эй Абу Муҳаммад, бу Рукни Асвад ҳақида сенга нима етиб келган?», деб сўради. Ато: «Менга Абу Ҳурайра Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким унга қўл теккизса, у Раҳмоннинг қўлига қўл теккизган бўлади›, деганларини эшитганини айтиб берди», деди. Ибн Ҳишом унга: «Эй Абу Муҳаммад, тавоф-чи?», деди. Ато: «Менга Абу Ҳурайра Набий ﷺнинг: ‹Ким Байтни етти марта тавоф қилиб, фақат Субҳаналлоҳ, вал-ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ, деб бошқа гапирмаса, ундан ўн гуноҳ ўчирилади, унга ўн яхшилик ёзилиб, ўн даража кўтарилади. Ким тавоф қилиб, шу ҳолатида гапирса, у раҳматга оёқлари билан худди сувга оёқларини ботириб кирган кишидек кирган бўлади›, деганларини эшитганини айтиб берди», деди.

وَعَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَلَا يَتَكَلَّمُ إِلَّا بِ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ مُحِيَتْ عَنْهُ عَشْرُ سَيِّئَاتٍ وَكُتِبَ لَهُ عَشْرُ حَسَنَاتٍ وَرُفِعَ لَهُ عَشْرُ دَرَجَاتٍ. وَمَنْ طَافَ فَتَكَلَّمَ وَهُوَ فِي تِلْكَ الْحَالِ خَاضَ فِي الرَّحْمَةِ بِرِجْلَيْهِ كَخَائِضِ الماءِ برجليه ". رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Rukni Yamoniy haqida: «Unga yetmish farishta vakil qilingan. Kim: ‹Allohumma inniy asʼalukal-afwa val-ofiyata fid-dunyo val-oxira, Rabbano otino fid-dunyo hasanatan va fil-oxirati hasanatan va qino azoban-nor (Ey Alloh, men Sendan dunyo va oxiratda afv hamda ofiyatni soʻrayman. Ey Rabbimiz, bizga dunyoda ham yaxshilik ber, oxiratda ham yaxshilik ber va bizni doʻzax azobidan saqla)›, desa, ular: ‹Omin›, deydilar», dedilar. Rukni Asvadga yetganda Ibn Hishom: «Ey Abu Muhammad, bu Rukni Asvad haqida senga nima yetib kelgan?», deb soʻradi. Ato: «Menga Abu Hurayra Rasululloh ﷺning: ‹Kim unga qoʻl tekkizsa, u Rahmonning qoʻliga qoʻl tekkizgan boʻladi›, deganlarini eshitganini aytib berdi», dedi. Ibn Hishom unga: «Ey Abu Muhammad, tavof-chi?», dedi. Ato: «Menga Abu Hurayra Nabiy ﷺning: ‹Kim Baytni yetti marta tavof qilib, faqat Subhanalloh, val-hamdu lillah, va la ilaha illalloh, vallohu akbar, va la havla va la quvvata illa billah, deb boshqa gapirmasa, undan oʻn gunoh oʻchiriladi, unga oʻn yaxshilik yozilib, oʻn daraja koʻtariladi. Kim tavof qilib, shu holatida gapirsa, u rahmatga oyoqlari bilan xuddi suvga oyoqlarini botirib kirgan kishidek kirgan boʻladi›, deganlarini eshitganini aytib berdi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Рукни Ямоний ҳақида: «Унга етмиш фаришта вакил қилинган. Ким: ‹Аллоҳумма инний асъалукал-афwа вал-офията фид-дунё вал-охира, Раббано отино фид-дунё ҳасанатан ва фил-охирати ҳасанатан ва қино азобан-нор (Эй Аллоҳ, мен Сендан дунё ва охиратда афв ҳамда офиятни сўрайман. Эй Раббимиз, бизга дунёда ҳам яхшилик бер, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизни дўзах азобидан сақла)›, деса, улар: ‹Омин›, дейдилар», дедилар. Рукни Асвадга етганда Ибн Ҳишом: «Эй Абу Муҳаммад, бу Рукни Асвад ҳақида сенга нима етиб келган?», деб сўради. Ато: «Менга Абу Ҳурайра Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким унга қўл теккизса, у Раҳмоннинг қўлига қўл теккизган бўлади›, деганларини эшитганини айтиб берди», деди. Ибн Ҳишом унга: «Эй Абу Муҳаммад, тавоф-чи?», деди. Ато: «Менга Абу Ҳурайра Набий ﷺнинг: ‹Ким Байтни етти марта тавоф қилиб, фақат Субҳаналлоҳ, вал-ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ, деб бошқа гапирмаса, ундан ўн гуноҳ ўчирилади, унга ўн яхшилик ёзилиб, ўн даража кўтарилади. Ким тавоф қилиб, шу ҳолатида гапирса, у раҳматга оёқлари билан худди сувга оёқларини ботириб кирган кишидек кирган бўлади›, деганларини эшитганини айтиб берди», деди.

Mishkat · 2633Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ: «ارْكَبْهَا» . فَقَالَ: إِنَّهَا بَدَنَةٌ. قَالَ: «ارْكَبْهَا» . فَقَالَ: إِنَّهَا بَدَنَةٌ. قَالَ: «ارْكَبْهَا وَيلك» فِي الثَّانِيَة أَو الثَّالِثَة

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ badanasini (qurbonlik tuyasini) haydab borayotgan bir kishini koʻrdi. U zot: «Unga min», — dedilar. U kishi: «U — badana (qurbonlik tuya)», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Unga min», — dedilar. U (kishi): «U — badana», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Unga min», — dedilar va ikkinchi yoki uchinchi (martada) u zot: «Senga voy boʻlsin (yaʼni min-da!)», — deb qoʻshdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ баданасини (қурбонлик туясини) ҳайдаб бораётган бир кишини кўрди. У зот: «Унга мин», — дедилар. У киши: «У — бадана (қурбонлик туя)», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Унга мин», — дедилар. У (киши): «У — бадана», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Унга мин», — дедилар ва иккинчи ёки учинчи (мартада) у зот: «Сенга вой бўлсин (яъни мин-да!)», — деб қўшдилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْجَرَادُ مِنْ صَيْدِ الْبَحْرِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Chigʻirtka dengiz ovidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Чиғиртка денгиз овидандир», дедилар.

Mishkat · 2721Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «يُخَرِّبُ الْكَعْبَة ذُو السويقتين من الْحَبَشَة»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Habashistonlik ‹Zus-Suvayqatayn› (oriq oyoqli kishi) Kaʼbani buzadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳабашистонлик ‹Зус-Сувайқатайн› (ориқ оёқли киши) Каъбани бузади», — дедилар.

Mishkat · 2730SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَصْبِرُ عَلَى لَأْوَاءِ الْمَدِينَةِ وَشِدَّتِهَا أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي إِلَّا كُنْتُ لَهُ شَفِيعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ummatimdan biror kishi Madinaning mashaqqatlariyu qiyinchiligiga sabr qilsa, qiyomat kuni men unga albatta shafoatchi yoki guvoh boʻlaman».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Умматимдан бирор киши Мадинанинг машаққатларию қийинчилигига сабр қилса, қиёмат куни мен унга албатта шафоатчи ёки гувоҳ бўламан».

Mishkat · 2731SahihСаҳиҳ

وَعَنْهُ قَالَ: كَانَ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا أَوَّلَ الثَّمَرَةِ جَاءُوا بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَخَذَهُ قَالَ: «اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي ثَمَرِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي مَدِينَتِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ عَبْدُكَ وَخَلِيلُكَ وَنَبِيُّكَ وَإِنِّي عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ وَإِنَّهُ دَعَاكَ لِمَكَّةَ وَأَنَا أدعوكَ للمدينةِ بمثلِ مَا دعَاكَ لمكةَ ومِثْلِهِ مَعَهُ» . ثُمَّ قَالَ: يَدْعُو أَصْغَرَ وَلِيدٍ لَهُ فيعطيهِ ذَلِك الثَّمر. رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Odamlar birinchi meva (hosil)ni koʻrishganda uni Nabiy ﷺ ga olib kelishar edi. Rasululloh ﷺ uni olgach: «Ey Alloh, mevamizga baraka ber, shahrimizga baraka ber, soʼimizga baraka ber, muddimizga baraka ber. Ey Alloh, Ibrohim Sening banding, doʻsting va paygʻambaring edi, men ham Sening banding va paygʻambaringman. U Sendan Makka uchun duo qilgan edi, men esa Sendan Madina uchun, u Makka uchun soʻragan narsa misli va yana shuncha (baraka) qoʻshib soʻrayman», dedilar. (Rovi) dedi: Soʻng u zot eng kichik bolasini chaqirib, oʻsha mevani unga berar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Одамлар биринчи мева (ҳосил)ни кўришганда уни Набий ﷺ га олиб келишар эди. Расулуллоҳ ﷺ уни олгач: «Эй Аллоҳ, мевамизга барака бер, шаҳримизга барака бер, сўимизга барака бер, муддимизга барака бер. Эй Аллоҳ, Иброҳим Сенинг бандинг, дўстинг ва пайғамбаринг эди, мен ҳам Сенинг бандинг ва пайғамбарингман. У Сендан Макка учун дуо қилган эди, мен эса Сендан Мадина учун, у Макка учун сўраган нарса мисли ва яна шунча (барака) қўшиб сўрайман», дедилар. (Рови) деди: Сўнг у зот энг кичик боласини чақириб, ўша мевани унга берар эдилар.

Mishkat · 2737Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أُمِرْتُ بِقَرْيَةٍ تَأْكُلُ الْقُرَى. يَقُولُونَ: يَثْرِبَ وَهِيَ الْمَدِينَةُ تَنْفِي النَّاسَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Men — boshqa shaharlarni (oʻziga boʻysundirib) yutadigan bir shaharga hijrat qilishga buyurildim; u — Yasrib deb ataladi va u — Madinadir. U — temirchining bosqoni temirning zangini (kirini) chiqarib tashlaganidek — (yomon) kishilarni (oʻzidan) chiqarib yuboradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Мен — бошқа шаҳарларни (ўзига бўйсундириб) ютадиган бир шаҳарга ҳижрат қилишга буюрилдим; у — Ясриб деб аталади ва у — Мадинадир. У — темирчининг босқони темирнинг зангини (кирини) чиқариб ташлаганидек — (ёмон) кишиларни (ўзидан) чиқариб юборади», — дедилар.

Mishkat · 2740SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَنْفِيَ الْمَدِينَةُ شِرَارَهَا كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيد» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Odamlarga shunday zamon keladiki, kishi amakivachchasini va qarindoshini: ‹Farovonlik tomon kel, farovonlik tomon kel!› deb chaqiradi. Holbuki, agar bilsalar, Madina ular uchun yaxshiroqdir. Jonim Qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, ulardan biror kishi undan yuz oʻgirib chiqib ketmaydiki, magar Alloh unda undan koʻra yaxshiroq kimsani oʻrniga keltirmasin. Ogʻoh boʻlinglar! Albatta, Madina bosqondek boʻlib, yomonni (yaroqsizni) chiqarib tashlaydi. Madina oʻzining yomonlarini xuddi bosqon temirning zangini (chiqarib) yoʻqotgani kabi yoʻqotmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Одамларга шундай замон келадики, киши амакиваччасини ва қариндошини: ‹Фаровонлик томон кел, фаровонлик томон кел!› деб чақиради. Ҳолбуки, агар билсалар, Мадина улар учун яхшироқдир. Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, улардан бирор киши ундан юз ўгириб чиқиб кетмайдики, магар Аллоҳ унда ундан кўра яхшироқ кимсани ўрнига келтирмасин. Оғоҳ бўлинглар! Албатта, Мадина босқондек бўлиб, ёмонни (яроқсизни) чиқариб ташлайди. Мадина ўзининг ёмонларини худди босқон темирнинг зангини (чиқариб) йўқотгани каби йўқотмагунча, қиёмат қойим бўлмайди».

Mishkat · 2741Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «عَلَى أَنْقَابِ الْمَدِينَةِ مَلَائِكَةٌ لَا يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلَا الدَّجَّالُ»

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Madina dovonlarida (kirish joylarida) farishtalar (bor); unga na toun (vabo) kiradi, na Dajjol», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Мадина довонларида (кириш жойларида) фаришталар (бор); унга на тоун (вабо) киради, на Дажжол», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «آخِرُ قَرْيَةٍ مِنْ قُرَى الْإِسْلَامِ خَرَابًا الْمَدِينَةُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom qishloqlaridan eng oxiri vayron boʻladigani Madinadir», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Junodaning Hishom ibn Urvadan (qilgan) hadisi orqaligina bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Muhammad ibn Ismoil Abu Hurayraning bu hadisidan taajjublandi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом қишлоқларидан энг охири вайрон бўладигани Мадинадир», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Жуноданинг Ҳишом ибн Урвадан (қилган) ҳадиси орқалигина биламиз. (Абу Исо) айтди: Муҳаммад ибн Исмоил Абу Ҳурайранинг бу ҳадисидан таажжубланди.

Mishkat · 2760SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا وَأَنَّ اللَّهَ أَمَرَ المؤْمنينَ بِمَا أمرَ بِهِ المرسَلينَ فَقَالَ: (يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ واعْمَلوا صَالحا) وَقَالَ: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ) ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ: يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِّيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ؟ ". رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey odamlar! Albatta Alloh pokdir, U pokdan boshqasini qabul qilmaydi. Albatta Alloh paygʻambarlarni buyurgan narsasi bilan moʻminlarni ham buyurib: {Ey paygʻambarlar! Pok narsalardan yenglar va yaxshi amal qilinglar! Albatta Men sizlar qiladigan ishlarni bilguvchidirman} (Moʻminun 51), dedi. Yana: {Ey iymon keltirganlar! Sizlarni rizqlantirgan narsalarimizning pokizalaridan yenglar} (Baqara 172), dedi», dedilar. Soʻng u zot uzoq safar qiladigan, sochlari toʻzgʻigan, changga belangan, qoʻllarini osmonga choʻzib: ‹Yo Rabbi, yo Rabbi!› (deb yolboradigan), holbuki yegani harom, ichgani harom, kiygani harom va (butun) gʻizosi haromdan boʻlgan kishini zikr qilib: «Endi bunga qanday ijobat etilsin?!», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй одамлар! Албатта Аллоҳ покдир, У покдан бошқасини қабул қилмайди. Албатта Аллоҳ пайғамбарларни буюрган нарсаси билан мўминларни ҳам буюриб: {Эй пайғамбарлар! Пок нарсалардан енглар ва яхши амал қилинглар! Албатта Мен сизлар қиладиган ишларни билгувчидирман} (Мўминун 51), деди. Яна: {Эй иймон келтирганлар! Сизларни ризқлантирган нарсаларимизнинг покизаларидан енглар} (Бақара 172), деди», дедилар. Сўнг у зот узоқ сафар қиладиган, сочлари тўзғиган, чангга беланган, қўлларини осмонга чўзиб: ‹Ё Рабби, ё Рабби!› (деб ёлборадиган), ҳолбуки егани ҳаром, ичгани ҳаром, кийгани ҳаром ва (бутун) ғизоси ҳаромдан бўлган кишини зикр қилиб: «Энди бунга қандай ижобат этилсин?!», дедилар.

Mishkat · 2761SahihСаҳиҳ

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يُبَالِي الْمَرْءُ مَا أَخَذَ مِنْهُ أَمِنَ الْحَلَالِ أم من الْحَرَام» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Shunday bir zamon keladiki, (oʻshanda) kishi oʻz molini — haloldanmi yoki haromdanmi — qanday topganiga parvo qilmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Шундай бир замон келадики, (ўшанда) киши ўз молини — ҳалолданми ёки ҳаромданми — қандай топганига парво қилмайди», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وكسْبِ الزَّمارةِ. رَوَاهُ فِي شرح السّنة

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itning bahosi va zammora (fohisha)ning kasbidan qaytardilar. «Sharh as-sunna»da rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итнинг баҳоси ва заммора (фоҳиша)нинг касбидан қайтардилар. «Шарҳ ас-сунна»да ривоят қилинган.

Mishkat · 2794Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «الْحلف منفقعة للسلعة ممحقة للبركة»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning: «Qasam ichish molni chaqqon sotdiradi, ammo barakani yoʻqotadi», deganlarini eshitdim. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Қасам ичиш молни чаққон сотдиради, аммо баракани йўқотади», деганларини эшитдим. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَتَفَرَّقَنَّ اثْنَانِ إِلَّا عنْ تراضٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki kishi faqat oʻzaro rozilik bilan bir-biridan ajralsin», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки киши фақат ўзаро розилик билан бир-биридан ажралсин», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

Mishkat · 2818ZaifЗаиф

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يَبْقَى أَحَدٌ إِلَّا أَكَلَ الرِّبَا فَإِنْ لَمْ يَأْكُلْهُ أَصَابَهُ مِنْ بُخَارِهِ» . وَيُرْوَى مِنْ «غُبَارِهِ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarga shunday bir zamon keladiki, hech kim qolmaydiki, illo ribo (sudxoʻrlik) yegan boʻlur. Agar uni yemagan boʻlsa ham, unga uning chang-gʻuboridan yetadi», dedilar. Ibn Iso (oʻz rivoyatida): «Unga uning changidan yetadi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларга шундай бир замон келадики, ҳеч ким қолмайдики, илло рибо (судхўрлик) еган бўлур. Агар уни емаган бўлса ҳам, унга унинг чанг-ғуборидан етади», дедилар. Ибн Исо (ўз ривоятида): «Унга унинг чангидан етади», деди.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الرِّبَا سَبْعُونَ جُزْءًا أيسرها أَن الرجل أمه»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ribo yetmish gunohdir, ularning eng yengili odamning oʻz onasi bilan zino qilishi kabidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рибо етмиш гуноҳдир, уларнинг энг енгили одамнинг ўз онаси билан зино қилиши кабидир», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَتَيْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى قَوْمٍ بُطُونُهُمْ كَالْبُيُوتِ فِيهَا الْحَيَّاتُ تُرَى مِنْ خَارِجِ بُطُونِهِمْ فَقُلْتُ: مَنْ هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ: هَؤُلَاءِ أَكَلَةُ الرِّبَا ". رَوَاهُ أَحْمد وَابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Meʼroj kechasida men qorinlari uylardek boʻlgan, ular ichida ilonlar boʻlib, qorinlari tashqarisidan koʻrinib turgan bir qavm oldiga bordim. Men: ‹Ey Jibroil, bular kimlar?› dedim. U: ‹Bular ribo yeganlardir›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Меърож кечасида мен қоринлари уйлардек бўлган, улар ичида илонлар бўлиб, қоринлари ташқарисидан кўриниб турган бир қавм олдига бордим. Мен: ‹Эй Жиброил, булар кимлар?› дедим. У: ‹Булар рибо еганлардир›, деди», дедилар.

Mishkat · 2838Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْخَصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا مِنَ التَّمْرِ فِيمَا دُونَ خَمْسَة أوسق أَو خَمْسَة أوسق شكّ دَاوُد ابْن الْحصين

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ arayalarni quruq xurmoga qarab taxminiy oʻlchov bilan sotishga ruxsat berdilar — besh vasqdan kam yoki besh vasq miqdorida. Dovud ibn Husayn (qaysi birini aytganida) shak keltirdi. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ араяларни қуруқ хурмога қараб тахминий ўлчов билан сотишга рухсат бердилар — беш васқдан кам ёки беш васқ миқдорида. Довуд ибн Ҳусайн (қайси бирини айтганида) шак келтирди. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

Mishkat · 2847Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " لَا تَلَقُّوُا الرُّكْبَانَ لِبَيْعٍ وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلَا تَنَاجَشُوا وَلَا يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلَا تُصَرُّوا الْإِبِلَ وَالْغَنَمَ فَمِنِ ابْتَاعَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظِرَيْنِ بَعْدَ أَنْ يحلبَها: إِنْ رَضِيَهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ سَخِطَهَا رَدَّهَا وَصَاعًا مِنْ تمر " وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: " مَنِ اشْتَرَى شَاةً مُصَرَّاةً فَهُوَ بِالْخِيَارِ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ: فَإِنْ رَدَّهَا رَدَّ مَعهَا صَاعا من طَعَام لَا سمراء "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Mol olib kelayotgan) ulovlilarni (savdo qilish uchun yoʻlda) qarshilab chiqmanglar, biringiz boshqangizning savdosi ustiga savdo qilmasin, najsh qilmanglar (sotib olmoqchi boʻlmagani holda narxni koʻtarish uchun savdolashmanglar), shaharlik kishi sahroyilik uchun sotmasin, tuya va qoʻylarning yelinida sutni toʻplab qoʻymanglar. Kim shundan keyin (yelini toʻldirilgan hayvonni) sotib olsa, uni sogʻib koʻrgach, ikki yoʻldan eng yaxshisini ixtiyor qiladi: agar rozi boʻlsa, uni saqlab qoladi, agar rozi boʻlmasa, bir soʼ xurmo bilan qaytaradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Мол олиб келаётган) уловлиларни (савдо қилиш учун йўлда) қаршилаб чиқманглар, бирингиз бошқангизнинг савдоси устига савдо қилмасин, нажш қилманглар (сотиб олмоқчи бўлмагани ҳолда нархни кўтариш учун савдолашманглар), шаҳарлик киши саҳройилик учун сотмасин, туя ва қўйларнинг елинида сутни тўплаб қўйманглар. Ким шундан кейин (елини тўлдирилган ҳайвонни) сотиб олса, уни соғиб кўргач, икки йўлдан энг яхшисини ихтиёр қилади: агар рози бўлса, уни сақлаб қолади, агар рози бўлмаса, бир сў хурмо билан қайтаради», — дедилар.

Mishkat · 2848SahihСаҳиҳ

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَلَقَّوُا الْجَلَبَ فَمَنْ تَلَقَّاهُ فَاشْتَرَى مِنْهُ فَإِذَا أَتَى سَيِّدُهُ السُّوقَ فَهُوَ بالخَيارِ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Savdo molini yoʻlda kutib olmanglar. Kim uni kutib olib, undan sotib olsa, molning egasi bozorga kelganida ixtiyor unikidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Савдо молини йўлда кутиб олманглар. Ким уни кутиб олиб, ундан сотиб олса, молнинг эгаси бозорга келганида ихтиёр уникидир», дедилар.

Mishkat · 2851SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَسُمِ الرَّجُلُ على سَوْمِ أخيهِ الْمُسلم» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi musulmon birodari savdolashayotgan narsa ustiga savdolashmasin (narx oshirmasin)», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши мусулмон биродари савдолашаётган нарса устига савдолашмасин (нарх оширмасин)», дедилар. Муслим ривоят қилган.

Mishkat · 2854SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عنْ بيعِ الحصاةِ وعنْ بيعِ الغَرَرِ. رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hasoh savdosidan (tosh uloqtirib hal qilinadigan savdodan) va gʻarar savdosidan (nomaʼlumlik bor savdodan) qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳасоҳ савдосидан (тош улоқтириб ҳал қилинадиган савдодан) ва ғарар савдосидан (номаълумлик бор савдодан) қайтардилар.

Mishkat · 2859Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُبَاع فضل المَاء ليباع بِهِ الْكلأ»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻt-oʻlanni (sotish) uchun ortiqcha suv sotilmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўт-ўланни (сотиш) учун ортиқча сув сотилмасин», — дедилар.

Mishkat · 2860SahihСаҳиҳ

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى صُبْرَةِ طَعَامٍ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِيهَا فَنَالَتْ أَصَابِعُهُ بَلَلًا فَقَالَ: «مَا هَذَا يَا صَاحِبَ الطَّعَامِ؟» قَالَ: أَصَابَتْهُ السَّمَاءُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «أَفَلَا جَعَلْتَهُ فَوْقَ الطَّعَامِ حَتَّى يَرَاهُ النَّاسُ؟ مَنْ غَشَّ فَلَيْسَ مني» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir uyum (toʻda) taom yonidan oʻtib, qoʻllarini uning ichiga tiqdilar-da, barmoqlari nam(ga) tegdi. Shunda (Paygʻambar): «Bu nima, ey taom egasi?» dedilar. (U): «Unga osmon (yomgʻiri) tegdi, ey Allohning Rasuli», dedi. (Paygʻambar): «Uni (nam qismni) taomning ustiga qoʻymabsanda — odamlar uni koʻrishi uchun?! Kim aldasa, u mendan emas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир уюм (тўда) таом ёнидан ўтиб, қўлларини унинг ичига тиқдилар-да, бармоқлари нам(га) тегди. Шунда (Пайғамбар): «Бу нима, эй таом эгаси?» дедилар. (У): «Унга осмон (ёмғири) тегди, эй Аллоҳнинг Расули», деди. (Пайғамбар): «Уни (нам қисмни) таомнинг устига қўймабсанда — одамлар уни кўриши учун?! Ким алдаса, у мендан эмас», дедилар.

Mishkat · 2868SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بيعةٍ. رَوَاهُ مَالك وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir savdoda ikki savdo qilishdan qaytardilar. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi hasan sahihdir. Ilm ahli shu hadis bilan amal qiladi. Baʼzi ilm ahli buni shunday izohlaganlar: bir savdoda ikki savdo — kishining: «Senga ushbu kiyimni naqdga oʻn (dirham)ga, qarzga yigirma (dirham)ga sotaman», deb savdolarning birini aniqlamay turib ajralib ketishidir. Agar ulardan birini aniqlab ajralsa, savdo ulardan biriga tushgan boʻlsa, zarari yoʻq. Shofeiy aytdi: Nabiy ﷺning bir savdoda ikki savdodan qaytarishlarining maʼnolaridan biri kishining: «Bu uyimni senga shuncha (pul)ga sotaman, sen ham gʻulomingni menga shuncha (pul)ga sotishing sharti bilan; gʻuloming menga lozim boʻlsa, uyim senga lozim boʻladi», deyishidir. Bunda maʼlum boʻlmagan narxsiz savdo qilingan boʻladi va har biri oʻz savdosi nimaga tushganini bilmaydi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир савдода икки савдо қилишдан қайтардилар. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Илм аҳли шу ҳадис билан амал қилади. Баъзи илм аҳли буни шундай изоҳлаганлар: бир савдода икки савдо — кишининг: «Сенга ушбу кийимни нақдга ўн (дирҳам)га, қарзга йигирма (дирҳам)га сотаман», деб савдоларнинг бирини аниқламай туриб ажралиб кетишидир. Агар улардан бирини аниқлаб ажралса, савдо улардан бирига тушган бўлса, зарари йўқ. Шофеий айтди: Набий ﷺнинг бир савдода икки савдодан қайтаришларининг маъноларидан бири кишининг: «Бу уйимни сенга шунча (пул)га сотаман, сен ҳам ғуломингни менга шунча (пул)га сотишинг шарти билан; ғуломинг менга лозим бўлса, уйим сенга лозим бўлади», дейишидир. Бунда маълум бўлмаган нархсиз савдо қилинган бўлади ва ҳар бири ўз савдоси нимага тушганини билмайди.

Mishkat · 2881SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَقَالَ مُسْلِمًا أقاله اللَّهُ عَثْرَتَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَفِي «شَرْحِ السُّنَّةِ» بِلَفْظِ «الْمَصَابِيحِ» عَن شُرَيْح الشَّامي مُرْسلا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir musulmonning (savdodan pushaymon boʻlib bekor qilish) iltimosini qabul qilsa, Alloh Qiyomat kunida uning xatosini (gunohini) kechirar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир мусулмоннинг (савдодан пушаймон бўлиб бекор қилиш) илтимосини қабул қилса, Аллоҳ Қиёмат кунида унинг хатосини (гуноҳини) кечирар», дедилар.

Mishkat · 2882Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم: " اشْترى رَجُلٌ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ عَقَارًا مِنْ رَجُلٍ فَوَجَدَ الَّذِي اشْتَرَى الْعَقَارَ فِي عَقَارِهِ جَرَّةً فِيهَا ذَهَبٌ فَقَالَ لَهُ الَّذِي اشْتَرَى الْعَقَارَ: خُذْ ذَهَبَكَ عَنِّي إِنَّمَا اشْتَرَيْتُ الْعَقَارَ وَلَمْ أَبْتَعْ مِنْكَ الذَّهَبَ. فَقَالَ بَائِعُ الْأَرْضِ: إِنَّمَا بِعْتُكَ الْأَرْضَ وَمَا فِيهَا فَتَحَاكَمَا إِلَى رَجُلٍ فَقَالَ الَّذِي تَحَاكَمَا إِلَيْهِ: أَلَكُمَا وَلَدٌ؟ فَقَالَ أَحَدُهُمَا: لي غُلَام وَقَالَ الآخر: لي جَارِيَة. فَقَالَ: أَنْكِحُوا الْغُلَامَ الْجَارِيَةَ وَأَنْفِقُوا عَلَيْهِمَا مِنْهُ وَتَصَدَّقُوا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Bir kishi boshqa bir kishidan oʻ yer-mulkini sotib oldi. Yer-mulkni sotib olgan kishi oʻz mulkidan ichida oltin boʻlgan bir xumni topib oldi. Shunda yer-mulkni sotib olgan kishi unga: ‹Oltiningni mendan ol, men sendan faqat yerni sotib oldim, oltinni sotib olmadim›, dedi. Yerni sotgan kishi esa: ‹Men senga yerni va undagi narsani sotdim›, dedi. (Rasululloh ﷺ) dedilar: Soʻng ular bir kishiga hukmga keldilar. Ular hukmga kelgan kishi: ‹Ikkovingizning farzandingiz bormi?› dedi. Ulardan biri: ‹Mening oʻgʻlim bor›, dedi, boshqasi: ‹Mening qizim bor›, dedi. U: ‹Oʻgʻilni qizga uylantiringlar, undan (oltindan) oʻzlaringizga sarflanglar va sadaqa qilinglar›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бир киши бошқа бир кишидан ў ер-мулкини сотиб олди. Ер-мулкни сотиб олган киши ўз мулкидан ичида олтин бўлган бир хумни топиб олди. Шунда ер-мулкни сотиб олган киши унга: ‹Олтинингни мендан ол, мен сендан фақат ерни сотиб олдим, олтинни сотиб олмадим›, деди. Ерни сотган киши эса: ‹Мен сенга ерни ва ундаги нарсани сотдим›, деди. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: Сўнг улар бир кишига ҳукмга келдилар. Улар ҳукмга келган киши: ‹Икковингизнинг фарзандингиз борми?› деди. Улардан бири: ‹Менинг ўғлим бор›, деди, бошқаси: ‹Менинг қизим бор›, деди. У: ‹Ўғилни қизга уйлантиринглар, ундан (олтиндан) ўзларингизга сарфланглар ва садақа қилинглар›, деди».

Mishkat · 2886SahihСаҳиҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الظَّهْرُ يُرْكَبُ بِنَفَقَتِهِ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا وَلَبَنُ الدَّرِّ يُشْرَبُ بِنَفَقَتِهِ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا وَعَلَى الَّذِي يركب وَيشْرب النَّفَقَة» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Garovga qoʻyilgan hayvonga — u (yem bilan) boqilgan ekan — minishga (boʻladi); va sogʻin hayvonning sutini — unga sarflagan (xarajati) evaziga — ichishga (boʻladi). Hayvonga mingan yoki uning sutini ichgan (kishi) — (uning) xarajatini taʼminlasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Гаровга қўйилган ҳайвонга — у (ем билан) боқилган экан — минишга (бўлади); ва соғин ҳайвоннинг сутини — унга сарфлаган (харажати) эвазига — ичишга (бўлади). Ҳайвонга минган ёки унинг сутини ичган (киши) — (унинг) харажатини таъминласин», — дедилар.

عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَغْلَقُ الرَّهْنُ الرَّهْنَ مِنْ صَاحِبِهِ الَّذِي رَهَنَهُ لَهُ غنمه وَعَلِيهِ غرمه» . رَوَاهُ الشَّافِعِي مُرْسلا وَرُوِيَ مثله أَو مثل مَعْنَاهُ لَا يُخَالف عَنهُ عَن أبي هُرَيْرَة مُتَّصِلا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Garov uni garovga qoʻygan egasidan (butunlay) chiqib ketmaydi; uning foydasi ham oʻshaniki, zarari ham oʻshaning zimmasida», dedilar. Buni Shofiʼiy mursal shaklda rivoyat qilgan; shunga oʻxshashi yoki shu maʼnodagisi hech qanday ixtilofsiz Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan muttasil (uzluksiz) sanad bilan ham rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гаров уни гаровга қўйган эгасидан (бутунлай) чиқиб кетмайди; унинг фойдаси ҳам ўшаники, зарари ҳам ўшанинг зиммасида», дедилар. Буни Шофиъий мурсал шаклда ривоят қилган; шунга ўхшаши ёки шу маънодагиси ҳеч қандай ихтилофсиз Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан муттасил (узлуксиз) санад билан ҳам ривоят қилинган.

Mishkat · 2899Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَيُّمَا رَجُلٍ أَفْلَسَ فَأَدْرَكَ رَجُلٌ مَالَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَق بِهِ من غَيره»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi iflos (bankrot) boʻlsa-yu, (qarz bergan) bir kishi oʻz molini aynan oʻsha holida uning oldida topsa, u boshqalardan koʻra unga haqliroqdir», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир киши ифлос (банкрот) бўлса-ю, (қарз берган) бир киши ўз молини айнан ўша ҳолида унинг олдида топса, у бошқалардан кўра унга ҳақлироқдир», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

Mishkat · 2901Muttafaqun alayhМуттафақун алайҳ

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " كَانَ رجل يدائن النَّاسَ فَكَانَ يَقُولُ لِفَتَاهُ: إِذَا أَتَيْتَ مُعْسِرًا تجَاوز عَنهُ لَعَلَّ الله أَن يَتَجَاوَزُ عَنَّا قَالَ: فَلَقِيَ اللَّهَ فَتَجَاوَزَ عَنْهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi odamlarga qarz berar edi, u oʻz xizmatkoriga: ‹Qiynalgan (qarzdor)ning oldiga borsang, undan oʻtib yubor, shoyad Alloh ham bizdan oʻtib yuborsa›, — der edi. Soʻng u Allohga roʻbaro boʻldi, Alloh ham undan oʻtib yubordi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши одамларга қарз берар эди, у ўз хизматкорига: ‹Қийналган (қарздор)нинг олдига борсанг, ундан ўтиб юбор, шояд Аллоҳ ҳам биздан ўтиб юборса›, — дер эди. Сўнг у Аллоҳга рўбаро бўлди, Аллоҳ ҳам ундан ўтиб юборди», — дедилар.