أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الْحَصَاةِ وَعَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tosh otish savdosidan va gʻarar (aldov, noaniqlik) savdosidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тош отиш савдосидан ва ғарар (алдов, ноаниқлик) савдосидан қайтардилар.
أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، وَأَبُو سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبِيعُوا الثَّمَرَ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَلاَ تَبْتَاعُوا الثَّمَرَ بِالتَّمْرِ " . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ مِثْلِهِ سَوَاءً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mevalarni pishganligi maʼlum boʻlmaguncha sotmanglar va yosh xurmoni quruq xurmoga sotmanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Меваларни пишганлиги маълум бўлмагунча сотманглар ва ёш хурмони қуруқ хурмога сотманглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي الْعَرَايَا أَنْ تُبَاعَ بِخَرْصِهَا فِي خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَوْ مَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aroyoni besh vasq yoki besh vasqdan kam miqdorda chamalab sotishga ruxsat berib yon bosdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ароёни беш васқ ёки беш васқдан кам миқдорда чамалаб сотишга рухсат бериб ён босдилар.
أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " التَّمْرُ بِالتَّمْرِ وَالْحِنْطَةُ بِالْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ يَدًا بِيَدٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى إِلاَّ مَا اخْتَلَفَتْ أَلْوَانُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xurmo xurmoga, bugʻdoy bugʻdoyga, arpa arpaga, tuz tuzga qoʻlma-qoʻl almashtiriladi. Kim ziyoda bersa yoki ziyoda olsa, ribo qilibdi — ammo turlari har xil boʻlsa, bundan mustasno», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хурмо хурмога, буғдой буғдойга, арпа арпага, туз тузга қўлма-қўл алмаштирилади. Ким зиёда берса ёки зиёда олса, рибо қилибди — аммо турлари ҳар хил бўлса, бундан мустасно», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي تَمِيمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الدِّينَارُ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمُ بِالدِّرْهَمِ لاَ فَضْلَ بَيْنَهُمَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dinor dinorga, dirham dirhamga (sotiladi); ular orasida ortiqchalik yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Динор динорга, дирҳам дирҳамга (сотилади); улар орасида ортиқчалик йўқ», дедилар.
أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَزْنًا بِوَزْنٍ مِثْلاً بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ وَزْنًا بِوَزْنٍ مِثْلاً بِمِثْلٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oltin oltinga vaznma-vazn, misli-misliga; kumush kumushga vaznma-vazn, misli-misliga (sotiladi). Bas, kim ziyoda qilsa yoki ziyoda olsa, batahqiq ribo qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олтин олтинга вазнма-вазн, мисли-мислига; кумуш кумушга вазнма-вазн, мисли-мислига (сотилади). Бас, ким зиёда қилса ёки зиёда олса, батаҳқиқ рибо қилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ لِرَجُلٍ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِنٌّ مِنَ الإِبِلِ فَجَاءَ يَتَقَاضَاهُ فَقَالَ " أَعْطُوهُ " . فَلَمْ يَجِدُوا إِلاَّ سِنًّا فَوْقَ سِنِّهِ قَالَ " أَعْطُوهُ " . فَقَالَ أَوْفَيْتَنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ خِيَارَكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishining Nabiy ﷺ zimmalarida maʼlum yoshdagi tuya haqi bor edi. U qarzini talab qilib keldi. Shunda u zot: «Unga bering», dedilar. Ammo ular haligi tuyaning yoshidan kattaroq tuyani topdilar. U zot: «Oʻshani bering», dedilar. Haligi kishi: «Menga toʻliq ado etding», dedi. Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlarning eng yaxshingiz qarzni chiroyli ado etuvchingizdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кишининг Набий ﷺ зиммаларида маълум ёшдаги туя ҳақи бор эди. У қарзини талаб қилиб келди. Шунда у зот: «Унга беринг», дедилар. Аммо улар ҳалиги туянинг ёшидан каттароқ туяни топдилар. У зот: «Ўшани беринг», дедилар. Ҳалиги киши: «Менга тўлиқ адо этдинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизларнинг энг яхшингиз қарзни чиройли адо этувчингиздир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir savdoda ikki savdo qilishni taqiqladilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир савдода икки савдо қилишни тақиқладилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي نُعْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَسْبِ الْحَجَّامِ وَعَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَعَنْ عَسْبِ الْفَحْلِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajjom (qon oluvchi)ning kasbidan, it bahosidan va aygʻir chatishtirish (naslchilik) haqidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажжом (қон олувчи)нинг касбидан, ит баҳосидан ва айғир чатиштириш (наслчилик) ҳақидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، { عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، } قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَعَسْبِ الْفَحْلِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ it bahosidan va aygʻir chatishtirish (naslchilik) haqidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ит баҳосидан ва айғир чатиштириш (наслчилик) ҳақидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرِئٍ أَفْلَسَ ثُمَّ وَجَدَ رَجُلٌ عِنْدَهُ سِلْعَتَهُ بِعَيْنِهَا فَهُوَ أَوْلَى بِهِ مِنْ غَيْرِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir kishi kambagʻal boʻlib qolsa-yu, soʻng bir odam oʻz molini uning huzurida aynan oʻzligicha topsa, u molga boshqalardan koʻra haqliroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир киши камбағал бўлиб қолса-ю, сўнг бир одам ўз молини унинг ҳузурида айнан ўзлигича топса, у молга бошқалардан кўра ҳақлироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي حُسَيْنٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرَّجُلِ، يُعْدِمُ إِذَا وُجِدَ عِنْدَهُ الْمَتَاعُ بِعَيْنِهِ وَعَرَفَهُ أَنَّهُ لِصَاحِبِهِ الَّذِي بَاعَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ kambagʻal boʻlib qolgan kishi haqida shunday dedilar: mol aynan oʻz holicha uning huzurida topilib, uni sotgan egasiniki ekani tanib olinsa, u mol egasiniki boʻladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ камбағал бўлиб қолган киши ҳақида шундай дедилар: мол айнан ўз ҳолича унинг ҳузурида топилиб, уни сотган эгасиники экани таниб олинса, у мол эгасиники бўлади.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ وَالظُّلْمُ مَطْلُ الْغَنِيِّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringizning qarzi boy odamga havola qilinsa, uni qabul qilsin. Boy kishining qarzni toʻlashni choʻzishi zulmdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингизнинг қарзи бой одамга ҳавола қилинса, уни қабул қилсин. Бой кишининг қарзни тўлашни чўзиши зулмдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، وَاللَّفْظُ، لَهُ عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Boy kishining qarzni toʻlashni choʻzishi zulmdir. Biringizning qarzi boy odamga havola qilinsa, uni qabul qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бой кишининг қарзни тўлашни чўзиши зулмдир. Бирингизнинг қарзи бой одамга ҳавола қилинса, уни қабул қилсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خِيَارُكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz qarzni toʻlashda eng chiroylisidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз қарзни тўлашда энг чиройлисидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ رَجُلاً لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ وَكَانَ يُدَايِنُ النَّاسَ فَيَقُولُ لِرَسُولِهِ خُذْ مَا تَيَسَّرَ وَاتْرُكْ مَا عَسُرَ وَتَجَاوَزْ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَتَجَاوَزَ عَنَّا فَلَمَّا هَلَكَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ لاَ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ لِي غُلاَمٌ وَكُنْتُ أُدَايِنُ النَّاسَ فَإِذَا بَعَثْتُهُ لِيَتَقَاضَى قُلْتُ لَهُ خُذْ مَا تَيَسَّرَ وَاتْرُكْ مَا عَسُرَ وَتَجَاوَزْ لَعَلَّ اللَّهَ يَتَجَاوَزُ عَنَّا . قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَدْ تَجَاوَزْتُ عَنْكَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi hech qachon yaxshi amal qilmagan edi, u odamlarga qarz berar edi. U oʻz elchisiga: ‹Osonlik bilan toʻlanadiganini ol, qiynalib toʻlanadiganini qoldir va kechir, shoyad Alloh taolo bizni kechirsa›, der edi. U vafot etganida, Aziz va Jalil boʻlgan Alloh unga: ‹Sen biror yaxshi amal qilganmiding?› dedi. U: ‹Yoʻq, faqat menda bir xizmatkorim bor edi va men odamlarga qarz berardim. Uni qarz undirishga yuborganimda, unga: Osonlik bilan toʻlanadiganini ol, qiynalib toʻlanadiganini qoldir va kechir, shoyad Alloh bizni kechirsa, der edim›, dedi. Alloh taolo: ‹Men seni kechirdim›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши ҳеч қачон яхши амал қилмаган эди, у одамларга қарз берар эди. У ўз элчисига: ‹Осонлик билан тўланадиганини ол, қийналиб тўланадиганини қолдир ва кечир, шояд Аллоҳ таоло бизни кечирса›, дер эди. У вафот этганида, Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳ унга: ‹Сен бирор яхши амал қилганмидинг?› деди. У: ‹Йўқ, фақат менда бир хизматкорим бор эди ва мен одамларга қарз берардим. Уни қарз ундиришга юборганимда, унга: Осонлик билан тўланадиганини ол, қийналиб тўланадиганини қолдир ва кечир, шояд Аллоҳ бизни кечирса, дер эдим›, деди. Аллоҳ таоло: ‹Мен сени кечирдим›, деди», дедилар.
أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَانَ رَجُلٌ يُدَايِنُ النَّاسَ وَكَانَ إِذَا رَأَى إِعْسَارَ الْمُعْسِرِ قَالَ لِفَتَاهُ تَجَاوَزْ عَنْهُ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى يَتَجَاوَزُ عَنَّا . فَلَقِيَ اللَّهَ فَتَجَاوَزَ عَنْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bir kishi odamlarga qarz berar edi. Qarzdorning qiyinchilikda ekanini koʻrsa, xizmatkoriga: ‹Uni kechir, shoyad Alloh taolo bizni kechirsa›, der edi. Soʻng u Allohga roʻbaroʻ boʻldi, Alloh uni kechirdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бир киши одамларга қарз берар эди. Қарздорнинг қийинчиликда эканини кўрса, хизматкорига: ‹Уни кечир, шояд Аллоҳ таоло бизни кечирса›, дер эди. Сўнг у Аллоҳга рўбарў бўлди, Аллоҳ уни кечирди», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَأَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لأَحْمَدَ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قُتِلَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ الْقَاتِلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهُ إِلَى وَلِيِّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ الْقَاتِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ قَتْلَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِوَلِيِّ الْمَقْتُولِ " أَمَا إِنَّهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا ثُمَّ قَتَلْتَهُ دَخَلْتَ النَّارَ " . فَخَلَّى سَبِيلَهُ . قَالَ وَكَانَ مَكْتُوفًا بِنِسْعَةٍ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ فَسُمِّيَ ذَا النِّسْعَةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir kishi oʻldirildi. Qotil Nabiy ﷺ huzurlariga keltirildi. U zot uni maqtulning valiysiga topshirdilar. Qotil: «Ey Rasululloh, Ollohga qasamki, men uni oʻldirishni istamagan edim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ maqtulning valiysiga: «Agar bu rost soʻzlayotgan boʻlsa-yu, sen uni oʻldirsang, doʻzaxga kirasan», dedilar. Shunda u qotilni qoʻyib yubordi. U tasma bilan bogʻlangan edi, tasmasini sudrab chiqib ketdi. Shu sababdan u tasmali deb nom oldi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир киши ўлдирилди. Қотил Набий ﷺ ҳузурларига келтирилди. У зот уни мақтулнинг валийсига топширдилар. Қотил: «Эй Расулуллоҳ, Оллоҳга қасамки, мен уни ўлдиришни истамаган эдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ мақтулнинг валийсига: «Агар бу рост сўзлаётган бўлса-ю, сен уни ўлдирсанг, дўзахга кирасан», дедилар. Шунда у қотилни қўйиб юборди. У тасма билан боғланган эди, тасмасини судраб чиқиб кетди. Шу сабабдан у тасмали деб ном олди.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا نَقْعُدُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ فَإِذَا قَامَ قُمْنَا فَقَامَ يَوْمًا وَقُمْنَا مَعَهُ حَتَّى لَمَّا بَلَغَ وَسَطَ الْمَسْجِدِ أَدْرَكَهُ رَجُلٌ فَجَبَذَ بِرِدَائِهِ مِنْ وَرَائِهِ - وَكَانَ رِدَاؤُهُ خَشِنًا - فَحَمَّرَ رَقَبَتَهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ احْمِلْ لِي عَلَى بَعِيرَىَّ هَذَيْنِ فَإِنَّكَ لاَ تَحْمِلُ مِنْ مَالِكَ وَلاَ مِنْ مَالِ أَبِيكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لاَ أَحْمِلُ لَكَ حَتَّى تُقِيدَنِي مِمَّا جَبَذْتَ بِرَقَبَتِي " . فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُقِيدُكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُقِيدُكَ . فَلَمَّا سَمِعْنَا قَوْلَ الأَعْرَابِيِّ أَقْبَلْنَا إِلَيْهِ سِرَاعًا فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " عَزَمْتُ عَلَى مَنْ سَمِعَ كَلاَمِي أَنْ لاَ يَبْرَحَ مَقَامَهُ حَتَّى آذَنَ لَهُ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مِنَ الْقَوْمِ " يَا فُلاَنُ احْمِلْ لَهُ عَلَى بَعِيرٍ شَعِيرًا وَعَلَى بَعِيرٍ تَمْرًا " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " انْصَرِفُوا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz masjidda Rasululloh ﷺ bilan oʻtirar edik. U zot turganlarida, biz ham turardik. Bir kuni u zot turdilar, biz ham u zot bilan turdik. U zot masjidning oʻrtasiga yetganlarida, bir kishi u zotga yetib olib, ortidan ridolarini tortdi — ridolari dagʻal edi — shuning uchun boʻyinlarida qizil iz qoldi. Soʻng u: ‹Ey Muhammad! Mana bu ikki tuyamga (yuk) ortib ber, chunki sen buni oʻz molingdan ham, otangning molidan ham bermaysan›, dedi. Rasululloh ﷺ: «Yoʻq — Allohdan magʻfirat soʻrayman — boʻynimni tortganing uchun mendan qasos olishga imkon bermaguningcha, senga ortib bermayman», dedilar. Aʼrobiy: ‹Yoʻq, Allohga qasam, senga qasos olishga imkon bermayman›, dedi. Rasululloh ﷺ buni uch marta aytdilar, aʼrobiy har safar: ‹Yoʻq, Allohga qasam, senga qasos olishga imkon bermayman›, deb turdi. Aʼrobiyning bu soʻzini eshitganimizda, biz shoshib u tomon yoʻnaldik. Rasululloh ﷺ bizga oʻgirilib: «Mening soʻzimni eshitgan kishi men unga ijozat bermaguncha oʻz joyidan qimirlamasligini buyuraman», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ qavmdan bir kishiga: «Ey falonchi, unga bir tuyaga arpa, bir tuyaga xurmo ortib ber», dedilar. Keyin Rasululloh ﷺ: «Endi tarqalinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз масжидда Расулуллоҳ ﷺ билан ўтирар эдик. У зот турганларида, биз ҳам турардик. Бир куни у зот турдилар, биз ҳам у зот билан турдик. У зот масжиднинг ўртасига етганларида, бир киши у зотга етиб олиб, ортидан ридоларини тортди — ридолари дағал эди — шунинг учун бўйинларида қизил из қолди. Сўнг у: ‹Эй Муҳаммад! Мана бу икки туямга (юк) ортиб бер, чунки сен буни ўз молингдан ҳам, отангнинг молидан ҳам бермайсан›, деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ — Аллоҳдан мағфират сўрайман — бўйнимни тортганинг учун мендан қасос олишга имкон бермагунингча, сенга ортиб бермайман», дедилар. Аъробий: ‹Йўқ, Аллоҳга қасам, сенга қасос олишга имкон бермайман›, деди. Расулуллоҳ ﷺ буни уч марта айтдилар, аъробий ҳар сафар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасам, сенга қасос олишга имкон бермайман›, деб турди. Аъробийнинг бу сўзини эшитганимизда, биз шошиб у томон йўналдик. Расулуллоҳ ﷺ бизга ўгирилиб: «Менинг сўзимни эшитган киши мен унга ижозат бермагунча ўз жойидан қимирламаслигини буюраман», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ қавмдан бир кишига: «Эй фалончи, унга бир туяга арпа, бир туяга хурмо ортиб бер», дедилар. Кейин Расулуллоҳ ﷺ: «Энди тарқалинглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَشْعَثَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَمَاعَةَ - قَالَ أَنْبَأَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ وَإِمَّا أَنْ يُفْدَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning yaqini oʻldirilsa, u ikki narsaning yaxshirogʻini ixtiyor qiladi: yo qasos oladi, yo tovon (diyat) oladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг яқини ўлдирилса, у икки нарсанинг яхшироғини ихтиёр қилади: ё қасос олади, ё товон (дият) олади», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ وَإِمَّا أَنْ يُفْدَى " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning yaqini oʻldirilsa, u ikki narsaning yaxshirogʻini ixtiyor qiladi: yo qasos oladi, yo tovon (diyat) oladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг яқини ўлдирилса, у икки нарсанинг яхшироғини ихтиёр қилади: ё қасос олади, ё товон (дият) олади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَنِينِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي لِحْيَانَ سَقَطَ مَيِّتًا بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ثُمَّ إِنَّ الْمَرْأَةَ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا بِالْغُرَّةِ تُوُفِّيَتْ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَنَّ مِيرَاثَهَا لِبَنِيهَا وَزَوْجِهَا وَأَنَّ الْعَقْلَ عَلَى عَصَبَتِهَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Banu Lihyondan boʻlgan bir ayolning oʻlik tushgan homilasi uchun bir qul yoki choiri (diyat) qilishga hukm qildilar. Soʻng oʻzi haqiga qul (diyat) hukm qilingan ayol vafot etdi. Shunda Rasululloh ﷺ uning merosi bolalari va eriga tegishli ekaniga, diyati esa uning asobasi (ota tomonidan qarindoshlari) zimmasida ekaniga hukm qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бану Лиҳёндан бўлган бир аёлнинг ўлик тушган ҳомиласи учун бир қул ёки чоири (дият) қилишга ҳукм қилдилар. Сўнг ўзи ҳақига қул (дият) ҳукм қилинган аёл вафот этди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг мероси болалари ва эрига тегишли эканига, дияти эса унинг асобаси (ота томонидан қариндошлари) зиммасида эканига ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ اقْتَتَلَتِ امْرَأَتَانِ مِنْ هُذَيْلٍ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا فَقَتَلَتْهَا وَمَا فِي بَطْنِهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ دِيَةَ جَنِينِهَا غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ وَلِيدَةٌ وَقَضَى بِدِيَةِ الْمَرْأَةِ عَلَى عَاقِلَتِهَا وَوَرَّثَهَا وَلَدَهَا وَمَنْ مَعَهُمْ . فَقَالَ حَمَلُ بْنُ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ الْهُذَلِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغَرَّمُ مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلْ وَلاَ نَطَقَ وَلاَ اسْتَهَلّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ " . مِنْ أَجْلِ سَجْعِهِ الَّذِي سَجَعَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Huzayl qabilasidan boʻlgan ikki ayol janjallashib qoldi. Ulardan biri ikkinchisiga tosh otib, uni qornidagi homilasi bilan birga oʻldirib qoʻydi. Shunda ular Rasululloh ﷺ huzurida daʼvolashdilar. Rasululloh ﷺ homilaning diyati bir qul yoxud choʻri (berilishi) haqida, ayolning diyati esa uning oqilasi (ota tomonidan boʻlgan erkak qarindoshlari) zimmasida boʻlishi haqida hukm qildilar hamda uning merosini bolasi va ular bilan birga boʻlganlarga (qarindoshlarga) berdilar. Shunda Hamal ibn Molik ibn an-Nobigʻa al-Huzaliy: «Ey Rasululloh, na ichgan, na yegan, na gapirgan, na (tugʻilib) ovoz chiqargan kimsaning diyatini qanday toʻlayman? Bunday narsa esa bekor ketishi kerak», dedi. Rasululloh ﷺ uning qofiyalab gapirgani sababli: «Bu — kohinlarning birodarlaridan biridir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳузайл қабиласидан бўлган икки аёл жанжаллашиб қолди. Улардан бири иккинчисига тош отиб, уни қорнидаги ҳомиласи билан бирга ўлдириб қўйди. Шунда улар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида даъволашдилар. Расулуллоҳ ﷺ ҳомиланинг дияти бир қул ёхуд чўри (берилиши) ҳақида, аёлнинг дияти эса унинг оқиласи (ота томонидан бўлган эркак қариндошлари) зиммасида бўлиши ҳақида ҳукм қилдилар ҳамда унинг меросини боласи ва улар билан бирга бўлганларга (қариндошларга) бердилар. Шунда Ҳамал ибн Молик ибн ан-Нобиға ал-Ҳузалий: «Эй Расулуллоҳ, на ичган, на еган, на гапирган, на (туғилиб) овоз чиқарган кимсанинг диятини қандай тўлайман? Бундай нарса эса бекор кетиши керак», деди. Расулуллоҳ ﷺ унинг қофиялаб гапиргани сабабли: «Бу — коҳинларнинг биродарларидан биридир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، مِنْ هُذَيْلٍ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا فَقَضَى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida Huzayl qabilasidan boʻlgan ikki ayoldan biri ikkinchisiga (biror narsa) otib, uning homilasini tushirib yubordi. Shunda Rasululloh ﷺ bu haqda bir qul yoxud choʻri (diyat berilishi) haqida hukm qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида Ҳузайл қабиласидан бўлган икки аёлдан бири иккинчисига (бирор нарса) отиб, унинг ҳомиласини тушириб юборди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда бир қул ёхуд чўри (дият берилиши) ҳақида ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ اطَّلَعَ فِي بَيْتِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَفَقَئُوا عَيْنَهُ فَلاَ دِيَةَ لَهُ وَلاَ قِصَاصَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim bir qavmning uyiga ularning ruxsatisiz moʻralasa-yu, ular uning koʻzini oʻyib qoʻysalar, unga na diyat, na qasos bor», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким бир қавмнинг уйига уларнинг рухсатисиз мўраласа-ю, улар унинг кўзини ўйиб қўйсалар, унга на дият, на қасос бор», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَوْ أَنَّ امْرَأً اطَّلَعَ عَلَيْكَ بِغَيْرِ إِذْنٍ فَخَذَفْتَهُ فَفَقَأْتَ عَيْنَهُ مَا كَانَ عَلَيْكَ حَرَجٌ " . وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى " جُنَاحٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar bir kishi senga ruxsatsiz moʻralasa-yu, sen unga tosh otib, koʻzini oʻyib qoʻysang, senga hech qanday gunoh boʻlmaydi», dedilar. Boshqa bir marta esa: «Ayb boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар бир киши сенга рухсатсиз мўраласа-ю, сен унга тош отиб, кўзини ўйиб қўйсанг, сенга ҳеч қандай гуноҳ бўлмайди», дедилар. Бошқа бир марта эса: «Айб бўлмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَنْتَهِبُ نُهْبَةً ذَاتَ شَرَفٍ يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهَا أَبْصَارَهُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, oʻgʻri oʻgʻirlik qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, may ichuvchi mayni ichayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi va kishilar koʻzlarini tikib turgan qimmatbaho narsani talon-taroj qilayotgan kishi moʻmin holida boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, ўғри ўғирлик қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, май ичувчи майни ичаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди ва кишилар кўзларини тикиб турган қимматбаҳо нарсани талон-тарож қилаётган киши мўмин ҳолида бўлмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَيَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ ثُمَّ التَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, oʻgʻri oʻgʻirlik qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, may ichuvchi mayni ichayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi. Ammo bulardan keyin tavba yoʻli ochiqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, ўғри ўғирлик қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, май ичувчи майни ичаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди. Аммо булардан кейин тавба йўли очиқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْمَرْوَزِيُّ أَبُو عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي زِيَادٍ - عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لاَ يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلاَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَذَكَرَ رَابِعَةً فَنَسِيتُهَا فَإِذَا فَعَلَ ذَلِكَ خَلَعَ رِبْقَةَ الإِسْلاَمِ مِنْ عُنُقِهِ فَإِنْ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi, oʻgʻirlik qilayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi va may ichayotgan paytida moʻmin holida boʻlmaydi. U toʻrtinchisini ham zikr qildi, ammo men uni unutdim. Kishi buni qilsa, Islom ipini boʻynidan yechib tashlagan boʻladi. Agar tavba qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди, ўғирлик қилаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди ва май ичаётган пайтида мўмин ҳолида бўлмайди. У тўртинчисини ҳам зикр қилди, аммо мен уни унутдим. Киши буни қилса, Ислом ипини бўйнидан ечиб ташлаган бўлади. Агар тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади».
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ الْمُخَرِّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَعَنَ اللَّهُ السَّارِقَ يَسْرِقُ الْبَيْضَةَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ وَيَسْرِقُ الْحَبْلَ فَتُقْطَعُ يَدُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh tuxum oʻgʻirlab, qoʻli kesiladigan va arqon oʻgʻirlab, qoʻli kesiladigan oʻgʻriga laʼnat qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ тухум ўғирлаб, қўли кесиладиган ва арқон ўғирлаб, қўли кесиладиган ўғрига лаънат қилди», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عِيسَى بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حَدٌّ يُعْمَلُ فِي الأَرْضِ خَيْرٌ لأَهْلِ الأَرْضِ مِنْ أَنْ يُمْطَرُوا ثَلاَثِينَ صَبَاحًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yerda joriy qilingan bir had yer ahli uchun oʻttiz kun yomgʻir yogʻishidan yaxshiroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ерда жорий қилинган бир ҳад ер аҳли учун ўттиз кун ёмғир ёғишидан яхшироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِقَامَةُ حَدٍّ بِأَرْضٍ خَيْرٌ لأَهْلِهَا مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir yerda hadni joriy qilish uning ahli uchun qirq kecha yomgʻir yogʻishidan yaxshiroqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир ерда ҳадни жорий қилиш унинг аҳли учун қирқ кеча ёмғир ёғишидан яхшироқдир».
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُدْرِكٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عُمَرَ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَرَقَ الْعَبْدُ فَبِعْهُ وَلَوْ بِنَشٍّ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qul oʻgʻirlik qilsa, uni nashsh (bir miqdor pul)ga boʻlsa ham soting», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қул ўғирлик қилса, уни нашш (бир миқдор пул)га бўлса ҳам сотинг», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَحْمَدُ بْنُ شُعَيْبٍ - مِنْ لَفْظِهِ - قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ أَىُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ " الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan: «Qaysi amal afzal?» deb soʻralganda, u zot: «Allohga va Uning Rasuliga imon keltirish», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан: «Қайси амал афзал?» деб сўралганда, у зот: «Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтириш», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَأَبِي، ذَرٍّ قَالاَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَجْلِسُ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ أَصْحَابِهِ فَيَجِيءُ الْغَرِيبُ فَلاَ يَدْرِي أَيُّهُمْ هُوَ حَتَّى يَسْأَلَ فَطَلَبْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَجْعَلَ لَهُ مَجْلِسًا يَعْرِفُهُ الْغَرِيبُ إِذَا أَتَاهُ فَبَنَيْنَا لَهُ دُكَّانًا مِنْ طِينٍ كَانَ يَجْلِسُ عَلَيْهِ وَإِنَّا لَجُلُوسٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَجْلِسِهِ إِذْ أَقْبَلَ رَجُلٌ أَحْسَنُ النَّاسِ وَجْهًا وَأَطْيَبُ النَّاسِ رِيحًا كَأَنَّ ثِيَابَهُ لَمْ يَمَسَّهَا دَنَسٌ حَتَّى سَلَّمَ فِي طَرَفِ الْبِسَاطِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ . فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلاَمَ قَالَ أَدْنُو يَا مُحَمَّدُ قَالَ " ادْنُهْ " . فَمَا زَالَ يَقُولُ أَدْنُو مِرَارًا وَيَقُولُ لَهُ " ادْنُ " . حَتَّى وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رُكْبَتَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَا الإِسْلاَمُ قَالَ " الإِسْلاَمُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ " . قَالَ إِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ أَسْلَمْتُ قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ صَدَقْتَ . فَلَمَّا سَمِعْنَا قَوْلَ الرَّجُلِ صَدَقْتَ أَنْكَرْنَاهُ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَا الإِيمَانُ قَالَ " الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَتُؤْمِنُ بِالْقَدَرِ " . قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ آمَنْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَا الإِحْسَانُ قَالَ " أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَتَى السَّاعَةُ قَالَ فَنَكَسَ فَلَمْ يُجِبْهُ شَيْئًا ثُمَّ أَعَادَ فَلَمْ يُجِبْهُ شَيْئًا ثُمَّ أَعَادَ فَلَمْ يُجِبْهُ شَيْئًا وَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ وَلَكِنْ لَهَا عَلاَمَاتٌ تُعْرَفُ بِهَا إِذَا رَأَيْتَ الرِّعَاءَ الْبُهُمَ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ وَرَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ مُلُوكَ الأَرْضِ وَرَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا خَمْسٌ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ اللَّهُ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ } إِلَى قَوْلِهِ { إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } " . ثُمَّ قَالَ " لاَ وَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا بِالْحَقِّ هُدًى وَبَشِيرًا مَا كُنْتُ بِأَعْلَمَ بِهِ مِنْ رَجُلٍ مِنْكُمْ وَإِنَّهُ لَجِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ نَزَلَ فِي صُورَةِ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ashoblari orasida oʻtirar edilar, begona kishi kelib qolsa, soʻramaguncha ularning qaysi biri u zot ekanini bilmasdi. Shunda biz Rasululloh ﷺdan begona kishi kelganda u zotni taniydigan bir joy ajratishni soʻradik va u zotga loydan bir supa qurdik, u zot oʻsha yerda oʻtirar edilar. Bir kuni biz oʻtirgan edik, Rasululloh ﷺ ham oʻz oʻrinlarida edilar, birdan yuzi odamlarning eng chiroylisi, hidi odamlarning eng xushboʻyi, kiyimlariga hech qanday kir tegmagandek bir kishi kelib, gilamning chetida salom berdi va: «Assalomu alayka, ey Muhammad», dedi. U zot uning salomiga alik oldilar. U: «Yaqinlashaymi, ey Muhammad?» dedi. U zot: «Yaqinlash», dedilar. U bir necha bor «Yaqinlashaymi?» deb takrorladi, u zot esa unga: «Yaqinlash», derdilar, nihoyat u qoʻlini Rasululloh ﷺning tizzalariga qoʻydi. U: «Ey Muhammad, menga Islom nima ekanini xabar bering», dedi. U zot: «Islom — Allohga ibodat qilishing va Unga hech narsani sherik keltirmasliging, namozni toʻkis ado etishing, zakot berishing, Baytni haj qilishing va Ramazonda roʻza tutishingdir», dedilar. U: «Buni qilsam, musulmon boʻlaman-a?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. Biz u kishining «Rost aytding» deganini eshitib, buni gʻalati koʻrdik. U: «Ey Muhammad, menga imon nima ekanini xabar bering», dedi. U zot: «Imon — Allohga, Uning farishtalariga, Kitobga, paygʻambarlarga imon keltirishing va taqdirga imon keltirishingdir», dedilar. U: «Buni qilsam, imonli boʻlaman-a?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. U: «Ey Muhammad, menga ehson nima ekanini xabar bering», dedi. U zot: «Allohga Uni koʻrib turgandek ibodat qilishingdir; agar sen Uni koʻrmasang ham, U seni koʻrib turadi», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. U: «Ey Muhammad, menga qiyomat qachon boʻlishini xabar bering», dedi. U zot boshlarini egib, unga hech javob bermadilar, soʻng u qaytardi, u zot javob bermadilar, soʻng yana qaytardi, u zot javob bermadilar, keyin boshlarini koʻtarib: «Bu haqda soʻralgan soʻrovchidan koʻra bilimliroq emas. Lekin uning bilib olinadigan alomatlari bor: yalangoyoq, yalangʻoch qoʻy boquvchilarning binolarni baland qurishda musobaqalashuvini koʻrsang, yalangoyoq, yalangʻochlarni yer podshohlari boʻlganini koʻrsang va ayolning oʻz bekasini tugʻishini koʻrsang. Besh narsa borki, ularni Allohdan boʻlak hech kim bilmaydi», dedilar-da, {Albatta, qiyomat ilmi Alloh huzuridadir} degan oyatdan {Albatta, Alloh biluvchi va xabardordir} degan soʻzigacha oʻqidilar (Luqmon 34). Soʻng: «Yoʻq, Muhammadni haq bilan hidoyat va bashorat qiluvchi qilib yuborgan Zotga qasamki, men bu haqda sizlardan biror kishidan koʻra bilimliroq emas edim. U esa Dihya al-Kalbiy suratida nozil boʻlgan Jibril alayhissalom edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ашоблари орасида ўтирар эдилар, бегона киши келиб қолса, сўрамагунча уларнинг қайси бири у зот эканини билмасди. Шунда биз Расулуллоҳ ﷺдан бегона киши келганда у зотни танийдиган бир жой ажратишни сўрадик ва у зотга лойдан бир супа қурдик, у зот ўша ерда ўтирар эдилар. Бир куни биз ўтирган эдик, Расулуллоҳ ﷺ ҳам ўз ўринларида эдилар, бирдан юзи одамларнинг энг чиройлиси, ҳиди одамларнинг энг хушбўйи, кийимларига ҳеч қандай кир тегмагандек бир киши келиб, гиламнинг четида салом берди ва: «Ассалому алайка, эй Муҳаммад», деди. У зот унинг саломига алик олдилар. У: «Яқинлашайми, эй Муҳаммад?» деди. У зот: «Яқинлаш», дедилар. У бир неча бор «Яқинлашайми?» деб такрорлади, у зот эса унга: «Яқинлаш», дердилар, ниҳоят у қўлини Расулуллоҳ ﷺнинг тиззаларига қўйди. У: «Эй Муҳаммад, менга Ислом нима эканини хабар беринг», деди. У зот: «Ислом — Аллоҳга ибодат қилишинг ва Унга ҳеч нарсани шерик келтирмаслигинг, намозни тўкис адо этишинг, закот беришинг, Байтни ҳаж қилишинг ва Рамазонда рўза тутишингдир», дедилар. У: «Буни қилсам, мусулмон бўламан-а?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. Биз у кишининг «Рост айтдинг» деганини эшитиб, буни ғалати кўрдик. У: «Эй Муҳаммад, менга имон нима эканини хабар беринг», деди. У зот: «Имон — Аллоҳга, Унинг фаришталарига, Китобга, пайғамбарларга имон келтиришинг ва тақдирга имон келтиришингдир», дедилар. У: «Буни қилсам, имонли бўламан-а?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. У: «Эй Муҳаммад, менга эҳсон нима эканини хабар беринг», деди. У зот: «Аллоҳга Уни кўриб тургандек ибодат қилишингдир; агар сен Уни кўрмасанг ҳам, У сени кўриб туради», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. У: «Эй Муҳаммад, менга қиёмат қачон бўлишини хабар беринг», деди. У зот бошларини эгиб, унга ҳеч жавоб бермадилар, сўнг у қайтарди, у зот жавоб бермадилар, сўнг яна қайтарди, у зот жавоб бермадилар, кейин бошларини кўтариб: «Бу ҳақда сўралган сўровчидан кўра билимлироқ эмас. Лекин унинг билиб олинадиган аломатлари бор: ялангоёқ, яланғоч қўй боқувчиларнинг биноларни баланд қуришда мусобақалашувини кўрсанг, ялангоёқ, яланғочларни ер подшоҳлари бўлганини кўрсанг ва аёлнинг ўз бекасини туғишини кўрсанг. Беш нарса борки, уларни Аллоҳдан бўлак ҳеч ким билмайди», дедилар-да, {Албатта, қиёмат илми Аллоҳ ҳузуридадир} деган оятдан {Албатта, Аллоҳ билувчи ва хабардордир} деган сўзигача ўқидилар (Луқмон 34). Сўнг: «Йўқ, Муҳаммадни ҳақ билан ҳидоят ва башорат қилувчи қилиб юборган Зотга қасамки, мен бу ҳақда сизлардан бирор кишидан кўра билимлироқ эмас эдим. У эса Диҳя ал-Калбий суратида нозил бўлган Жибрил алайҳиссалом эди», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ النَّاسُ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُؤْمِنُ مَنْ أَمِنَهُ النَّاسُ عَلَى دِمَائِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon — odamlar uning tili va qoʻlidan salomat boʻlgan kishidir. Moʻmin esa — odamlar oʻz jonlari va mollari borasida undan xotirjam boʻlgan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон — одамлар унинг тили ва қўлидан саломат бўлган кишидир. Мўмин эса — одамлар ўз жонлари ва моллари борасида ундан хотиржам бўлган кишидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - وَهُوَ ابْنُ بِلاَلٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Iymon yetmish nechta shoʻʼbadir, hayo esa iymondan bir shoʻʼbadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Иймон етмиш нечта шўъбадир, ҳаё эса иймондан бир шўъбадир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً أَفْضَلُهَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَوْضَعُهَا إِمَاطَةُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Iymon yetmish nechta shoʻʼbadir, ularning eng afzali ‹La ilaha illalloh› soʻzi, eng pasti esa yoʻldan ozorni olib tashlashdir. Hayo ham iymondan bir shoʻʼbadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Иймон етмиш нечта шўъбадир, уларнинг энг афзали ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› сўзи, энг пасти эса йўлдан озорни олиб ташлашдир. Ҳаё ҳам иймондан бир шўъбадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Hayo iymondan bir shoʻʼbadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳаё иймондан бир шўъбадир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ مِمَّا حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ مِمَّا ذُكِرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ بِهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim Uning qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, sizlardan biringiz men unga oʻz farzandidan va otasidan koʻra sevimliroq boʻlmagunimcha, imon keltirgan boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним Унинг қўлида бўлган Зот билан қасамки, сизлардан бирингиз мен унга ўз фарзандидан ва отасидан кўра севимлироқ бўлмагунимча, имон келтирган бўлмайди», дедилар.