حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَكَّهَا بِيَدِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidning qiblasida balgʻam koʻrib qoldilar va uni qoʻllari bilan qirib tashladilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибласида балғам кўриб қолдилар ва уни қўллари билан қириб ташладилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ أَهْلُ الْيَمَنِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا ابْعَثْ مَعَنَا رَجُلًا يُعَلِّمُنَا كِتَابَ رَبِّنَا وَالسُّنَّةَ قَالَ فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَدَفَعَهُ إِلَيْهِمْ وَقَالَ هَذَا أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Yaman ahli Nabiy ﷺning oldilariga kelganlarida: «Biz bilan birga bizga Robbimizning Kitobini va Sunnatni oʻrgatadigan bir kishini yuboring», deyishdi. (Anas) dedi: Shunda Nabiy ﷺ Abu Ubaydaning qoʻlidan ushlab, uni ularga topshirdilar va: «Bu — mana shu ummatning aminidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Яман аҳли Набий ﷺнинг олдиларига келганларида: «Биз билан бирга бизга Роббимизнинг Китобини ва Суннатни ўргатадиган бир кишини юборинг», дейишди. (Анас) деди: Шунда Набий ﷺ Абу Убайданинг қўлидан ушлаб, уни уларга топширдилар ва: «Бу — мана шу умматнинг аминидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ قَبَضَ أَبُو طَلْحَةَ عَلَى أَحَدِ شِقَّيْ رَأْسِهِ فَلَمَّا حَلَقَهُ الْحَجَّامُ أَخَذَهُ فَجَاءَ بِهِ أُمَّ سُلَيْمٍ فَجَعَلَتْ تَجْعَلُهُ فِي طِيبِهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ boshlarini oldirmoqchi boʻlganlarida, Abu Talha u zotning boshlarining bir tomonini ushlab turdi. Sartarosh uni oldirganida, u (sochni) olib, Ummu Sulaymning oldiga keltirdi. Bas, u (Ummu Sulaym) uni oʻz atriga sola boshladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бошларини олдирмоқчи бўлганларида, Абу Талҳа у зотнинг бошларининг бир томонини ушлаб турди. Сартарош уни олдирганида, у (сочни) олиб, Умму Сулаймнинг олдига келтирди. Бас, у (Умму Сулайм) уни ўз атрига сола бошлади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَحَسَنٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ كَأَنِّي اللَّيْلَةَ فِي دَارِ رَافِعِ بْنِ عُقْبَةَ قَالَ حَسَنٌ فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ فَأُوتِينَا بِتَمْرٍ مِنْ تَمْرِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ لَنَا الرِّفْعَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bu kecha (tushimda) goʻyo Rofeʼ ibn Uqbaning uyida boʻlgandek koʻrdim — Hasan: ‹Uqba ibn Rofeʼning uyida›, dedi — bizga Ibn Tobning xurmosidan keltirildi. Men buni dunyoda biz uchun martaba, oxiratda esa yaxshi oqibat boʻlishi va dinimiz albatta pokiza boʻlgani deb taʼbir qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча (тушимда) гўё Рофеъ ибн Уқбанинг уйида бўлгандек кўрдим — Ҳасан: ‹Уқба ибн Рофеънинг уйида›, деди — бизга Ибн Тобнинг хурмосидан келтирилди. Мен буни дунёда биз учун мартаба, охиратда эса яхши оқибат бўлиши ва динимиз албатта покиза бўлгани деб таъбир қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي بَكْرٍ الْمُزَنِيَّ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ أَبِي مَيْمُونَةَ قَالَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا عَنْ أَنَسٍ قَالَمَا رُفِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْرٌ فِيهِ الْقِصَاصُ إِلَّا أَمَرَ فِيهِ بِالْعَفْوِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning huzurlariga ichida qasos boʻlgan biror ish koʻtarilsa, u zot albatta unda avf qilishga buyurar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига ичида қасос бўлган бирор иш кўтарилса, у зот албатта унда авф қилишга буюрар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ ثُمَامَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ رَدَّدَهَا ثَلَاثًا وَإِذَا أَتَى قَوْمًا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ biror soʻz aytganlarida, uni uch marta takrorlar edilar; bir qavmning oldiga kelib salom berganlarida esa, ularga uch marta salom berar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бирор сўз айтганларида, уни уч марта такрорлар эдилар; бир қавмнинг олдига келиб салом берганларида эса, уларга уч марта салом берар эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا بِسْطَامُ بْنُ حُرَيْثٍ عَنْ أَشْعَثَ الْحَرَّانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفَاعَتِي لِأَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Mening shafoatim ummatimdan katta gunoh qilganlar uchundir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг шафоатим умматимдан катта гуноҳ қилганлар учундир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَمَّارٌ أَبُو هَاشِمٍ صَاحِبُ الزَّعْفَرَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ فَاطِمَةَ نَاوَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِسْرَةً مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ فَقَالَ هَذَا أَوَّلُ طَعَامٍ أَكَلَهُ أَبُوكِ مِنْ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Fotima Rasululloh ﷺga arpa nonidan bir burda uzatdi. Shunda u zot: «Bu — otang uch kundan beri yegan birinchi taomdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Фотима Расулуллоҳ ﷺга арпа нонидан бир бурда узатди. Шунда у зот: «Бу — отанг уч кундан бери еган биринчи таомдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَعْرَابِيًّا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قِيَامِ السَّاعَةِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ وَثَمَّ غُلَامٌ فَقَالَ إِنْ يَعِشْ هَذَا فَلَنْ يَبْلُغَ الْهَرَمَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir aʼrobiy Rasululloh ﷺdan qiyomatning qoyim boʻlishi haqida soʻradi. Nabiy ﷺ unga: «Sen unga nima tayyorlading?», dedilar. U: «Yoʻq (koʻp narsa tayyorlaganim yoʻq), faqat men Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. U zot: «Kishi oʻzi sevgan bilan birgadir», dedilar. Soʻng: «Qiyomat haqida soʻragan kishi qani?», dedilar. (Roʻviy) dedi: Oʻsha yerda bir bola bor edi. U zot: «Agar bu (bola) yashasa, keksalikka yetmasidan qiyomat qoyim boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аъробий Расулуллоҳ ﷺдан қиёматнинг қойим бўлиши ҳақида сўради. Набий ﷺ унга: «Сен унга нима тайёрладинг?», дедилар. У: «Йўқ (кўп нарса тайёрлаганим йўқ), фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. У зот: «Киши ўзи севган билан биргадир», дедилар. Сўнг: «Қиёмат ҳақида сўраган киши қани?», дедилар. (Рўвий) деди: Ўша ерда бир бола бор эди. У зот: «Агар бу (бола) яшаса, кексаликка етмасидан қиёмат қойим бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ عَمْرُو بْنُ زُنَيْبٍ الْعَنْبَرِيُّ إِنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُأَنَّ مُعَاذًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ لَا يَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِكَ وَلَا يَأْخُذُونَ بِأَمْرِكَ فَمَا تَأْمُرُ فِي أَمْرِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا طَاعَةَ لِمَنْ لَمْ يُطِعْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Muoz: «Ey Allohning Rasuli, agar bizning ustimizda sizning sunnatingizga ergashmaydigan va buyrugʻingizni olmaydigan amirlar boʻlsa, ularning ishida nima buyurasiz?», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jallaga itoat qilmagan kishiga itoat yoʻq», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Муоз: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар бизнинг устимизда сизнинг суннатингизга эргашмайдиган ва буйруғингизни олмайдиган амирлар бўлса, уларнинг ишида нима буюрасиз?», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жаллага итоат қилмаган кишига итоат йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ أَنَسٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ الْأَنْصَارَ اشْتَدَّتْ عَلَيْهِمْ السَّوَانِي فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَدْعُوَ لَهُمْ أَوْ يَحْفِرَ لَهُمْ نَهْرًا فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَا يَسْأَلُونِي الْيَوْمَ شَيْئًا إِلَّا أُعْطُوهُ فَأُخْبِرَتْ الْأَنْصَارُ بِذَلِكَ فَلَمَّا سَمِعُوا مَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا ادْعُ اللَّهَ لَنَا بِالْمَغْفِرَةِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ أَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ansorlarga suv tashuvchi tuyalar (bilan sugʻorish) ogʻir kelib qoldi. Bas, ular Nabiy ﷺning oldilariga — u zot ular uchun duo qilsinlar yoki ular uchun bir ariq qazdirsinlar, deb — keldilar. Nabiy ﷺga bu haqda xabar berildi. Shunda u zot: «Bugun mendan nima soʻrashsa, albatta beriladi», dedilar. Ansorlarga bu xabar yetkazildi. Ular Nabiy ﷺning aytganlarini eshitganlarida: «Biz uchun Allohdan magʻfirat soʻrang», deyishdi. U zot: «Allohim, ansorlarni, ansorlarning oʻgʻillarini va ansorlar oʻgʻillarining oʻgʻillarini magʻfirat qil», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, ансорларга сув ташувчи туялар (билан суғориш) оғир келиб қолди. Бас, улар Набий ﷺнинг олдиларига — у зот улар учун дуо қилсинлар ёки улар учун бир ариқ қаздирсинлар, деб — келдилар. Набий ﷺга бу ҳақда хабар берилди. Шунда у зот: «Бугун мендан нима сўрашса, албатта берилади», дедилар. Ансорларга бу хабар етказилди. Улар Набий ﷺнинг айтганларини эшитганларида: «Биз учун Аллоҳдан мағфират сўранг», дейишди. У зот: «Аллоҳим, ансорларни, ансорларнинг ўғилларини ва ансорлар ўғилларининг ўғилларини мағфират қил», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ أَنْ يَسْقُطَ عَلَى بَعِيرِهِ وَقَدْ أَضَلَّهُ بِأَرْضٍ فَلَاةٍوَحَدَّثَ بِذَلِكَ شَهْرٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Alloh bandasining tavbasidan, sizlardan biringiz ovloq bir yerda yoʻqotib qoʻygan tuyasining ustidan (toʻsatdan) chiqib qolganidan koʻra qattiqroq quvonadi», dedilar. Buni Shahr Abu Hurayradan (ham) rivoyat qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳ бандасининг тавбасидан, сизлардан бирингиз овлоқ бир ерда йўқотиб қўйган туясининг устидан (тўсатдан) чиқиб қолганидан кўра қаттиқроқ қувонади», дедилар. Буни Шаҳр Абу Ҳурайрадан (ҳам) ривоят қилди.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا الْبُنَانِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَعْرِضُ لَهُ الرَّجُلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَمَا يَنْزِلُ مِنْ الْمِنْبَرِ فَيُكَلِّمُهُ ثُمَّ يَدْخُلُ فِي الصَّلَاةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, juma kuni Nabiy ﷺ minbardan tushganlaridan keyin bir kishi u zotning yoʻlida uchrar va u zot bilan gaplashar, soʻng u zot namozga kirar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, жума куни Набий ﷺ минбардан тушганларидан кейин бир киши у зотнинг йўлида учрар ва у зот билан гаплашар, сўнг у зот намозга кирар эдилар.
حَدَّثَنَا وَهْبٌ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى غُبَارِ مَوْكِبِ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام سَاطِعًا فِي سِكَّةِ بَنِي غَنْمٍ حِينَ سَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Goʻyo men Jibril (alayhissalom) mavkibining changini — u Bani Qurayzaga yurgan paytda Bani Gʻanm koʻchasida koʻtarilib turgan holda — koʻrib turgandekman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Гўё мен Жибрил (алайҳиссалом) мавкибининг чангини — у Бани Қурайзага юрган пайтда Бани Ғанм кўчасида кўтарилиб турган ҳолда — кўриб тургандекман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ سَنْبَرٍ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ بِحَدِيثٍ لَا يُحَدِّثُكُمُوهُ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَقِلَّ الرِّجَالُ وَيَكْثُرَ النِّسَاءُ حَتَّى يَكُونَ فِي الْخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men sizlarga bir hadis aytib beray — mendan keyin uni sizlarga hech kim aytib bermaydi. Men uni Rasululloh ﷺdan eshitganman. Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Qiyomat alomatlaridan (biri) shuki, ilm koʻtariladi, jaholat zohir boʻladi, xamr ichiladi, zino oshkor boʻladi, erkaklar kamayib, ayollar koʻpayadi — hatto ellik ayolga bitta gʻamxoʻr (erkak) boʻlib qoladi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен сизларга бир ҳадис айтиб берай — мендан кейин уни сизларга ҳеч ким айтиб бермайди. Мен уни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганман. Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Қиёмат аломатларидан (бири) шуки, илм кўтарилади, жаҳолат зоҳир бўлади, хамр ичилади, зино ошкор бўлади, эркаклар камайиб, аёллар кўпаяди — ҳатто эллик аёлга битта ғамхўр (эркак) бўлиб қолади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ kishining tik turgan holda ichishidan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ кишининг тик турган ҳолда ичишидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَسْجُدْ أَحَدُكُمْ بَاسِطًا ذِرَاعَيْهِ كَالْكَلْبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Sajdada muʼtadil boʻlinglar. Biringiz itga oʻxshab bilaklarini yozgan holda sajda qilmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Саждада муътадил бўлинглар. Бирингиз итга ўхшаб билакларини ёзган ҳолда сажда қилмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَالْهَرَمِ وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men ojizlikdan, dangasalikdan, qoʻrqoqlikdan, baxillikdan va keksalikdan, qabr azobidan hamda hayot va mamot fitnasidan Senga panoh keltiraman». Abdulvahhob: «Baxillikdan va qoʻrqoqlikdan», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ожизликдан, дангасаликдан, қўрқоқликдан, бахилликдан ва кексаликдан, қабр азобидан ҳамда ҳаёт ва мамот фитнасидан Сенга паноҳ келтираман». Абдулваҳҳоб: «Бахилликдан ва қўрқоқликдан», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَّى بِكَبْشَيْنِ أَقْرَنَيْنِ أَمْلَحَيْنِ ذَبَحَهُمَا بِيَدِهِ وَسَمَّى وَكَبَّرَ وَوَضَعَ رِجْلَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shoxli, oq-qora rangli ikkita qoʻchqorni qurbonlik qildilar. Ularni oʻz qoʻllari bilan boʻgʻizladilar, (Allohning) nomini zikr qildilar, takbir aytdilar va oyoqlarini ularning yon tomonlariga qoʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шохли, оқ-қора рангли иккита қўчқорни қурбонлик қилдилар. Уларни ўз қўллари билан бўғизладилар, (Аллоҳнинг) номини зикр қилдилар, такбир айтдилар ва оёқларини уларнинг ён томонларига қўйдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ حَيَّةٌ ثُمَّ يَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى العَوَالِى فَيَأْتِيهَا وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ asr namozini quyosh oq va tirik (baland) turgan holida oʻqir edilar. Soʻng boruvchi Avoliyga borar va quyosh hali baland turgan holda unga yetib borar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ аср намозини қуёш оқ ва тирик (баланд) турган ҳолида ўқир эдилар. Сўнг борувчи Аволийга борар ва қуёш ҳали баланд турган ҳолда унга етиб борар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى نَاسٍ وَهُمْ يُصَلُّونَ قُعُودًا مِنْ مَرَضٍ فَقَالَ إِنَّ صَلَاةَ الْقَاعِدِ عَلَى النِّصْفِ مِنْ صَلَاةِ الْقَائِمِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ kasallik sababli oʻtirgan holda namoz oʻqiyotgan odamlarning oldilariga chiqdilar va: «Albatta, oʻtirgan kishining namozi tik turgan kishining namozining yarmichadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ касаллик сабабли ўтирган ҳолда намоз ўқиётган одамларнинг олдиларига чиқдилар ва: «Албатта, ўтирган кишининг намози тик турган кишининг намозининг ярмичадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ تَرَكْتُمْ بِالْمَدِينَةِ رِجَالًا مَا سِرْتُمْ مِنْ مَسِيرٍ وَلَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ وَلَا قَطَعْتُمْ مِنْ وَادٍ إِلَّا وَهُمْ مَعَكُمْ فِيهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَكُونُونَ مَعَنَا وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ قَالَ حَبَسَهُمْ الْعُذْرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlar Madinada shunday kishilarni qoldirib keldingizki, qaysi yoʻlni bosib oʻtsangiz, qancha nafaqa sarflasangiz va qaysi vodiyni kesib oʻtsangiz, ular shubhasiz shu (savobda) sizlar bilan birga boʻladilar». Sahobalar: «Ey Allohning Rasuli, ular Madinada turgan boʻlsalar, qanday qilib biz bilan birga boʻladilar?» dedilar. U zot: «Ularni uzr ushlab qoldi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлар Мадинада шундай кишиларни қолдириб келдингизки, қайси йўлни босиб ўтсангиз, қанча нафақа сарфласангиз ва қайси водийни кесиб ўтсангиз, улар шубҳасиз шу (савобда) сизлар билан бирга бўладилар». Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар Мадинада турган бўлсалар, қандай қилиб биз билан бирга бўладилар?» дедилар. У зот: «Уларни узр ушлаб қолди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ أَنَّ أَنَسًاسُئِلَ عَنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ شَعَرًا أَشَبَهَ بِشَعْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قَتَادَةَ فَفَرِحَ يَوْمَئِذٍ قَتَادَةُ
Humayd (rivoyat qilishicha,) Anas (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺning sochlari haqida soʻraldi. U: «Men Qatodaning sochidan koʻra Nabiy ﷺning sochlariga oʻxshashroq sochni koʻrmadim», dedi. Bas, oʻsha kuni Qatoda xursand boʻldi.Ҳумайд (ривоят қилишича,) Анас (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺнинг сочлари ҳақида сўралди. У: «Мен Қатоданинг сочидан кўра Набий ﷺнинг сочларига ўхшашроқ сочни кўрмадим», деди. Бас, ўша куни Қатода хурсанд бўлди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَنْبَأَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ يَهُودِيًّا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مَعَ أَصْحَابِهِ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَرَدَّ عَلَيْهِ الْقَوْمُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَا قَالَ قَالُوا نَعَمْ قَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ قَالَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَرَدُّوهُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتَ كَذَا وَكَذَا قَالَ نَعَمْ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقُولُوا عَلَيْكَ أَيْ عَلَيْكَ مَا قُلْتَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir yahudiy Nabiy ﷺ sahobalari bilan birga boʻlganlarida u zotning oldilariga kelib: «Assomu alaykum», dedi. Jamoa unga javob qaytardi. Shunda Allohning Nabiysi ﷺ: «U nima deganini bilasizlarmi?», dedilar. Ular: «Ha, u: ‹Assomu alaykum›, dedi», deyishdi. U zot: «U kishini menga qaytaringlar», dedilar. Bas, uni qaytarib olib kelishdi. Allohning Nabiysi ﷺ: «Sen mana shunday-mana shunday dedingmi?», dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda Allohning Nabiysi ﷺ: «Ahli kitobdan biri sizlarga salom bersa, sizlar: ‹Alayka›, denglar — yaʼni: senga oʻzing aytgan narsa boʻlsin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир яҳудий Набий ﷺ саҳобалари билан бирга бўлганларида у зотнинг олдиларига келиб: «Ассому алайкум», деди. Жамоа унга жавоб қайтарди. Шунда Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «У нима деганини биласизларми?», дедилар. Улар: «Ҳа, у: ‹Ассому алайкум›, деди», дейишди. У зот: «У кишини менга қайтаринглар», дедилар. Бас, уни қайтариб олиб келишди. Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Сен мана шундай-мана шундай дедингми?», дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Аҳли китобдан бири сизларга салом берса, сизлар: ‹Алайка›, денглар — яъни: сенга ўзинг айтган нарса бўлсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ السَّهْمِيُّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَرِيقٍ مَعَهُ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَلَقِيَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً فَقَالَ يَا أُمَّ فُلَانٍ اجْلِسِي فِي أَيِّ نَوَاحِي السِّكَكِ شِئْتِ أَجْلِسْ إِلَيْكِ فَفَعَلَتْ فَجَلَسَ إِلَيْهَا حَتَّى قَضَتْ حَاجَتَهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ yoʻlda edilar, u zot bilan birga sahobalaridan bir necha kishi bor edi. Bir ayol u zotni uchratib: «Ey Allohning Rasuli, sizdan bir hojatim bor», dedi. U zot: «Ey falonchining onasi, koʻchalarning qaysi chekkasiga xohlasang oʻtir, men ham sening yoningda oʻtiraman», dedilar. Bas, u shunday qildi va u zot uning hojatini bitirgunicha uning yonida oʻtirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ йўлда эдилар, у зот билан бирга саҳобаларидан бир неча киши бор эди. Бир аёл у зотни учратиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиздан бир ҳожатим бор», деди. У зот: «Эй фалончининг онаси, кўчаларнинг қайси чеккасига хоҳласанг ўтир, мен ҳам сенинг ёнингда ўтираман», дедилар. Бас, у шундай қилди ва у зот унинг ҳожатини битиргунича унинг ёнида ўтирдилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ بَدَأَ بِشِقِّ رَأْسِهِ الْأَيْمَنِ فَحَلَقَهُ ثُمَّ نَاوَلَهُ أَبَا طَلْحَةَ قَالَ ثُمَّ حَلَقَ شِقَّ رَأْسِهِ الْأَيْسَرَ فَقَسَمَهُ بَيْنَ النَّاسِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ (sochlarini) oldirganlarida, boshlarining oʻng tomonidan boshladilar va uni oldirdilar, soʻng uni Abu Talhaga berdilar. (Roʻviy) dedi: Soʻng boshlarining chap tomonini oldirdilar va uni odamlar orasida taqsimladilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ (сочларини) олдирганларида, бошларининг ўнг томонидан бошладилар ва уни олдирдилар, сўнг уни Абу Талҳага бердилар. (Рўвий) деди: Сўнг бошларининг чап томонини олдирдилар ва уни одамлар орасида тақсимладилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَا يَتْفُلْ أَمَامَهُ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ فَإِنَّهُ يُنَاجِي رَبَّهُ وَلْيَتْفُلْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringiz namozida boʻlsa, oldiga ham, oʻng tomoniga ham tupurmasin, chunki u Robbisiga munojot qilmoqda. Chap tomoniga yoki oyogʻi ostiga tupursin».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз намозида бўлса, олдига ҳам, ўнг томонига ҳам тупурмасин, чунки у Роббисига муножот қилмоқда. Чап томонига ёки оёғи остига тупурсин».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ قَدْرَ مَا يَغْمُرُ أَصَابِعَهُ أَوْ لَا يَغْمُرُ أَصَابِعَهُ شَكَّ سَعِيدٌ فَجَعَلُوا يَتَوَضَّئُونَ وَالْمَاءُ يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ قَالَ قُلْنَا لِأَنَسٍ كَمْ كُنْتُمْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga ichida barmoqlarini bosadigan — yoki bosmaydigan (Said shubha qildi) — miqdorda suvi bor bir idish keltirildi. Odamlar tahorat ola boshladilar, suv esa u zotning barmoqlari orasidan qaynab chiqar edi. (Qatoda) dedi: Biz Anasdan: «Necha kishi edingiz?» deb soʻradik. U: «Uch yuz», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га ичида бармоқларини босадиган — ёки босмайдиган (Саид шубҳа қилди) — миқдорда суви бор бир идиш келтирилди. Одамлар таҳорат ола бошладилар, сув эса у зотнинг бармоқлари орасидан қайнаб чиқар эди. (Қатода) деди: Биз Анасдан: «Неча киши эдингиз?» деб сўрадик. У: «Уч юз», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Saharlik qilinglar, chunki saharlikda baraka bordir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Саҳарлик қилинглар, чунки саҳарликда барака бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ} مَرْجِعَهُ مِنْ الْحُدَيْبِيَةِ وَهُمْ مُخَالِطُهُمْ الْحُزْنُ وَالْكَآبَةُ وَقَدْ نَحَرَ الْهَدْيَ بِالْحُدَيْبِيَةِ فَقَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ آيَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا جَمِيعًا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَلِمْنَا مَا يُفْعَلُ بِكَ فَمَا يُفْعَلُ بِنَا فَأُنْزِلَتْ {لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا} قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ فِي حَدِيثِهِ وَأَصْحَابُهُ مُخَالِطُو الْحُزْنِ وَالْكَآبَةِ وَقَالَ فِيهِ فَقَالَ قَائِلٌ هَنِيئًا مَرِيئًا لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ بَيَّنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَاذَا يَفْعَلُ بِكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga Hudaybiyadan qaytishlarida {Albatta, Biz senga ochiq fath berdik. Alloh sening avvalgi va keyingi gunohlaringni magʻfirat qilishi uchun} degan oyat nozil boʻldi. Ularni gʻam va qaygʻu qoplagan, u zot esa Hudaybiyada hadyni soʻygan edilar. Shunda u zot: «Menga shunday bir oyat nozil qilindiki, u men uchun butun dunyodan koʻra suyukliroqdir», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh! Sizga nima qilinishini bildik, bizga nima qilinadi?» dedilar. Shunda {moʻmin erkaklar va moʻmina ayollarni ostidan anhorlar oqib turadigan, unda abadiy qoladigan jannatlarga kiritishi va ularning yomonliklarini oʻchirishi uchun. Bu Alloh huzurida ulugʻ yutuqdir} (oyati) nozil boʻldi. Abdulvahhob oʻz hadisida: «Ashoblarini gʻam va qaygʻu qoplagan edi», dedi. Yana unda: «Bir kishi: ‹Sizga muborak va totli boʻlsin, yo Rasululloh! Alloh azza va jalla Sizga nima qilishini bayon qildi›, dedi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га Ҳудайбиядан қайтишларида {Албатта, Биз сенга очиқ фатҳ бердик. Аллоҳ сенинг аввалги ва кейинги гуноҳларингни мағфират қилиши учун} деган оят нозил бўлди. Уларни ғам ва қайғу қоплаган, у зот эса Ҳудайбияда ҳадйни сўйган эдилар. Шунда у зот: «Менга шундай бир оят нозил қилиндики, у мен учун бутун дунёдан кўра суюклироқдир», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ! Сизга нима қилинишини билдик, бизга нима қилинади?» дедилар. Шунда {мўмин эркаклар ва мўмина аёлларни остидан анҳорлар оқиб турадиган, унда абадий қоладиган жаннатларга киритиши ва уларнинг ёмонликларини ўчириши учун. Бу Аллоҳ ҳузурида улуғ ютуқдир} (ояти) нозил бўлди. Абдулваҳҳоб ўз ҳадисида: «Ашобларини ғам ва қайғу қоплаган эди», деди. Яна унда: «Бир киши: ‹Сизга муборак ва тотли бўлсин, ё Расулуллоҳ! Аллоҳ азза ва жалла Сизга нима қилишини баён қилди›, деди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتِمُّوا الصَّفَّ الْأَوَّلَ وَالَّذِي يَلِيهِ فَإِنْ كَانَ نَقْصٌ فَلْيَكُنْ فِي الصَّفِّ الْآخِرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Avvalgi safni va uning ketidagisini toʻldiringlar. Agar biror kamchilik boʻladigan boʻlsa, u eng orqadagi safda boʻlsin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аввалги сафни ва унинг кетидагисини тўлдиринглар. Агар бирор камчилик бўладиган бўлса, у энг орқадаги сафда бўлсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْخَصَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ فِي قُمُصٍ مِنْ حَرِيرٍ فِي سَفَرٍ مِنْ حِكَّةٍ كَانَتْ بِهِمَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) ularga rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ Abdurrahmon ibn Avf va Zubayr ibn Avvomga oʻzlaridagi qichima kasali sababli safarda ipak koʻylak kiyishga ruxsat berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) уларга ривоят қилдики, Набий ﷺ Абдурраҳмон ибн Авф ва Зубайр ибн Аввомга ўзларидаги қичима касали сабабли сафарда ипак кўйлак кийишга рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ أَخِي يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَهَا {وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنُ بِالْعَيْنِ} نَصَبَ النَّفْسَ وَرَفَعَ الْعَيْنَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ {Va ularga unda jonga jon, koʻzga koʻz (deb) yozib qoʻydik} oyatini «an-nafsa»ni nasb, «al-aynu»ni rafʼ bilan oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ {Ва уларга унда жонга жон, кўзга кўз (деб) ёзиб қўйдик} оятини «ан-нафса»ни насб, «ал-айну»ни рафъ билан ўқидилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَانْطَلَقَ حَارِثَةُ بْنُ سُرَاقَةَ نَظَّارًا مَا انْطَلَقَ لِلْقِتَالِ فَأَصَابَهُ سَهْمٌ فَقَتَلَهُ فَجَاءَتْ أُمُّهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنِي حَارِثَةُ إِنْ يَكُ فِي الْجَنَّةِ أَصْبِرْ وَأَحْتَسِبْ فَقَالَ يَا أُمَّ حَارِثَةَ إِنَّهَا جِنَانٌ كَثِيرَةٌ وَإِنَّ حَارِثَةَ فِي الْفِرْدَوْسِ الْأَعْلَى
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Horisa ibn Suroqa jangga emas, tomoshabin boʻlib chiqqan edi, unga bir oʻq tegib, uni oʻldirdi. Shunda onasi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh! Oʻgʻlim Horisa — agar u jannatda boʻlsa, sabr qilaman va ajrini Allohdan kutaman», dedi. U zot: «Ey Ummu Horisa! Albatta, u koʻp jannatlardir, Horisa esa Firdavsi aʼlodadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳориса ибн Суроқа жангга эмас, томошабин бўлиб чиққан эди, унга бир ўқ тегиб, уни ўлдирди. Шунда онаси Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Ўғлим Ҳориса — агар у жаннатда бўлса, сабр қиламан ва ажрини Аллоҳдан кутаман», деди. У зот: «Эй Умму Ҳориса! Албатта, у кўп жаннатлардир, Ҳориса эса Фирдавси аълодадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ شُرَحْبِيلَ عَنْ أَعْيَنَ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا فَعَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَعَلَى رَسُولِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim mol qoldirsa, u ahliga; kim qarz qoldirsa, u Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuli zimmasidadir».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким мол қолдирса, у аҳлига; ким қарз қолдирса, у Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расули зиммасидадир».
حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَرَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَلِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فِي لُبْسِ الْحَرِيرِ فِي السَّفَرِ مِنْ حِكَّةٍ كَانَتْ بِهِمَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zubayr ibn Avvom va Abdurrahmon ibn Avfga oʻzlaridagi qichima kasali sababli safarda ipak kiyishga ruxsat berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зубайр ибн Аввом ва Абдурраҳмон ибн Авфга ўзларидаги қичима касали сабабли сафарда ипак кийишга рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْتَجِمُ وَلَا يَظْلِمُ أَحَدًا أَجْرَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qon oldirar edilar va hech kimning haqini kamsitmas edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қон олдирар эдилар ва ҳеч кимнинг ҳақини камситмас эдилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ سَعْدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاصِيَتَهُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْدُلَهَا ثُمَّ فَرَّقَ بَعْدُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Alloh xohlagan muddat peshona sochlarini tushirib qoʻydilar, soʻng keyinroq uni (ikkiga) ajratib taradilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ хоҳлаган муддат пешона сочларини тушириб қўйдилар, сўнг кейинроқ уни (иккига) ажратиб тарадилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا عَلَى الَّذِينَ قَتَلُوا أَهْلَ بِئْرِ مَعُونَةَ ثَلَاثِينَ صَبَاحًا عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَلِحْيَانَ وَبَنِي عُصَيَّةَ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَنَزَلَ فِي ذَلِكَ قُرْآنٌ فَقَرَأْنَاهُ بَلِّغُوا عَنَّا قَوْمَنَا أَنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Biʼri Maʼuna ahlini oʻldirganlarga qarshi oʻttiz tong duo qildilar — Riʼl, Zakvon, Lihyon va Allohga hamda Rasuliga itoatsizlik qilgan Banu Usayyaga qarshi. Bu haqda Qurʼon (oyati) nozil boʻldi, biz uni oʻqir edik: {Qavmimizga yetkazinglarki, biz Robbimizga roʻbaroʻ boʻldik, U bizdan rozi boʻldi va bizni rozi qildi}.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Биъри Маъуна аҳлини ўлдирганларга қарши ўттиз тонг дуо қилдилар — Риъл, Заквон, Лиҳён ва Аллоҳга ҳамда Расулига итоатсизлик қилган Бану Усайяга қарши. Бу ҳақда Қуръон (ояти) нозил бўлди, биз уни ўқир эдик: {Қавмимизга етказингларки, биз Роббимизга рўбарў бўлдик, У биздан рози бўлди ва бизни рози қилди}.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنْ كَانَتْ الْخَادِمُ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَهِيَ أَمَةٌ تَأْخُذُ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا يَنْزِعُ يَدَهُ مِنْهَا حَتَّى تَذْهَبَ بِهِ حَيْثُ شَاءَتْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madina ahlidan boʻlgan bir xizmatkor — u choʻri edi — Rasululloh ﷺ ning qoʻllaridan tutib olar, u zot esa choʻri oʻzi istagan joyga olib borguncha qoʻllarini uning qoʻlidan tortib olmas edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадина аҳлидан бўлган бир хизматкор — у чўри эди — Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлларидан тутиб олар, у зот эса чўри ўзи истаган жойга олиб боргунча қўлларини унинг қўлидан тортиб олмас эдилар.