حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَجِيءُ أَحَدُنَا إِلَى بَنِي سَلِمَةَ وَهُوَ يَرَى مَوَاقِعَ نَبْلِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan shom namozini oʻqir edik, soʻng birimiz Banu Salima (mahallasi)ga borar va (hamon) oʻqi tushadigan joyni koʻrib turar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан шом намозини ўқир эдик, сўнг биримиз Бану Салима (маҳалласи)га борар ва (ҳамон) ўқи тушадиган жойни кўриб турар эди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ لِأَبِي طَلْحَةَ ابْنٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو عُمَيْرٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُضَاحِكُهُ قَالَ فَرَآهُ حَزِينًا فَقَالَ يَا أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning Abu Umayr deb ataladigan bir oʻgʻli bor edi, Nabiy ﷺ u bilan hazillashar edilar. (Anas) dedi: Bir kuni u zot uni gʻamgin holda koʻrdilar va: «Ey Abu Umayr, nugʻayr (kichkina qushcha) nima boʻldi?» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг Абу Умайр деб аталадиган бир ўғли бор эди, Набий ﷺ у билан ҳазиллашар эдилар. (Анас) деди: Бир куни у зот уни ғамгин ҳолда кўрдилар ва: «Эй Абу Умайр, нуғайр (кичкина қушча) нима бўлди?» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ ثَمَرَةِ النَّخْلِ حَتَّى تَزْهُوَقِيلَ لِأَنَسٍ مَا تَزْهُو قَالَ تَحْمَرُّ
Humayd aytdi: Anasdan meva sotish haqida soʻraldi. U: «Rasululloh ﷺ xurmo mevasini yetilgunicha sotishdan qaytardilar», dedi. Anasdan: «Yetilishi nima?» deb soʻraldi. U: «Qizaradi», dedi.Ҳумайд айтди: Анасдан мева сотиш ҳақида сўралди. У: «Расулуллоҳ ﷺ хурмо мевасини етилгунича сотишдан қайтардилар», деди. Анасдан: «Етилиши нима?» деб сўралди. У: «Қизаради», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَقَالَ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَلَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْخَمْرِ بِالْجَرِيدِ وَالنِّعَالِ وَجَلَدَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ أَرْبَعِينَفَلَمَّا كَانَ عُمَرُ دَنَا النَّاسُ مِنْ الرِّيفِ وَالْقُرَى قَالَ لِأَصْحَابِهِ مَا تَرَوْنَ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلْهَا كَأَخَفِّ الْحُدُودِ فَجَلَدَ عُمَرُ ثَمَانِينَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xamr (ichgan kishi)ni xurmo shoxlari va kovushlar bilan urdilar; Abu Bakr ham urdi. Yahyo oʻz hadisida: qirq (darra), dedi. Umarning zamoni kelganda, odamlar ekinzor va qishloqlarga yaqinlashdilar. U sahoblariga: «Nima deysizlar?» dedi. Abdurrahmon: «Uni haddlarning eng yengiligidek qilgin», dedi. Shunda Umar sakson (darra) urdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хамр (ичган киши)ни хурмо шохлари ва ковушлар билан урдилар; Абу Бакр ҳам урди. Яҳё ўз ҳадисида: қирқ (дарра), деди. Умарнинг замони келганда, одамлар экинзор ва қишлоқларга яқинлашдилар. У саҳобларига: «Нима дейсизлар?» деди. Абдурраҳмон: «Уни ҳаддларнинг энг енгилигидек қилгин», деди. Шунда Умар саксон (дарра) урди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ أَكَلْتُ الْحُمُرَ مَرَّتَيْنِ قَالَ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَفْنَيْتُ الْحُمُرَ قَالَ فَنَادَى إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ لَحْمِ الْحُمُرِ فَإِنَّهَا رِجْسٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xaybarda bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Eshaklar yeb yuborildi», dedi — ikki marta. (Anas) dedi: Soʻng u yana kelib: «Eshaklar tugatildi», dedi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh va Uning Rasuli sizlarni eshak goʻshtidan qaytaradilar; chunki u — nopokdir», deb nido qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хайбарда бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эшаклар еб юборилди», деди — икки марта. (Анас) деди: Сўнг у яна келиб: «Эшаклар тугатилди», деди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни эшак гўштидан қайтарадилар; чунки у — нопокдир», деб нидо қилдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَأَلَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ يُسَلِّمُونَ عَلَيْنَا فَكَيْفَ نَرُدُّ عَلَيْهِمْ قَالَ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْوَحَجَّاجٌ مِثْلَهُ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ أَسْأَلْ قَتَادَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ هَلْ سَمِعْتَهُ مِنْ أَنَسٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sahobalari u zotdan soʻrab: «Ahli kitob bizga salom beradi, biz ularga qanday javob qaytaramiz?» dedilar. U zot: «‹Va alaykum›, denglar», dedilar. Hajjoj ham shunga oʻxshash (rivoyat qildi). Shuʼba aytdi: Men Qatodadan bu hadis haqida, uni Anasdan eshitganmi-yoʻqmi, deb soʻramadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг саҳобалари у зотдан сўраб: «Аҳли китоб бизга салом беради, биз уларга қандай жавоб қайтарамиз?» дедилар. У зот: «‹Ва алайкум›, денглар», дедилар. Ҳажжож ҳам шунга ўхшаш (ривоят қилди). Шуъба айтди: Мен Қатодадан бу ҳадис ҳақида, уни Анасдан эшитганми-йўқми, деб сўрамадим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَتَبْقَى مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ وَالْأَمَلُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Odam bolasi qariydi, undagi ikki narsa esa qolaveradi: hirs va (uzoq) umid», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Одам боласи қарийди, ундаги икки нарса эса қолаверади: ҳирс ва (узоқ) умид», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ بَدْرٍ مَنْ يَنْظُرُ مَا فَعَلَ أَبُو جَهْلٍ فَانْطَلَقَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَوَجَدَ ابْنَيْ عَفْرَاءَ قَدْ ضَرَبَاهُ حَتَّى بَرَدَ فَأَخَذَ بِلِحْيَتِهِ فَقَالَ أَنْتَ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ وَهَلْ فَوْقَ رَجُلٍ قَتَلْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَهُ قَوْمُهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Badr kuni: «Kim Abu Jahl nima boʻlganini borib koʻradi?» dedilar. Shunda Ibn Masʼud bordi va uni Afroning ikki oʻgʻli urib, (joni chiqib) sovib qolgan holda topdi. U uning soqolidan ushlab: «Sen Abu Jahlmisan?» dedi. U: «Sizlar oʻldirgan — yoki qavmi oʻldirgan — bir kishidan yuksakroq (odam) ham bormi?» dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бадр куни: «Ким Абу Жаҳл нима бўлганини бориб кўради?» дедилар. Шунда Ибн Масъуд борди ва уни Афронинг икки ўғли уриб, (жони чиқиб) совиб қолган ҳолда топди. У унинг соқолидан ушлаб: «Сен Абу Жаҳлмисан?» деди. У: «Сизлар ўлдирган — ёки қавми ўлдирган — бир кишидан юксакроқ (одам) ҳам борми?» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} وَ {مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا} قَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَحَائِطِي الَّذِي كَانَ بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا وَاللَّهِ لَوْ اسْتَطَعْتُ أَنْ أُسِرَّهَا لَمْ أُعْلِنْهَا قَالَ اجْعَلْهُ فِي فُقَرَاءِ أَهْلِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sevgan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha, ezgulikka erisha olmaysiz» (Oli Imron, 92) va «Kim Allohga qarzi hasana beradi?» (Baqara, 245) (oyatlari) nozil boʻlganda, Abu Talha: «Ey Allohning Rasuli, falon joydagi bogʻim (sadaqadir). Allohga qasamki, agar uni sir tuta olsam edi, oshkor qilmagan boʻlardim», dedi. U zot: «Uni ahlingdan boʻlgan faqirlarga ber», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, эзгуликка эриша олмайсиз» (Оли Имрон, 92) ва «Ким Аллоҳга қарзи ҳасана беради?» (Бақара, 245) (оятлари) нозил бўлганда, Абу Талҳа: «Эй Аллоҳнинг Расули, фалон жойдаги боғим (садақадир). Аллоҳга қасамки, агар уни сир тута олсам эди, ошкор қилмаган бўлардим», деди. У зот: «Уни аҳлингдан бўлган фақирларга бер», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدَّجَّالَ أَعْوَرُ الْعَيْنِ الشِّمَالِ عَلَيْهَا ظَفَرَةٌ غَلِيظَةٌ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ قَالَ وَكُفْرٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta Dajjol chap koʻzi koʻrdir, uning ustida qalin parda bor. Ikki koʻzi orasida esa: ‹kofir› — yoki: ‹kufr keltirdi› — deb yozilgandir».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта Дажжол чап кўзи кўрдир, унинг устида қалин парда бор. Икки кўзи орасида эса: ‹кофир› — ёки: ‹куфр келтирди› — деб ёзилгандир».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُمْأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلَاتِهِمْ فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Nima boʻldiki, baʼzi kishilar namozlarida koʻzlarini osmonga koʻtaradilar?» Bu haqdagi soʻzlarini shu qadar keskin qildilarki, hatto: «Yo bundan tiyilsinlar, yo koʻzlari sugʻurib olinadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Нима бўлдики, баъзи кишилар намозларида кўзларини осмонга кўтарадилар?» Бу ҳақдаги сўзларини шу қадар кескин қилдиларки, ҳатто: «Ё бундан тийилсинлар, ё кўзлари суғуриб олинади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَّى بِكَبْشَيْنِ أَقْرَنَيْنِ أَمْلَحَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَذْبَحُهُمَا بِيَدِهِ وَاضِعًا عَلَى صِفَاحِهِمَا قَدَمَهُ وَيُسَمِّي وَيُكَبِّرُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikkita shoxli, oqi qoraga aralash qoʻchqorni qurbonlik qildilar. Men u zotning ularni oʻz qoʻllari bilan, oyoqlarini ularning yon biqiniga qoʻyib, Allohning nomini zikr qilib va takbir aytib soʻyayotganlarini koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ иккита шохли, оқи қорага аралаш қўчқорни қурбонлик қилдилар. Мен у зотнинг уларни ўз қўллари билан, оёқларини уларнинг ён биқинига қўйиб, Аллоҳнинг номини зикр қилиб ва такбир айтиб сўяётганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاكُمْ مِنْ بَعْدِي وَرُبَّمَا قَالَ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي إِذَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا سَجَدْتُمْ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Rukuʼ va sajdani toʻkis qilinglar. Allohga qasamki, sizlar rukuʼ qilganingizda va sajda qilganingizda, men sizlarni orqamdan koʻrib turaman», dedilar. Baʼzan esa: «yelkam ortidan», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рукуъ ва саждани тўкис қилинглар. Аллоҳга қасамки, сизлар рукуъ қилганингизда ва сажда қилганингизда, мен сизларни орқамдан кўриб тураман», дедилар. Баъзан эса: «елкам ортидан», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sajdada meʼyorda boʻlinglar, biringiz ikki bilagini it yozgandek yerga yozmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саждада меъёрда бўлинглар, бирингиз икки билагини ит ёзгандек ерга ёзмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ يَدْعُو عَلَى حَيٍّ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ ثُمَّ تَرَكَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ rukuʼdan keyin bir oy qunut oʻqib, arab qabilalaridan bir qabilaga qarshi duo qildilar, soʻng buni tark etdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рукуъдан кейин бир ой қунут ўқиб, араб қабилаларидан бир қабилага қарши дуо қилдилар, сўнг буни тарк этдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِنَهْرٍ حَافَتَاهُ خِيَامُ اللُّؤْلُؤِ فَضَرَبْتُ بِيَدِي فِي مَجْرَى الْمَاءِ فَإِذَا مِسْكٌ أَذْفَرُ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي أَعْطَاكَ اللَّهُ أَوْ أَعْطَاكَ رَبُّكَ عَزَّ وَجَلَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Men jannatga kirdim, mana, ikki qirgʻogʻida marvarid chodirlar boʻlgan bir daryo (oldida) edim. Qoʻlimni suv oqayotgan joyga urdim, u esa xushboʻy mushk ekan. Men: ‹Ey Jibril, bu nima?› dedim. U: ‹Bu — Alloh senga bergan, yoki Robbing senga bergan Kavsardir›, dedi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Мен жаннатга кирдим, мана, икки қирғоғида марварид чодирлар бўлган бир дарё (олдида) эдим. Қўлимни сув оқаётган жойга урдим, у эса хушбўй мушк экан. Мен: ‹Эй Жибрил, бу нима?› дедим. У: ‹Бу — Аллоҳ сенга берган, ёки Роббинг сенга берган Кавсардир›, деди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَقَالَ عُصَيَّةُ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ rukuʼdan keyin bir oy qunut oʻqib, Riʼl va Zakvonga qarshi duo qildilar hamda: «Usayya Allohga va Uning Rasuliga osiy boʻldi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рукуъдан кейин бир ой қунут ўқиб, Риъл ва Заквонга қарши дуо қилдилар ҳамда: «Усайя Аллоҳга ва Унинг Расулига осий бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَاحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ يُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَهُمْ آدَمُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ذَنْبَهُ الَّذِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَقُولُ وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ وَسُؤَالَهُ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَا لَيْسَ لَهُ بِهِ عِلْمٌ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ بِذَلِكَ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَأْتُونَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ لَهُمْ النَّفْسَ الَّتِي قَتَلَ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْ ذَلِكَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَكَلِمَتَهُ وَرُوحَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي قَالَ الْحَسَنُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Qiyomat kuni muʼminlar toʻplanadilar va ularga shu (fikr) ilhom qilinadi; bas, ular: ‹Koshki, Robbimiz azza va jalla huzurida shafoat soʻrasak — U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsa!› deydilar. Bas, ular Odam alayhissalomning oldiga kelib: ‹Ey Odam, sen — bashariyatning otasisan; Alloh azza va jalla seni Oʻz qoʻli bilan yaratdi, farishtalarini senga sajda qildirdi va senga har bir narsaning ismlarini oʻrgatdi. Bizga Robbimiz azza va jalla huzurida shafoat qil — U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsin›, deydilar. Odam ularga: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan gunohini zikr qilib, Robbi azza va jalladan uyaladi hamda: ‹Lekin Nuhning oldiga boringlar; chunki u — Alloh yerga yuborgan birinchi rasuldir›, deydi. Bas, ular Nuhning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va ularga oʻz xatosini hamda Robbi azza va jalladan oʻzi bilmagan narsani soʻraganini zikr qilib, shu sababdan Robbidan uyaladi va: ‹Lekin Rahmon azza va jallaning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular (Ibrohimning oldiga) keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muso alayhissalomning oldiga boringlar — u shunday bandaki, Alloh u bilan soʻzlashgan va unga Tavrotni bergan›, deydi. Bas, ular Musoning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va ularga oʻzi jon evaziga boʻlmagan holda oʻldirgan jonni zikr qilib, shu sababdan Robbidan uyaladi va: ‹Lekin Iso — Allohning bandasi, Uning rasuli, Uning kalimasi va Uning ruhi — ning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Isoning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muhammad ﷺning oldiga boringlar — u shunday bandaki, Alloh uning avval va keyin (qilgan) gunohini magʻfirat qilgan›, deydi. Bas, ular mening oldimga keladilar». Hasan aytdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Қиёмат куни муъминлар тўпланадилар ва уларга шу (фикр) илҳом қилинади; бас, улар: ‹Кошки, Роббимиз азза ва жалла ҳузурида шафоат сўрасак — У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирса!› дейдилар. Бас, улар Одам алайҳиссаломнинг олдига келиб: ‹Эй Одам, сен — башариятнинг отасисан; Аллоҳ азза ва жалла сени Ўз қўли билан яратди, фаришталарини сенга сажда қилдирди ва сенга ҳар бир нарсанинг исмларини ўргатди. Бизга Роббимиз азза ва жалла ҳузурида шафоат қил — У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирсин›, дейдилар. Одам уларга: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган гуноҳини зикр қилиб, Робби азза ва жалладан уялади ҳамда: ‹Лекин Нуҳнинг олдига боринглар; чунки у — Аллоҳ ерга юборган биринчи расулдир›, дейди. Бас, улар Нуҳнинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва уларга ўз хатосини ҳамда Робби азза ва жалладан ўзи билмаган нарсани сўраганини зикр қилиб, шу сабабдан Роббидан уялади ва: ‹Лекин Раҳмон азза ва жалланинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар (Иброҳимнинг олдига) келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Мусо алайҳиссаломнинг олдига боринглар — у шундай бандаки, Аллоҳ у билан сўзлашган ва унга Тавротни берган›, дейди. Бас, улар Мусонинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва уларга ўзи жон эвазига бўлмаган ҳолда ўлдирган жонни зикр қилиб, шу сабабдан Роббидан уялади ва: ‹Лекин Исо — Аллоҳнинг бандаси, Унинг расули, Унинг калимаси ва Унинг руҳи — нинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Исонинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммад ﷺнинг олдига боринглар — у шундай бандаки, Аллоҳ унинг аввал ва кейин (қилган) гуноҳини мағфират қилган›, дейди. Бас, улар менинг олдимга келадилар». Ҳасан айтди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ التَّيْمِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ قَالَهُ مَرَّتَيْنِ وَقَالَ مَرَّةً مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin — atayin (qilgan boʻlsa)», dedilar. Buni ikki marta aytdilar. Bir marta esa: «Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин — атайин (қилган бўлса)», дедилар. Буни икки марта айтдилар. Бир марта эса: «Ким менга атайин ёлғон нисбат берса», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسًا حَدَّثَهُمْأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ فِي صَلَاتِهِمْ قَالَ فَاشْتَدَّ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Nima boʻldiki, baʼzi kishilar namozlarida koʻzlarini koʻtaradilar?» (Anas) dedi: Bu haqda shu qadar keskin (gapirdilar)ki, hatto: «Yo bundan tiyilsinlar, yo koʻzlari sugʻurib olinadi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Нима бўлдики, баъзи кишилар намозларида кўзларини кўтарадилар?» (Анас) деди: Бу ҳақда шу қадар кескин (гапирдилар)ки, ҳатто: «Ё бундан тийилсинлар, ё кўзлари суғуриб олинади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمَرْأَةُ مِنْ نِسَائِهِ يَغْتَسِلَانِ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ وَكَانَ يَغْتَسِلُ بِخَمْسِ مَكَاكِيَّ وَيَتَوَضَّأُ بِمَكُّوكٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ va zavjalaridan biri bir idishdan gusl qilar edilar. U zot besh makkuk (suv oʻlchovi) bilan gusl qilar, bir makkuk bilan tahorat olar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ва завжаларидан бири бир идишдан гусл қилар эдилар. У зот беш маккук (сув ўлчови) билан гусл қилар, бир маккук билан таҳорат олар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَكَّلَ بِالرَّحِمِ مَلَكًا قَالَ أَيْ رَبِّ نُطْفَةٌ أَيْ رَبِّ عَلَقَةٌ أَيْ رَبِّ مُضْغَةٌ فَإِذَا قَضَى الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ خَلْقَهَا قَالَ أَيْ رَبِّ أَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ ذَكَرًا أَوْ أُنْثَى فَمَا الرِّزْقُ وَمَا الْأَجَلُ قَالَ فَيَكْتُبُ كَذَلِكَ فِي بَطْنِ أُمِّهِحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ بِمَكَّةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ أَبُو مُعَاذٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta, Alloh azza va jalla bachadonga bir farishtani vakil qilib qoʻygan. U: ‹Ey Robbim, nutfa; ey Robbim, alaqa; ey Robbim, mudgʻa›, deydi. Robb azza va jalla uning yaratilishini hukm qilganida, u: ‹Ey Robbim, baxtsizmi yoki baxtlimi? Erkakmi yoki ayolmi? Rizqi qanday? Ajali qanday?› deydi. Bas, u onasining qornida ekanida (bularning hammasi) shu tariqa yoziladi». Boshqa sanad bilan ham Anasdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла бачадонга бир фариштани вакил қилиб қўйган. У: ‹Эй Роббим, нутфа; эй Роббим, алақа; эй Роббим, мудға›, дейди. Робб азза ва жалла унинг яратилишини ҳукм қилганида, у: ‹Эй Роббим, бахтсизми ёки бахтлими? Эркакми ёки аёлми? Ризқи қандай? Ажали қандай?› дейди. Бас, у онасининг қорнида эканида (буларнинг ҳаммаси) шу тариқа ёзилади». Бошқа санад билан ҳам Анасдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаши ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ بَرِيرَةَ تُصُدِّقَ عَلَيْهَا بِصَدَقَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bariraga sadaqa qilib bir narsa berildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U — unga sadaqa, bizga esa hadyadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Барирага садақа қилиб бир нарса берилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У — унга садақа, бизга эса ҳадядир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ شُرَيْحٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَجِبْتُ لِلْمُؤْمِنِ إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَقْضِ قَضَاءً إِلَّا كَانَ خَيْرًا لَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning: «Muʼmindan hayratdaman! Albatta, Alloh qanday hukm qilsa, u albatta u (muʼmin) uchun xayr boʻladi», deganlarini eshitdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг: «Муъминдан ҳайратдаман! Албатта, Аллоҳ қандай ҳукм қилса, у албатта у (муъмин) учун хайр бўлади», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تُصْبَرَ الْبَهَائِمُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayvonlarni bogʻlab (nishonga) otishdan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳайвонларни боғлаб (нишонга) отишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَا يَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمَانٌ إِلَّا هُوَ شَرٌّ مِنْ الزَّمَانِ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ سَمِعْنَا ذَلِكَ مِنْ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتَيْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Sizlarga shunday bir zamon kelmaydiki, u oʻzidan oldingi zamondan yomonroq boʻlmasa. Buni biz Paygʻambaringiz ﷺdan ikki marta eshitganmiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Сизларга шундай бир замон келмайдики, у ўзидан олдинги замондан ёмонроқ бўлмаса. Буни биз Пайғамбарингиз ﷺдан икки марта эшитганмиз.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ وَيَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ نَفِيعٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ أَحَدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غَنِيٍّ وَلَا فَقِيرٍ إِلَّا وَدَّ أَنَّمَا كَانَ أُوتِيَ مِنْ الدُّنْيَا قُوتًا قَالَ يَعْلَى فِي الدُّنْيَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni boy boʻlsin, faqir boʻlsin — hech kim yoʻqki, dunyodan unga faqat kun koʻrarlik rizq berilgan boʻlishini orzu qilmasa», dedilar. Yaʼlo: «dunyoda», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни бой бўлсин, фақир бўлсин — ҳеч ким йўқки, дунёдан унга фақат кун кўрарлик ризқ берилган бўлишини орзу қилмаса», дедилар. Яъло: «дунёда», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ذَا الْأُذُنَيْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey ikki quloqli!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй икки қулоқли!» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مَعَ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُنَّ يَسُوقُ بِهِنَّ سَوَّاقٌ فَأَتَى عَلَيْهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيْ أَوْ يَا أَنْجَشَةُ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym Nabiy ﷺning ayollari bilan birga edi, bir haydovchi ularning (ulovlarini) haydab borardi. Rasululloh ﷺ ularning oldiga kelib: «Ey Anjasha, shisha idishlarni (asta) hayda!» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм Набий ﷺнинг аёллари билан бирга эди, бир ҳайдовчи уларнинг (уловларини) ҳайдаб борарди. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига келиб: «Эй Анжаша, шиша идишларни (аста) ҳайда!» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَقَدْ ذَكَرَ فِيهِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men ojizlikdan, dangasalikdan, keksalikdan, baxillikdan va qoʻrqoqlikdan Senga panoh keltiraman, qabr azobidan hamda hayot va mamotning fitnasidan Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ожизликдан, дангасаликдан, кексаликдан, бахилликдан ва қўрқоқликдан Сенга паноҳ келтираман, қабр азобидан ҳамда ҳаёт ва мамотнинг фитнасидан Сенга паноҳ келтираман».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَعَطَسَ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَمَّتَ أَوْ سَمَّتَ أَحَدَهُمَا فَقَالَ إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنَّ ذَاكَ لَمْ يَحْمَدْ اللَّهَقَالَ يَحْيَى وَرُبَّمَا قَالَ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlarida ikki kishi aksirdi, u zot ulardan biriga duo qildilar va: «Bu (kishi) Alloh azza va jallaga hamd aytdi, ana u esa Allohga hamd aytmadi», dedilar. Yahyo aytdi: Baʼzan u: «bu», yoki shunga oʻxshash (soʻz) der edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларида икки киши аксирди, у зот улардан бирига дуо қилдилар ва: «Бу (киши) Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтди, ана у эса Аллоҳга ҳамд айтмади», дедилар. Яҳё айтди: Баъзан у: «бу», ёки шунга ўхшаш (сўз) дер эди.
حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَرْضَى عَنْ الْعَبْدِ أَنْ يَأْكُلَ الْأُكْلَةَ أَوْ يَشْرَبَ الشَّرْبَةَ فَيَحْمَدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla bandaning bir luqma taom yeb, uning uchun Alloh azza va jallaga hamd aytishidan yoki bir qultum (suv) ichib, uning uchun hamd aytishidan rozi boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла банданинг бир луқма таом еб, унинг учун Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтишидан ёки бир қултум (сув) ичиб, унинг учун ҳамд айтишидан рози бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَتْ عَامَّةُ وَصِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ حَضَرَهُ الْمَوْتُ الصَّلَاةَ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ حَتَّى جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُغَرْغِرُ بِهَا صَدْرُهُ وَمَا يَكَادُ يُفِيضُ بِهَا لِسَانُهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga oʻlim yaqinlashganida, u zotning koʻpchilik vasiyatlari: «Namoz va qoʻl ostingizdagilar (haqida ehtiyot boʻlinglar)», (degan) edi. Hatto Rasululloh ﷺ buni koʻkraklarida xirillatib aytar, tili uni zoʻrgʻa chiqarar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга ўлим яқинлашганида, у зотнинг кўпчилик васиятлари: «Намоз ва қўл остингиздагилар (ҳақида эҳтиёт бўлинглар)», (деган) эди. Ҳатто Расулуллоҳ ﷺ буни кўкракларида хириллатиб айтар, тили уни зўрға чиқарар эди.
حَدَّثَنَا قُرَّانُ بْنُ تَمَّامٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اسْتَجَارَ عَبْدٌ مِنْ النَّارِ ثَلَاثَ مِرَارٍ إِلَّا قَالَتْ النَّارُ اللَّهُمَّ أَجِرْهُ مِنِّي وَلَا يَسْأَلُ الْجَنَّةَ إِلَّا قَالَتْ الْجَنَّةُ اللَّهُمَّ أَدْخِلْهُ إِيَّايَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir banda doʻzaxdan uch marta panoh soʻrasa, albatta doʻzax: ‹Allohim, uni mendan asragin›, deydi. (Qaysi bir banda uch marta) jannatni soʻrasa, albatta jannat: ‹Allohim, uni menga kirgizgin›, deydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир банда дўзахдан уч марта паноҳ сўраса, албатта дўзах: ‹Аллоҳим, уни мендан асрагин›, дейди. (Қайси бир банда уч марта) жаннатни сўраса, албатта жаннат: ‹Аллоҳим, уни менга киргизгин›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَنَسٍقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ مَنْ كَانَ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَلْيُعِدْ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا يَوْمٌ يُشْتَهَى فِيهِ اللَّحْمُ وَذَكَرَ هَنَةً مِنْ جِيرَانِهِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَّقَهُ قَالَ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ شَاتَيْ لَحْمٍ قَالَ فَرَخَّصَ لَهُ قَالَ فَلَا أَدْرِي أَبَلَغَتْ رُخْصَتُهُ مَنْ سِوَاهُ أَوْ لَا قَالَ ثُمَّ انْكَفَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى كَبْشَيْنِ فَذَبَحَهُمَا فَقَامَ النَّاسُ إِلَى غُنَيْمَةٍ فَتَوَزَّعُوهَا أَوْ قَالَ فَتَجَزَّعُوهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nahr (qurbonlik) kuni: «Kim namozdan oldin soʻygan boʻlsa, qaytadan soʻysin», — dedilar. Shunda bir kishi turib: «Yo Rasululloh! Bu kunda goʻsht juda istaladi (qadrli boʻladi)», — dedi va qoʻshnilaridan birining ahvolini (ehtiyojini) zikr qildi. Rasululloh ﷺ uni tasdiqlaganga oʻxshaydi. (U kishi): «Mening huzurimda bir jadaʼa (bir yoshga toʻlmagan qoʻzichoq) bor, u menga goʻshtli ikki echkidan koʻra mahbubroqdir», — dedi. (Rasululloh ﷺ) unga ruxsat berdilar. (Roviy) dedi: «Bu ruxsat undan boshqaga ham yetib (taalluqli) boʻlganmi yoki yoʻqmi, bilmayman». (Roviy) dedi: Soʻngra Rasululloh ﷺ ikki qoʻchqorga yuzlanib, ularni soʻydilar. Odamlar esa bir poda qoʻyga borib, ularni oʻzaro taqsimlab oldilar — yoki: «boʻlishib oldilar», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наҳр (қурбонлик) куни: «Ким намоздан олдин сўйган бўлса, қайтадан сўйсин», — дедилар. Шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ! Бу кунда гўшт жуда исталади (қадрли бўлади)», — деди ва қўшниларидан бирининг аҳволини (эҳтиёжини) зикр қилди. Расулуллоҳ ﷺ уни тасдиқлаганга ўхшайди. (У киши): «Менинг ҳузуримда бир жадаъа (бир ёшга тўлмаган қўзичоқ) бор, у менга гўштли икки эчкидан кўра маҳбуброқдир», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ) унга рухсат бердилар. (Ровий) деди: «Бу рухсат ундан бошқага ҳам етиб (тааллуқли) бўлганми ёки йўқми, билмайман». (Ровий) деди: Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ икки қўчқорга юзланиб, уларни сўйдилар. Одамлар эса бир пода қўйга бориб, уларни ўзаро тақсимлаб олдилар — ёки: «бўлишиб олдилар», — деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدٌ عَنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَقَالَ مَا يَسُرُّهُمْ أَوْ قَالَ مَا يَسُرُّنِي أَنَّهُمْ عِنْدَنَا قَالَ وَإِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَذْرِفَانِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilib: «Bayroqni Zayd oldi va shahid boʻldi; soʻng uni Jaʼfar oldi va shahid boʻldi; soʻng uni Abdulloh ibn Ravoha oldi va shahid boʻldi; soʻng uni Xolid — (sarkarda qilib) tayinlanmagan holda — oldi va Alloh unga fathni nasib etdi», dedilar. Yana: «Ularning bizning huzurimizda (boʻlishi) oʻzlarini xursand qilmaydi», — yoki: «ularning bizning huzurimizda (boʻlishi) meni xursand qilmaydi», — dedilar. (Anas) dedi: Shu payt u zotning ikki koʻzlaridan yosh oqar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилиб: «Байроқни Зайд олди ва шаҳид бўлди; сўнг уни Жаъфар олди ва шаҳид бўлди; сўнг уни Абдуллоҳ ибн Равоҳа олди ва шаҳид бўлди; сўнг уни Холид — (саркарда қилиб) тайинланмаган ҳолда — олди ва Аллоҳ унга фатҳни насиб этди», дедилар. Яна: «Уларнинг бизнинг ҳузуримизда (бўлиши) ўзларини хурсанд қилмайди», — ёки: «уларнинг бизнинг ҳузуримизда (бўлиши) мени хурсанд қилмайди», — дедилар. (Анас) деди: Шу пайт у зотнинг икки кўзларидан ёш оқар эди.
حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ الرُّؤَاسِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ يُوسُفَ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرُّقْيَةِ مِنْ الْعَيْنِ وَالْحُمَةِ وَالنَّمْلَةِحَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ koʻz (tegishi), zaharli chaqish va namladan ruqya qilishga ruxsat berdilar. Boshqa sanad bilan Anasdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashi zikr qilindi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кўз (тегиши), заҳарли чақиш ва намладан руқя қилишга рухсат бердилар. Бошқа санад билан Анасдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаши зикр қилинди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ بَهْزٌ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَعْرٌ يُصِيبُ مَنْكِبَيْهِ وَقَالَ بَهْزٌ يَضْرِبُ مَنْكِبَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning sochlari ikki yelkalariga yetar edi. Bahz esa: «ikki yelkalariga urilib turardi», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг сочлари икки елкаларига етар эди. Баҳз эса: «икки елкаларига урилиб турарди», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُتِيَ بِطِيبٍ لَمْ يَرُدَّهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga xushboʻylik keltirilsa, uni qaytarmas edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга хушбўйлик келтирилса, уни қайтармас эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَإِسْحَاقُ الْأَزْرَقُ قَالَ أَخْبَرَنَا الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَفْطَرَ عِنْدَ أَهْلِ بَيْتٍ قَالَ أَفْطَرَ عِنْدَكُمْ الصَّائِمُونَ وَأَكَلَ طَعَامَكُمْ الْأَبْرَارُ وَتَنَزَّلَتْ عَلَيْكُمْ الْمَلَائِكَةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir uy ahlining huzurida iftor qilsalar: «Sizlarnikida roʻzadorlar iftor qildi, taomingizni yaxshilar yedi va sizlarga farishtalar tushdi», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир уй аҳлининг ҳузурида ифтор қилсалар: «Сизларникида рўзадорлар ифтор қилди, таомингизни яхшилар еди ва сизларга фаришталар тушди», дер эдилар.