حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَأَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، وَحُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يَتَهَجَّدُ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi tahajjud uchun turganlarida, ogʻizlarini misvok bilan ishqab tozalar edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси таҳажжуд учун турганларида, оғизларини мисвок билан ишқаб тозалар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، وَهُشَيْمٌ، وَوَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir qavmning axlatxonasiga kelib, unga tik turgan holda bavl qildilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир қавмнинг ахлатхонасига келиб, унга тик турган ҳолда бавл қилдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ وَاصِلٍ الأَحْدَبِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَلَقِيَنِي وَأَنَا جُنُبٌ فَحِدْتُ عَنْهُ فَاغْتَسَلْتُ ثُمَّ جِئْتُ فَقَالَ " مَا لَكَ " . قُلْتُ كُنْتُ جُنُبًا . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ الْمُسْلِمَ لاَ يَنْجُسُ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ chiqdilar va meni uchratdilar, men esa junub edim. Shunda men u zotdan chetlanib, gʻusl qildim, soʻng keldim. U zot: «Senga nima boʻldi?» dedilar. Men: «Junub edim», dedim. Rasululloh ﷺ: «Albatta, musulmon nopok boʻlmaydi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ чиқдилар ва мени учратдилар, мен эса жунуб эдим. Шунда мен у зотдан четланиб, ғусл қилдим, сўнг келдим. У зот: «Сенга нима бўлди?» дедилар. Мен: «Жунуб эдим», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мусулмон нопок бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعِ بْنِ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا أَبِي وَابْنُ، عُيَيْنَةَ وَابْنُ أَبِي زَائِدَةَ جَمِيعًا عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ taharat oldilar va maxsilari ustiga mash tortdilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таҳарат олдилар ва махсилари устига маш тортдилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الْمُسْلِمِينَ رَأَى فِي النَّوْمِ أَنَّهُ لَقِيَ رَجُلاً مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقَالَ نِعْمَ الْقَوْمُ أَنْتُمْ لَوْلاَ أَنَّكُمْ تُشْرِكُونَ تَقُولُونَ مَا شَاءَ اللَّهُ وَشَاءَ مُحَمَّدٌ . وَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " أَمَا وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأَعْرِفُهَا لَكُمْ قُولُوا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ شَاءَ مُحَمَّدٌ " .
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنِ الطُّفَيْلِ بْنِ سَخْبَرَةَ، أَخِي عَائِشَةَ لأُمِّهَا عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِنَحْوِهِ .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, musulmonlardan bir kishi tushida ahli kitobdan bir odam bilan uchrashganini koʻrdi. U odam: «Agar shirk keltirmaganingizda edi, siz naqadar yaxshi qavm boʻlardingiz. Siz: ‹Alloh xohlagan va Muhammad xohlagan›, deb aytasizlar», dedi. Bu narsani Paygʻambar ﷺga aytdilar. Shunda u zot: «Allohga qasamki, men buni sizlar uchun bilar edim. ‹Alloh xohlagan, soʻng Muhammad xohlagan›, deb ayting», dedilar.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, мусулмонлардан бир киши тушида аҳли китобдан бир одам билан учрашганини кўрди. У одам: «Агар ширк келтирмаганингизда эди, сиз нақадар яхши қавм бўлардингиз. Сиз: ‹Аллоҳ хоҳлаган ва Муҳаммад хоҳлаган›, деб айтасизлар», деди. Бу нарсани Пайғамбар ﷺга айтдилар. Шунда у зот: «Аллоҳга қасамки, мен буни сизлар учун билар эдим. ‹Аллоҳ хоҳлаган, сўнг Муҳаммад хоҳлаган›, деб айтинг», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ، يُحَدِّثُ عَنْ حُذَيْفَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " أَنَّ رَجُلاً مَاتَ فَقِيلَ لَهُ مَا عَمِلْتَ - فَإِمَّا ذَكَرَ أَوْ ذُكِّرَ - قَالَ إِنِّي كُنْتُ أَتَجَوَّزُ فِي السِّكَّةِ وَالنَّقْدِ وَأُنْظِرُ الْمُعْسِرَ . فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ " .
قَالَ أَبُو مُسْعُودٍ أَنَا قَدْ، سَمِعْتُ هَذَا، مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (shunday) dedilar: «Bir kishi vafot etdi, unga: ‹Nima amal qilgan eding?› deyildi. U esladi yoki unga eslatildi va: ‹Men savdo-sotiqda va pul olishda kishilarga yengillik qilar, qiynalgan (qarzdor)ga muhlat berar edim›, dedi. Shu sababli Alloh uni magʻfirat qildi». Abu Masʼud: «Men buni Rasululloh ﷺdan eshitganman», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (шундай) дедилар: «Бир киши вафот этди, унга: ‹Нима амал қилган эдинг?› дейилди. У эслади ёки унга эслатилди ва: ‹Мен савдо-сотиқда ва пул олишда кишиларга енгиллик қилар, қийналган (қарздор)га муҳлат берар эдим›, деди. Шу сабабли Аллоҳ уни мағфират қилди». Абу Масъуд: «Мен буни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَعَمْرُو بْنُ رَافِعٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ النَّخَعِيُّ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ بَاعَ دَارًا وَلَمْ يَجْعَلْ ثَمَنَهَا فِي مِثْلِهَا لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهَا " .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim uy sotib, uning puliga oʻxshashini olmasa, unda unga baraka berilmaydi», dedilar.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким уй сотиб, унинг пулига ўхшашини олмаса, унда унга барака берилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الشُّرْبِ فِي آنِيَةِ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَقَالَ " هِيَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَهِيَ لَكُمْ فِي الآخِرَةِ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oltin va kumush idishlarda ichishdan qaytardilar va: «Ular ular uchun bu dunyoda, sizlar uchun esa oxiratdadir», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олтин ва кумуш идишларда ичишдан қайтардилар ва: «Улар улар учун бу дунёда, сизлар учун эса охиратдадир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ نُذَيْرٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِأَسْفَلِ عَضَلَةِ سَاقِي أَوْ سَاقِهِ فَقَالَ " هَذَا مَوْضِعُ الإِزَارِ فَإِنْ أَبَيْتَ . فَأَسْفَلَ فَإِنْ أَبَيْتَ فَأَسْفَلَ فَإِنْ أَبَيْتَ فَلاَ حَقَّ لِلإِزَارِ فِي الْكَعْبَيْنِ " .
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ نُذَيْرٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِثْلَهُ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Rasululloh ﷺ mening boldirim yoki oʻz boldirlarining pastki muskulidan ushlab: ‹Mana shu izorning oʻrnidir. Agar unamasang, undan pastroq; agar unamasang, undan pastroq; agar unamasang, izorning toʻpiqlarda hech qanday haqi yoʻqdir›, dedilar».Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менинг болдирим ёки ўз болдирларининг пастки мускулидан ушлаб: ‹Мана шу изорнинг ўрнидир. Агар унамасанг, ундан пастроқ; агар унамасанг, ундан пастроқ; агар унамасанг, изорнинг тўпиқларда ҳеч қандай ҳақи йўқдир›, дедилар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ وَالذَّهَبِ وَقَالَ " هُوَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَنَا فِي الآخِرَةِ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ipak va oltin kiyishdan qaytardilar va: ‹Bular ular uchun dunyoda, biz uchun oxiratdadir›, dedilar».Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ипак ва олтин кийишдан қайтардилар ва: ‹Булар улар учун дунёда, биз учун охиратдадир›, дедилар».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كَانَ فِي لِسَانِي ذَرَبٌ عَلَى أَهْلِي وَكَانَ لاَ يَعْدُوهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " أَيْنَ أَنْتَ مِنَ الاِسْتِغْفَارِ تَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِي الْيَوْمِ سَبْعِينَ مَرَّةً " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Ahlimga nisbatan tilimda oʻtkirlik bor edi, lekin bu ulardan boshqasiga oʻtmasdi. Buni Paygʻambar ﷺga aytgan edim, u zot: ‹Istigʻfordan qayerdasan? Allohdan bir kunda yetmish marta magʻfirat soʻra›, dedilar».Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Аҳлимга нисбатан тилимда ўткирлик бор эди, лекин бу улардан бошқасига ўтмасди. Буни Пайғамбар ﷺга айтган эдим, у зот: ‹Истиғфордан қаердасан? Аллоҳдан бир кунда етмиш марта мағфират сўра›, дедилар».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا انْتَبَهَ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi uygʻonganlarida: «Al-hamdu lillahil-laziy ahyana baʼda ma amatana va ilayhin-nushur (Bizni oʻldirganidan soʻng tiriltirgan Allohga hamd boʻlsin, qaytish ham Ungadir)», der edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси уйғонганларида: «Ал-ҳамду лиллаҳил-лазий аҳяна баъда ма аматана ва илайҳин-нушур (Бизни ўлдирганидан сўнг тирилтирган Аллоҳга ҳамд бўлсин, қайтиш ҳам Унгадир)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَأَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَقُلْتُ أَنَا . قَالَ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ قَالَ كَيْفَ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ " . فَقَالَ عُمَرُ لَيْسَ هَذَا أُرِيدُ إِنَّمَا أُرِيدُ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ . فَقَالَ مَالَكَ وَلَهَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا . قَالَ فَيُكْسَرُ الْبَابُ أَوْ يُفْتَحُ قَالَ لاَ بَلْ يُكْسَرُ . قَالَ ذَاكَ أَجْدَرُ أَنْ لاَ يُغْلَقَ . قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ مَنِ الْبَابُ قَالَ نَعَمْ كَمَا يَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ اللَّيْلَةَ إِنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ . فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ .
Hudhayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Umarning huzurida oʻtirgan edik. U: «Qaysingiz Rasululloh ﷺning fitna haqidagi hadislarini yod olgansiz?» dedi. Men: «Men», dedim. U: «Sen juda dadil ekansan», dedi. «Qanday edi?» dedi. Men: «Rasululloh ﷺ: ‹Kishining ahli, bolasi va qoʻshnisi borasidagi fitnasini namoz, roʻza, sadaqa, yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarish oʻchiradi›, deganlarini eshitdim», dedim. Shunda Umar: «Men buni koʻzda tutayotganim yoʻq. Men dengiz toʻlqinlaridek toʻlqinlanadigan fitnani koʻzda tutmoqdaman», dedi. Men: «Ey moʻminlar amiri, sizning u fitna bilan nima ishingiz bor? Sen bilan u fitna orasida yopiq bir eshik bor», dedim. U: «U eshik siniladimi yoki ochiladimi?» dedi. Men: «Yoʻq, balki siniladi», dedim. U: «Unda u qayta yopilmaydigan boʻladi», dedi. Biz Hudhayfaga: «Umar u eshik kim ekanini bilarmidi?» dedik. U: «Ha, xuddi ertadan oldin kecha kelishini bilgani kabi bilardi. Chunki men unga adashtirmasdan aniq hadis aytib bergan edim», dedi. Biz undan u eshik kim ekanini soʻrashdan choʻchidik va Masruqqa: «Undan soʻra», dedik. U soʻradi. Shunda u: «U eshik Umardir», dedi.Ҳудҳайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Умарнинг ҳузурида ўтирган эдик. У: «Қайсингиз Расулуллоҳ ﷺнинг фитна ҳақидаги ҳадисларини ёд олгансиз?» деди. Мен: «Мен», дедим. У: «Сен жуда дадил экансан», деди. «Қандай эди?» деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Кишининг аҳли, боласи ва қўшниси борасидаги фитнасини намоз, рўза, садақа, яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш ўчиради›, деганларини эшитдим», дедим. Шунда Умар: «Мен буни кўзда тутаётганим йўқ. Мен денгиз тўлқинларидек тўлқинланадиган фитнани кўзда тутмоқдаман», деди. Мен: «Эй мўминлар амири, сизнинг у фитна билан нима ишингиз бор? Сен билан у фитна орасида ёпиқ бир эшик бор», дедим. У: «У эшик синиладими ёки очиладими?» деди. Мен: «Йўқ, балки синилади», дедим. У: «Унда у қайта ёпилмайдиган бўлади», деди. Биз Ҳудҳайфага: «Умар у эшик ким эканини билармиди?» дедик. У: «Ҳа, худди эртадан олдин кеча келишини билгани каби биларди. Чунки мен унга адаштирмасдан аниқ ҳадис айтиб берган эдим», деди. Биз ундан у эшик ким эканини сўрашдан чўчидик ва Масруққа: «Ундан сўра», дедик. У сўради. Шунда у: «У эшик Умардир», деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَكُونُ دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ مَنْ أَجَابَهُمْ إِلَيْهَا قَذَفُوهُ فِيهَا " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صِفْهُمْ لَنَا قَالَ " هُمْ قَوْمٌ مِنْ جِلْدَتِنَا يَتَكَلَّمُونَ بِأَلْسِنَتِنَا " . قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ قَالَ " فَالْزَمْ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلاَ إِمَامٌ فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ بِأَصْلِ شَجَرَةٍ حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ كَذَلِكَ " .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jahannam eshiklari oldida daʼvatchilar boʻladi, kim ularga (chaqiriqqa) javob bersa, uni oʻsha oʻtga uloqtiradilar», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, ularni bizga taʼriflab bering», dedim. U zot: «Ular bizning teri (jinsimiz)mizdan boʻlgan, bizning tillarimizda gapiradigan bir qavmdir», dedilar. Men: «Agar shu holatga yetsam, menga nima buyurasiz?» dedim. U zot: «Musulmonlar jamoasi va ularning imomiga yopishib ol. Agar ularning jamoasi ham, imomi ham boʻlmasa, oʻsha firqalarning barchasidan chetlan, hatto bir daraxtning tomirini tishlab, shu holatingda oʻlim senga yetguncha boʻlsa ham», dedilar.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаҳаннам эшиклари олдида даъватчилар бўлади, ким уларга (чақириққа) жавоб берса, уни ўша ўтга улоқтирадилар», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, уларни бизга таърифлаб беринг», дедим. У зот: «Улар бизнинг тери (жинсимиз)миздан бўлган, бизнинг тилларимизда гапирадиган бир қавмдир», дедилар. Мен: «Агар шу ҳолатга етсам, менга нима буюрасиз?» дедим. У зот: «Мусулмонлар жамоаси ва уларнинг имомига ёпишиб ол. Агар уларнинг жамоаси ҳам, имоми ҳам бўлмаса, ўша фирқаларнинг барчасидан четлан, ҳатто бир дарахтнинг томирини тишлаб, шу ҳолатингда ўлим сенга етгунча бўлса ҳам», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْخَزَّازُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ قُرْطٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " تَكُونُ فِتَنٌ عَلَى أَبْوَابِهَا دُعَاةٌ إِلَى النَّارِ فَأَنْ تَمُوتَ وَأَنْتَ عَاضٌّ عَلَى جِذْلِ شَجَرَةٍ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَتْبَعَ أَحَدًا مِنْهُمْ " .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Fitnalar boʻladi, ularning eshiklari oldida doʻzaxga daʼvat qiluvchilar turadi. Bir daraxt kundasini tishlagan holda oʻlishing sen uchun ulardan birontasiga ergashishingdan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фитналар бўлади, уларнинг эшиклари олдида дўзахга даъват қилувчилар туради. Бир дарахт кундасини тишлаган ҳолда ўлишинг сен учун улардан биронтасига эргашишингдан кўра яхшироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ جُنْدُبٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يُذِلَّ نَفْسَهُ " . قَالُوا وَكَيْفَ يُذِلُّ نَفْسَهُ قَالَ " يَتَعَرَّضُ مِنَ الْبَلاَءِ لِمَا لاَ يُطِيقُهُ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminga oʻzini xor qilishi loyiq emas», dedilar. Ular: «U oʻzini qanday xor qiladi?» deyishdi. U zot: «Balodan kuchi yetmaydigan narsaga oʻzini duchor qilishi bilan», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминга ўзини хор қилиши лойиқ эмас», дедилар. Улар: «У ўзини қандай хор қилади?» дейишди. У зот: «Балодан кучи етмайдиган нарсага ўзини дучор қилиши билан», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَحْصُوا لِي كُلَّ مَنْ تَلَفَّظَ بِالإِسْلاَمِ " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّمِائَةِ إِلَى السَّبْعِمِائَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّكُمْ لاَ تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا " . قَالَ فَابْتُلِينَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا مَا يُصَلِّي إِلاَّ سِرًّا .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Rasululloh ﷺ: ‹Islomni tilga olgan har bir kishini menga sanab bering›, dedilar. Biz: ‹Yo Rasululloh, biz olti yuzdan yetti yuztagacha odam boʻla turib, biz uchun qoʻrqasizmi?› dedik. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Sizlar bilmaysizlar, ehtimol sinovga uchrarsizlar›, dedilar. Rivoyat qiluvchi aytadi: Bizni shunday sinaldiki, oxiri bizdan bir kishi namozni faqat yashirincha oʻqiydigan boʻlib qoldi.»Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Исломни тилга олган ҳар бир кишини менга санаб беринг›, дедилар. Биз: ‹Ё Расулуллоҳ, биз олти юздан етти юзтагача одам бўла туриб, биз учун қўрқасизми?› дедик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сизлар билмайсизлар, эҳтимол синовга учрарсизлар›, дедилар. Ривоят қилувчи айтади: Бизни шундай синалдики, охири биздан бир киши намозни фақат яширинча ўқийдиган бўлиб қолди.»
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، - مَوْلَى الْمُطَّلِبِ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَقْتُلُوا إِمَامَكُمْ وَتَجْتَلِدُوا بِأَسْيَافِكُمْ وَيَرِثُ دُنْيَاكُمْ شِرَارُكُمْ " .
Huzayfa ibn Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toki oʻz imomingizni oʻldirmaguningizcha, qilichlaringiz bilan bir-biringizni chopmaguningizcha va dunyongizga eng yomonlaringiz voris boʻlmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar.Ҳузайфа ибн Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Токи ўз имомингизни ўлдирмагунингизча, қиличларингиз билан бир-бирингизни чопмагунингизча ва дунёнгизга энг ёмонларингиз ворис бўлмагунча, қиёмат қойим бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَدْرُسُ الإِسْلاَمُ كَمَا يَدْرُسُ وَشْىُ الثَّوْبِ حَتَّى لاَ يُدْرَى مَا صِيَامٌ وَلاَ صَلاَةٌ وَلاَ نُسُكٌ وَلاَ صَدَقَةٌ وَلَيُسْرَى عَلَى كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي لَيْلَةٍ فَلاَ يَبْقَى فِي الأَرْضِ مِنْهُ آيَةٌ وَتَبْقَى طَوَائِفُ مِنَ النَّاسِ الشَّيْخُ الْكَبِيرُ وَالْعَجُوزُ يَقُولُونَ أَدْرَكْنَا آبَاءَنَا عَلَى هَذِهِ الْكَلِمَةِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَنَحْنُ نَقُولُهَا " . فَقَالَ لَهُ صِلَةُ مَا تُغْنِي عَنْهُمْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَهُمْ لاَ يَدْرُونَ مَا صَلاَةٌ وَلاَ صِيَامٌ وَلاَ نُسُكٌ وَلاَ صَدَقَةٌ فَأَعْرَضَ عَنْهُ حُذَيْفَةُ ثُمَّ رَدَّهَا عَلَيْهِ ثَلاَثًا كُلَّ ذَلِكَ يُعْرِضُ عَنْهُ حُذَيْفَةُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِ فِي الثَّالِثَةِ فَقَالَ يَا صِلَةُ تُنْجِيهِمْ مِنَ النَّارِ . ثَلاَثًا .
Huzayfa ibn Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom xuddi kiyimning naqshi eskirgani kabi eskiradi, hatto roʻza nima, namoz nima, ibodat nima, sadaqa nima – bilinmay qoladi. Aziz va jalil Allohning kitobi bir kechada koʻtarib olib ketiladi, yer yuzida undan biror oyat qolmaydi. Odamlardan bir toifalar: keksa chollar va kampirlar qolib: ‹Biz ota-bobolarimizni ʼLa ilaha illallohʼ degan bu kalima ustida topdik, biz ham uni aytamiz›, deydilar», dedilar. Sila u zotga: «Namoz nima, roʻza nima, ibodat nima, sadaqa nima – bilmasalar, ʼLa ilaha illallohʼ ularga qanday foyda beradi?» dedi. Huzayfa undan yuz oʻgirdi. Sila savolini unga uch marta qaytardi va har safar Huzayfa undan yuz oʻgirdi. Soʻng uchinchisida unga yuzlanib: «Ey Sila, u ularni doʻzaxdan qutqaradi», dedi. Buni uch marta aytdi.Ҳузайфа ибн Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом худди кийимнинг нақши эскиргани каби эскиради, ҳатто рўза нима, намоз нима, ибодат нима, садақа нима – билинмай қолади. Азиз ва жалил Аллоҳнинг китоби бир кечада кўтариб олиб кетилади, ер юзида ундан бирор оят қолмайди. Одамлардан бир тоифалар: кекса чоллар ва кампирлар қолиб: ‹Биз ота-боболаримизни ъЛа илаҳа иллаллоҳъ деган бу калима устида топдик, биз ҳам уни айтамиз›, дейдилар», дедилар. Сила у зотга: «Намоз нима, рўза нима, ибодат нима, садақа нима – билмасалар, ъЛа илаҳа иллаллоҳъ уларга қандай фойда беради?» деди. Ҳузайфа ундан юз ўгирди. Сила саволини унга уч марта қайтарди ва ҳар сафар Ҳузайфа ундан юз ўгирди. Сўнг учинчисида унга юзланиб: «Эй Сила, у уларни дўзахдан қутқаради», деди. Буни уч марта айтди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ حَدَّثَنَا " أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ " . - قَالَ الطَّنَافِسِيُّ يَعْنِي وَسْطَ قُلُوبِ الرِّجَالِ - وَنَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمْنَا مِنَ الْقُرْآنِ وَعَلِمْنَا مِنَ السُّنَّةِ . ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهِمَا فَقَالَ " يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُرْفَعُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا كَأَثَرِ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُنْزَعُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا كَأَثَرِ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ " . ثُمَّ أَخَذَ حُذَيْفَةُ كَفًّا مِنْ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى سَاقِهِ . قَالَ " فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ وَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا . وَحَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ وَأَجْلَدَهُ وَأَظْرَفَهُ . وَمَا فِي قَلْبِهِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ " . وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ وَلَسْتُ أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَىَّ إِسْلاَمُهُ وَلَئِنْ كَانَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ فَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لأُبَايِعَ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga ikkita hadis aytdilar. Ularning birini men koʻrdim, ikkinchisini esa hamon kutmoqdaman. U zot bizga: «Omonat kishilar qalblarining tubiga tushdi (yaʼni kishilar qalblarining oʻrtasiga), soʻng Qurʼon nozil boʻldi va biz Qurʼondan ham, sunnatdan ham bildik», deb aytdilar. Soʻng u zot bizga bularning koʻtarilishi haqida aytib: «Kishi bir uyqu uxlaydi va omonat uning qalbidan koʻtariladi, undan xuddi xira dogʻ izidek asar qoladi. Soʻng u yana bir uyqu uxlaydi va omonat uning qalbidan tortib olinadi, undan xuddi qavariq izidek asar qoladi. Bu xuddi choʻgʻni oyogʻing ustida dumalatib yuborsang, u puchur boʻlib qavarib chiqqanidek boʻladi, sen uni koʻrarkansan, ichida hech narsa yoʻq», dedilar. Soʻng Huzayfa bir hovuch mayda tosh olib, uni boldiri ustida dumalatdi. U zot: «Odamlar oldi-berdi qiladigan, biroq deyarli hech kim omonatni ado etmaydigan holga keladilar, hatto: ‹Falon qabilada bir omonatli kishi bor ekan› deyiladigan boʻladi. Va kishi haqida: ‹Naqadar aqlli, chidamli, zukko ekan!› deyiladigan boʻladi, holbuki uning qalbida bir dona xardal urugʻicha ham iymon boʻlmaydi», dedilar. Menga shunday zamon keldiki, qaysingiz bilan savdolashsam ham parvo qilmasdim: agar u musulmon boʻlsa, uni menga uning islomi qaytarardi, agar yahudiy yoki nasroniy boʻlsa, uni menga uning voliysi qaytarardi. Bugungi kunda esa men faqat falon va falon bilangina savdolashaman.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга иккита ҳадис айтдилар. Уларнинг бирини мен кўрдим, иккинчисини эса ҳамон кутмоқдаман. У зот бизга: «Омонат кишилар қалбларининг тубига тушди (яъни кишилар қалбларининг ўртасига), сўнг Қуръон нозил бўлди ва биз Қуръондан ҳам, суннатдан ҳам билдик», деб айтдилар. Сўнг у зот бизга буларнинг кўтарилиши ҳақида айтиб: «Киши бир уйқу ухлайди ва омонат унинг қалбидан кўтарилади, ундан худди хира доғ изидек асар қолади. Сўнг у яна бир уйқу ухлайди ва омонат унинг қалбидан тортиб олинади, ундан худди қавариқ изидек асар қолади. Бу худди чўғни оёғинг устида думалатиб юборсанг, у пучур бўлиб қавариб чиққанидек бўлади, сен уни кўраркансан, ичида ҳеч нарса йўқ», дедилар. Сўнг Ҳузайфа бир ҳовуч майда тош олиб, уни болдири устида думалатди. У зот: «Одамлар олди-берди қиладиган, бироқ деярли ҳеч ким омонатни адо этмайдиган ҳолга келадилар, ҳатто: ‹Фалон қабилада бир омонатли киши бор экан› дейиладиган бўлади. Ва киши ҳақида: ‹Нақадар ақлли, чидамли, зукко экан!› дейиладиган бўлади, ҳолбуки унинг қалбида бир дона хардал уруғича ҳам иймон бўлмайди», дедилар. Менга шундай замон келдики, қайсингиз билан савдолашсам ҳам парво қилмасдим: агар у мусулмон бўлса, уни менга унинг исломи қайтарарди, агар яҳудий ёки насроний бўлса, уни менга унинг волийси қайтарарди. Бугунги кунда эса мен фақат фалон ва фалон билангина савдолашаман.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " الدَّجَّالُ أَعْوَرُ عَيْنِ الْيُسْرَى جُفَالُ الشَّعَرِ مَعَهُ جَنَّةٌ وَنَارٌ فَنَارُهُ جَنَّةٌ وَجَنَّتُهُ نَارٌ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dajjol chap koʻzi koʻr, sochi qalin (dnum-dum) kishidir. Uning yonida jannat va doʻzax boʻladi. Uning doʻzaxi — jannat, jannati esa — doʻzaxdir», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжол чап кўзи кўр, сочи қалин (днум-дум) кишидир. Унинг ёнида жаннат ва дўзах бўлади. Унинг дўзахи — жаннат, жаннати эса — дўзахдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ، سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ حَوْضِي لأَبْعَدُ مِنْ أَيْلَةَ إِلَى عَدَنَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لآنِيَتُهُ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ النُّجُومِ وَلَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَذُودُ عَنْهُ الرِّجَالَ كَمَا يَذُودُ الرَّجُلُ الإِبِلَ الْغَرِيبَةَ عَنْ حَوْضِهِ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَعْرِفُنَا قَالَ " نَعَمْ تَرِدُونَ عَلَىَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ لَيْسَتْ لأَحَدٍ غَيْرِكُمْ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening Havzim Ayla bilan Adan orasidan ham uzoqroqdir. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, uning idishlari yulduzlar sonidan koʻproq, u sutdan oqroq va asaldan shirinroqdir. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, men undan kishilarni bir kishi begona tuyalarni oʻz havzidan haydaganidek haydayman», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, bizni tanaysizmi?» deyildi. U zot: «Ha, sizlar mening huzurimga taharat izlaridan yuzlaringiz, qoʻl-oyoqlaringiz nurli holda kelasiz, bu sizlardan boshqa hech kimga nasib boʻlmaydi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг Ҳавзим Айла билан Адан орасидан ҳам узоқроқдир. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, унинг идишлари юлдузлар сонидан кўпроқ, у сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқдир. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, мен ундан кишиларни бир киши бегона туяларни ўз ҳавзидан ҳайдаганидек ҳайдайман», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, бизни танайсизми?» дейилди. У зот: «Ҳа, сизлар менинг ҳузуримга таҳарат изларидан юзларингиз, қўл-оёқларингиз нурли ҳолда келасиз, бу сизлардан бошқа ҳеч кимга насиб бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي الأَزْهَرِ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ إِذَا رَكَعَ: " سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ " ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، وَإِذَا سَجَدَ قَالَ: " سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى " ثَلاَثَ مَرَّاتٍ .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺni rukuʼ qilganlarida uch marta: «Subhona Robbiyal-Aziym (Ulugʻ Robbim pokdir)», deganlarini, sajda qilganlarida esa uch marta: «Subhona Robbiyal-Aʼlo (Eng oliy Robbim pokdir)», deganlarini eshitgan.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺни рукуъ қилганларида уч марта: «Субҳона Роббиял-Азийм (Улуғ Роббим покдир)», деганларини, сажда қилганларида эса уч марта: «Субҳона Роббиял-Аъло (Энг олий Роббим покдир)», деганларини эшитган.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ الأَحْنَفِ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَقُولُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ " رَبِّ اغْفِرْ لِي، رَبِّ اغْفِرْ لِي " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki sajda orasida: «Robbigʻfir liy, Robbigʻfir liy (Ey Robbim, meni magʻfirat qil, ey Robbim, meni magʻfirat qil)», der edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки сажда орасида: «Роббиғфир лий, Роббиғфир лий (Эй Роббим, мени мағфират қил, эй Роббим, мени мағфират қил)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّهُ رَأَى شَبَثَ بْنَ رِبْعِيٍّ بَزَقَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا شَبَثُ لاَ تَبْزُقْ بَيْنَ يَدَيْكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَنْهَى عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ " إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ يُصَلِّي أَقْبَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ حَتَّى يَنْقَلِبَ أَوْ يُحْدِثَ حَدَثَ سُوءٍ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Shabas ibn Ribʼiyning oldiga tupurganini koʻrib: «Ey Shabas! Oldingga tupurma, chunki Rasululloh ﷺ bundan qaytarar edilar», dedi va: «Chunki kishi namozga tursa, oʻgirilib ketguncha yoki yomon hadas chiqarguncha Alloh unga yuzini qaratib turadi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Шабас ибн Рибъийнинг олдига тупурганини кўриб: «Эй Шабас! Олдингга тупурма, чунки Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтарар эдилар», деди ва: «Чунки киши намозга турса, ўгирилиб кетгунча ёки ёмон ҳадас чиқаргунча Аллоҳ унга юзини қаратиб туради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنِ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ الأَحْنَفِ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلَّى فَكَانَ إِذَا مَرَّ بِآيَةِ رَحْمَةٍ سَأَلَ وَإِذَا مَرَّ بِآيَةِ عَذَابٍ اسْتَجَارَ وَإِذَا مَرَّ بِآيَةٍ فِيهَا تَنْزِيهٌ لِلَّهِ سَبَّحَ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ namoz oʻqidilar. Rahmat oyatiga oʻtganlarida soʻrardilar, azob oyatiga oʻtganlarida panoh tilardilar, Allohni poklovchi oyatga oʻtganlarida esa tasbeh aytardilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ намоз ўқидилар. Раҳмат оятига ўтганларида сўрардилар, азоб оятига ўтганларида паноҳ тилардилар, Аллоҳни покловчи оятга ўтганларида эса тасбеҳ айтардилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ: تَسَحَّرْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ هُوَ النَّهَارُ إِلاَّ أَنَّ الشَّمْسَ لَمْ تَطْلُعْ .[ قالَ ابُو إسحاق: حديث حُذَيْفَةَ مَنْسوخٌ لَيْسَ بشَيْء.]
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan saharlik yedim, u kunduz edi, faqat quyosh hali chiqmagan edi», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан саҳарлик едим, у кундуз эди, фақат қуёш ҳали чиқмаган эди», деди.
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو هَاشِمٍ بْنُ أَبِي خِدَاشٍ الْمَوْصِلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِحْصَنٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ لِصَاحِبِ بِدْعَةٍ صَوْمًا وَلاَ صَلاَةً وَلاَ صَدَقَةً وَلاَ حَجًّا وَلاَ عُمْرَةً وَلاَ جِهَادًا وَلاَ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً يَخْرُجُ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا تَخْرُجُ الشَّعَرَةُ مِنَ الْعَجِينِ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bidʼat egasidan na roʻzani, na namozni, na sadaqani, na hajni, na umrani, na jihodni, na farz, na nafl amalini qabul qilmaydi. U xuddi xamirdan tuk chiqib ketganidek islomdan chiqib ketadi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бидъат эгасидан на рўзани, на намозни, на садақани, на ҳажни, на умрани, на жиҳодни, на фарз, на нафл амалини қабул қилмайди. У худди хамирдан тук чиқиб кетганидек исломдан чиқиб кетади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ مَوْلًى، لِرِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنِّي لاَ أَدْرِي قَدْرَ بَقَائِي فِيكُمْ فَاقْتَدُوا بِاللَّذَيْنِ مِنْ بَعْدِي " . وَأَشَارَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ .
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarning oranglarda qancha qolishimni bilmayman. Mendan keyingi mana bu ikki kishiga ergashinglar», dedilar va Abu Bakr bilan Umarga ishora qildilar.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларнинг орангларда қанча қолишимни билмайман. Мендан кейинги мана бу икки кишига эргашинглар», дедилар ва Абу Бакр билан Умарга ишора қилдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ لأَهْلِ نَجْرَانَ " سَأَبْعَثُ مَعَكُمْ رَجُلاً أَمِينًا حَقَّ أَمِينٍ " . قَالَ فَتَشَوَّفَ لَهَا النَّاسُ فَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Najron ahliga: «Men siz bilan birga chinakam ishonchli boʻlgan bir ishonchli kishini yuboraman», dedilar. Roviy aytadi: Shunda odamlar unga boʻyinlarini choʻzib qarashdi, u zot esa Abu Ubayda ibn Jarrohni yubordilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Нажрон аҳлига: «Мен сиз билан бирга чинакам ишончли бўлган бир ишончли кишини юбораман», дедилар. Ровий айтади: Шунда одамлар унга бўйинларини чўзиб қарашди, у зот эса Абу Убайда ибн Жарроҳни юбордилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَاصِمٍ الْعَبَّادَانِيُّ، حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَشْعَثَ بْنَ سَوَّارٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " لاَ تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ لِتُبَاهُوا بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ لِتُمَارُوا بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ لِتَصْرِفُوا وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْكُمْ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَهُوَ فِي النَّارِ " .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ: «Ilmni olimlarga faxrlanish yoki johillar bilan tortishish yoxud odamlarning yuzini oʻzingizga qaratish uchun oʻrganmang. Kim shunday qilsa, u doʻzaxdadir», deganlarini eshitdim.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Илмни олимларга фахрланиш ёки жоҳиллар билан тортишиш ёхуд одамларнинг юзини ўзингизга қаратиш учун ўрганманг. Ким шундай қилса, у дўзахдадир», деганларини эшитдим.