- وعن حذيفة رضي الله عنه قال: أتي الله تعالى بعبد من عباده آتاه الله مالا فقال له ماذا عملت في الدنيا؟ قال: ولا يكتمون الله حديثا- قال: يا رب آتيتني مالك فكنت أبايع الناس، وكان من خلقي الجواز فكنت أتيسر على الموسر وأنظر المعسر فقال الله تعالى: “"أنا أحق بذا منك، تجاوزوا عن عبدي" فقال عقبة بن عامر، وأبو مسعود الأنصاري رضي الله عنهما هكذا سمعناه من في رسول الله صلى الله عليه وسلم. ((رواه مسلم)).
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taoloning huzuriga bandalaridan biri keltiriladi. Alloh unga mol bergan edi. (Alloh) unga: ‹Dunyoda nima qilding?› deydi — ular Allohdan hech soʻzni yashira olmaydilar — U: ‹Ey Robbim, menga oʻz molingni berding, men odamlar bilan savdo qilar edim. Kechirimlilik mening xulqim edi: boyga yengillik qilardim, qiyinchilikdagini kutardim›, deydi. Shunda Alloh taolo: ‹Men bunga sendan haqliroqman. Bandamdan kechinglar!›, deydi», dedilar. Uqba ibn Omir va Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhumo): «Biz buni Rasululloh ﷺ ogʻzidan shunday eshitganmiz», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таолонинг ҳузурига бандаларидан бири келтирилади. Аллоҳ унга мол берган эди. (Аллоҳ) унга: ‹Дунёда нима қилдинг?› дейди — улар Аллоҳдан ҳеч сўзни яшира олмайдилар — У: ‹Эй Роббим, менга ўз молингни бердинг, мен одамлар билан савдо қилар эдим. Кечиримлилик менинг хулқим эди: бойга енгиллик қилардим, қийинчиликдагини кутардим›, дейди. Шунда Аллоҳ таоло: ‹Мен бунга сендан ҳақлироқман. Бандамдан кечинглар!›, дейди», дедилар. Уқба ибн Омир ва Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳумо): «Биз буни Расулуллоҳ ﷺ оғзидан шундай эшитганмиз», дедилар.
- وعن حذيفة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، كان إذا أراد أن يرقد وضع يده اليمنى تحت خده، ثم يقول: "اللهم قني عذابك يوم تبعث عبادك". ((رواه الترمذي وقال حديث حسن ورواه أبو داود من رواية حفصة رضي الله عنه وفيه أنه كان يقوله ثلاث مرات)).
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uxlamoqchi boʻlganlarida oʻng qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyar, soʻng: «Allohumma qini azabaka yavma tabʼasu ibadak» (Ey Alloh, bandalaringni tiriltiradigan kuningda meni azobingdan saqla), der edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ухламоқчи бўлганларида ўнг қўлларини ёноқлари остига қўяр, сўнг: «Аллоҳумма қини азабака явма табъасу ибадак» (Эй Аллоҳ, бандаларингни тирилтирадиган кунингда мени азобингдан сақла), дер эдилар.
- وعن حذيفة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لا يدخل الجنة نمام" ((متفق عليه)).
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Chaqimchi jannatga kirmaydi», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Чақимчи жаннатга кирмайди», дедилар.
- عن حذيفة بن اليمان رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "لا تقولوا: ما شاء الله وشاء فلان، ولكن قولوا: ما شاء الله، ثم شاء فلان". رواه أبو داود بإسناد صحيح
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «‹Alloh va falonchi xohlagan narsa boʻldi›, demanglar. Balki: ‹Alloh xohlagan, soʻngra falonchi xohlagan narsa boʻldi›, denglar», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «‹Аллоҳ ва фалончи хоҳлаган нарса бўлди›, деманглар. Балки: ‹Аллоҳ хоҳлаган, сўнгра фалончи хоҳлаган нарса бўлди›, денглар», дедилар.
- وعن حذيفة رضي الله عنه، قال: إن النبي صلى الله عليه وسلم نهانا عن الحرير، والديباج والشرب في آنية الذهب والفضة، وقال: "هن لهم في الدنيا وهم لكم في الاخرة" ((متفق عليه)).
وفي رواية في الصحيحين عن حذيفة رضي الله عنه، قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "لا تلبسوا الحرير ولا الديباج، ولا تشربوا في آنية الذهب والفضة ولا تأكلوا في صحافها".
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U suv soʻradi, shunda bir majusiy unga kumush idishda suv berdi. U: «Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: ‹Ipak ham, dibo (zarbof shoyi) ham kiymanglar, oltin va kumush idishlarda ichmanglar, ularning kosalarida yemanglar. Chunki bular ular (kofirlar) uchun bu dunyodadir›», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У сув сўради, шунда бир мажусий унга кумуш идишда сув берди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: ‹Ипак ҳам, дибо (зарбоф шойи) ҳам кийманглар, олтин ва кумуш идишларда ичманглар, уларнинг косаларида еманглар. Чунки булар улар (кофирлар) учун бу дунёдадир›», деди.
- وعن حذيفة رضى الله عنه قال: كنا إذا حضرنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم طعاماً، لم نضع أيدينا حتى يبدأ رسول الله صلى الله عليه وسلم فيضع يده. وإنا حضرنا معه مرةً طعاماً، فجاءت جارية كأنها تدفع، فذهبت لتضع يدها في الطعام، فأخذ رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدها، ثم جاء أعرابي كأنما يدفع فأخذ بيده، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن الشيطان يستحل الطعام أن لا يذكر اسم الله تعالى عليه، وإنه جاء بهذه الجارية ليستحل بها، فأخذت بيدها، فجاء بهذا الأعرابي ليستحل به، فأخذت بيده، والذي نفسي بيده إن يده في يدي مع يديهما" ثم ذكر اسم الله تعالى وأكل. ((رواه مسلم))
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan taomga hozir boʻlganimizda, Rasululloh ﷺ (avval) qoʻllarini qoʻymagunlaricha qoʻllarimizni qoʻymas edik. Bir marta u zot bilan taomga hozir boʻldik. Shunda goʻyo (kimdir) turtib yuborayotganday bir joriya kelib, qoʻlini taomga qoʻymoqchi boʻldi. Rasululloh ﷺ uning qoʻlidan ushladilar. Soʻng goʻyo turtib yuborilayotganday bir aʼrobiy keldi, u zot uning ham qoʻlidan ushladilar va: «Albatta, shayton Allohning ismi zikr qilinmagan taomni oʻziga halol sanaydi. U (taomni) halollashtirish uchun shu joriyani olib keldi, men uning qoʻlidan ushladim. Soʻng bu aʼrobiyni halollashtirish uchun olib keldi, men uning ham qoʻlidan ushladim. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, uning (shaytonning) qoʻli ularning qoʻllari bilan birga mening qoʻlimda edi», dedilar. Soʻng Allohning ismini zikr qilib taom yedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан таомга ҳозир бўлганимизда, Расулуллоҳ ﷺ (аввал) қўлларини қўймагунларича қўлларимизни қўймас эдик. Бир марта у зот билан таомга ҳозир бўлдик. Шунда гўё (кимдир) туртиб юбораётгандай бир жория келиб, қўлини таомга қўймоқчи бўлди. Расулуллоҳ ﷺ унинг қўлидан ушладилар. Сўнг гўё туртиб юборилаётгандай бир аъробий келди, у зот унинг ҳам қўлидан ушладилар ва: «Албатта, шайтон Аллоҳнинг исми зикр қилинмаган таомни ўзига ҳалол санайди. У (таомни) ҳалоллаштириш учун шу жорияни олиб келди, мен унинг қўлидан ушладим. Сўнг бу аъробийни ҳалоллаштириш учун олиб келди, мен унинг ҳам қўлидан ушладим. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, унинг (шайтоннинг) қўли уларнинг қўллари билан бирга менинг қўлимда эди», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг исмини зикр қилиб таом едилар.
- وعن حذيفة رضى الله عنه قال: إن النبي صلى الله عليه وسلم نهانا عن الحرير والديباج والشرب في آنية الذهب والفضة، وقال: "هي لهم في الدنيا، وهى لكم في الآخرة".((متفق عليه))
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni ipak va dibo (qalin ipak) kiyishdan hamda oltin va kumush idishlarda ichishdan qaytardilar va: «Bular dunyoda ular (kofirlar) uchun, oxiratda esa sizlar uchundir», dedilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни ипак ва дибо (қалин ипак) кийишдан ҳамда олтин ва кумуш идишларда ичишдан қайтардилар ва: «Булар дунёда улар (кофирлар) учун, охиратда эса сизлар учундир», дедилар.
وعن حذيفة رضى الله عنه قال: نهانا النبي صلى الله عليه وسلم أن نشرب في آنية الذهب والفضة، وأن نأكل فيها، وعن لبس الحرير والديباج،وأن نجلس عليه.((رواه البخارى))
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni oltin va kumush idishlarda ichishdan hamda ularda yeyishdan, ipak va dibo kiyishdan va ularning ustida oʻtirishdan qaytardilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни олтин ва кумуш идишларда ичишдан ҳамда уларда ейишдан, ипак ва дибо кийишдан ва уларнинг устида ўтиришдан қайтардилар.
- وعن حذيفة رضى الله عنه قال:كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا أخذ مضجعه من الليل وضع يده تحت خده، ثم يقول: "اللهم باسمك أموت وأحيا" وإذا استيقظ قال: "الحمد لله الذي أحيانا بعد ما أماتنا وإليه النشور" ((رواه البخاري)).
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi yotadigan joylariga yotganlarida, qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyar, soʻng: «Allohim, Sening isming ila oʻlaman va tirilaman», deydilar. Uygʻonganlarida esa: «Bizni oʻldirganidan soʻng tiriltirgan Allohga hamdlar boʻlsin, qaytish ham Unga boʻlur», deydilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси ётадиган жойларига ётганларида, қўлларини ёноқлари остига қўяр, сўнг: «Аллоҳим, Сенинг исминг ила ўламан ва тириламан», дейдилар. Уйғонганларида эса: «Бизни ўлдирганидан сўнг тирилтирган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин, қайтиш ҳам Унга бўлур», дейдилар.
- وعن حذيفة بن اليمان رضى الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لعن من جلس وسط الحلقة. رواه أبو داود بإسناد صحيح.
وروى الترمذى عن أبى مجلز: أن رجلا قعد وسط الحلقة، فقال حذيفة: ملعون على لسان محمد صلى الله عليه وسلم -من جلس وسط الحلقة. قال الترمذى: "حديث حسن صحيح".
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ halqaning oʻrtasiga oʻtirgan kishini laʼnatladilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ҳалқанинг ўртасига ўтирган кишини лаънатладилар.
- وعن حذيفة رضي الله عنه، قال: صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ، ذات ليلة فافتتح البقرة، فقلت: يركع عند المائة، ثم مضى، فقلت: يصلي بها في ركعة، فمضي، فقلت: يركع بها، ثم افتتح النساء فقرأها، ثم افتتح آل عمران، فقرأها، يقرأ مترسلا. إذا مر بآية فيها تسبيح سبح، وإذا بسؤال سأل، وإذا مر بتعوذ تعوذ، ثم ركع، فجعل يقول: سبحان ربي العظيم، فكان ركوعه نحوًا من قيامه، ثم قال: سمع الله لمن حمده، ربنا لك الحمد، ثم قام طويلا قريبًا مما ركع، ثم سجد فقال: سبحان ربي الأعلى، فكان سجوده قريبًا من قيامه. ((رواه مسلم)).
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqidim. U zot Baqara surasini boshladilar. Men ‹yuz oyatga yetganda rukuga borsalar kerak› deb oʻyladim, lekin davom etdilar. ‹Bu surani bir rakaatda oʻqisalar kerak› dedim, yana davom etdilar. ‹Shu bilan ruku qilsalar kerak› dedim. Soʻng Niso surasini boshlab, uni oʻqidilar. Keyin Oli Imron surasini boshlab, uni oʻqidilar. Shoshilmay, dona-dona oʻqir edilar. Tasbeh keladigan oyatga oʻtsalar, tasbeh aytar; (Robbdan) soʻraladigan oyatga oʻtsalar, soʻrar; panoh tilanadigan oyatga oʻtsalar, panoh tilar edilar. Soʻng ruku qildilar va ‹Subhaana Robbiyal-Aziym› deya boshladilar. Rukulari qariyb qiyomlaridek (uzun) boʻldi. Soʻng ‹Samiallohu liman hamidah, Robbanaa lakal-hamd› dedilar. Soʻng ruku qilgan muddatlariga yaqin uzoq turdilar. Soʻng sajda qilib, ‹Subhaana Robbiyal-Aʼlaa› dedilar. Sajdalari ham qiyomlariga yaqin (uzun) boʻldi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча Набий ﷺ билан намоз ўқидим. У зот Бақара сурасини бошладилар. Мен ‹юз оятга етганда рукуга борсалар керак› деб ўйладим, лекин давом этдилар. ‹Бу сурани бир ракаатда ўқисалар керак› дедим, яна давом этдилар. ‹Шу билан руку қилсалар керак› дедим. Сўнг Нисо сурасини бошлаб, уни ўқидилар. Кейин Оли Имрон сурасини бошлаб, уни ўқидилар. Шошилмай, дона-дона ўқир эдилар. Тасбеҳ келадиган оятга ўтсалар, тасбеҳ айтар; (Роббдан) сўраладиган оятга ўтсалар, сўрар; паноҳ тиланадиган оятга ўтсалар, паноҳ тилар эдилар. Сўнг руку қилдилар ва ‹Субҳаана Роббиял-Азийм› дея бошладилар. Рукулари қарийб қиёмларидек (узун) бўлди. Сўнг ‹Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Роббанаа лакал-ҳамд› дедилар. Сўнг руку қилган муддатларига яқин узоқ турдилар. Сўнг сажда қилиб, ‹Субҳаана Роббиял-Аълаа› дедилар. Саждалари ҳам қиёмларига яқин (узун) бўлди.
- الثامن: عن أبي عبد الله حذيفة بن اليمان، رضي الله عنهما، قال: صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ذات ليلة، فافتتح البقرة، فقلت يركع عند المائة، ثم مضى؛ فقلت يصلي بها في ركعة، فمضى؛ فقلت يركع بها، ثم افتتح النساء؛ فقرأها، ثم افتتح آل عمران فقرأها، يقرأ مترسلاً إذا مر بآية فيها تسبيح سبح، وإذا مر بسؤال سأل، وإذا مر بتعوذ تعوذ، ثم ركع فجعل يقول: " سبحان ربي العظيم" فكان ركوعه نحواً من قيامه ثم قال: " سمع الله لمن حمده، ربنا لك الحمد" ثم قام قياماً طويلاً قريباً مما ركع، ثم سجد فقال: " سبحان ربي الأعلى" فكان سجوده قريباً من قيامه" ((رواه مسلم).
Huzayfa ibn al-Yaman (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Nabiy ﷺ bilan (nafl) namoz oʻqidim. U zot Baqara (surasini) boshladilar. Men: ‹Yuz (oyat)da rukuʼ qilsalar kerak› dedim, ammo davom etaverdilar. ‹Bu (surani) bir rakatda oʻqiydilar shekilli› dedim, davom etaverdilar. ‹Endi shu bilan rukuʼ qilsalar kerak› dedim, ammo Niso (surasini) boshlab, uni oʻqidilar. Soʻng Oli Imron (surasini) boshlab, uni oʻqidilar. Shoshilmay, dona-dona qiroat qilardilar. Tasbeh (aytiladigan) oyatga oʻtganlarida tasbeh aytar, soʻrov (oyatiga) oʻtganlarida (Allohdan) soʻrar, panoh soʻrash (oyatiga) oʻtganlarida panoh soʻrardilar. Soʻngra rukuʼ qilib: «Subhona Robbiyal-azim», dedilar. Rukuʼlari qiyomlariga yaqin (uzun) boʻldi. Soʻng: «Samiallohu liman hamidah, Robbano lakal-hamd», dedilar. Keyin uzoq, rukuʼlariga yaqin (muddat) tik turdilar. Soʻngra sajda qilib: «Subhona Robbiyal-aʼlo», dedilar. Sajdalari ham qiyomlariga yaqin boʻldi.Ҳузайфа ибн ал-Яман (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кеча Набий ﷺ билан (нафл) намоз ўқидим. У зот Бақара (сурасини) бошладилар. Мен: ‹Юз (оят)да рукуъ қилсалар керак› дедим, аммо давом этавердилар. ‹Бу (сурани) бир ракатда ўқийдилар шекилли› дедим, давом этавердилар. ‹Энди шу билан рукуъ қилсалар керак› дедим, аммо Нисо (сурасини) бошлаб, уни ўқидилар. Сўнг Оли Имрон (сурасини) бошлаб, уни ўқидилар. Шошилмай, дона-дона қироат қилардилар. Тасбеҳ (айтиладиган) оятга ўтганларида тасбеҳ айтар, сўров (оятига) ўтганларида (Аллоҳдан) сўрар, паноҳ сўраш (оятига) ўтганларида паноҳ сўрардилар. Сўнгра рукуъ қилиб: «Субҳона Роббиял-азим», дедилар. Рукуълари қиёмларига яқин (узун) бўлди. Сўнг: «Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Роббано лакал-ҳамд», дедилар. Кейин узоқ, рукуъларига яқин (муддат) тик турдилар. Сўнгра сажда қилиб: «Субҳона Роббиял-аъло», дедилар. Саждалари ҳам қиёмларига яқин бўлди.
- العاشر: عن حذيفة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " والذي نفسي بيده لتأمرن بالمعروف، ولتنهون عن المنكر، أو ليوشكن الله أن يبعث عليكم عقابًا منه، ثم تدعونه فلا يستجاب لكم" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, yo yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarasizlar, yo Alloh tezda sizlarga Oʻz tomonidan azob yuborishi va keyin sizlar Unga duo qilsangiz, sizlarga ijobat qilinmasligi yaqindir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, ё яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарасизлар, ё Аллоҳ тезда сизларга Ўз томонидан азоб юбориши ва кейин сизлар Унга дуо қилсангиз, сизларга ижобат қилинмаслиги яқиндир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
- وعن حذيفة بن اليمان. رضي الله عنه ، قال: حدثنا رسول الله، صلى الله عليه وسلم، حديثين قد رأيت أحدهما، وأنا أنتظر الآخر: حدثنا أن الأمانة نزلت في جذر قلوب الرجال، ثم نزل القرآن فعلموا من القرآن، وعلموا من السنة، ثم حدثنا عن رفع الأمانة فقال: "ينام الرجل النومة فتقبض الأمانة من قلبه، فيظل أثرها مثل الوكت، ثم ينام النومة فتبض الأمانة من قلبه، فيظل أثرها مثل أثر المجل، كجمر دحرجته على رجلك، فنفط فتراه منتبرًا وليس فيه شيء " ثم أخذ حصاة فدحرجه على رجله "فيصبح الناس يتبايعون، فلا يكاد أحد يؤدي الأمانة حتى يقال:” إن في بني فلان رجلاً أمينًا، حتى يقال للرجل، ما أجلده ما أظرفه، ما أعقله! وما في قلبه مثقال حبة من خردل من إيمان . ولقد أتى علي زمان وما أبالي أيكم بايعت؛ لئن كان مسلمًا ليردنه علي دينه، ولئن كان نصرانيا أو يهودياً ليردنه علي ساعيه، وأما اليوم فما كنت أبايع منكم إلا فلانًا و فلانًا" ((متفق عليه)) .
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga ikki hadis aytdilar — birini (roʻyobga chiqqanini) koʻrdim, ikkinchisini esa (hali) kutyapman —. Bizga: «Albatta omonat (halollik) kishilarning qalblari tubiga (ildiziga) nozil boʻldi; soʻng Qurʼon nozil boʻldi va ular Qurʼondan (ham) bildilar, Sunnatdan (ham) bildilar», deb hadis aytdilar. Soʻng bizga omonatning koʻtarilishi haqida hadis aytib: «Kishi bir uyqu uxlaydi-da, omonat qalbidan olib qoʻyiladi; uning izi nuqtacha (xira dogʻ) misol qoladi. Soʻng yana bir uyqu uxlaydi-da, omonat qalbidan olib qoʻyiladi; uning izi qabariq (suvqovuq) misol qoladi — xuddi oyogʻingga bir choʻgʻni dumalatib yuborsang-da, u qabarib (suvqovuq boʻlib), uni shishgan (boʻrtgan) holda koʻrasan-u, ichida hech narsa yoʻq (boʻlgani) kabi», dedilar — soʻng (Paygʻambar) mayda tosh olib, uni oyoqlari ustida dumalatdilar —. «Bas, odamlar (shunday holga keladiki,) bir-birlari bilan oldi-sotdi qiladilar, (ammo) deyarli hech kim omonatni ado etmaydi; hatto: ‹Falon (qabila) ichida ishonchli (amin) bir kishi bor (emish)› deyiladi. Hatto bir kishi haqida: ‹U qanchalik jurʼatli, qanchalik zarif (zukko), qanchalik aqlli!› deyiladi — holbuki uning qalbida xardal (gorchitsa) donasi misqolicha (ham) iymon yoʻq», dedilar. Va (Huzayfa): «Menga shunday bir zamon keldiki, men sizlardan qaysingiz bilan oldi-sotdi qilishimga parvo qilmasdim: agar (u) musulmon boʻlsa, uning dini uni menga (haqimni) qaytarishga majbur qilardi; agar nasroniy yoki yahudiy boʻlsa, uning voliysi (hokimi) uni menga (haqimni) qaytarishga majbur qilardi. Bugun esa, men sizlardan faqat falon va falon (kishi) bilangina oldi-sotdi qilaman», dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга икки ҳадис айтдилар — бирини (рўёбга чиққанини) кўрдим, иккинчисини эса (ҳали) кутяпман —. Бизга: «Албатта омонат (ҳалоллик) кишиларнинг қалблари тубига (илдизига) нозил бўлди; сўнг Қуръон нозил бўлди ва улар Қуръондан (ҳам) билдилар, Суннатдан (ҳам) билдилар», деб ҳадис айтдилар. Сўнг бизга омонатнинг кўтарилиши ҳақида ҳадис айтиб: «Киши бир уйқу ухлайди-да, омонат қалбидан олиб қўйилади; унинг изи нуқтача (хира доғ) мисол қолади. Сўнг яна бир уйқу ухлайди-да, омонат қалбидан олиб қўйилади; унинг изи қабариқ (сувқовуқ) мисол қолади — худди оёғингга бир чўғни думалатиб юборсанг-да, у қабариб (сувқовуқ бўлиб), уни шишган (бўртган) ҳолда кўрасан-у, ичида ҳеч нарса йўқ (бўлгани) каби», дедилар — сўнг (Пайғамбар) майда тош олиб, уни оёқлари устида думалатдилар —. «Бас, одамлар (шундай ҳолга келадики,) бир-бирлари билан олди-сотди қиладилар, (аммо) деярли ҳеч ким омонатни адо этмайди; ҳатто: ‹Фалон (қабила) ичида ишончли (амин) бир киши бор (эмиш)› дейилади. Ҳатто бир киши ҳақида: ‹У қанчалик журъатли, қанчалик зариф (зукко), қанчалик ақлли!› дейилади — ҳолбуки унинг қалбида хардал (горчитса) донаси мисқолича (ҳам) иймон йўқ», дедилар. Ва (Ҳузайфа): «Менга шундай бир замон келдики, мен сизлардан қайсингиз билан олди-сотди қилишимга парво қилмасдим: агар (у) мусулмон бўлса, унинг дини уни менга (ҳақимни) қайтаришга мажбур қиларди; агар насроний ёки яҳудий бўлса, унинг волийси (ҳокими) уни менга (ҳақимни) қайтаришга мажбур қиларди. Бугун эса, мен сизлардан фақат фалон ва фалон (киши) билангина олди-сотди қиламан», деди.