وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، - هُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا بِنْتُ سِتِّ سِنِينَ وَبَنَى بِي وَأَنَا بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ menga olti yoshli qiz boʻlganimda uylandilar va men toʻqqiz yoshli qiz boʻlganimda men bilan birga boʻldilar (yaqinlik qildilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ менга олти ёшли қиз бўлганимда уйландилар ва мен тўққиз ёшли қиз бўлганимда мен билан бирга бўлдилар (яқинлик қилдилар).
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَهَا وَهْىَ بِنْتُ سَبْعِ سِنِينَ وَزُفَّتْ إِلَيْهِ وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ وَلُعَبُهَا مَعَهَا وَمَاتَ عَنْهَا وَهِيَ بِنْتُ ثَمَانَ عَشْرَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ u (Oisha) yetti yoshli qiz boʻlganida unga uylandilar, u toʻqqiz yoshli qiz boʻlganida unga (kelin qilib) keltirildi, oʻyinchoqlari ham u bilan birga edi, u zot vafot etganlarida u oʻn sakkiz yoshli edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ у (Оиша) етти ёшли қиз бўлганида унга уйландилар, у тўққиз ёшли қиз бўлганида унга (келин қилиб) келтирилди, ўйинчоқлари ҳам у билан бирга эди, у зот вафот этганларида у ўн саккиз ёшли эди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى وَإِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْىَ بِنْتُ سِتٍّ وَبَنَى بِهَا وَهْىَ بِنْتُ تِسْعٍ وَمَاتَ عَنْهَا وَهْىَ بِنْتُ ثَمَانَ عَشْرَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga (Oishaga) u olti yoshli qiz boʻlganida uylandilar, u toʻqqiz yoshli qiz boʻlganida u bilan birga boʻldilar (yaqinlik qildilar) va u oʻn sakkiz yoshli boʻlganida u zot vafot etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга (Оишага) у олти ёшли қиз бўлганида уйландилар, у тўққиз ёшли қиз бўлганида у билан бирга бўлдилар (яқинлик қилдилар) ва у ўн саккиз ёшли бўлганида у зот вафот этдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَوَّالٍ وَبَنَى بِي فِي شَوَّالٍ فَأَىُّ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي . قَالَ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ نِسَاءَهَا فِي شَوَّالٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ men bilan Shavvol oyida nikohlandilar va men bilan Shavvol oyida qoʻshildilar (zifofda boʻldilar). Rasululloh ﷺ ning ayollaridan qaysi biri huzurlarida mendan koʻra suyukliroq edi?» Roviy aytdi: Oisha (oilasidagi) ayollarini Shavvol oyida (kuyov huzuriga) kiritishni mustahab koʻrar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мен билан Шаввол ойида никоҳландилар ва мен билан Шаввол ойида қўшилдилар (зифофда бўлдилар). Расулуллоҳ ﷺ нинг аёлларидан қайси бири ҳузурларида мендан кўра суюклироқ эди?» Ровий айтди: Оиша (оиласидаги) аёлларини Шаввол ойида (куёв ҳузурига) киритишни мустаҳаб кўрар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتِ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ كُنْتُ عِنْدَ رِفَاعَةَ فَطَلَّقَنِي فَبَتَّ طَلاَقِي فَتَزَوَّجْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزَّبِيرِ وَإِنَّ مَا مَعَهُ مِثْلُ هُدْبَةِ الثَّوْبِ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ لاَ حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ " . قَالَتْ وَأَبُو بَكْرٍ عِنْدَهُ وَخَالِدٌ بِالْبَابِ يَنْتَظِرُ أَنْ يُؤْذَنَ لَهُ فَنَادَى يَا أَبَا بَكْرٍ أَلاَ تَسْمَعُ هَذِهِ مَا تَجْهَرُ بِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rifoaning ayoli Nabiy ﷺ ning oldilariga kelib: «Men Rifoaning nikohida edim, u meni taloq qildi va taloqimni qatʼiy (uch taloq) qilib qoʻydi. Soʻng men Abdurrahmon ibn az-Zabir bilan turmush qurdim, ammo uning oldida boʻlgan narsa libosning popugiga oʻxshaydi (u jinsiy jihatdan ojiz)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ tabassum qildilar-da: «Sen Rifoaga qaytmoqchimisan? Yoʻq, toki sen uning asalchasini totmaguningcha va u sening asalchangni totmaguncha (qaytolmaysan)», — dedilar. (Oisha) dedi: Abu Bakr (oʻsha payt) u zotning huzurlarida edi, Xolid esa eshik oldida oʻziga ruxsat berilishini kutib turardi. Shunda (Xolid): «Yo Abu Bakr! Mana bu (ayol) Rasululloh ﷺ huzurlarida oshkora aytayotgan gapini eshitmayapsanmi?», deb nido qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Рифоанинг аёли Набий ﷺ нинг олдиларига келиб: «Мен Рифоанинг никоҳида эдим, у мени талоқ қилди ва талоқимни қатъий (уч талоқ) қилиб қўйди. Сўнг мен Абдурраҳмон ибн аз-Забир билан турмуш қурдим, аммо унинг олдида бўлган нарса либоснинг попугига ўхшайди (у жинсий жиҳатдан ожиз)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ табассум қилдилар-да: «Сен Рифоага қайтмоқчимисан? Йўқ, токи сен унинг асалчасини тотмагунингча ва у сенинг асалчангни тотмагунча (қайтолмайсан)», — дедилар. (Оиша) деди: Абу Бакр (ўша пайт) у зотнинг ҳузурларида эди, Холид эса эшик олдида ўзига рухсат берилишини кутиб турарди. Шунда (Холид): «Ё Абу Бакр! Мана бу (аёл) Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида ошкора айтаётган гапини эшитмаяпсанми?», деб нидо қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الْمَرْأَةِ يَتَزَوَّجُهَا الرَّجُلُ فَيُطَلِّقُهَا فَتَتَزَوَّجُ رَجُلاً فَيُطَلِّقُهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا أَتَحِلُّ لِزَوْجِهَا الأَوَّلِ قَالَ " لاَ حَتَّى يَذُوقَ عُسَيْلَتَهَا ".
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan bir ayol haqida soʻraldi: bir kishi unga uylanib, soʻng uni taloq qilsa, soʻng u (ayol) boshqa bir erkakka turmushga chiqsa, u (yangi eri) u bilan yaqinlik qilmasdan oldin uni taloq qilsa, u (ayol) avvalgi eriga halol boʻladimi? (U zot): «Yoʻq, toki u (yangi eri) uning asalchasini totmaguncha (halol boʻlmaydi)», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан бир аёл ҳақида сўралди: бир киши унга уйланиб, сўнг уни талоқ қилса, сўнг у (аёл) бошқа бир эркакка турмушга чиқса, у (янги эри) у билан яқинлик қилмасдан олдин уни талоқ қилса, у (аёл) аввалги эрига ҳалол бўладими? (У зот): «Йўқ, токи у (янги эри) унинг асалчасини тотмагунча (ҳалол бўлмайди)», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَهَا وَإِنَّهَا سَمِعَتْ صَوْتَ رَجُلٍ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ . قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا رَجُلٌ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُرَاهُ فُلاَنًا " . لِعَمِّ حَفْصَةَ مِنَ الرَّضَاعَةِ . فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ كَانَ فُلاَنٌ حَيًّا - لِعَمِّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ - دَخَلَ عَلَىَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ إِنَّ الرَّضَاعَةَ تُحَرِّمُ مَا تُحَرِّمُ الْوِلاَدَةُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning huzurida ekanlar va u Hafsaning uyiga kirishga izn soʻrayotgan bir kishining ovozini eshitdi. Oisha aytadi: «Yo Rasululloh! Mana bu kishi sizning uyingizga kirishga izn soʻrayapti», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ Hafsaning emish (suti) orqali boʻlgan amakisini nazarda tutib: «Uni falonchi deb oʻylayman», dedilar. Oisha: «Yo Rasululloh! Agar falonchi — uning emish orqali boʻlgan amakisi — tirik boʻlganida, mening oldimga kirar edimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, emizish nasl (qarindoshligi) harom qilgan narsani harom qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурида эканлар ва у Ҳафсанинг уйига киришга изн сўраётган бир кишининг овозини эшитди. Оиша айтади: «Ё Расулуллоҳ! Мана бу киши сизнинг уйингизга киришга изн сўраяпти», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Ҳафсанинг эмиш (сути) орқали бўлган амакисини назарда тутиб: «Уни фалончи деб ўйлайман», дедилар. Оиша: «Ё Расулуллоҳ! Агар фалончи — унинг эмиш орқали бўлган амакиси — тирик бўлганида, менинг олдимга кирар эдими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, эмизиш насл (қариндошлиги) ҳаром қилган нарсани ҳаром қилади», дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو مَعْمَرٍ، إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمِ بْنِ الْبَرِيدِ، جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي، بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلاَدَةِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Emizish (orqali) harom boʻlgan narsa tugʻish (orqali) harom boʻlgan narsa kabi haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эмизиш (орқали) ҳаром бўлган нарса туғиш (орқали) ҳаром бўлган нарса каби ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَفْلَحَ - أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ - جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا وَهُوَ عَمُّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ بَعْدَ أَنْ أُنْزِلَ الْحِجَابُ قَالَتْ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي صَنَعْتُ فَأَمَرَنِي أَنْ آذَنَ لَهُ عَلَىَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin Abu Quaysning akasi Aflah — u Oishaning emish orqali boʻlgan amakisi edi — uning oldiga kirishga izn soʻrab keldi. Oisha aytadi: «Men unga izn berishdan bosh tortdim. Rasululloh ﷺ kelganlarida, qilgan ishimni u zotga xabar berdim. Shunda u zot uni oldimga kiritishimga buyurdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин Абу Қуайснинг акаси Афлаҳ — у Оишанинг эмиш орқали бўлган амакиси эди — унинг олдига киришга изн сўраб келди. Оиша айтади: «Мен унга изн беришдан бош тортдим. Расулуллоҳ ﷺ келганларида, қилган ишимни у зотга хабар бердим. Шунда у зот уни олдимга киритишимга буюрдилар».
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَتَانِي عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ أَفْلَحُ بْنُ أَبِي قُعَيْسٍ . فَذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِ مَالِكٍ وَزَادَ قُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ قَالَ " تَرِبَتْ يَدَاكِ أَوْ يَمِينُكِ" .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Mening emish orqali boʻlgan amakim Aflah ibn Abu Quays oldimga keldi». Soʻng u Molikning hadisi maʼnosida (rivoyatni) zikr qildi va shuni qoʻshdi: «Men: ‹Meni faqat ayol emizgan, erkak emizmagan-ku›, dedim. (Shunda u zot): ‹Qoʻllaring tuproqqa belansin (yoki: oʻng qoʻling)›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Менинг эмиш орқали бўлган амаким Афлаҳ ибн Абу Қуайс олдимга келди». Сўнг у Моликнинг ҳадиси маъносида (ривоятни) зикр қилди ва шуни қўшди: «Мен: ‹Мени фақат аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку›, дедим. (Шунда у зот): ‹Қўлларинг тупроққа белансин (ёки: ўнг қўлинг)›, дедилар».
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ، جَاءَ أَفْلَحُ أَخُو أَبِي الْقُعَيْسِ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا بَعْدَ مَا نَزَلَ الْحِجَابُ - وَكَانَ أَبُو الْقُعَيْسِ أَبَا عَائِشَةَ مِنَ الرَّضَاعَةِ - قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ آذَنُ لأَفْلَحَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ أَبَا الْقُعَيْسِ لَيْسَ هُوَ أَرْضَعَنِي وَلَكِنْ أَرْضَعَتْنِي امْرَأَتُهُ - قَالَتْ عَائِشَةُ - فَلَمَّا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَفْلَحَ أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ جَاءَنِي يَسْتَأْذِنُ عَلَىَّ فَكَرِهْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَكَ - قَالَتْ - فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ائْذَنِي لَهُ " . قَالَ عُرْوَةُ فَبِذَلِكَ كَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ حَرِّمُوا مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا تُحَرِّمُونَ مِنَ النَّسَبِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin Abu Quaysning akasi Aflah uning oldiga kirishga izn soʻrab keldi — Abu Quays Oishaning emish orqali boʻlgan otasi edi. Oisha aytdi: «Vallohi, Rasululloh ﷺ dan izn soʻramagunimcha Aflahga izn bermayman, chunki meni Abu Quays emizmagan, balki uning ayoli emizgan», dedim. Oisha aytadi: «Rasululloh ﷺ kirib kelganlarida, men: ‹Yo Rasululloh! Abu Quaysning akasi Aflah oldimga kirishga izn soʻrab keldi. Sizdan izn soʻramagunimcha unga izn berishni xush koʻrmadim›, dedim. (Oisha aytadi:) Shunda Nabiy ﷺ: ‹Unga izn ber›, dedilar». Urva aytadi: «Mana shuning uchun Oisha: ‹Nasldan harom qiladigan narsangizni emish (orqali) ham harom qilinglar›, der edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин Абу Қуайснинг акаси Афлаҳ унинг олдига киришга изн сўраб келди — Абу Қуайс Оишанинг эмиш орқали бўлган отаси эди. Оиша айтди: «Валлоҳи, Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўрамагунимча Афлаҳга изн бермайман, чунки мени Абу Қуайс эмизмаган, балки унинг аёли эмизган», дедим. Оиша айтади: «Расулуллоҳ ﷺ кириб келганларида, мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Абу Қуайснинг акаси Афлаҳ олдимга киришга изн сўраб келди. Сиздан изн сўрамагунимча унга изн беришни хуш кўрмадим›, дедим. (Оиша айтади:) Шунда Набий ﷺ: ‹Унга изн бер›, дедилар». Урва айтади: «Мана шунинг учун Оиша: ‹Наслдан ҳаром қиладиган нарсангизни эмиш (орқали) ҳам ҳаром қилинглар›, дер эди».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَ عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ يَسْتَأْذِنُ عَلَىَّ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ حَتَّى أَسْتَأْمِرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ إِنَّ عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ اسْتَأْذَنَ عَلَىَّ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ عَمُّكِ " . قُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ قَالَ " إِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Emish orqali boʻlgan amakim oldimga kirishga izn soʻrab keldi. Rasululloh ﷺ dan maslahat soʻramagunimcha unga izn berishdan bosh tortdim. Rasululloh ﷺ kelganlarida: ‹Emish orqali boʻlgan amakim oldimga kirishga izn soʻradi, men unga izn berishdan bosh tortdim›, dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Amaking oldingga kiraversin›, dedilar. Men: ‹Meni faqat ayol emizgan, erkak emizmagan-ku›, dedim. (U zot): ‹U sening amaking, oldingga kiraversin›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Эмиш орқали бўлган амаким олдимга киришга изн сўраб келди. Расулуллоҳ ﷺ дан маслаҳат сўрамагунимча унга изн беришдан бош тортдим. Расулуллоҳ ﷺ келганларида: ‹Эмиш орқали бўлган амаким олдимга киришга изн сўради, мен унга изн беришдан бош тортдим›, дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Амакинг олдингга кираверсин›, дедилар. Мен: ‹Мени фақат аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку›, дедим. (У зот): ‹У сенинг амакинг, олдингга кираверсин›, дедилар».
وَحَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ قَالَتِ، اسْتَأْذَنَ عَلَىَّ عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ أَبُو الْجَعْدِ فَرَدَدْتُهُ - قَالَ لِي هِشَامٌ إِنَّمَا هُوَ أَبُو الْقُعَيْسِ - فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ قَالَ " فَهَلاَّ أَذِنْتِ لَهُ تَرِبَتْ يَمِينُكِ أَوْ يَدُكِ" .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Emish orqali boʻlgan amakim Abul-Jaʼd oldimga kirishga izn soʻradi, men uni qaytardim — Hishom menga: ‹U aslida Abu Quaysdir›, dedi —. Nabiy ﷺ kelganlarida, buni u zotga xabar berdim. (U zot): ‹Nega unga izn bermading?! Oʻng qoʻling yoki qoʻling tuproqqa belansin›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Эмиш орқали бўлган амаким Абул-Жаъд олдимга киришга изн сўради, мен уни қайтардим — Ҳишом менга: ‹У аслида Абу Қуайсдир›, деди —. Набий ﷺ келганларида, буни у зотга хабар бердим. (У зот): ‹Нега унга изн бермадинг?! Ўнг қўлинг ёки қўлинг тупроққа белансин›, дедилар».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عَمَّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ - يُسَمَّى أَفْلَحَ - اسْتَأْذَنَ عَلَيْهَا فَحَجَبَتْهُ فَأَخْبَرَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا " لاَ تَحْتَجِبِي مِنْهُ فَإِنَّهُ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning emish orqali boʻlgan amakisi — uni Aflah deb atalardi — uning oldiga kirishga izn soʻradi, u esa undan parda tutdi (hijoblandi) va buni Rasululloh ﷺ ga xabar berdi. Shunda u zot unga: «Undan parda tutma, chunki emish (orqali) harom boʻladigan narsa nasl (orqali) harom boʻladigan narsa kabidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг эмиш орқали бўлган амакиси — уни Афлаҳ деб аталарди — унинг олдига киришга изн сўради, у эса ундан парда тутди (ҳижобланди) ва буни Расулуллоҳ ﷺ га хабар берди. Шунда у зот унга: «Ундан парда тутма, чунки эмиш (орқали) ҳаром бўладиган нарса насл (орқали) ҳаром бўладиган нарса кабидир», дедилар.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عِرَاكِ، بْنِ مَالِكٍ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اسْتَأْذَنَ عَلَىَّ أَفْلَحُ بْنُ قُعَيْسٍ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ، لَهُ فَأَرْسَلَ إِنِّي عَمُّكِ أَرْضَعَتْكِ امْرَأَةُ أَخِي . فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " لِيَدْخُلْ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ عَمُّكِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Aflah ibn Quays oldimga kirishga izn soʻradi, men unga izn berishdan bosh tortdim. Shunda u: ‹Men sening amakingman, akamning ayoli seni emizgan›, deb (kishi) yubordi. Men yana unga izn berishdan bosh tortdim. Rasululloh ﷺ kelganlarida, buni u zotga aytdim. (U zot): ‹Oldingga kiraversin, chunki u sening amaking›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Афлаҳ ибн Қуайс олдимга киришга изн сўради, мен унга изн беришдан бош тортдим. Шунда у: ‹Мен сенинг амакингман, акамнинг аёли сени эмизган›, деб (киши) юборди. Мен яна унга изн беришдан бош тортдим. Расулуллоҳ ﷺ келганларида, буни у зотга айтдим. (У зот): ‹Олдингга кираверсин, чунки у сенинг амакинг›, дедилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ فِيمَا أُنْزِلَ مِنَ الْقُرْآنِ عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ . ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُنَّ فِيمَا يُقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Qurʼonda nozil qilingan (oyatlar) orasida ‹oʻn marta maʼlum emish (nikohni) harom qiladi› (degani) bor edi. Soʻngra u ‹beshta maʼlum (emish)› bilan nasx qilindi (bekor qilindi). Rasululloh ﷺ vafot etganlarida ham ular Qurʼonda oʻqiladigan (oyatlar) orasida edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қуръонда нозил қилинган (оятлар) орасида ‹ўн марта маълум эмиш (никоҳни) ҳаром қилади› (дегани) бор эди. Сўнгра у ‹бешта маълум (эмиш)› билан насх қилинди (бекор қилинди). Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ҳам улар Қуръонда ўқиладиган (оятлар) орасида эди».
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ مِنْ دُخُولِ سَالِمٍ - وَهُوَ حَلِيفُهُ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَرْضِعِيهِ " . قَالَتْ وَكَيْفَ أُرْضِعُهُ وَهُوَ رَجُلٌ كَبِيرٌ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " قَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ رَجُلٌ كَبِيرٌ " . زَادَ عَمْرٌو فِي حَدِيثِهِ وَكَانَ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sahla bint Suhayl Nabiy ﷺ ning oldilariga keldi va: «Yo Rasululloh! Men Abu Huzayfaning yuzida Solimning (uyimizga) kirishidan (norozilik alomatlarini) koʻraman», — dedi. Solim uning ittifoqdoshi (qarindosh hisoblangan ozod quli) edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Uni emizib qoʻy», — dedilar. U: «Uni qanday emizaman, axir u katta yoshli erkak-ku?» — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ tabassum qildilar va: «Men uning katta yoshli erkak ekanini bilaman», — dedilar. Amr oʻz hadisida: «U Badrda qatnashgan edi», — deb ziyoda qildi. Ibn Abu Umarning rivoyatida esa: «Rasululloh ﷺ kuldilar», — (deyilgan).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саҳла бинт Суҳайл Набий ﷺ нинг олдиларига келди ва: «Ё Расулуллоҳ! Мен Абу Ҳузайфанинг юзида Солимнинг (уйимизга) киришидан (норозилик аломатларини) кўраман», — деди. Солим унинг иттифоқдоши (қариндош ҳисобланган озод қули) эди. Шунда Набий ﷺ: «Уни эмизиб қўй», — дедилар. У: «Уни қандай эмизаман, ахир у катта ёшли эркак-ку?» — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ табассум қилдилар ва: «Мен унинг катта ёшли эркак эканини биламан», — дедилар. Амр ўз ҳадисида: «У Бадрда қатнашган эди», — деб зиёда қилди. Ибн Абу Умарнинг ривоятида эса: «Расулуллоҳ ﷺ кулдилар», — (дейилган).
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنِ الثَّقَفِيِّ، - قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، - عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ سَالِمًا، مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ كَانَ مَعَ أَبِي حُذَيْفَةَ وَأَهْلِهِ فِي بَيْتِهِمْ فَأَتَتْ - تَعْنِي ابْنَةَ سُهَيْلٍ - النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنَّ سَالِمًا قَدْ بَلَغَ مَا يَبْلُغُ الرِّجَالُ وَعَقَلَ مَا عَقَلُوا وَإِنَّهُ يَدْخُلُ عَلَيْنَا وَإِنِّي أَظُنُّ أَنَّ فِي نَفْسِ أَبِي حُذَيْفَةَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا . فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَرْضِعِيهِ تَحْرُمِي عَلَيْهِ وَيَذْهَبِ الَّذِي فِي نَفْسِ أَبِي حُذَيْفَةَ " . فَرَجَعَتْ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُهُ فَذَهَبَ الَّذِي فِي نَفْسِ أَبِي حُذَيْفَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Huzayfaning ozod qili Solim Abu Huzayfa va uning ahli bilan ularning uyida (birga) yashar edi. Shunda u — yaʼni Suhaylning qizi — Nabiy ﷺ ning oldilariga kelib: «Solim erkaklar yetadigan (balogʻat)ga yetdi, ular tushunadigan narsalarni tushunadigan boʻldi, u oldimizga kirib-chiqadi, men esa Abu Huzayfaning koʻnglida bundan bir narsa borligini sezyapman», — dedi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Uni emizib qoʻy, (shunda) unga harom boʻlasan va Abu Huzayfaning koʻnglidagi narsa ketadi», — dedilar. U qaytib (kelib): «Men uni emizdim, shunda Abu Huzayfaning koʻnglidagi narsa ketdi», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Ҳузайфанинг озод қили Солим Абу Ҳузайфа ва унинг аҳли билан уларнинг уйида (бирга) яшар эди. Шунда у — яъни Суҳайлнинг қизи — Набий ﷺ нинг олдиларига келиб: «Солим эркаклар етадиган (балоғат)га етди, улар тушунадиган нарсаларни тушунадиган бўлди, у олдимизга кириб-чиқади, мен эса Абу Ҳузайфанинг кўнглида бундан бир нарса борлигини сезяпман», — деди. Шунда Набий ﷺ унга: «Уни эмизиб қўй, (шунда) унга ҳаром бўласан ва Абу Ҳузайфанинг кўнглидаги нарса кетади», — дедилар. У қайтиб (келиб): «Мен уни эмиздим, шунда Абу Ҳузайфанинг кўнглидаги нарса кетди», — деди.
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي رَجُلٌ قَاعِدٌ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ وَرَأَيْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ . قَالَتْ فَقَالَ " انْظُرْنَ إِخْوَتَكُنَّ مِنَ الرَّضَاعَةِ فَإِنَّمَا الرَّضَاعَةُ مِنَ الْمَجَاعَةِ".
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mening oldimga kirib keldilar, oldimda esa bir kishi oʻtirgan edi. Bu u zotga ogʻir botdi, men yuzlarida gʻazabni koʻrdim. (Oisha) dedi: Shunda men: «Yo Rasululloh! U mening emizish (jihatidan) ogʻaynim (akam)», — dedim. (Oisha) dedi: Shunda u zot: «Emizishdan (boʻlgan) ogʻaynilaringizga (yaxshilab) qarab koʻringlar, chunki emizish (mahramlikni belgilaydigani) ochlik (paytidagi, yaʼni goʻdaklik chogʻidagisi)dir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менинг олдимга кириб келдилар, олдимда эса бир киши ўтирган эди. Бу у зотга оғир ботди, мен юзларида ғазабни кўрдим. (Оиша) деди: Шунда мен: «Ё Расулуллоҳ! У менинг эмизиш (жиҳатидан) оғайним (акам)», — дедим. (Оиша) деди: Шунда у зот: «Эмизишдан (бўлган) оғайниларингизга (яхшилаб) қараб кўринглар, чунки эмизиш (маҳрамликни белгилайдигани) очлик (пайтидаги, яъни гўдаклик чоғидагиси)дир», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ الْوَلَدُ لِلْفِرَاَشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ " . قَالَتْ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ وَلَمْ يَذْكُرْ مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ قَوْلَهُ " يَا عَبْدُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Abu Vaqqos bilan Abd ibn Zamʼa bir bola haqida talashib qolishdi. Saʼd: «Yo Rasululloh, bu — akam Utba ibn Abu Vaqqosning oʻgʻli; (Utba) menga uning oʻzining oʻgʻli ekanini vasiyat qilgan edi. Uning oʻxshashligiga qarang», dedi. Abd ibn Zamʼa esa: «Yo Rasululloh, bu — mening akam; otamning toʻshagida uning choʻrisidan tugʻilgan», dedi. Rasululloh ﷺ uning oʻxshashligiga qaradilar va Utbaga ochiq oʻxshashlikni koʻrdilar. Soʻng: «Ey Abd, u — seniki. Bola toʻshakka (uning egasiga) tegishli, zinokorga esa tosh (mahrumlik). Ey Savda binti Zamʼa, sen undan pardalangin», dedilar. (Oisha) dedi: Shundan keyin u (bola) Savdani hech qachon koʻrmadi. Muhammad ibn Rumh «Ey Abd» degan soʻzini zikr qilmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Абу Ваққос билан Абд ибн Замъа бир бола ҳақида талашиб қолишди. Саъд: «Ё Расулуллоҳ, бу — акам Утба ибн Абу Ваққоснинг ўғли; (Утба) менга унинг ўзининг ўғли эканини васият қилган эди. Унинг ўхшашлигига қаранг», деди. Абд ибн Замъа эса: «Ё Расулуллоҳ, бу — менинг акам; отамнинг тўшагида унинг чўрисидан туғилган», деди. Расулуллоҳ ﷺ унинг ўхшашлигига қарадилар ва Утбага очиқ ўхшашликни кўрдилар. Сўнг: «Эй Абд, у — сеники. Бола тўшакка (унинг эгасига) тегишли, зинокорга эса тош (маҳрумлик). Эй Савда бинти Замъа, сен ундан пардалангин», дедилар. (Оиша) деди: Шундан кейин у (бола) Савдани ҳеч қачон кўрмади. Муҳаммад ибн Румҳ «Эй Абд» деган сўзини зикр қилмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ، سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَىَّ مَسْرُورًا تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ فَقَالَ " أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ مُجَزِّزًا نَظَرَ آنِفًا إِلَى زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَقَالَ إِنَّ بَعْضَ هَذِهِ الأَقْدَامِ لَمِنْ بَعْضٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurimga xursand holda, yuzlari porlab kirib keldilar va: «Mujazziz hozirgina Zayd ibn Horisa bilan Usoma ibn Zaydga qarab: ‹Albatta, bu oyoqlarning baʼzisi baʼzisidan (bir-biriga aloqador)› deganini koʻrmadingmi?», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга хурсанд ҳолда, юзлари порлаб кириб келдилар ва: «Мужаззиз ҳозиргина Зайд ибн Ҳориса билан Усома ибн Зайдга қараб: ‹Албатта, бу оёқларнинг баъзиси баъзисидан (бир-бирига алоқадор)› деганини кўрмадингми?», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ مَسْرُورًا فَقَالَ " يَا عَائِشَةُ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ مُجَزِّزًا الْمُدْلِجِيَّ دَخَلَ عَلَىَّ فَرَأَى أُسَامَةَ وَزَيْدًا وَعَلَيْهِمَا قَطِيفَةٌ قَدْ غَطَّيَا رُءُوسَهُمَا وَبَدَتْ أَقْدَامُهُمَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ huzurimga xursand holda kirib keldilar va: «Ey Oisha, Mujazziz al-Mudlijiy huzurimga kirib, ustlarida choʻyla (yopinchiq) bilan boshlarini yopib, oyoqlari koʻrinib turgan Usoma bilan Zaydni koʻrib: ‹Albatta, bu oyoqlarning baʼzisi baʼzisidan (bir-biriga aloqador)› deganini koʻrmadingmi?», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга хурсанд ҳолда кириб келдилар ва: «Эй Оиша, Мужаззиз ал-Мудлижий ҳузуримга кириб, устларида чўйла (ёпинчиқ) билан бошларини ёпиб, оёқлари кўриниб турган Усома билан Зайдни кўриб: ‹Албатта, бу оёқларнинг баъзиси баъзисидан (бир-бирига алоқадор)› деганини кўрмадингми?», дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ قَائِفٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَاهِدٌ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ مُضْطَجِعَانِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ . فَسُرَّ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَعْجَبَهُ وَأَخْبَرَ بِهِ عَائِشَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir qoyif (qiyofashunos) kirib keldi, Rasululloh ﷺ ham hozir edilar, Usoma ibn Zayd bilan Zayd ibn Horisa esa yotgan edilar. Shunda (qoyif): «Albatta, bu oyoqlarning baʼzisi baʼzisidan (bir-biriga aloqador)», dedi. Nabiy ﷺ bundan xursand boʻldilar, bu u zotga maʼqul tushdi va buni Oishaga xabar qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир қойиф (қиёфашунос) кириб келди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам ҳозир эдилар, Усома ибн Зайд билан Зайд ибн Ҳориса эса ётган эдилар. Шунда (қойиф): «Албатта, бу оёқларнинг баъзиси баъзисидан (бир-бирига алоқадор)», деди. Набий ﷺ бундан хурсанд бўлдилар, бу у зотга маъқул тушди ва буни Оишага хабар қилдилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ امْرَأَةً أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ أَكُونَ فِي مِسْلاَخِهَا مِنْ سَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ مِنِ امْرَأَةٍ فِيهَا حِدَّةٌ قَالَتْ فَلَمَّا كَبِرَتْ جَعَلَتْ يَوْمَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِعَائِشَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ جَعَلْتُ يَوْمِي مِنْكَ لِعَائِشَةَ . فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْسِمُ لِعَائِشَةَ يَوْمَيْنِ يَوْمَهَا وَيَوْمَ سَوْدَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men oʻzimni oʻrniga qoʻyishni istagan, undan koʻra menga sevimliroq boʻlgan ayolni — Savda binti Zamʼadan boshqa hech bir ayolni koʻrmadim; (lekin) unda bir oz qizishqoqlik (tezlik) bor edi. (Oisha) dedi: U keksayib qolgach, Rasululloh ﷺ dan (tegishli) oʻz kunini Oishaga berdi. U: «Yo Rasululloh! Men sizdan (tegishli) oʻz kunimni Oishaga berdim», dedi. Shunday qilib, Rasululloh ﷺ Oishaga ikki kun — oʻzining kuni va Savdaning kunini taqsimlab berardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ўзимни ўрнига қўйишни истаган, ундан кўра менга севимлироқ бўлган аёлни — Савда бинти Замъадан бошқа ҳеч бир аёлни кўрмадим; (лекин) унда бир оз қизишқоқлик (тезлик) бор эди. (Оиша) деди: У кексайиб қолгач, Расулуллоҳ ﷺ дан (тегишли) ўз кунини Оишага берди. У: «Ё Расулуллоҳ! Мен сиздан (тегишли) ўз кунимни Оишага бердим», деди. Шундай қилиб, Расулуллоҳ ﷺ Оишага икки кун — ўзининг куни ва Савданинг кунини тақсимлаб берардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَغَارُ عَلَى اللاَّتِي وَهَبْنَ أَنْفُسَهُنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَقُولُ وَتَهَبُ الْمَرْأَةُ نَفْسَهَا فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ} قَالَتْ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَرَى رَبَّكَ إِلاَّ يُسَارِعُ لَكَ فِي هَوَاكَ.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men oʻzlarini Rasululloh ﷺ ga hadya (tortiq) qilgan ayollardan rashk qilar va: «Ayol kishi oʻzini hadya qiladimi?» deb aytardim. Aziz va jalil Alloh: {Ulardan (xohlagan) ayolingni (oʻzingdan) nari qoʻyasan va xohlaganingni oʻzingga olasan; (oʻzingdan) nari qoʻygan (ayolingni qaytadan) tilab olishingda ham (senga gunoh yoʻq)} (Ahzob 51-oyat) ni nozil qilganida, men: «Vallohi, Robbingni faqat sening havoyi nafsing(ni qondirish) yoʻlida shoshilayotgandek koʻraman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ўзларини Расулуллоҳ ﷺ га ҳадя (тортиқ) қилган аёллардан рашк қилар ва: «Аёл киши ўзини ҳадя қиладими?» деб айтардим. Азиз ва жалил Аллоҳ: {Улардан (хоҳлаган) аёлингни (ўзингдан) нари қўясан ва хоҳлаганингни ўзингга оласан; (ўзингдан) нари қўйган (аёлингни қайтадан) тилаб олишингда ҳам (сенга гуноҳ йўқ)} (Аҳзоб 51-оят) ни нозил қилганида, мен: «Валлоҳи, Роббингни фақат сенинг ҳавойи нафсинг(ни қондириш) йўлида шошилаётгандек кўраман», дедим.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ، يُخْبِرُ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ، تُخْبِرُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْكُثُ عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَيَشْرَبُ عِنْدَهَا عَسَلاً قَالَتْ فَتَوَاطَأْتُ أَنَا وَحَفْصَةُ أَنَّ أَيَّتَنَا مَا دَخَلَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلْتَقُلْ إِنِّي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ مَغَافِيرَ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَدَخَلَ عَلَى إِحْدَاهُمَا فَقَالَتْ ذَلِكَ لَهُ . فَقَالَ " بَلْ شَرِبْتُ عَسَلاً عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ وَلَنْ أَعُودَ لَهُ " . فَنَزَلَ { لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ} إِلَى قَوْلِهِ { إِنْ تَتُوبَا} لِعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ { وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِيثًا} لِقَوْلِهِ " بَلْ شَرِبْتُ عَسَلاً " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zaynab binti Jahsh huzurida (bir muncha) turar va uning yonida asal ichar edilar. (Oisha) dedi: «Men va Hafsa kelishib oldikki, qaysi birimizning huzurimizga Nabiy ﷺ kirsalar, ‹Men sizdan magʻofir hidini sezyapman. Magʻofir yedingizmi?› desin. Shunda u zot ulardan birining huzuriga kirdilar, u esa unga shuni aytdi. U zot: ‹Yoʻq, balki men Zaynab binti Jahsh huzurida asal ichgan edim, endi unga qaytmayman›, dedilar». Shunda {Alloh senga halol qilgan narsani nega oʻzingga harom qilasan?} (degan oyatdan) to {Agar ikkovingiz (Allohga) tavba qilsangizlar} (degan) Oisha va Hafsa haqidagi soʻzigacha, hamda {Eslang, oʻshanda Nabiy oʻz juftlaridan biriga bir gapni sir qilib aytgan edi} (degan oyat) u zotning ‹balki asal ichdim› degan soʻzlari haqida nozil boʻldi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зайнаб бинти Жаҳш ҳузурида (бир мунча) турар ва унинг ёнида асал ичар эдилар. (Оиша) деди: «Мен ва Ҳафса келишиб олдикки, қайси биримизнинг ҳузуримизга Набий ﷺ кирсалар, ‹Мен сиздан мағофир ҳидини сезяпман. Мағофир едингизми?› десин. Шунда у зот улардан бирининг ҳузурига кирдилар, у эса унга шуни айтди. У зот: ‹Йўқ, балки мен Зайнаб бинти Жаҳш ҳузурида асал ичган эдим, энди унга қайтмайман›, дедилар». Шунда {Аллоҳ сенга ҳалол қилган нарсани нега ўзингга ҳаром қиласан?} (деган оятдан) то {Агар икковингиз (Аллоҳга) тавба қилсангизлар} (деган) Оиша ва Ҳафса ҳақидаги сўзигача, ҳамда {Эсланг, ўшанда Набий ўз жуфтларидан бирига бир гапни сир қилиб айтган эди} (деган оят) у зотнинг ‹балки асал ичдим› деган сўзлари ҳақида нозил бўлди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ الْحَلْوَاءَ وَالْعَسَلَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ دَارَ عَلَى نِسَائِهِ فَيَدْنُو مِنْهُنَّ فَدَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَاحْتَبَسَ عِنْدَهَا أَكْثَرَ مِمَّا كَانَ يَحْتَبِسُ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لِي أَهْدَتْ لَهَا امْرَأَةٌ مِنْ قَوْمِهَا عُكَّةً مِنْ عَسَلٍ فَسَقَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُ شَرْبَةً فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَنَحْتَالَنَّ لَهُ . فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسَوْدَةَ وَقُلْتُ إِذَا دَخَلَ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ سَيَدْنُو مِنْكِ فَقُولِي لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَكِ لاَ . فَقُولِي لَهُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَشْتَدُّ عَلَيْهِ أَنْ يُوجَدَ مِنْهُ الرِّيحُ - فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَكِ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ . فَقُولِي لَهُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ وَسَأَقُولُ ذَلِكَ لَهُ وَقُولِيهِ أَنْتِ يَا صَفِيَّةُ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى سَوْدَةَ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ وَالَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَقَدْ كِدْتُ أَنْ أُبَادِئَهُ بِالَّذِي قُلْتِ لِي وَإِنَّهُ لَعَلَى الْبَابِ فَرَقًا مِنْكِ فَلَمَّا دَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ قَالَ " لاَ " . قَالَتْ فَمَا هَذِهِ الرِّيحُ قَالَ " سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ " . قَالَتْ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ . فَلَمَّا دَخَلَ عَلَىَّ قُلْتُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَى صَفِيَّةَ فَقَالَتْ بِمِثْلِ ذَلِكَ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَسْقِيكَ مِنْهُ قَالَ " لاَ حَاجَةَ لِي بِهِ " . قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ حَرَمْنَاهُ . قَالَتْ قُلْتُ لَهَا اسْكُتِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ shirinlik va asalni yoqtirar edilar. Asr namozini oʻqib boʻlgach, xotinlarining (huzuriga) navbat bilan aylanib, ularning yoniga yaqinlashar edilar. (Bir kuni) u zot Hafsaning huzuriga kirib, odatdagidan koʻra koʻproq turib qoldilar. Men buning sababini soʻradim. Menga: ‹Hafsaga oʻz qavmidan bir ayol bir idish asal hadya qilibdi, u esa Rasululloh ﷺ ga undan bir qultum ichirdi›, deyildi. Men: ‹Vallohi, biz u zot uchun bir tadbir qilamiz›, dedim. Buni Savdaga aytib: ‹U zot huzuringga kirib, senga yaqinlashganda, unga: ‹Yo Rasululloh, magʻofir yedingizmi?› degin. Shunda u zot senga: ‹Yoʻq›, deydilar. Sen unga: ‹Bu qanday hid?› degin. Rasululloh ﷺ esa oʻzlaridan (yoqimsiz) hid sezilishini juda yoqtirmas edilar — shunda u zot senga: ‹Hafsa menga bir qultum asal ichirdi›, deydilar. Sen unga: ‹Uning asalarisi urfut (degan oʻsimlik)dan yegan ekan›, degin. Men ham buni u zotga aytaman. Sen ham aytgin, ey Safiyya›, dedim. Savdaning huzurlariga kirganlarida, (Oisha) dedi: Savda aytadiki: ‹Undan boshqa iloh boʻlmagan Zot bilan qasamki, sen menga aytgan soʻzni u zot eshik oldida turganlaridayoq men aytib yuborayozdim — sendan qoʻrqib (shoshildim)›. Rasululloh ﷺ yaqinlashganlarida, (Savda): ‹Yo Rasululloh, magʻofir yedingizmi?› dedi. U zot: ‹Yoʻq›, dedilar. (Savda): ‹Unda bu qanday hid?› dedi. U zot: ‹Hafsa menga bir qultum asal ichirdi›, dedilar. (Savda): ‹Uning asalarisi urfutdan yegan ekan›, dedi. U zot mening huzurimga kirganlarida, men ham unga shunday dedim. Soʻng u zot Safiyyaning huzuriga kirdilar, u ham shunday dedi. Hafsaning huzuriga kirganlarida esa, u: ‹Yo Rasululloh, sizga undan ichirmaymi?› dedi. U zot: ‹Menga uning hojati yoʻq›, dedilar». (Oisha) dedi: «Savda: ‹Subhanalloh! Vallohi, biz uni u zotga (oʻzlari) harom qildirib qoʻydik›, dedi. Men unga: ‹Jim boʻl!› dedim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ширинлик ва асални ёқтирар эдилар. Аср намозини ўқиб бўлгач, хотинларининг (ҳузурига) навбат билан айланиб, уларнинг ёнига яқинлашар эдилар. (Бир куни) у зот Ҳафсанинг ҳузурига кириб, одатдагидан кўра кўпроқ туриб қолдилар. Мен бунинг сабабини сўрадим. Менга: ‹Ҳафсага ўз қавмидан бир аёл бир идиш асал ҳадя қилибди, у эса Расулуллоҳ ﷺ га ундан бир қултум ичирди›, дейилди. Мен: ‹Валлоҳи, биз у зот учун бир тадбир қиламиз›, дедим. Буни Савдага айтиб: ‹У зот ҳузурингга кириб, сенга яқинлашганда, унга: ‹Ё Расулуллоҳ, мағофир едингизми?› дегин. Шунда у зот сенга: ‹Йўқ›, дейдилар. Сен унга: ‹Бу қандай ҳид?› дегин. Расулуллоҳ ﷺ эса ўзларидан (ёқимсиз) ҳид сезилишини жуда ёқтирмас эдилар — шунда у зот сенга: ‹Ҳафса менга бир қултум асал ичирди›, дейдилар. Сен унга: ‹Унинг асалариси урфут (деган ўсимлик)дан еган экан›, дегин. Мен ҳам буни у зотга айтаман. Сен ҳам айтгин, эй Сафийя›, дедим. Савданинг ҳузурларига кирганларида, (Оиша) деди: Савда айтадики: ‹Ундан бошқа илоҳ бўлмаган Зот билан қасамки, сен менга айтган сўзни у зот эшик олдида турганларидаёқ мен айтиб юбораёздим — сендан қўрқиб (шошилдим)›. Расулуллоҳ ﷺ яқинлашганларида, (Савда): ‹Ё Расулуллоҳ, мағофир едингизми?› деди. У зот: ‹Йўқ›, дедилар. (Савда): ‹Унда бу қандай ҳид?› деди. У зот: ‹Ҳафса менга бир қултум асал ичирди›, дедилар. (Савда): ‹Унинг асалариси урфутдан еган экан›, деди. У зот менинг ҳузуримга кирганларида, мен ҳам унга шундай дедим. Сўнг у зот Сафийянинг ҳузурига кирдилар, у ҳам шундай деди. Ҳафсанинг ҳузурига кирганларида эса, у: ‹Ё Расулуллоҳ, сизга ундан ичирмайми?› деди. У зот: ‹Менга унинг ҳожати йўқ›, дедилар». (Оиша) деди: «Савда: ‹Субҳаналлоҳ! Валлоҳи, биз уни у зотга (ўзлари) ҳаром қилдириб қўйдик›, деди. Мен унга: ‹Жим бўл!› дедим».
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِتَخْيِيرِ أَزْوَاجِهِ بَدَأَ بِي فَقَالَ " إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلاَ عَلَيْكِ أَنْ لاَ تَعْجَلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ " . قَالَتْ قَدْ عَلِمَ أَنَّ أَبَوَىَّ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَأُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحًا جَمِيلاً * وَإِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْكُنَّ أَجْرًا عَظِيمًا} قَالَتْ فَقُلْتُ فِي أَىِّ هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَىَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَةَ . قَالَتْ ثُمَّ فَعَلَ أَزْوَاجُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ مَا فَعَلْتُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xotinlarini (ikkidan birini) ixtiyor qilishga (qoʻyishga) buyurilganlarida, mendan boshladilar va: «Men senga bir narsani aytmoqchiman, ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshmasang boʻladi», — dedilar. (Oisha) dedi: U zot mening ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini bilar edilar. (Oisha) dedi: Soʻng u zot: «Alloh azza va jalla shunday dedi: {Ey Nabiy, xotinlaringga aytgin: ‹Agar sizlar dunyo hayotini va uning ziynatini istasangiz, kelinglar, sizlarni bahramand qilay va goʻzal qoʻyib yuborish bilan qoʻyib yuboray. Agar sizlar Allohni, Uning Rasulini va oxirat yurtini istasangiz, bas, albatta Alloh sizlardan yaxshilik qiluvchilarga ulkan ajrni tayyorlab qoʻygandir›} (Ahzob 28-29)», — dedilar. (Oisha) dedi: Shunda men: «Buning qaysi (jihati) haqida ota-onam bilan maslahatlashar edim?! Albatta men Allohni, Uning Rasulini va oxirat yurtini istayman», — dedim. (Oisha) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ ning (boshqa) xotinlari ham men qilgandek qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хотинларини (иккидан бирини) ихтиёр қилишга (қўйишга) буюрилганларида, мендан бошладилар ва: «Мен сенга бир нарсани айтмоқчиман, ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошмасанг бўлади», — дедилар. (Оиша) деди: У зот менинг ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини билар эдилар. (Оиша) деди: Сўнг у зот: «Аллоҳ азза ва жалла шундай деди: {Эй Набий, хотинларингга айтгин: ‹Агар сизлар дунё ҳаётини ва унинг зийнатини истасангиз, келинглар, сизларни баҳраманд қилай ва гўзал қўйиб юбориш билан қўйиб юборай. Агар сизлар Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират юртини истасангиз, бас, албатта Аллоҳ сизлардан яхшилик қилувчиларга улкан ажрни тайёрлаб қўйгандир›} (Аҳзоб 28-29)», — дедилар. (Оиша) деди: Шунда мен: «Бунинг қайси (жиҳати) ҳақида ота-онам билан маслаҳатлашар эдим?! Албатта мен Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират юртини истайман», — дедим. (Оиша) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ нинг (бошқа) хотинлари ҳам мен қилгандек қилдилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَأْذِنُنَا إِذَا كَانَ فِي يَوْمِ الْمَرْأَةِ مِنَّا بَعْدَ مَا نَزَلَتْ { تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ} فَقَالَتْ لَهَا مُعَاذَةُ فَمَا كُنْتِ تَقُولِينَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَأْذَنَكِ قَالَتْ كُنْتُ أَقُولُ إِنْ كَانَ ذَاكَ إِلَىَّ لَمْ أُوثِرْ أَحَدًا عَلَى نَفْسِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Ulardan istaganingni kechiktirasan va istaganingni oʻzingga (yaqin) qilasan} (Ahzob 51) (oyati) nozil boʻlganidan keyin, Rasululloh ﷺ bizdan birortamizning kunimiz boʻlsa, (boshqa xotini huzuriga borish uchun) bizdan ruxsat soʻrar edilar. Shunda Muoza unga: «Rasululloh ﷺ sendan ruxsat soʻraganlarida nima der eding?» dedi. (Oisha): «Men: ‹Agar bu mening (ixtiyorimda) boʻlsa, oʻzimdan boshqa birovni afzal koʻrmagan boʻlardim›, — der edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Улардан истаганингни кечиктирасан ва истаганингни ўзингга (яқин) қиласан} (Аҳзоб 51) (ояти) нозил бўлганидан кейин, Расулуллоҳ ﷺ биздан бирортамизнинг кунимиз бўлса, (бошқа хотини ҳузурига бориш учун) биздан рухсат сўрар эдилар. Шунда Муоза унга: «Расулуллоҳ ﷺ сендан рухсат сўраганларида нима дер эдинг?» деди. (Оиша): «Мен: ‹Агар бу менинг (ихтиёримда) бўлса, ўзимдан бошқа бировни афзал кўрмаган бўлардим›, — дер эдим», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ قَدْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نَعُدَّهُ طَلاَقًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar), biz buni taloq deb hisoblamadik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар), биз буни талоқ деб ҳисобламадик.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيَّرَ نِسَاءَهُ فَلَمْ يَكُنْ طَلاَقًا.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xotinlarini ixtiyor qilishga (qoʻydilar), bu taloq boʻlmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хотинларини ихтиёр қилишга (қўйдилар), бу талоқ бўлмади.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَرْنَاهُ فَلَمْ يَعُدَّهُ طَلاَقًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar), biz u zotni ixtiyor qildik, u zot buni taloq deb hisoblamadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар), биз у зотни ихтиёр қилдик, у зот буни талоқ деб ҳисобламадилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَرْنَاهُ فَلَمْ يَعْدُدْهَا عَلَيْنَا شَيْئًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar), biz u zotni ixtiyor qildik, u zot bunda bizning zimmamizga hech narsani (taloq deb) hisoblamadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар), биз у зотни ихтиёр қилдик, у зот бунда бизнинг зиммамизга ҳеч нарсани (талоқ деб) ҳисобламадилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، وَعَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، بِمِثْلِهِ.
Oisha (roziyallohu anho)dan yuqoridagiga oʻxshash rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан юқоридагига ўхшаш ривоят қилинади.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ مَا لِفَاطِمَةَ خَيْرٌ أَنْ تَذْكُرَ هَذَا . قَالَ تَعْنِي قَوْلَهَا لاَ سُكْنَى وَلاَ نَفَقَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Fotima uchun buni eslashda xayr yoʻq». U (Oisha) bu bilan Fotimaning «(menga) turar joy ham, nafaqa ham yoʻq» degan soʻzini koʻzda tutardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Фотима учун буни эслашда хайр йўқ». У (Оиша) бу билан Фотиманинг «(менга) турар жой ҳам, нафақа ҳам йўқ» деган сўзини кўзда тутарди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجِهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga oʻliging uchun uch kundan ortiq aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга ўлигинг учун уч кундан ортиқ аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади)», дедилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ بَدَأَ بِالسِّوَاكِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ uyiga kirganda, misvok bilan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ уйига кирганда, мисвок билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَشْرٌ مِنَ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَاسْتِنْشَاقُ الْمَاءِ وَقَصُّ الأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَنَتْفُ الإِبْطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ " . قَالَ زَكَرِيَّاءُ قَالَ مُصْعَبٌ وَنَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ . زَادَ قُتَيْبَةُ قَالَ وَكِيعٌ انْتِقَاصُ الْمَاءِ يَعْنِي الاِسْتِنْجَاءَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻntasi fitratdandir: moʻylovni qisqartirish, soqolni qoʻyib yuborish, misvok, burunga suv tortish, tirnoqlarni olish, barmoq boʻgʻimlarini (bujmaklarini) yuvish, qoʻltiq tukini yulish, uyat joy tukini qirqish va suv bilan tozalanish (istinjo)», dedilar. Zakariyo dedi: Musʼab dedi: «Va men oʻninchisini unutdim — magar u ogʻiz chayish boʻlmasa (yaʼni ehtimol oʻninchisi mazmaza edi)». Qutayba ziyoda qildi: Vakiʼ dedi: «‹Suvni kamaytirish (intiqosul-mo)› — istinjoni (nazarda tutadi)».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўнтаси фитратдандир: мўйловни қисқартириш, соқолни қўйиб юбориш, мисвок, бурунга сув тортиш, тирноқларни олиш, бармоқ бўғимларини (бужмакларини) ювиш, қўлтиқ тукини юлиш, уят жой тукини қирқиш ва сув билан тозаланиш (истинжо)», дедилар. Закариё деди: Мусъаб деди: «Ва мен ўнинчисини унутдим — магар у оғиз чайиш бўлмаса (яъни эҳтимол ўнинчиси мазмаза эди)». Қутайба зиёда қилди: Вакиъ деди: «‹Сувни камайтириш (интиқосул-мо)› — истинжони (назарда тутади)».
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُحِبُّ التَّيَمُّنَ فِي طُهُورِهِ إِذَا تَطَهَّرَ وَفِي تَرَجُّلِهِ إِذَا تَرَجَّلَ وَفِي انْتِعَالِهِ إِذَا انْتَعَلَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ — tozalanganlarida tozalanishda, soch taraganlarida sochlarini tarashda va kavush kiyganlarida kavush kiyishda — oʻng (tomon)dan boshlashni yaxshi koʻrar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ — тозаланганларида тозаланишда, соч тараганларида сочларини тарашда ва кавуш кийганларида кавуш кийишда — ўнг (томон)дан бошлашни яхши кўрар эдилар.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَشْعَثِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ التَّيَمُّنَ فِي شَأْنِهِ كُلِّهِ فِي نَعْلَيْهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ barcha ishlarida — kavushlarini (kiyishda), soch tarashlarida va tozalanishlarida — oʻng (tomon)dan boshlashni yaxshi koʻrar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ барча ишларида — кавушларини (кийишда), соч тарашларида ва тозаланишларида — ўнг (томон)дан бошлашни яхши кўрар эдилар.