وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَقْطَعُوا اللَّحْمَ بِالسِّكِّينِ فَإِنَّهُ مِنْ صُنْعِ الْأَعَاجِمِ وَانْهَسُوهُ فَإِنَّهُ أَهْنَأُ وَأَمْرَأُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ وَقَالا: ليسَ هُوَ بِالْقَوِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. Rasululloh ﷺ: «Goʻshtni pichoq bilan kesmanglar, chunki bu ajamlar (arab boʻlmaganlar)ning odatidir. Balki uni tishlab uzib yenglar, chunki bu (ovqat hazm boʻlishi uchun) yaxshiroq va foydaliroqdir», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu (hadis) kuchli emas.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ ﷺ: «Гўштни пичоқ билан кесманглар, чунки бу ажамлар (араб бўлмаганлар)нинг одатидир. Балки уни тишлаб узиб енглар, чунки бу (овқат ҳазм бўлиши учун) яхшироқ ва фойдалироқдир», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу (ҳадис) кучли эмас.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْكُلُ الْبِطِّيخَ بِالرُّطَبِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَزَادَ أَبُو دَاوُدَ: وَيَقُولُ: «يَكْسِرُ حَرَّ هَذَا بِبَرْدِ هَذَا وَبَرْدَ هَذَا بِحَرِّ هَذَا» . وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا حَدِيث حسن غَرِيب
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tarvuzni yangi xurmo bilan yerdilar. Termiziy rivoyat qilgan. Abu Dovud ziyoda qildi: u zot: «Bunisining issigʻini bunisining sovugʻi bilan, bunisining sovugʻini bunisining issigʻi bilan sindiraman», derdilar. Termiziy: bu hasan gʻarib hadis, dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тарвузни янги хурмо билан ердилар. Термизий ривоят қилган. Абу Довуд зиёда қилди: у зот: «Бунисининг иссиғини бунисининг совуғи билан, бунисининг совуғини бунисининг иссиғи билан синдираман», дердилар. Термизий: бу ҳасан ғариб ҳадис, деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ أَهْلَهُ الْوَعْكُ أَمَرَ بِالْحَسَاءِ فصُنعَ ثمَّ أَمر فَحَسَوْا مِنْهُ وَكَانَ يَقُولُ: «إِنَّهُ لَيَرْتُو فُؤَادُ الحزين ويسرو عَن فؤاد السقيم كَمَا تسروا إِحْدَاكُنَّ الْوَسَخَ بِالْمَاءِ عَنْ وَجْهِهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺning ahllaridan (xotinlaridan) birini isitma tutsa, u zot shoʻrva tayyorlashga buyurar edilar, soʻng ularga buyurib, undan hoʻplatib ichirar edilar. Va u zot: «Albatta u gʻamgin (kishi)ning yuragini mustahkamlaydi va kasal (kishi)ning yuragidan (gʻam-tashvishni), xuddi sizlardan biringiz suv bilan yuzidan kirni ketkazganidek, ketkazadi», derdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг аҳлларидан (хотинларидан) бирини иситма тутса, у зот шўрва тайёрлашга буюрар эдилар, сўнг уларга буюриб, ундан ҳўплатиб ичирар эдилар. Ва у зот: «Албатта у ғамгин (киши)нинг юрагини мустаҳкамлайди ва касал (киши)нинг юрагидан (ғам-ташвишни), худди сизлардан бирингиз сув билан юзидан кирни кетказганидек, кетказади», дердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَ غُلَامًا فَأَلْقَى بَيْنَ يَدَيْهِ تَمْرًا فَأَكَلَ الْغُلَامُ فَأَكْثَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ كَثْرَةَ الْأَكْلِ شُؤْمٌ» . وَأَمَرَ بِرَدِّهِ. رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir gʻulom sotib olmoqchi boʻldilar va uning oldiga xurmo tashladilar. Gʻulom yedi va koʻp yedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, koʻp yeyish shumlikdir», dedilar va uni qaytarib yuborishni buyurdilar. Bayhaqiy Shuʼab al-iymonda rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ғулом сотиб олмоқчи бўлдилар ва унинг олдига хурмо ташладилар. Ғулом еди ва кўп еди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, кўп ейиш шумликдир», дедилар ва уни қайтариб юборишни буюрдилар. Байҳақий Шуъаб ал-иймонда ривоят қилган.
وَعَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ أَحَبُّ الشَّرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحُلْوَ الْبَارِدَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ ga ichimliklarning eng yoqimlisi shirin va sovuq (ichimlik) edi», dedi. Abu Iso aytdi: Bir necha (roviy) Ibn Uyaynadan, u Maʼmardan, u az-Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan shu kabi rivoyat qilgan. Sahih boʻlgani esa az-Zuhriydan Nabiy ﷺ dan mursal holda rivoyat qilingan (shakl)dir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ га ичимликларнинг энг ёқимлиси ширин ва совуқ (ичимлик) эди», деди. Абу Исо айтди: Бир неча (ровий) Ибн Уяйнадан, у Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан шу каби ривоят қилган. Саҳиҳ бўлгани эса аз-Зуҳрийдан Набий ﷺ дан мурсал ҳолда ривоят қилинган (шакл)дир.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْتَعْذَبُ لَهُ الْمَاءُ مِنَ السُّقْيَا. قِيلَ: هِيَ عَيْنٌ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْمَدِينَةِ يَوْمَانِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uchun Suqyodan chuchuk suv keltirilar edi. Aytilishicha, u (Suqya) Madina bilan orasi ikki kunlik (masofadagi) buloq edi. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ учун Суқёдан чучук сув келтирилар эди. Айтилишича, у (Суқя) Мадина билан ораси икки кунлик (масофадаги) булоқ эди. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَن عائشةَ قَالَتْ: كُنَّا نَنْبِذُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سِقَاءٍ يُوكَأُ أَعْلَاهُ وَلَهُ عَزْلَاءُ نَنْبِذُهُ غُدْوَةً فَيَشْرَبُهُ عِشَاءً وَنَنْبِذُهُ عِشَاءً فيشربُه غُدوةً. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ ga ogʻzi bogʻlanadigan va pastida teshigi (joʻmragi) boʻlgan mesh (tulumcha)da nabiz tayyorlar edik. Biz uni ertalab tayyorlar edik, u zot uni kechqurun ichar edilar; kechqurun tayyorlar edik, u zot uni ertalab ichar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ га оғзи боғланадиган ва пастида тешиги (жўмраги) бўлган меш (тулумча)да набиз тайёрлар эдик. Биз уни эрталаб тайёрлар эдик, у зот уни кечқурун ичар эдилар; кечқурун тайёрлар эдик, у зот уни эрталаб ичар эдилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: كَانَ فِرَاشُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَنَامُ عَلَيْهِ أَدَمًا حَشْوُهُ لِيف
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uxlaydigan toʻshaklari xurmo tolasi bilan toʻldirilgan teridan (qilingan) edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ухлайдиган тўшаклари хурмо толаси билан тўлдирилган теридан (қилинган) эди.
وَعَنْهَا قَالَتْ: كَانَ وِسَادُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَتَّكِئُ عَلَيْهِ مَنْ أَدَمٍ حشْوُهُ ليفٌ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ suyanib oʻtiradigan yostiqlari xurmo tolasi bilan toʻldirilgan teridan edi. Muslim rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ суяниб ўтирадиган ёстиқлари хурмо толаси билан тўлдирилган теридан эди. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا عَائِشَةُ إِذَا أَرَدْتِ اللُّحُوقَ بِي فَلْيَكْفِكِ مِنَ الدُّنْيَا كَزَادِ الرَّاكِبِ وَإِيَّاكِ وَمُجَالَسَةَ الْأَغْنِيَاءِ وَلَا تَسْتَخْلِقِي ثَوْبًا حَتَّى تُرَقِّعِيهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ صَالِحِ بْنِ حَسَّانَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ: صَالِحُ بْنُ حَسَّانَ مُنكر الحَدِيث
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ menga: ‹Agar menga (vafotdan keyin) yetishishni istasang, dunyodan senga ulovning ozuqasiday (oz narsa) kifoyadir. Boylar bilan birga oʻtirishdan ehtiyot boʻl. Bir kiyimni yamamaguningcha eski (deb tashlab) qoʻyma›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Solih ibn Hassonning hadisi orqaligina bilamiz. (Yana) aytdi: Men Muhammad (ibn Ismoil)ning: «Solih ibn Hasson munkar ul-hadisdir, Ibn Abu Ziʼb undan rivoyat qiladigan Solih ibn Abu Hasson esa ishonchli (kishi)dir», deganini eshitdim. Abu Iso aytdi: U zotning «Boylar bilan birga oʻtirishdan ehtiyot boʻl» degan soʻzlarining maʼnosi Abu Hurayradan Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan hadisga oʻxshashdir. Unda u zot: «Kim yaratilish va rizqda oʻzidan ustun qilingan kishini koʻrsa, oʻzi ustun qilingan, undan past (turadigan) kishiga nazar solsin. Zero, bu Allohning unga (bergan) neʼmatini xor sanamasligiga loyiqroqdir», dedilar. Avn ibn Abdulloh ibn Utbadan rivoyat qilinadi: U: «Men boylar bilan hamsuhbat boʻldim, lekin oʻzimdan koʻra gʻamgini koʻproq biror kimsani koʻrmadim — ulovni oʻz ulovimdan yaxshiroq, kiyimni oʻz kiyimimdan yaxshiroq koʻrardim. Kambagʻallar bilan hamsuhbat boʻldim va xotirjam boʻldim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ менга: ‹Агар менга (вафотдан кейин) етишишни истасанг, дунёдан сенга уловнинг озуқасидай (оз нарса) кифоядир. Бойлар билан бирга ўтиришдан эҳтиёт бўл. Бир кийимни ямамагунингча эски (деб ташлаб) қўйма›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Солиҳ ибн Ҳассоннинг ҳадиси орқалигина биламиз. (Яна) айтди: Мен Муҳаммад (ибн Исмоил)нинг: «Солиҳ ибн Ҳассон мункар ул-ҳадисдир, Ибн Абу Зиъб ундан ривоят қиладиган Солиҳ ибн Абу Ҳассон эса ишончли (киши)дир», деганини эшитдим. Абу Исо айтди: У зотнинг «Бойлар билан бирга ўтиришдан эҳтиёт бўл» деган сўзларининг маъноси Абу Ҳурайрадан Набий ﷺдан ривоят қилинган ҳадисга ўхшашдир. Унда у зот: «Ким яратилиш ва ризқда ўзидан устун қилинган кишини кўрса, ўзи устун қилинган, ундан паст (турадиган) кишига назар солсин. Зеро, бу Аллоҳнинг унга (берган) неъматини хор санамаслигига лойиқроқдир», дедилар. Авн ибн Абдуллоҳ ибн Утбадан ривоят қилинади: У: «Мен бойлар билан ҳамсуҳбат бўлдим, лекин ўзимдан кўра ғамгини кўпроқ бирор кимсани кўрмадим — уловни ўз уловимдан яхшироқ, кийимни ўз кийимимдан яхшироқ кўрардим. Камбағаллар билан ҳамсуҳбат бўлдим ва хотиржам бўлдим», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَوْبَانِ قِطْرِيَّانِ غَلِيظَانِ وَكَانَ إِذا قعد فرق ثَقُلَا عَلَيْهِ فَقَدِمَ بَزٌّ مِنَ الشَّامِ لِفُلَانٍ الْيَهُودِيِّ. فَقُلْتُ: لَوْ بَعَثْتَ إِلَيْهِ فَاشْتَرَيْتَ مِنْهُ ثَوْبَيْنِ إِلَى الْمَيْسَرَةِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ: قَدْ عَلِمْتُ مَا تُرِيدُ إِنَّمَا تُرِيدُ أَنْ تَذْهَبَ بِمَالِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كَذَبَ قَدْ عَلِمَ أَنِّي مِنْ أَتْقَاهُمْ وآداهُم للأمانة» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺning ustlarida ikkita qalin Qatriy (yamanlik) kiyim bor edi. U zot oʻtirib terlasalar, bu ikkisi ularga ogʻirlik qilardi. Shomdan falon yahudiyga (sotiladigan) gazlama keldi. Men: «Unga (odam) yuborib, undan toʻlovi yengillashguncha (nasiyaga) ikkita kiyim sotib olsangiz edi», dedim. Shunda u zot unga (odam) yubordilar, u (yahudiy): «Men u nima istayotganini bilaman, u faqat molimni yoki dirhamlarimni olib ketmoqchi», dedi. Rasululloh ﷺ: «U yolgʻon aytdi, u meni ularning ichida Allohdan eng koʻp qoʻrquvchi va omonatni eng yaxshi ado etuvchi ekanligimni biladi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Abbos, Anas va Asmo bint Yazyddan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisi hasan gʻarib sahihdir. Uni Shuʼba ham Umora ibn Abu Hafsadan rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг устларида иккита қалин Қатрий (яманлик) кийим бор эди. У зот ўтириб терласалар, бу иккиси уларга оғирлик қиларди. Шомдан фалон яҳудийга (сотиладиган) газлама келди. Мен: «Унга (одам) юбориб, ундан тўлови енгиллашгунча (насияга) иккита кийим сотиб олсангиз эди», дедим. Шунда у зот унга (одам) юбордилар, у (яҳудий): «Мен у нима истаётганини биламан, у фақат молимни ёки дирҳамларимни олиб кетмоқчи», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У ёлғон айтди, у мени уларнинг ичида Аллоҳдан энг кўп қўрқувчи ва омонатни энг яхши адо этувчи эканлигимни билади», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Аббос, Анас ва Асмо бинт Язйддан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадиси ҳасан ғариб саҳиҳдир. Уни Шуъба ҳам Умора ибн Абу Ҳафсадан ривоят қилган.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: صُنِعَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُرْدَةٌ سَوْدَاءُ فَلَبِسَهَا فَلَمَّا عَرِقَ فِيهَا وَجَدَ ريح الصُّوف فقذفها. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺ uchun qora rido tikdim. U zot uni kiydilar. Unda terlaganlarida jun hidini sezdilar va uni tashlab yubordilar. (Roviy:) Menimcha, u: «U zot xushboʻy hidni yoqtirar edilar» dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ учун қора ридо тикдим. У зот уни кийдилар. Унда терлаганларида жун ҳидини сездилар ва уни ташлаб юбордилар. (Ровий:) Менимча, у: «У зот хушбўй ҳидни ёқтирар эдилар» деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهَا ثِيَاب رقاق فَأَعْرض عَنهُ وَقَالَ: «يَا أَسْمَاءُ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا بَلَغَتِ الْمَحِيضَ لَنْ يَصْلُحَ أَنْ يُرَى مِنْهَا إِلَّا هَذَا وَهَذَا» . وَأَشَارَ إِلَى وَجْهِهِ وَكَفَّيْهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abu Bakrning qizi Asmo Rasululloh ﷺ huzurlariga ustida yupqa kiyimlar bilan kirdi. Shunda Rasululloh ﷺ undan yuzlarini burdilar va: «Ey Asmo, ayol kishi hayz koʻradigan yoshga yetganidan keyin, undan mana bu va mana budan boshqasi koʻrinishi joiz emas», dedilar va yuzlari hamda kaftlariga ishora qildilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadis mursaldir, Xolid ibn Durayk Oisha (roziyallohu anho)ga yetishmagan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абу Бакрнинг қизи Асмо Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига устида юпқа кийимлар билан кирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ундан юзларини бурдилар ва: «Эй Асмо, аёл киши ҳайз кўрадиган ёшга етганидан кейин, ундан мана бу ва мана будан бошқаси кўриниши жоиз эмас», дедилар ва юзлари ҳамда кафтларига ишора қилдилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадис мурсалдир, Холид ибн Дурайк Оиша (розияллоҳу анҳо)га етишмаган.
وَعَن القاسمِ بن محمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: رُبَّمَا مَشَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَعْلٍ وَاحِدَةٍ وَفِي رِوَايَةٍ: أَنَّهَا مَشَتْ بِنَعْلٍ وَاحِدَةٍ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا أصحُّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Baʼzan Nabiy ﷺ bitta kovushda yurar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Баъзан Набий ﷺ битта ковушда юрар эдилар», деди.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كُنْتُ أُرَجِّلُ رَأْسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا حَائِض
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Men hayzli holimda Rasululloh ﷺning boshlarini (sochlarini) tarardim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Мен ҳайзли ҳолимда Расулуллоҳ ﷺнинг бошларини (сочларини) тарардим.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كُنْتُ أُطَيِّبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَطْيَبِ مَا نَجِدُ حَتَّى أَجِدَ وَبِيصَ الطِّيبِ فِي رَأْسِهِ ولحيته
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Men Paygʻambar ﷺni (u zot) topadigan eng yaxshi atir bilan xushboʻylardim — hatto atirning yaltirashini u zotning boshlari va soqollarida koʻrardim.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Мен Пайғамбар ﷺни (у зот) топадиган энг яхши атир билан хушбўйлардим — ҳатто атирнинг ялтирашини у зотнинг бошлари ва соқолларида кўрардим.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: إِذَا فَرَقْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ صَدَّعْتُ فَرْقَهُ عَنْ يَافُوخِهِ وَأَرْسَلْتُ نَاصِيَتَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Rasululloh ﷺning sochlarini oʻrtadan ajratganimda, ajratmani boshlarining tepasidan ochib, peshona sochlarini koʻzlari orasiga tushirib qoʻyardim», dedi. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг сочларини ўртадан ажратганимда, ажратмани бошларининг тепасидан очиб, пешона сочларини кўзлари орасига тушириб қўярдим», деди. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ وَكَانَ لَهُ شَعْرٌ فَوْقَ الْجُمَّةِ وَدُونَ الوفرة. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilardik. U zotning sochlari jumma (yelkaga tushadigan)dan kalta, vafra (quloq yumshogʻidan kalta)dan uzun edi.» Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir. Oishadan boshqa yoʻllar bilan ham u: «Men va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilardik», degani rivoyat qilingan, lekin ularda «U zotning sochlari jumma dan kalta, vafra dan uzun edi» degan bu soʻz zikr qilinmagan. Abdurrahmon ibn Abuz-Zinod ishonchli (siqa)dir; Molik ibn Anas uni ishonchli deb, undan (hadis) yozib olishga buyurardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилардик. У зотнинг сочлари жумма (елкага тушадиган)дан калта, вафра (қулоқ юмшоғидан калта)дан узун эди.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Оишадан бошқа йўллар билан ҳам у: «Мен ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилардик», дегани ривоят қилинган, лекин уларда «У зотнинг сочлари жумма дан калта, вафра дан узун эди» деган бу сўз зикр қилинмаган. Абдурраҳмон ибн Абуз-Зинод ишончли (сиқа)дир; Молик ибн Анас уни ишончли деб, ундан (ҳадис) ёзиб олишга буюрарди.
وَعَنْ كَرِيمَةَ بِنْتِ هَمَّامٍ: أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ عائشةَ عَنْ خِضَابِ الْحِنَّاءِ فَقَالَتْ: لَا بَأْسَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُهُ كَانَ حَبِيبِي يَكْرَهُ رِيحَهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: bir ayol u kishidan xino bilan boʻyash (xizob) haqida soʻradi. Shunda u: «Zarari yoʻq, lekin men uni yoqtirmayman. Mening sevimlim (Rasululloh ﷺ) uning hidini yoqtirmas edilar», dedi. Abu Dovud va Nasoiy rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: бир аёл у кишидан хино билан бўяш (хизоб) ҳақида сўради. Шунда у: «Зарари йўқ, лекин мен уни ёқтирмайман. Менинг севимлим (Расулуллоҳ ﷺ) унинг ҳидини ёқтирмас эдилар», деди. Абу Довуд ва Насоий ривоят қилган.
وَعَن عائشةَ أَنَّ هِنْدًا بِنْتَ عُتْبَةَ قَالَتْ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ بَايِعْنِي فَقَالَ: «لَا أُبَايِعُكِ حَتَّى تُغَيِّرِي كَفَّيْكِ فَكَأَنَّهُمَا كَفَّا سَبُعٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hind bint Utba: «Ey Allohning Nabiysi, mendan bayʼat oling», dedi. Shunda u zot ﷺ: «Toki kaftlaringni oʻzgartirmaguningcha (xino qoʻymaguningcha) men sendan bayʼat olmayman, chunki ular yirtqich hayvonning panjalariga oʻxshab qolibdi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳинд бинт Утба: «Эй Аллоҳнинг Набийси, мендан байъат олинг», деди. Шунда у зот ﷺ: «Токи кафтларингни ўзгартирмагунингча (хино қўймагунингча) мен сендан байъат олмайман, чунки улар йиртқич ҳайвоннинг панжаларига ўхшаб қолибди», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْهَا قَالَتْ: أَوَمَتِ امْرَأَةٌ مِنْ وَرَاءِ سِتْرٍ بِيَدِهَا كِتَابٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ فَقَالَ: «مَا أَدْرِي أَيَدُ رَجُلٍ أَمْ يَدُ امْرَأَةٍ؟» قَالَتْ: بَلْ يَدُ امْرَأَةٍ قَالَ: «لَوْ كُنْتِ امْرَأَةً لَغَيَّرْتِ أَظْفَارَكِ» يَعْنِي الْحِنَّاء. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol parda ortidan qoʻlida xat bilan Rasululloh ﷺ ga (ishora qilib) imladi. Nabiy ﷺ qoʻllarini tortib olib: «Bilmadim, bu erkak kishining qoʻlimi yoki ayol kishining qoʻlimi?» dedilar. (Ayol): «Yoʻq, ayol (qoʻlidir)», dedi. (Nabiy ﷺ): «Agar ayol boʻlganingda, tirnoqlaringni oʻzgartirgan boʻlar eding», dedilar — yaʼni xina bilan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл парда ортидан қўлида хат билан Расулуллоҳ ﷺ га (ишора қилиб) имлади. Набий ﷺ қўлларини тортиб олиб: «Билмадим, бу эркак кишининг қўлими ёки аёл кишининг қўлими?» дедилар. (Аёл): «Йўқ, аёл (қўлидир)», деди. (Набий ﷺ): «Агар аёл бўлганингда, тирноқларингни ўзгартирган бўлар эдинг», дедилар — яъни хина билан.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى الرِّجَالَ وَالنِّسَاءَ عَنْ دُخُولِ الْحَمَّامَاتِ ثُمَّ رَخَّصَ لِلرِّجَالِ أَنْ يَدْخُلُوا بِالْمَيَازِرِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ erkaklar va ayollarni hammomlarga (kirishdan) qaytardilar, soʻngra erkaklarga izorlar (bilan kirish)ga ruxsat berdilar. Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni faqat Hammod ibn Salamaning hadisi sifatidagina bilamiz va uning isnodi unchalik mustahkam emas.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ эркаклар ва аёлларни ҳаммомларга (киришдан) қайтардилар, сўнгра эркакларга изорлар (билан кириш)га рухсат бердилар. Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни фақат Ҳаммод ибн Саламанинг ҳадиси сифатидагина биламиз ва унинг исноди унчалик мустаҳкам эмас.
وَعَنْ أَبِي الْمَلِيحِ قَالَ: قَدِمَ عَلَى عَائِشَةَ نِسْوَةٌ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ فَقَالَتْ: مَنْ أَيْنَ أنتنَّ؟ قلنَ: من الشَّامِ فَلَعَلَّكُنَّ مِنَ الْكُورَةِ الَّتِي تَدْخُلُ نِسَاؤُهَا الْحَمَّامَاتِ؟ قُلْنَ: بَلَى قَالَتْ: فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا تَخْلَعُ امْرَأَةٌ ثِيَابَهَا فِي غَيْرِ بَيْتِ زَوْجِهَا إِلَّا هَتَكَتِ السِّتْرَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ رَبِّهَا» . وَفِي رِوَايَةٍ: «فِي غيرِ بيتِها إِلا هتكت سترهَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hims ahlidan yoki Shom ahlidan boʻlgan ayollar uning huzuriga kirishdi. Shunda u: «Ayollaringiz hammomlarga kiradigan (kishilar) sizlarmisizlar? Men Rasululloh ﷺning: ‹Qaysi bir ayol oʻz eri uyidan boshqa joyda kiyimlarini yechsa, albatta, oʻzi bilan Robbisi orasidagi pardani yirtgan boʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳимс аҳлидан ёки Шом аҳлидан бўлган аёллар унинг ҳузурига киришди. Шунда у: «Аёлларингиз ҳаммомларга кирадиган (кишилар) сизлармисизлар? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Қайси бир аёл ўз эри уйидан бошқа жойда кийимларини ечса, албатта, ўзи билан Роббиси орасидаги пардани йиртган бўлади›, деганларини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَتْرُكُ فِي بَيْتِهِ شَيْئًا فِيهِ تَصَالِيبُ إِلَّا نَقَضَهُ. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺ uylarida ichida xochlar (salb belgilari) boʻlgan biror narsani — uni sindirib (yoʻq qilib) tashlamasdan — qoldirmas edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺ уйларида ичида хочлар (салб белгилари) бўлган бирор нарсани — уни синдириб (йўқ қилиб) ташламасдан — қолдирмас эдилар.
وَعَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي غَزَاةٍ فَأَخَذَتْ نَمَطًا فَسَتَرَتْهُ عَلَى الْبَابِ فَلَمَّا قَدِمَ فَرَأَى النَّمَطَ فَجَذَبَهُ حَتَّى هَتَكَهُ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَأْمُرْنَا أَنْ نَكْسُوَ الْحِجَارَةَ وَالطِّينَ»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir gʻazotga chiqdilar. Men bir gilam (naqshli mato) olib, uni eshikka parda qilib osib qoʻydim. U zot qaytib kelib, oʻsha gilamni koʻrgach, uni yirtib tashlagunlaricha tortdilar. Soʻng: «Alloh bizni toshlar va loyni (matoga) kiydirishga buyurmagan», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ғазотга чиқдилар. Мен бир гилам (нақшли мато) олиб, уни эшикка парда қилиб осиб қўйдим. У зот қайтиб келиб, ўша гиламни кўргач, уни йиртиб ташлагунларича тортдилар. Сўнг: «Аллоҳ бизни тошлар ва лойни (матога) кийдиришга буюрмаган», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْهَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخلق الله»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azoblanadigani — Allohning yaratganiga oʻxshatib (surat) yasaydiganlardir», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадигани — Аллоҳнинг яратганига ўхшатиб (сурат) ясайдиганлардир», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: لَمَّا اشْتَكَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ بَعْضُ نِسَائِهِ كَنِيسَةً يُقَالُ لَهَا: مَارِيَّةُ وَكَانَتْ أُمُّ سَلمَة وَأم حَبِيبَة أتتا أرضَ الْحَبَشَة فَذَكرنَا مِنْ حُسْنِهَا وَتَصَاوِيرَ فِيهَا فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ: «أُولَئِكَ إِذَا مَاتَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا ثُمَّ صَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّور أُولَئِكَ شرار خلق الله»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ kasal boʻlganlarida, zavjalaridan baʼzilari — Habashistonda koʻrgan, ‹Mariya› deb atalgan bir cherkov haqida — gaplashdi. Ummu Salama va Ummu Habiba Habashistonda boʻlgan edi va ikkovi ham uning (cherkovning) goʻzalligi hamda undagi suratlarni (tasvirlarni) hikoya qildi. Paygʻambar ﷺ boshlarini koʻtarib: «Ana oʻshalar — orasidagi solih kishi vafot etsa, qabri ustiga ibodat joyi quradigan va unda oʻsha suratlarni ishlaydigan kishilar(dir). Ana oʻshalar — Allohning nazarida eng yomon maxluqlardir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ касал бўлганларида, завжаларидан баъзилари — Ҳабашистонда кўрган, ‹Мария› деб аталган бир черков ҳақида — гаплашди. Умму Салама ва Умму Ҳабиба Ҳабашистонда бўлган эди ва иккови ҳам унинг (черковнинг) гўзаллиги ҳамда ундаги суратларни (тасвирларни) ҳикоя қилди. Пайғамбар ﷺ бошларини кўтариб: «Ана ўшалар — орасидаги солиҳ киши вафот эца, қабри устига ибодат жойи қурадиган ва унда ўша суратларни ишлайдиган кишилар(дир). Ана ўшалар — Аллоҳнинг назарида энг ёмон махлуқлардир», — дедилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَرْقِيَ مِنَ الْعَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni koʻz (tegishi)dan (himoyalanish uchun) ruqya qilishga buyurdilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни кўз (тегиши)дан (ҳимояланиш учун) руқя қилишга буюрдилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَلْ رُئِيَ فِيكُمُ الْمُغَرِّبُونَ؟» قُلْتُ: وَمَا الْمُغَرِّبُونَ؟ قَالَ: «الَّذِينَ يَشْتَرِكُ فِيهِمُ الْجِنُّ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Muʼminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Sizlarning oraingizda mugʻarribunlar koʻrildimi?» — yoki shunga oʻxshash boshqa soʻz aytdilar. Men: «Mugʻarribunlar nima?» dedim. U zot: «Ular tarkibida jinlar (qoni) sherik boʻlganlardir», dedilar.Муъминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сизларнинг ораингизда муғаррибунлар кўрилдими?» — ёки шунга ўхшаш бошқа сўз айтдилар. Мен: «Муғаррибунлар нима?» дедим. У зот: «Улар таркибида жинлар (қони) шерик бўлганлардир», дедилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: سَأَلَ أُنَاسٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْكُهَّانِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّهُمْ لَيْسُوا بِشَيْءٍ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّهُمْ يُحَدِّثُونَ أَحْيَانًا بِالشَّيْءِ يَكُونُ حَقًّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تِلْكَ الْكَلِمَةُ مِنَ الْحَقِّ يَخْطَفُهَا الْجِنِّيُّ فَيَقُرُّهَا فِي أُذُنِ وَلَيِّهِ قَرَّ الدَّجَاجَةِ فَيَخْلِطُونَ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ مِائَةِ كذبة»
(Oisha (roziyallohu anho) aytdilar:) Baʼzi odamlar Rasululloh ﷺdan kohinlar (folbinlar) haqida soʻradilar. Rasululloh ﷺ ularga: «Ular hech narsa (emas, ularning aslida asos yoʻq)» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, ammo ular baʼzan rost chiqadigan bir narsani aytadilar-ku?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Oʻsha (bir) kalima — jin (osmondan) oʻgʻirlab oladigan haqdandir; bas, u uni — tovuqning qoqillagani kabi — oʻz doʻstining (kohinning) qulogʻiga qoqillab (tashlaydi); ular esa unga yuzdan ortiq yolgʻonni aralashtiradilar» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Баъзи одамлар Расулуллоҳ ﷺдан коҳинлар (фолбинлар) ҳақида сўрадилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Улар ҳеч нарса (эмас, уларнинг аслида асос йўқ)» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, аммо улар баъзан рост чиқадиган бир нарсани айтадилар-ку?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўша (бир) калима — жин (осмондан) ўғирлаб оладиган ҳақдандир; бас, у уни — товуқнинг қоқиллагани каби — ўз дўстининг (коҳиннинг) қулоғига қоқиллаб (ташлайди); улар эса унга юздан ортиқ ёлғонни аралаштирадилар» дедилар.
وَعَنْهَا قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " إِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَنْزِلُ فِي الْعَنَانِ وَهُوَ السَّحَابُ فَتَذْكُرُ الْأَمْرَ قُضِيَ فِي السَّماءِ فتسترق الشياطينُ السمعَ فَتُوحِيهِ إِلَى الْكُهَّانِ فَيَكْذِبُونَ مَعَهَا مِائَةَ كَذْبَةٍ من عِنْد أنفسهم. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: «Farishtalar bulutlarga tushib, osmonda hukm qilingan u yoki bu masalani zikr qiladi. Shaytonlar bunday masalani oʻgʻrincha (yashirin) tinglab, (yerga) tushib, uni kohinlarga (folbinlarga) ilqo qiladi (eshittiradi) va ular (kohinlar) unga oʻzlaridan yuzta yolgʻon qoʻshib (aytadi)», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: «Фаришталар булутларга тушиб, осмонда ҳукм қилинган у ёки бу масалани зикр қилади. Шайтонлар бундай масалани ўғринча (яширин) тинглаб, (ерга) тушиб, уни коҳинларга (фолбинларга) илқо қилади (эшиттиради) ва улар (коҳинлар) унга ўзларидан юзта ёлғон қўшиб (айтади)», — деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَن وَرَقَةَ. فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ: إِنَّهُ كَانَ قَدْ صَدَّقَكَ وَلَكِنْ مَاتَ قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُرِيتُهُ فِي الْمَنَامِ وَعَلَيْهِ ثِيَابٌ بِيضٌ وَلَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ لَكَانَ عَلَيْهِ لِبَاسٌ غَيْرُ ذَلِك» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ
Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺdan Varaqa haqida soʻraldi. Xadija u zotga: «U sizni tasdiq qilgan edi, lekin siz zohir boʻlishingizdan oldin vafot etdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men uni tushimda koʻrdim, uning ustida oq kiyimlar bor edi. Agar u doʻzax ahlidan boʻlganida, ustida bundan boshqa libos boʻlardi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Usmon ibn Abdurrahmon hadis ahli nazdida kuchli (rovi) emas.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺдан Варақа ҳақида сўралди. Хадижа у зотга: «У сизни тасдиқ қилган эди, лекин сиз зоҳир бўлишингиздан олдин вафот этди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен уни тушимда кўрдим, унинг устида оқ кийимлар бор эди. Агар у дўзах аҳлидан бўлганида, устида бундан бошқа либос бўларди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Усмон ибн Абдурраҳмон ҳадис аҳли наздида кучли (рови) эмас.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ رِجَالٌ مِنَ الْأَعْرَابِ يَأْتُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَسْأَلُونَهُ عَنِ السَّاعَةِ فَكَانَ يَنْظُرُ إِلَى أصغرِهم فَيَقُول: «إِنْ يَعِشْ هَذَا لَا يُدْرِكْهُ الْهَرَمُ حَتَّى تَقُومَ عَلَيْكُمْ سَاعَتُكُمْ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Aʼrobiylardan dagʻal (qoʻpol) kishilar Paygʻambar ﷺning oldilariga kelib, u zotdan: «(Qiyomat) soati qachon (boʻladi)?» deb soʻrar edilar. U zot ularning eng yoshiga qarab: «Agar bu (bola) yashasa, qariligi (yetib kelmasdan)oq, sizning soatingiz (ajalingiz) ustingizga qoyim boʻladi», der edilar. Hishom: «(U zot) bu bilan ularning oʻlimini nazarda tutdilar», dedi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Аъробийлардан дағал (қўпол) кишилар Пайғамбар ﷺнинг олдиларига келиб, у зотдан: «(Қиёмат) соати қачон (бўлади)?» деб сўрар эдилар. У зот уларнинг энг ёшига қараб: «Агар бу (бола) яшаса, қарилиги (етиб келмасдан)оқ, сизнинг соатингиз (ажалингиз) устингизга қойим бўлади», дер эдилар. Ҳишом: «(У зот) бу билан уларнинг ўлимини назарда тутдилар», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَا يَذْهَبُ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ حَتَّى يُعْبَدَ اللَّاتُ وَالْعُزَّى» . فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأَظُنُّ حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ: (هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ)
أَنَّ ذَلِكَ تَامًّا. قَالَ: «إِنَّهُ سَيَكُونُ مِنْ ذَلِكَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ رِيحًا طَيِّبَةً فَتُوُفِّيَ كُلُّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيَبْقَى مَنْ لَا خَيْرَ فِيهِ فَيَرْجِعُونَ إِلَى دِين آبَائِهِم» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning: «Lot va Uzzoga ibodat qilinmaguncha kecha va kunduz (oʻtib) ketmaydi», — deyayotganlarini eshitdim. Shunda men: «Yo Rasululloh! Alloh: {U shunday zotki, mushriklar yoqtirmasalar-da, (oʻz dinini) barcha dinlardan ustun qilish uchun oʻz Paygʻambarini hidoyat va haq din bilan yuborgandir} (Tavba 33) oyatini nozil qilganda, men buni (gʻalaba) tugal (yakuniy) boʻladi deb oʻylardim», — dedim. U zot: «Albatta, Alloh xohlagunicha shundan (din ustunligidan) boʻladi. Soʻngra Alloh muborak (xushboʻy) shamol yuboradi va u qalbida bir xardal donasi ogʻirligicha iymoni bor har bir kishining jonini oladi. Shunda faqat oʻzida hech qanday yaxshilik boʻlmagan kishilar qoladi va ular ota-bobolarining diniga qaytadilar», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Лот ва Уззога ибодат қилинмагунча кеча ва кундуз (ўтиб) кетмайди», — деяётганларини эшитдим. Шунда мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳ: {У шундай зотки, мушриклар ёқтирмасалар-да, (ўз динини) барча динлардан устун қилиш учун ўз Пайғамбарини ҳидоят ва ҳақ дин билан юборгандир} (Тавба 33) оятини нозил қилганда, мен буни (ғалаба) тугал (якуний) бўлади деб ўйлардим», — дедим. У зот: «Албатта, Аллоҳ хоҳлагунича шундан (дин устунлигидан) бўлади. Сўнгра Аллоҳ муборак (хушбўй) шамол юборади ва у қалбида бир хардал донаси оғирлигича иймони бор ҳар бир кишининг жонини олади. Шунда фақат ўзида ҳеч қандай яхшилик бўлмаган кишилар қолади ва улар ота-боболарининг динига қайтадилар», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِهِ: (يَوْمَ تُبَدَّلُ الأرضُ غيرَ الأَرْض والسَّماواتُ)
فَأَيْنَ يَكُونُ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ؟ قَالَ: «عَلَى الصِّرَاطِ» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasulullohdan ﷺ {Yer boshqa yerga, osmonlar ham almashtiriladigan kun} degan Uning soʻzi haqida: «U kunda odamlar qayerda boʻladilar?» deb soʻradim. U zot: «Sirot ustida», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳдан ﷺ {Ер бошқа ерга, осмонлар ҳам алмаштириладиган кун} деган Унинг сўзи ҳақида: «У кунда одамлар қаерда бўладилар?» деб сўрадим. У зот: «Сирот устида», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا» . قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ جَمِيعًا يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ؟ فَقَالَ: «يَا عَائِشَةُ الْأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Odamlar Qiyomat kuni yalangoyoq, yalangʻoch, sunnatsiz holda mahsharga toʻplanadilar». Men: «Yo Rasululloh! Ayollar va erkaklar hammasi bir-biriga qarab (turadilarmi)?» — dedim. (Rasululloh ﷺ): «Ey Oisha! Bu ish bir-biriga qarashdan koʻra ogʻirroqdir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Одамлар Қиёмат куни ялангоёқ, яланғоч, суннатсиз ҳолда маҳшарга тўпланадилар». Мен: «Ё Расулуллоҳ! Аёллар ва эркаклар ҳаммаси бир-бирига қараб (турадиларми)?» — дедим. (Расулуллоҳ ﷺ): «Эй Оиша! Бу иш бир-бирига қарашдан кўра оғирроқдир», — дедилар.
عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَيْسَ أَحَدٌ يُحَاسَبُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا هَلَكَ» . قلتُ: أوَ ليسَ يقولُ اللَّهُ: (فسوْفَ يُحاسبُ حسابا يَسِيرا)
فَقَالَ: «إِنَّمَا ذَلِكَ الْعَرْضُ وَلَكِنْ مَنْ نُوقِشَ فِي الْحساب يهلكُ» . مُتَّفق عَلَيْهِ
(Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kunida hisob qilingan hech bir kishi yoʻqki, halok boʻlmasin», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, Alloh taolo: ‹Bas, kimning kitobi oʻng qoʻliga berilsa, u yengil hisob bilan hisob qilinadi› (Inshiqoq surasi, 7–8-oyatlar) demaganmi?» dedim. Rasululloh ﷺ: «U — (faqat amallarning) koʻrsatilishidir, xolos; ammo Qiyomat kunida hisobi munoqasha qilingan (surishtirilgan) har bir kishi azoblanadi», dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат кунида ҳисоб қилинган ҳеч бир киши йўқки, ҳалок бўлмасин», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ таоло: ‹Бас, кимнинг китоби ўнг қўлига берилса, у енгил ҳисоб билан ҳисоб қилинади› (Иншиқоқ сураси, 7–8-оятлар) демаганми?» дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «У — (фақат амалларнинг) кўрсатилишидир, холос; аммо Қиёмат кунида ҳисоби муноқаша қилинган (суриштирилган) ҳар бир киши азобланади», дедилар.
عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: جَاءَ رَجُلٌ فَقَعَدَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَمْلُوكِينَ يَكْذِبُونَنِي وَيَخُونُونَنِي وَيَعْصُونَنِي وَأَشْتِمُهُمْ وَأَضْرِبُهُمْ فَكَيْفَ أَنَا مِنْهُمْ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ يُحْسَبُ مَا خَانُوكَ وَعَصَوْكَ وَكَذَّبُوكَ وَعِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ بِقَدْرِ ذُنُوبِهِمْ كَانَ كَفَافًا لَا لَكَ وَلَا عَلَيْكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ دُونَ ذَنْبِهِمْ كَانَ فَضْلًا لَكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَوْقَ ذُنُوبِهِمْ اقْتُصَّ لَهُمْ مِنْكَ الْفَضْلُ فَتَنَحَّى الرَّجُلُ وَجَعَلَ يَهْتِفُ وَيَبْكِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَمَا تَقْرَأُ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى: (وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَكَفَى بِنَا حَاسِبِينَ) فَقَالَ الرَّجُلُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلِهَؤُلَاءِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ مُفَارَقَتِهِمْ أُشْهِدُكَ أَنهم كلَّهم أحرارٌ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzurlarida oʻtirib: «Ey Rasululloh, menda ikki qul bor, ular menga yolgʻon gapiradilar, xiyonat qiladilar va menga itoatsizlik qiladilar; men ham ularni soʻkaman va uraman. Ular tufayli mening holim qanday boʻladi?» dedi. U zot: «Ularning senga qilgan xiyonati, itoatsizligi, yolgʻoni va sening ularga bergan jazoying (oʻlchanadi). Agar sening ularga bergan jazoying ularning gunohlari miqdoricha boʻlsa, baravar boʻladi — na sening foydangga, na zarariingga. Agar sening jazoying ularning gunohlaridan kam boʻlsa, bu sening foydangga (savob) boʻladi. Agar sening jazoying ularning gunohlaridan ortiq boʻlsa, oʻsha ortigʻi uchun sendan ular foydasiga qasos olinadi», dedilar. Shunda u kishi chetga chiqib yigʻlay va faryod qila boshladi. Rasululloh ﷺ: «Allohning kitobini oʻqimaysanmi? {Biz qiyomat kuni adolat tarozularini oʻrnatamiz, bas, hech bir jonga zarracha ham zulm qilinmaydi…} (Anbiyo 47)», dedilar. U kishi: «Alloh haqi, ey Rasululloh, men oʻzim uchun ham, bular uchun ham ulardan ajralishdan koʻra yaxshiroq narsa topmadim. Sizni guvoh qilamanki, ularning hammasi ozoddir», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uni Abdurrahmon ibn Gʻazvonning hadisidan boshqa yoʻl bilan bilmaymiz. Bu hadisni Ahmad ibn Hanbal ham Abdurrahmon ibn Gʻazvondan rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурларида ўтириб: «Эй Расулуллоҳ, менда икки қул бор, улар менга ёлғон гапирадилар, хиёнат қиладилар ва менга итоатсизлик қиладилар; мен ҳам уларни сўкаман ва ураман. Улар туфайли менинг ҳолим қандай бўлади?» деди. У зот: «Уларнинг сенга қилган хиёнати, итоатсизлиги, ёлғони ва сенинг уларга берган жазойинг (ўлчанади). Агар сенинг уларга берган жазойинг уларнинг гуноҳлари миқдорича бўлса, баравар бўлади — на сенинг фойдангга, на зарариингга. Агар сенинг жазойинг уларнинг гуноҳларидан кам бўлса, бу сенинг фойдангга (савоб) бўлади. Агар сенинг жазойинг уларнинг гуноҳларидан ортиқ бўлса, ўша ортиғи учун сендан улар фойдасига қасос олинади», дедилар. Шунда у киши четга чиқиб йиғлай ва фарёд қила бошлади. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг китобини ўқимайсанми? {Биз қиёмат куни адолат тарозуларини ўрнатамиз, бас, ҳеч бир жонга заррача ҳам зулм қилинмайди…} (Анбиё 47)», дедилар. У киши: «Аллоҳ ҳақи, эй Расулуллоҳ, мен ўзим учун ҳам, булар учун ҳам улардан ажралишдан кўра яхшироқ нарса топмадим. Сизни гувоҳ қиламанки, уларнинг ҳаммаси озоддир», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, уни Абдурраҳмон ибн Ғазвоннинг ҳадисидан бошқа йўл билан билмаймиз. Бу ҳадисни Аҳмад ибн Ҳанбал ҳам Абдурраҳмон ибн Ғазвондан ривоят қилган.
وَعَنْهَا قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي بَعْضِ صَلَاتِهِ: اللَّهُمَّ حَاسِبْنِي حِسَابًا يَسِيرًا " قُلْتُ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا الْحِسَابُ الْيَسِيرُ؟ قَالَ: «أَنْ يَنْظُرَ فِي كِتَابه فيتجاوز عَنْهُ إِنَّهُ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَوْمَئِذٍ يَا عَائِشَة هلك» . رَوَاهُ أَحْمد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayrim namozlarida: «Ey Alloh, meni yengil hisob-kitob bilan hisob qilgin», deb aytayotganlarini eshitdim. Men: «Yo Allohning Nabiysi, yengil hisob nima?» dedim. U zot: «Bu — kishining kitobiga (nomayi amoliga) nazar solinib, undan oʻtib yuborilishidir. Kim oʻsha kuni hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, ey Oisha, halok boʻladi», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айрим намозларида: «Эй Аллоҳ, мени енгил ҳисоб-китоб билан ҳисоб қилгин», деб айтаётганларини эшитдим. Мен: «Ё Аллоҳнинг Набийси, енгил ҳисоб нима?» дедим. У зот: «Бу — кишининг китобига (номайи амолига) назар солиниб, ундан ўтиб юборилишидир. Ким ўша куни ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, эй Оиша, ҳалок бўлади», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «خُلِقَتِ الْمَلَائِكَةُ مِنْ نُورٍ وَخُلِقَ الْجَانُّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ وَخُلِقَ آدَمُ مِمَّا وصف لكم» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar nurdan yaratildi, jinlar (Jonn) olovning yalqinidan yaratildi, Odam esa sizlarga vasf qilingan narsadan (loydan) yaratildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар нурдан яратилди, жинлар (Жонн) оловнинг ялқинидан яратилди, Одам эса сизларга васф қилинган нарсадан (лойдан) яратилди», дедилар.