حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ صَفْوَانَ بْنَ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَأْذِنُ عَلَى أُمِّي فَقَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الرَّجُلُ إِنِّي مَعَهَا فِي الْبَيْتِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْتَأْذِنْ عَلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي خَادِمُهَا ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْتَأْذِنْ عَلَيْهَا أَتُحِبُّ أَنْ تَرَاهَا عُرْيَانَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاسْتَأْذِنْ عَلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏

Ato ibn Yasor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Yo Rasululloh, onamning oldiga kirishda (undan) ruxsat soʻraymanmi?», dedi. U zot: «Ha», dedilar. U kishi: «Men u bilan bir uyda(ku)», dedi. Rasululloh ﷺ: «Undan ruxsat soʻra», dedilar. U kishi: «Men unga xizmat qilaman-ku (xizmatkoriman)», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Undan ruxsat soʻra. Uni yalangʻoch holda koʻrishni istaysanmi?», dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Bas, undan ruxsat soʻra», dedilar.Ато ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, онамнинг олдига киришда (ундан) рухсат сўрайманми?», деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У киши: «Мен у билан бир уйда(ку)», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан рухсат сўра», дедилар. У киши: «Мен унга хизмат қиламан-ку (хизматкориман)», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ундан рухсат сўра. Уни яланғоч ҳолда кўришни истайсанми?», дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Бас, ундан рухсат сўра», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ الثِّقَةِ، عِنْدَهُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الاِسْتِئْذَانُ ثَلاَثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ فَادْخُلْ وَإِلاَّ فَارْجِعْ ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ruxsat soʻrash uch martadir. Agar senga ruxsat berilsa, kir; aks holda, qayt», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рухсат сўраш уч мартадир. Агар сенга рухсат берилса, кир; акс ҳолда, қайт», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ غَيْرِ، وَاحِدٍ، مِنْ عُلَمَائِهِمْ أَنَّ أَبَا مُوسَى الأَشْعَرِيَّ، جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَاسْتَأْذَنَ ثَلاَثًا ثُمَّ رَجَعَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي أَثَرِهِ فَقَالَ مَا لَكَ لَمْ تَدْخُلْ فَقَالَ أَبُو مُوسَى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ الاِسْتِئْذَانُ ثَلاَثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ فَادْخُلْ وَإِلاَّ فَارْجِعْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ وَمَنْ يَعْلَمُ هَذَا لَئِنْ لَمْ تَأْتِنِي بِمَنْ يَعْلَمُ ذَلِكَ لأَفْعَلَنَّ بِكَ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَخَرَجَ أَبُو مُوسَى حَتَّى جَاءَ مَجْلِسًا فِي الْمَسْجِدِ يُقَالُ لَهُ مَجْلِسُ الأَنْصَارِ فَقَالَ إِنِّي أَخْبَرْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ الاِسْتِئْذَانُ ثَلاَثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ فَادْخُلْ وَإِلاَّ فَارْجِعْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَئِنْ لَمْ تَأْتِنِي بِمَنْ يَعْلَمُ هَذَا لأَفْعَلَنَّ بِكَ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَإِنْ كَانَ سَمِعَ ذَلِكَ أَحَدٌ مِنْكُمْ فَلْيَقُمْ مَعِي ‏.‏ فَقَالُوا لأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قُمْ مَعَهُ ‏.‏ وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ أَصْغَرَهُمْ فَقَامَ مَعَهُ فَأَخْبَرَ بِذَلِكَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لأَبِي مُوسَى أَمَا إِنِّي لَمْ أَتَّهِمْكَ وَلَكِنْ خَشِيتُ أَنْ يَتَقَوَّلَ النَّاسُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Rabiʼa ibn Abu Abdurrahmon (rahimahulloh) oʻz ulamolaridan bir necha kishidan rivoyat qilishicha, Abu Muso al-Ashʼariy Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirishga ruxsat soʻrab keldi. U uch marta ruxsat soʻradi, soʻng qaytib ketdi. Umar ibn al-Xattob uning orqasidan (odam) yuborib: «Senga nima boʻldi, nega kirmading?», dedi. Abu Muso: «Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Ruxsat soʻrash uch martadir; agar senga ruxsat berilsa, kir, aks holda qayt›, deganlarini eshitgandim», dedi. Umar: «Buni kim biladi? Agar menga buni biladigan (guvoh) kishini keltirmasang, seni shunday-shunday qilaman», dedi. Abu Muso chiqib, masjidda «Ansor majlisi» deb ataladigan bir majlisga keldi-da: «Men Umar ibn al-Xattobga, Rasululloh ﷺ ning: ‹Ruxsat soʻrash uch martadir; agar senga ruxsat berilsa, kir, aks holda qayt›, deganlarini eshitganimni aytgan edim. U esa: ‹Agar menga buni biladigan kishini keltirmasang, seni shunday-shunday qilaman›, dedi. Bas, sizlardan kimdir buni eshitgan boʻlsa, men bilan tursin», dedi. Shunda Abu Saʼid al-Xudriyga: «U bilan tur», deyishdi. Abu Saʼid ularning eng yoshi edi. U u bilan turib, buni Umar ibn al-Xattobga (tasdiqlab) xabar berdi. Umar ibn al-Xattob Abu Musoga: «Men seni ayblamagan edim, biroq odamlar Rasululloh ﷺ nomidan (yolgʻon) soʻz toʻqib qoʻyishlaridan xavotir oldim», dedi.Рабиъа ибн Абу Абдурраҳмон (раҳимаҳуллоҳ) ўз уламоларидан бир неча кишидан ривоят қилишича, Абу Мусо ал-Ашъарий Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига киришга рухсат сўраб келди. У уч марта рухсат сўради, сўнг қайтиб кетди. Умар ибн ал-Хаттоб унинг орқасидан (одам) юбориб: «Сенга нима бўлди, нега кирмадинг?», деди. Абу Мусо: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Рухсат сўраш уч мартадир; агар сенга рухсат берилса, кир, акс ҳолда қайт›, деганларини эшитгандим», деди. Умар: «Буни ким билади? Агар менга буни биладиган (гувоҳ) кишини келтирмасанг, сени шундай-шундай қиламан», деди. Абу Мусо чиқиб, масжидда «Ансор мажлиси» деб аталадиган бир мажлисга келди-да: «Мен Умар ибн ал-Хаттобга, Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Рухсат сўраш уч мартадир; агар сенга рухсат берилса, кир, акс ҳолда қайт›, деганларини эшитганимни айтган эдим. У эса: ‹Агар менга буни биладиган кишини келтирмасанг, сени шундай-шундай қиламан›, деди. Бас, сизлардан кимдир буни эшитган бўлса, мен билан турсин», деди. Шунда Абу Саъид ал-Худрийга: «У билан тур», дейишди. Абу Саъид уларнинг энг ёши эди. У у билан туриб, буни Умар ибн ал-Хаттобга (тасдиқлаб) хабар берди. Умар ибн ал-Хаттоб Абу Мусога: «Мен сени айбламаган эдим, бироқ одамлар Расулуллоҳ ﷺ номидан (ёлғон) сўз тўқиб қўйишларидан хавотир олдим», деди.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنْ عَطَسَ فَشَمِّتْهُ ثُمَّ إِنْ عَطَسَ فَشَمِّتْهُ ثُمَّ إِنْ عَطَسَ فَشَمِّتْهُ ثُمَّ إِنْ عَطَسَ فَقُلْ إِنَّكَ مَضْنُوكٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ لاَ أَدْرِي أَبَعْدَ الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ

Abu Bakr ibn Muhammad (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar (biror kishi) aksa ursa, unga (yarhamukalloh deb) duo qil; yana aksa ursa, unga duo qil; yana aksa ursa, unga duo qil; yana aksa ursa: ‹Sen shamollagan ekansan›, deb qoʻy», dedilar. Abdulloh ibn Abu Bakr: «Bu uchinchisidan keyinmi yoki toʻrtinchisidan keyinmi — bilmayman», dedi.Абу Бакр ибн Муҳаммад (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар (бирор киши) акса урса, унга (ярҳамукаллоҳ деб) дуо қил; яна акса урса, унга дуо қил; яна акса урса, унга дуо қил; яна акса урса: ‹Сен шамоллаган экансан›, деб қўй», дедилар. Абдуллоҳ ибн Абу Бакр: «Бу учинчисидан кейинми ёки тўртинчисидан кейинми — билмайман», деди.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ إِذَا عَطَسَ فَقِيلَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ‏.‏ قَالَ يَرْحَمُنَا اللَّهُ وَإِيَّاكُمْ وَيَغْفِرُ لَنَا وَلَكُمْ ‏.‏

Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aksa urib, unga: «Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin)», deb aytilsa, u: «Yarhamunalloh va iyyakum va yagʻfir lano va lakum (Alloh bizga ham, sizga ham rahm qilsin va bizni ham, sizni ham magʻfirat qilsin)», der edi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) акса уриб, унга: «Ярҳамукаллоҳ (Аллоҳ сенга раҳм қилсин)», деб айтилса, у: «Ярҳамуналлоҳ ва ийякум ва яғфир лано ва лакум (Аллоҳ бизга ҳам, сизга ҳам раҳм қилсин ва бизни ҳам, сизни ҳам мағфират қилсин)», дер эди.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ رَافِعَ بْنَ إِسْحَاقَ، مَوْلَى الشِّفَاءِ أَخْبَرَهُ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ، عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ نَعُودُهُ فَقَالَ لَنَا أَبُو سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَنَّ الْمَلاَئِكَةَ لاَ تَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ تَمَاثِيلُ أَوْ تَصَاوِيرُ ‏"‏ ‏.‏ شَكَّ إِسْحَاقُ لاَ يَدْرِي أَيَّتَهُمَا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ ‏.‏

Rofiʼ ibn Ishoq (rahimahulloh) — Shifoning mavlosi — xabar berishicha: «Men va Abdulloh ibn Abu Talha Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu)ni kasal boʻlganida yoʻqlab kirdik. Abu Saʼid bizga: ‹Rasululloh ﷺ bizga: «Farishtalar ichida haykallar yoki suratlar boʻlgan uyga kirmaydi», deb xabar berdilar›, dedi». — Ishoq shubha qilib: «Abu Saʼid bu ikkovidan (haykal yoki surat) qaysi birini aytganini bilmayman», dedi.Рофиъ ибн Ишоқ (раҳимаҳуллоҳ) — Шифонинг мавлоси — хабар беришича: «Мен ва Абдуллоҳ ибн Абу Талҳа Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)ни касал бўлганида йўқлаб кирдик. Абу Саъид бизга: ‹Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Фаришталар ичида ҳайкаллар ёки суратлар бўлган уйга кирмайди», деб хабар бердилар›, деди». — Ишоқ шубҳа қилиб: «Абу Саъид бу икковидан (ҳайкал ёки сурат) қайси бирини айтганини билмайман», деди.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي طَلْحَةَ الأَنْصَارِيِّ يَعُودُهُ قَالَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ فَدَعَا أَبُو طَلْحَةَ إِنْسَانًا فَنَزَعَ نَمَطًا مِنْ تَحْتِهِ فَقَالَ لَهُ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ لِمَ تَنْزِعُهُ قَالَ لأَنَّ فِيهِ تَصَاوِيرَ وَقَدْ قَالَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا قَدْ عَلِمْتَ ‏.‏ فَقَالَ سَهْلٌ أَلَمْ يَقُلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِلاَّ مَا كَانَ رَقْمًا فِي ثَوْبٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بَلَى وَلَكِنَّهُ أَطْيَبُ لِنَفْسِي ‏.‏

Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utba ibn Masʼud (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Abu Talha al-Ansoriy (roziyallohu anhu)ni kasal boʻlganida yoʻqlab kirdi. U dedi: «Uning huzurida Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu)ni topdim. Abu Talha bir kishini chaqirib, ostidan bir toʻshak (namat)ni tortib oldirdi. Sahl ibn Hunayf unga: ‹Nega uni oldiryapsan?›, dedi. U: ‹Chunki unda suratlar bor, Rasululloh ﷺ esa ular haqida sen bilgan narsani aytganlar›, dedi. Sahl: ‹Rasululloh ﷺ: «Faqat matoga (toʻqib) chizilgan naqsh (raqm) mustasno», demaganmidilar?›, dedi. U: ‹Ha, (aytgan edilar), lekin bu (uni olib tashlash) mening koʻnglimga yoqimliroq (halovatliroq)›, dedi».Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Утба ибн Масъуд (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Абу Талҳа ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)ни касал бўлганида йўқлаб кирди. У деди: «Унинг ҳузурида Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу)ни топдим. Абу Талҳа бир кишини чақириб, остидан бир тўшак (намат)ни тортиб олдирди. Саҳл ибн Ҳунайф унга: ‹Нега уни олдиряпсан?›, деди. У: ‹Чунки унда суратлар бор, Расулуллоҳ ﷺ эса улар ҳақида сен билган нарсани айтганлар›, деди. Саҳл: ‹Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат матога (тўқиб) чизилган нақш (рақм) мустасно», демаганмидилар?›, деди. У: ‹Ҳа, (айтган эдилар), лекин бу (уни олиб ташлаш) менинг кўнглимга ёқимлироқ (ҳаловатлироқ)›, деди».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا اشْتَرَتْ نُمْرُقَةً فِيهَا تَصَاوِيرُ فَلَمَّا رَآهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْبَابِ فَلَمْ يَدْخُلْ فَعَرَفَتْ فِي وَجْهِهِ الْكَرَاهِيَةَ وَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَمَاذَا أَذْنَبْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَمَا بَالُ هَذِهِ النُّمْرُقَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتِ اشْتَرَيْتُهَا لَكَ تَقْعُدُ عَلَيْهَا وَتَوَسَّدُهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ الصُّوَرُ لاَ تَدْخُلُهُ الْمَلاَئِكَةُ ‏"‏ ‏.‏

Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u suratlar solingan bir yostiq (yopincho) sotib oldi. Rasululloh ﷺ uni koʻrganlarida, eshik oldida toʻxtab, (ichkariga) kirmadilar. Oisha ularning yuzida norozilikni (karohatni) sezdi-da: «Yo Rasululloh, Allohga va Uning Rasuliga tavba qilaman, men nima gunoh qildim?», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu yostiqning ahvoli nima (nega bu yerda)?», dedilar. U: «Uni sizga oʻtirib, suyanib olishingiz uchun sotib oldim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu suratlarni (yasagan)lar Qiyomat kunida azoblanadi, ularga: ‹Yaratgan narsalaringizga jon beringlar-chi!›, deyiladi», dedilar. Soʻng: «Albatta, ichida suratlar boʻlgan uyga farishtalar kirmaydi», dedilar.Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у суратлар солинган бир ёстиқ (ёпинчо) сотиб олди. Расулуллоҳ ﷺ уни кўрганларида, эшик олдида тўхтаб, (ичкарига) кирмадилар. Оиша уларнинг юзида норозиликни (кароҳатни) сезди-да: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга ва Унинг Расулига тавба қиламан, мен нима гуноҳ қилдим?», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ёстиқнинг аҳволи нима (нега бу ерда)?», дедилар. У: «Уни сизга ўтириб, суяниб олишингиз учун сотиб олдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу суратларни (ясаган)лар Қиёмат кунида азобланади, уларга: ‹Яратган нарсаларингизга жон беринглар-чи!›, дейилади», дедилар. Сўнг: «Албатта, ичида суратлар бўлган уйга фаришталар кирмайди», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ فَإِذَا ضِبَابٌ فِيهَا بَيْضٌ وَمَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَقَالَ ‏"‏ مِنْ أَيْنَ لَكُمْ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ أَهْدَتْهُ لِي أُخْتِي هُزَيْلَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ ‏.‏ فَقَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ ‏"‏ كُلاَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالاَ أَوَلاَ تَأْكُلُ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي تَحْضُرُنِي مِنَ اللَّهِ حَاضِرَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ مَيْمُونَةُ أَنَسْقِيكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ لَبَنٍ عِنْدَنَا فَقَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا شَرِبَ قَالَ ‏"‏ مِنْ أَيْنَ لَكُمْ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ أَهْدَتْهُ لِي أُخْتِي هُزَيْلَةُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرَأَيْتِكِ جَارِيَتَكِ الَّتِي كُنْتِ اسْتَأْمَرْتِينِي فِي عِتْقِهَا أَعْطِيهَا أُخْتَكِ وَصِلِي بِهَا رَحِمَكِ تَرْعَى عَلَيْهَا فَإِنَّهُ خَيْرٌ لَكِ ‏"‏ ‏.‏

Sulaymon ibn Yasor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u dedi: «Rasululloh ﷺ Maymuna bint al-Horisning uyiga kirdilar. U yerda ichida tuxum boʻlgan kesartakalar (zabblar) bor edi. U zot bilan birga Abdulloh ibn Abbos va Xolid ibn al-Valid ham bor edi. U zot: ‹Bu sizlarga qaydan?›, dedilar. Maymuna: ‹Buni menga singlim Huzayla bint al-Horis hadya qildi›, dedi. U zot Abdulloh ibn Abbos va Xolid ibn al-Validga: ‹Ikkovingiz yenglar›, dedilar. Ular: ‹Oʻzingiz yemaysizmi, yo Rasululloh?›, deyishdi. U zot: ‹Menga Allohdan (keladigan) bir hozir boʻluvchi (farishta) hozir boʻlib turibdi›, dedilar. Maymuna: ‹Sizga bizdagi sutdan ichiraylikmi, yo Rasululloh?›, dedi. U zot: ‹Ha›, dedilar. Ichib boʻlgach: ‹Bu sizlarga qaydan?›, dedilar. U: ‹Buni menga singlim Huzayla hadya qildi›, dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Ozod qilish haqida mendan izn soʻragan choʻringni (esla) — uni singlingga ber va shu (yaxshilik) orqali qarindoshlik rishtasini ula, u (choʻri) unga qarasin; bu sen uchun yaxshiroqdir›, dedilar».Сулаймон ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у деди: «Расулуллоҳ ﷺ Маймуна бинт ал-Ҳориснинг уйига кирдилар. У ерда ичида тухум бўлган кесартакалар (забблар) бор эди. У зот билан бирга Абдуллоҳ ибн Аббос ва Холид ибн ал-Валид ҳам бор эди. У зот: ‹Бу сизларга қайдан?›, дедилар. Маймуна: ‹Буни менга синглим Ҳузайла бинт ал-Ҳорис ҳадя қилди›, деди. У зот Абдуллоҳ ибн Аббос ва Холид ибн ал-Валидга: ‹Икковингиз енглар›, дедилар. Улар: ‹Ўзингиз емайсизми, ё Расулуллоҳ?›, дейишди. У зот: ‹Менга Аллоҳдан (келадиган) бир ҳозир бўлувчи (фаришта) ҳозир бўлиб турибди›, дедилар. Маймуна: ‹Сизга биздаги сутдан ичирайликми, ё Расулуллоҳ?›, деди. У зот: ‹Ҳа›, дедилар. Ичиб бўлгач: ‹Бу сизларга қайдан?›, дедилар. У: ‹Буни менга синглим Ҳузайла ҳадя қилди›, деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Озод қилиш ҳақида мендан изн сўраган чўрингни (эсла) — уни синглингга бер ва шу (яхшилик) орқали қариндошлик риштасини ула, у (чўри) унга қарасин; бу сен учун яхшироқдир›, дедилар».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأُتِيَ بِضَبٍّ مَحْنُوذٍ فَأَهْوَى إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ‏.‏ فَقَالَ بَعْضُ النِّسْوَةِ اللاَّتِي فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ أَخْبِرُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَا يُرِيدُ أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ ‏.‏ فَقِيلَ هُوَ ضَبٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَرَفَعَ يَدَهُ فَقُلْتُ أَحَرَامٌ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏ "‏ لاَ وَلَكِنَّهُ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ خَالِدٌ فَاجْتَرَرْتُهُ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ ‏.‏

Xolid ibn al-Valid ibn al-Mugʻira (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga u zotning zavjalari Maymuna (roziyallohu anho)ning uyiga kirdi. (U yerga) qovurib pishirilgan bir kesartaka (zabb) keltirildi. Rasululloh ﷺ qoʻllarini unga choʻzdilar. Maymuna uyidagi ayollardan baʼzilari: «Rasululloh ﷺga nima yemoqchi ekanlarini aytinglar!», dedi. «Bu — kesartaka (zabb)dir, yo Rasululloh», deyildi. Shunda u zot qoʻllarini (orqasiga) tortdilar. Men: «U harommi, yo Rasululloh?», dedim. U zot: «Yoʻq, lekin u mening qavmimning yerida boʻlmagan (narsa), shu bois oʻzimni undan koʻnglim tortmayotganini sezyapman», dedilar. Xolid dedi: «Shunda men uni tortib olib yedim, Rasululloh ﷺ esa qarab turar edilar».Холид ибн ал-Валид ибн ал-Муғира (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга у зотнинг завжалари Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг уйига кирди. (У ерга) қовуриб пиширилган бир кесартака (забб) келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини унга чўздилар. Маймуна уйидаги аёллардан баъзилари: «Расулуллоҳ ﷺга нима емоқчи эканларини айтинглар!», деди. «Бу — кесартака (забб)дир, ё Расулуллоҳ», дейилди. Шунда у зот қўлларини (орқасига) тортдилар. Мен: «У ҳаромми, ё Расулуллоҳ?», дедим. У зот: «Йўқ, лекин у менинг қавмимнинг ерида бўлмаган (нарса), шу боис ўзимни ундан кўнглим тортмаётганини сезяпман», дедилар. Холид деди: «Шунда мен уни тортиб олиб едим, Расулуллоҳ ﷺ эса қараб турар эдилар».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، نَادَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَرَى فِي الضَّبِّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لَسْتُ بِآكِلِهِ وَلاَ بِمُحَرِّمِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺni chaqirib: «Yo Rasululloh, kesartaka (zabb) haqida nima deysiz?», dedi. Rasululloh ﷺ: «Men uni yemayman va uni harom ham qilmayman», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺни чақириб: «Ё Расулуллоҳ, кесартака (забб) ҳақида нима дейсиз?», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен уни емайман ва уни ҳаром ҳам қилмайман», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ، أَنَّ السَّائِبَ بْنَ يَزِيدَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ سُفْيَانَ بْنَ أَبِي زُهَيْرٍ، وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ أَزْدِ شَنُوءَةَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُحَدِّثُ نَاسًا مَعَهُ عِنْدَ بَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا لاَ يُغْنِي عَنْهُ زَرْعًا وَلاَ ضَرْعًا نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِي وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ ‏.‏

Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu) xabar berishicha, u Rasululloh ﷺ ning sahobalaridan, Azd Shanuʼa qabilasidan boʻlgan Sufyon ibn Abu Zuhayr (roziyallohu anhu)ning masjid eshigi oldida yonidagi odamlarga gapirib turganini eshitdi. U (Sufyon): «Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim ekinga ham, chorvaga ham foydasi tegmaydigan itni saqlasa, uning amalidan har kuni bir qirot kamayadi›, deganlarini eshitdim», dedi. Undan: «Buni Rasululloh ﷺdan oʻzing eshitdingmi?», deb soʻraldi. U: «Ha, mana shu masjidning Robbiga qasamki (eshitdim)», dedi.Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу) хабар беришича, у Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаларидан, Азд Шануъа қабиласидан бўлган Суфён ибн Абу Зуҳайр (розияллоҳу анҳу)нинг масжид эшиги олдида ёнидаги одамларга гапириб турганини эшитди. У (Суфён): «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким экинга ҳам, чорвага ҳам фойдаси тегмайдиган итни сақласа, унинг амалидан ҳар куни бир қирот камаяди›, деганларини эшитдим», деди. Ундан: «Буни Расулуллоҳ ﷺдан ўзинг эшитдингми?», деб сўралди. У: «Ҳа, мана шу масжиднинг Роббига қасамки (эшитдим)», деди.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا إِلاَّ كَلْبًا ضَارِيًا أَوْ كَلْبَ مَاشِيَةٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ov iti yoki chorva (poda) itidan boshqa it saqlasa, uning amalidan har kuni ikki qirot kamayadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ов ити ёки чорва (пода) итидан бошқа ит сақласа, унинг амалидан ҳар куни икки қирот камаяди», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirishga buyurdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдиришга буюрдилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ رَأْسُ الْكُفْرِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلاَءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالإِبِلِ وَالْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kufrning boshi mashriq (kunchiqar) tomondadir. Faxr (maqtanish) va takabbur (kibr) ot va tuya egalari hamda jarangdor ovozli choʻl ahli (badaviylar)da boʻladi. Vazminlik (sokinlik) esa qoʻy egalaridadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Куфрнинг боши машриқ (кунчиқар) томондадир. Фахр (мақтаниш) ва такаббур (кибр) от ва туя эгалари ҳамда жарангдор овозли чўл аҳли (бадавийлар)да бўлади. Вазминлик (сокинлик) эса қўй эгаларидадир», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرُ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمًا يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنَ الْفِتَنِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaqinda shunday zamon keladiki, musulmonning eng yaxshi moli — togʻ choʻqqilari va yomgʻir tushadigan joylarga (vodiylarga) olib boradigan qoʻylari boʻladi; u (shu yoʻsinda) fitnalardan dinini olib qochadi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яқинда шундай замон келадики, мусулмоннинг энг яхши моли — тоғ чўққилари ва ёмғир тушадиган жойларга (водийларга) олиб борадиган қўйлари бўлади; у (шу йўсинда) фитналардан динини олиб қочади», — дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَحْتَلِبَنَّ أَحَدٌ مَاشِيَةَ أَحَدٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تُؤْتَى مَشْرُبَتُهُ فَتُكْسَرَ خِزَانَتُهُ فَيُنْتَقَلَ طَعَامُهُ وَإِنَّمَا تَخْزُنُ لَهُمْ ضُرُوعُ مَوَاشِيهِمْ أَطْعِمَاتِهِمْ فَلاَ يَحْتَلِبَنَّ أَحَدٌ مَاشِيَةَ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech kim boshqa birovning chorvasini uning iznisiz sogʻmasin! Birortangiz omboriga kelinib, saqlovxonasi buzilib, taomi olib chiqib ketilishini istaydimi? Chorvalarning yelinlari ularning egalari uchun (goʻyo) taomlarini saqlab turadi. Bas, hech kim boshqa birovning chorvasini uning iznisiz sogʻmasin!», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч ким бошқа бировнинг чорвасини унинг изнисиз соғмасин! Бирортангиз омборига келиниб, сақловхонаси бузилиб, таоми олиб чиқиб кетилишини истайдими? Чорваларнинг елинлари уларнинг эгалари учун (гўё) таомларини сақлаб туради. Бас, ҳеч ким бошқа бировнинг чорвасини унинг изнисиз соғмасин!», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ نَبِيِّ إِلاَّ قَدْ رَعَى غَنَمًا ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ وَأَنَا ‏"‏ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambar albatta qoʻy boqqan», dedilar. «Siz ham(mi), yo Rasululloh?», deb soʻraldi. U zot: «Men ham», dedilar.Моликка етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар албатта қўй боққан», дедилар. «Сиз ҳам(ми), ё Расулуллоҳ?», деб сўралди. У зот: «Мен ҳам», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، كَانَ يُقَرَّبُ إِلَيْهِ عَشَاؤُهُ فَيَسْمَعُ قِرَاءَةَ الإِمَامِ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَلاَ يَعْجَلُ عَنْ طَعَامِهِ حَتَّى يَقْضِيَ حَاجَتَهُ مِنْهُ ‏.‏

Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga kechki taomi keltirilib, u uyida turib imomning qiroatini eshitib tursa ham, undan (taomdan) ehtiyojini qondirmaguncha shoshilmas edi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га кечки таоми келтирилиб, у уйида туриб имомнинг қироатини эшитиб турса ҳам, ундан (таомдан) эҳтиёжини қондирмагунча шошилмас эди.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الْفَأْرَةِ تَقَعُ فِي السَّمْنِ فَقَالَ ‏ "‏ انْزِعُوهَا وَمَا حَوْلَهَا فَاطْرَحُوهُ ‏"‏ ‏.‏

Nabiy ﷺ ning zavjalari Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺdan yogʻ (samn)ga tushgan sichqon haqida soʻraldi. U zot: «Uni va atrofidagi (yogʻ)ni olib tashlanglar», dedilar.Набий ﷺ нинг завжалари Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺдан ёғ (самн)га тушган сичқон ҳақида сўралди. У зот: «Уни ва атрофидаги (ёғ)ни олиб ташланглар», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنْ كَانَ فَفِي الْفَرَسِ وَالْمَرْأَةِ وَالْمَسْكَنِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الشُّؤْمَ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar (baxtsizlik) boʻlsa, u — otda, ayolda va uydadir», dedilar — yaʼni sharni (yomon folni) nazarda tutdilar.Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар (бахтсизлик) бўлса, у — отда, аёлда ва уйдадир», дедилар — яъни шарни (ёмон фолни) назарда тутдилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حَمْزَةَ، وَسَالِمٍ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الشُّؤْمُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baxtsizlik (shar) uyda, ayolda va otda boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бахтсизлик (шар) уйда, аёлда ва отда бўлади», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَارٌ سَكَنَّاهَا وَالْعَدَدُ كَثِيرٌ وَالْمَالُ وَافِرٌ فَقَلَّ الْعَدَدُ وَذَهَبَ الْمَالُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ دَعُوهَا ذَمِيمَةً ‏"‏ ‏.‏

Yahyo ibn Saʼid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Bir ayol Rasululloh ﷺ oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, biz bir uyga koʻchib kirdik, oʻshanda sonimiz koʻp, molimiz serob edi; endi son kamayib, mol ketib qoldi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni shum (yoqimsiz) deb tark etinglar», dedilar.Яҳё ибн Саъид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, биз бир уйга кўчиб кирдик, ўшанда сонимиз кўп, молимиз сероб эди; энди сон камайиб, мол кетиб қолди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни шум (ёқимсиз) деб тарк этинглар», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِلَقْحَةٍ تُحْلَبُ ‏"‏ مَنْ يَحْلُبُ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا اسْمُكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ مُرَّةُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اجْلِسْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ يَحْلُبُ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا اسْمُكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ حَرْبٌ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اجْلِسْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ يَحْلُبُ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا اسْمُكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَعِيشُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْلُبْ ‏"‏ ‏.‏

Yahyo ibn Saʼid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ sogʻiladigan bir sut tuyasi haqida: «Buni kim sogʻadi?» dedilar. Shunda bir kishi turdi. Rasululloh ﷺ unga: «Isming nima?» dedilar. U kishi: «Murra (achchiq)», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Oʻtir», dedilar. Soʻng: «Buni kim sogʻadi?» dedilar. Yana bir kishi turdi. Rasululloh ﷺ unga: «Isming nima?» dedilar. U: «Harb (urush)», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Oʻtir», dedilar. Soʻng: «Buni kim sogʻadi?» dedilar. Yana bir kishi turdi. Rasululloh ﷺ unga: «Isming nima?» dedilar. U: «Yaʼish (u yashaydi)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sogʻ», dedilar.Яҳё ибн Саъид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ соғиладиган бир сут туяси ҳақида: «Буни ким соғади?» дедилар. Шунда бир киши турди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Исминг нима?» дедилар. У киши: «Мурра (аччиқ)», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ўтир», дедилар. Сўнг: «Буни ким соғади?» дедилар. Яна бир киши турди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Исминг нима?» дедилар. У: «Ҳарб (уруш)», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ўтир», дедилар. Сўнг: «Буни ким соғади?» дедилар. Яна бир киши турди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Исминг нима?» дедилар. У: «Яъиш (у яшайди)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Соғ», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ لِرَجُلٍ مَا اسْمُكَ فَقَالَ جَمْرَةُ ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ مَنْ فَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ ‏.‏ قَالَ مِمَّنْ قَالَ مِنَ الْحُرَقَةِ ‏.‏ قَالَ أَيْنَ مَسْكَنُكَ قَالَ بِحَرَّةِ النَّارِ ‏.‏ قَالَ بِأَيِّهَا قَالَ بِذَاتِ لَظًى ‏.‏ قَالَ عُمَرُ أَدْرِكْ أَهْلَكَ فَقَدِ احْتَرَقُوا ‏.‏ قَالَ فَكَانَ كَمَا قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله عنه ‏.‏

Yahyo ibn Saʼid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) bir kishiga: «Isming nima?» dedi. U: «Jamra (choʻgʻ)», dedi. Umar: «Kimning oʻgʻlisan?» dedi. U: «Ibn Shihob (yulduz uchqun)», dedi. Umar: «Qaysi (qabila)dansan?» dedi. U: «Al-Huraqadan (kuyish)», dedi. Umar: «Maskaning qayerda?» dedi. U: «Harratun-Nor (olov toshzori)da», dedi. Umar: «Uning qaysi biridasan?» dedi. U: «Zoti Lazo (alangali)da», dedi. Umar: «Ahlingga yetib borgin, ular yonib ketishibdi», dedi. Roviy aytadi: Aynan Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) aytganidek boʻldi.Яҳё ибн Саъид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) бир кишига: «Исминг нима?» деди. У: «Жамра (чўғ)», деди. Умар: «Кимнинг ўғлисан?» деди. У: «Ибн Шиҳоб (юлдуз учқун)», деди. Умар: «Қайси (қабила)дансан?» деди. У: «Ал-Ҳурақадан (куйиш)», деди. Умар: «Масканинг қаерда?» деди. У: «Ҳарратун-Нор (олов тошзори)да», деди. Умар: «Унинг қайси биридасан?» деди. У: «Зоти Лазо (алангали)да», деди. Умар: «Аҳлингга етиб боргин, улар ёниб кетишибди», деди. Ровий айтади: Айнан Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) айтганидек бўлди.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَجَمَهُ أَبُو طَيْبَةَ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِصَاعٍ مِنْ تَمْرٍ وَأَمَرَ أَهْلَهُ أَنْ يُخَفِّفُوا عَنْهُ مِنْ خَرَاجِهِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ hijomat (qon oldirish) qildirdilar; ularga Abu Toyba hijomat qildi. Rasululloh ﷺ unga bir soʼ xurmo berilishini buyurdilar hamda uning egalariga uning haqidan (toʻlaydigan xirojidan) yengillashtirishni buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ ҳижомат (қон олдириш) қилдирдилар; уларга Абу Тойба ҳижомат қилди. Расулуллоҳ ﷺ унга бир соъ хурмо берилишини буюрдилар ҳамда унинг эгаларига унинг ҳақидан (тўлайдиган хирожидан) енгиллаштиришни буюрдилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنْ كَانَ دَوَاءٌ يَبْلُغُ الدَّاءَ فَإِنَّ الْحِجَامَةَ تَبْلُغُهُ ‏"‏ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ: «Agar biror dardga yetadigan dori boʻlsa, albatta hijomat unga yetadi», deganlar.Моликка етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирор дардга етадиган дори бўлса, албатта ҳижомат унга етади», деганлар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ مُحَيِّصَةَ الأَنْصَارِيِّ، أَحَدِ بَنِي حَارِثَةَ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي إِجَارَةِ الْحَجَّامِ فَنَهَاهُ عَنْهَا فَلَمْ يَزَلْ يَسْأَلُهُ وَيَسْتَأْذِنُهُ حَتَّى قَالَ ‏ "‏ اعْلِفْهُ نُضَّاحَكَ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي رَقِيقَكَ ‏.‏

Ibn Muhayysa al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan — u Banu Horisadan biri edi — rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺdan hajjom (qon oluvchi)ning haqi (ish haqi) haqida ruxsat soʻradi, ammo u zot uni bundan qaytardilar. U esa toʻxtovsiz soʻrayverdi va ruxsat tilayverdi, nihoyat: «Uni suv tashuvchi (tuyalaring)ga yem qilib ber», deb — qullaringni nazarda tutib — aytdilar.Ибн Муҳаййса ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан — у Бану Ҳорисадан бири эди — ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺдан ҳажжом (қон олувчи)нинг ҳақи (иш ҳақи) ҳақида рухсат сўради, аммо у зот уни бундан қайтардилар. У эса тўхтовсиз сўрайверди ва рухсат тилайверди, ниҳоят: «Уни сув ташувчи (туяларинг)га ем қилиб бер», деб — қулларингни назарда тутиб — айтдилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُشِيرُ إِلَى الْمَشْرِقِ وَيَقُولُ ‏ "‏ هَا إِنَّ الْفِتْنَةَ هَا هُنَا إِنَّ الْفِتْنَةَ هَا هُنَا مِنْ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنُ الشَّيْطَانِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ mashriq (kunchiqar) tomonga ishora qilib: «Mana, fitna shu yerda! Albatta, fitna shu yerda — shaytonning shoxi chiqadigan tomondadir», deb turganlarini koʻrdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ машриқ (кунчиқар) томонга ишора қилиб: «Мана, фитна шу ерда! Албатта, фитна шу ерда — шайтоннинг шохи чиқадиган томондадир», деб турганларини кўрдим.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، أَرَادَ الْخُرُوجَ إِلَى الْعِرَاقِ فَقَالَ لَهُ كَعْبُ الأَحْبَارِ لاَ تَخْرُجْ إِلَيْهَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّ بِهَا تِسْعَةَ أَعْشَارِ السِّحْرِ وَبِهَا فَسَقَةُ الْجِنِّ وَبِهَا الدَّاءُ الْعُضَالُ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Iroqqa chiqmoqchi boʻldi. Shunda Kaʼb al-Ahbor unga: «U yerga chiqmang, ey amiral-moʻʼminin! Chunki sehrning oʻndan toʻqqiz qismi oʻsha yerda, jinlarning fosiqlari ham oʻsha yerda, davosiz dard ham oʻsha yerdadir», dedi.Моликка етиб келишича, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Ироққа чиқмоқчи бўлди. Шунда Каъб ал-Аҳбор унга: «У ерга чиқманг, эй амирал-мўъминин! Чунки сеҳрнинг ўндан тўққиз қисми ўша ерда, жинларнинг фосиқлари ҳам ўша ерда, давосиз дард ҳам ўша ердадир», деди.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْحَيَّاتِ الَّتِي فِي الْبُيُوتِ ‏.‏

Abu Luboba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uylardagi ilonlarni oʻldirishdan qaytardilar.Абу Лубоба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уйлардаги илонларни ўлдиришдан қайтардилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سَائِبَةَ، مَوْلاَةٍ لِعَائِشَةَ ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي فِي الْبُيُوتِ إِلاَّ ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَخْطِفَانِ الْبَصَرَ وَيَطْرَحَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِ ‏.‏

Oishaning ozod qilingan choʻrisi Soiba (rahimahalloh)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uylardagi ilonlarni oʻldirishdan qaytardilar — faqat orqasida ikki oq chiziqli hamda dumi kalta ilonlardan boshqa; chunki bu ikkisi koʻzning nurini oʻgʻirlaydi va ayollarning qornidagi (homila)larni tushirib yuboradi.Оишанинг озод қилинган чўриси Соиба (раҳимаҳаллоҳ)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уйлардаги илонларни ўлдиришдан қайтардилар — фақат орқасида икки оқ чизиқли ҳамда думи калта илонлардан бошқа; чунки бу иккиси кўзнинг нурини ўғирлайди ва аёлларнинг қорнидаги (ҳомила)ларни тушириб юборади.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ صَيْفِيٍّ، مَوْلَى ابْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي السَّائِبِ، مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي فَجَلَسْتُ أَنْتَظِرُهُ حَتَّى قَضَى صَلاَتَهُ فَسَمِعْتُ تَحْرِيكًا تَحْتَ سَرِيرٍ فِي بَيْتِهِ فَإِذَا حَيَّةٌ فَقُمْتُ لأَقْتُلَهَا فَأَشَارَ أَبُو سَعِيدٍ أَنِ اجْلِسْ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَشَارَ إِلَى بَيْتٍ فِي الدَّارِ فَقَالَ أَتَرَى هَذَا الْبَيْتَ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ إِنَّهُ قَدْ كَانَ فِيهِ فَتًى حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ فَخَرَجَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْخَنْدَقِ فَبَيْنَا هُوَ بِهِ إِذْ أَتَاهُ الْفَتَى يَسْتَأْذِنُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي أُحْدِثُ بِأَهْلِي عَهْدًا فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ خُذْ عَلَيْكَ سِلاَحَكَ فَإِنِّي أَخْشَى عَلَيْكَ بَنِي قُرَيْظَةَ ‏"‏ فَانْطَلَقَ الْفَتَى إِلَى أَهْلِهِ فَوَجَدَ امْرَأَتَهُ قَائِمَةً بَيْنَ الْبَابَيْنِ فَأَهْوَى إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ لِيَطْعُنَهَا وَأَدْرَكَتْهُ غَيْرَةٌ فَقَالَتْ لاَ تَعْجَلْ حَتَّى تَدْخُلَ وَتَنْظُرَ مَا فِي بَيْتِكَ ‏.‏ فَدَخَلَ فَإِذَا هُوَ بِحَيَّةٍ مُنْطَوِيَةٍ عَلَى فِرَاشِهِ فَرَكَزَ فِيهَا رُمْحَهُ ثُمَّ خَرَجَ بِهَا فَنَصَبَهُ فِي الدَّارِ فَاضْطَرَبَتِ الْحَيَّةُ فِي رَأْسِ الرُّمْحِ وَخَرَّ الْفَتَى مَيِّتًا فَمَا يُدْرَى أَيُّهُمَا كَانَ أَسْرَعَ مَوْتًا الْفَتَى أَمِ الْحَيَّةُ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ بِالْمَدِينَةِ جِنًّا قَدْ أَسْلَمُوا فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهُمْ شَيْئًا فَآذِنُوهُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Aflahning ozod qilingan quli Sofiy (rahimahulloh) orqali, Hishom ibn Zuhraning ozod qilingan quli Abus-Soib (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Men Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)nikiga kirdim va uni namoz oʻqiyotgan holda topdim. U namozini tugatguncha kutib oʻtirdim. Shu payt uyidagi karavot ostidan bir shitirlashni eshitdim, qarasam — ilon ekan. Uni oʻldirmoqchi boʻlib turdim, ammo Abu Said menga: «Oʻtir», deb ishora qildi. Namozdan boʻshagach, u hovlidagi bir xonaga ishora qilib: «Mana shu xonani koʻryapsanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U dedi: «Bu xonada yaqinda uylangan bir yigit boʻlardi. U Rasululloh ﷺ bilan birga Xandaqqa chiqdi. Xandaqda turgan chogʻida oʻsha yigit u zotning oldilariga kelib ruxsat soʻrab: ‹Yo Rasululloh, menga ruxsat bering, ahlim bilan koʻrishib kelay›, dedi. Rasululloh ﷺ unga ruxsat berdilar va: ‹Qurolingni olib yur, chunki men senga Banu Qurayzadan (xavf) boʻlishidan qoʻrqaman›, dedilar. Yigit ahlining oldiga bordi va xotinini ikki eshik oʻrtasida turgan holda topdi. Rashki kelib, uni nayza bilan sanchmoqchi boʻldi. Xotini: ‹Shoshilmagin, ichkariga kirib, uyingda nima borligini koʻrgin›, dedi. U ichkariga kirdi va toʻshagi ustida oʻralib yotgan ilonni koʻrdi. Unga nayzasini sanchdi, soʻng uni (nayza uchida) olib chiqib hovliga tikladi. Shunda ilon nayza uchida tipirchilab qoldi, yigit esa oʻlik holda yiqildi. Qay biri avval oʻlgani — yigitmi yoki ilonmi — bilinmadi». Bu voqea Rasululloh ﷺga aytilganda, u zot: «Madinada islomni qabul qilgan jinlar bor. Ulardan biror nimani koʻrsangiz, unga uch kun (chiqib ketishini) eslatinglar; agar shundan keyin ham sizga koʻrinsa, uni oʻldiringlar, chunki u shaytondir», dedilar.Ибн Афлаҳнинг озод қилинган қули Софий (раҳимаҳуллоҳ) орқали, Ҳишом ибн Зуҳранинг озод қилинган қули Абус-Соиб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Мен Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)никига кирдим ва уни намоз ўқиётган ҳолда топдим. У намозини тугатгунча кутиб ўтирдим. Шу пайт уйидаги каравот остидан бир шитирлашни эшитдим, қарасам — илон экан. Уни ўлдирмоқчи бўлиб турдим, аммо Абу Саид менга: «Ўтир», деб ишора қилди. Намоздан бўшагач, у ҳовлидаги бир хонага ишора қилиб: «Мана шу хонани кўряпсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У деди: «Бу хонада яқинда уйланган бир йигит бўларди. У Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хандаққа чиқди. Хандақда турган чоғида ўша йигит у зотнинг олдиларига келиб рухсат сўраб: ‹Ё Расулуллоҳ, менга рухсат беринг, аҳлим билан кўришиб келай›, деди. Расулуллоҳ ﷺ унга рухсат бердилар ва: ‹Қуролингни олиб юр, чунки мен сенга Бану Қурайзадан (хавф) бўлишидан қўрқаман›, дедилар. Йигит аҳлининг олдига борди ва хотинини икки эшик ўртасида турган ҳолда топди. Рашки келиб, уни найза билан санчмоқчи бўлди. Хотини: ‹Шошилмагин, ичкарига кириб, уйингда нима борлигини кўргин›, деди. У ичкарига кирди ва тўшаги устида ўралиб ётган илонни кўрди. Унга найзасини санчди, сўнг уни (найза учида) олиб чиқиб ҳовлига тиклади. Шунда илон найза учида типирчилаб қолди, йигит эса ўлик ҳолда йиқилди. Қай бири аввал ўлгани — йигитми ёки илонми — билинмади». Бу воқеа Расулуллоҳ ﷺга айтилганда, у зот: «Мадинада исломни қабул қилган жинлар бор. Улардан бирор нимани кўрсангиз, унга уч кун (чиқиб кетишини) эслатинглар; агар шундан кейин ҳам сизга кўринса, уни ўлдиринглар, чунки у шайтондир», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا وَضَعَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَهُوَ يُرِيدُ السَّفَرَ يَقُولُ ‏ "‏ بِاسْمِ اللَّهِ ‏.‏ اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الأَهْلِ اللَّهُمَّ ازْوِ لَنَا الأَرْضَ وَهَوِّنْ عَلَيْنَا السَّفَرَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَمِنْ كَآبَةِ الْمُنْقَلَبِ وَمِنْ سُوءِ الْمَنْظَرِ فِي الْمَالِ وَالأَهْلِ ‏"‏ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ safarga chiqmoqchi boʻlib oyoqlarini uzangiga qoʻyganlarida shunday derdilar: «Bismillah. Ey Alloh, safarda hamroh Sensan, ahl-oilada oʻrinbosar Sensan. Ey Alloh, yerni biz uchun yigʻishtir va safarni bizga yengil qil. Ey Alloh, men Sendan safar mashaqqatidan, ortga qaytishdagi gʻam-alamdan, mol va ahl borasidagi yomon manzaradan panoh soʻrayman».Моликка етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқмоқчи бўлиб оёқларини узангига қўйганларида шундай дердилар: «Бисмиллаҳ. Эй Аллоҳ, сафарда ҳамроҳ Сенсан, аҳл-оилада ўринбосар Сенсан. Эй Аллоҳ, ерни биз учун йиғиштир ва сафарни бизга енгил қил. Эй Аллоҳ, мен Сендан сафар машаққатидан, ортга қайтишдаги ғам-аламдан, мол ва аҳл борасидаги ёмон манзарадан паноҳ сўрайман».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ الثِّقَةِ، عِنْدَهُ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ خَوْلَةَ بِنْتِ حَكِيمٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ نَزَلَ مَنْزِلاً فَلْيَقُلْ أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ ‏.‏ فَإِنَّهُ لَنْ يَضُرَّهُ شَىْءٌ حَتَّى يَرْتَحِلَ ‏"‏ ‏.‏

Xavla bint Hakim (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim biror manzilga tushsa, ‹Yaratgan (mavjudot)ning yomonligidan Allohning mukammal kalimalari ila panoh soʻrayman› (aʼuzu bikalimatillohit-tommoti min sharri mo xalaq) desin. Bas, u yerdan koʻchmagunicha, hech narsa unga zarar yetkazmaydi», dedilar.Хавла бинт Ҳаким (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бирор манзилга тушса, ‹Яратган (мавжудот)нинг ёмонлигидан Аллоҳнинг мукаммал калималари ила паноҳ сўрайман› (аъузу бикалиматиллоҳит-томмоти мин шарри мо халақ) десин. Бас, у ердан кўчмагунича, ҳеч нарса унга зарар етказмайди», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ وَالثَّلاَثَةُ رَكْبٌ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan — Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan (rivoyat qilib) — Rasululloh ﷺ: «Bir chavandoz — shayton, ikki chavandoz — ikki shayton, uchtasi esa (haqiqiy) yoʻlovchi jamoadir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан — Амр ибн Шуайб отасидан, у бобосидан (ривоят қилиб) — Расулуллоҳ ﷺ: «Бир чавандоз — шайтон, икки чавандоз — икки шайтон, учтаси эса (ҳақиқий) йўловчи жамоадир», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الشَّيْطَانُ يَهُمُّ بِالْوَاحِدِ وَالاِثْنَيْنِ فَإِذَا كَانُوا ثَلاَثَةً لَمْ يَهُمَّ بِهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Said ibn al-Musayyab (rahimahulloh) shunday der edi: Rasululloh ﷺ: «Shayton bir kishi va ikki kishi bilan shugʻullanadi; uch kishi boʻlsalar, ular bilan shugʻullanmaydi», dedilar.Саид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ) шундай дер эди: Расулуллоҳ ﷺ: «Шайтон бир киши ва икки киши билан шуғулланади; уч киши бўлсалар, улар билан шуғулланмайди», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخَرِ تُسَافِرُ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ إِلاَّ مَعَ ذِي مَحْرَمٍ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga imon keltiradigan ayolga bir kecha-kunduzlik yoʻlni oʻzining mahram (kishisi)siz safar qilishi halol emas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига имон келтирадиган аёлга бир кеча-кундузлик йўлни ўзининг маҳрам (кишиси)сиз сафар қилиши ҳалол эмас», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، يَرْفَعُهُ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيَرْضَى بِهِ وَيُعِينُ عَلَيْهِ مَا لاَ يُعِينُ عَلَى الْعُنْفِ فَإِذَا رَكِبْتُمْ هَذِهِ الدَّوَابَّ الْعُجْمَ فَأَنْزِلُوهَا مَنَازِلَهَا فَإِنْ كَانَتِ الأَرْضُ جَدْبَةً فَانْجُوا عَلَيْهَا بِنِقْيِهَا وَعَلَيْكُمْ بِسَيْرِ اللَّيْلِ فَإِنَّ الأَرْضَ تُطْوَى بِاللَّيْلِ مَا لاَ تُطْوَى بِالنَّهَارِ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّعْرِيسَ عَلَى الطَّرِيقِ فَإِنَّهَا طُرُقُ الدَّوَابِّ وَمَأْوَى الْحَيَّاتِ ‏"‏ ‏.‏

Sulaymon ibn Abdulmalikning ozod qilingan quli Abu Ubayd (rahimahulloh) orqali, Xolid ibn Maʼdon (rahimahulloh) uni (Nabiy ﷺga) merfeʼ qilib (shunday rivoyat qildi): «Albatta, Alloh tabaraka va taolo mehribondir, mehribonlikni sevadi, undan rozi boʻladi va unga qattiqqoʻllikka bermagan yordamni beradi. Bas, mana bu tilsiz hayvonlarga minsangiz, ularni oʻz oʻrinlarida (dam olishga) tushiringlar. Yer qurgʻoq boʻlsa, ularning kuchi (semizligi) borida (tez oʻtib) qutuling. Kechasi yurishni oʻzingizga lozim tutinglar, chunki yer kechasi kunduzgidan koʻra tezroq bosib oʻtiladi. Yoʻl ustida tunab qolishdan saqlaninglar, chunki u — hayvonlarning yoʻli va ilonlarning maskanidir».Сулаймон ибн Абдулмаликнинг озод қилинган қули Абу Убайд (раҳимаҳуллоҳ) орқали, Холид ибн Маъдон (раҳимаҳуллоҳ) уни (Набий ﷺга) мерфеъ қилиб (шундай ривоят қилди): «Албатта, Аллоҳ табарака ва таоло меҳрибондир, меҳрибонликни севади, ундан рози бўлади ва унга қаттиққўлликка бермаган ёрдамни беради. Бас, мана бу тилсиз ҳайвонларга минсангиз, уларни ўз ўринларида (дам олишга) туширинглар. Ер қурғоқ бўлса, уларнинг кучи (семизлиги) борида (тез ўтиб) қутулинг. Кечаси юришни ўзингизга лозим тутинглар, чунки ер кечаси кундузгидан кўра тезроқ босиб ўтилади. Йўл устида тунаб қолишдан сақланинглар, чунки у — ҳайвонларнинг йўли ва илонларнинг масканидир».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ السَّفَرُ قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذَابِ يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ نَوْمَهُ وَطَعَامَهُ وَشَرَابَهُ فَإِذَا قَضَى أَحَدُكُمْ نَهْمَتَهُ مِنْ وَجْهِهِ فَلْيُعَجِّلْ إِلَى أَهْلِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Safar — azobdan bir boʻlakdir: u biringizni uyqusidan, taomidan va ichimligidan mahrum etadi. Bas, biringiz maqsadini bajarib boʻlgach, ahliga tezroq (qaytishga) shoshilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сафар — азобдан бир бўлакдир: у бирингизни уйқусидан, таомидан ва ичимлигидан маҳрум этади. Бас, бирингиз мақсадини бажариб бўлгач, аҳлига тезроқ (қайтишга) шошилсин», дедилар.

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لِلْمَمْلُوكِ طَعَامُهُ وَكِسْوَتُهُ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ يُكَلَّفُ مِنَ الْعَمَلِ إِلاَّ مَا يُطِيقُ ‏"‏ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday degan: Rasululloh ﷺ: «Qulga urf boʻyicha taomi va kiyimi (beriladi), unga qodir boʻladigan ishdan boshqasi yuklanmaydi», dedilar.Моликка етиб келишича, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай деган: Расулуллоҳ ﷺ: «Қулга урф бўйича таоми ва кийими (берилади), унга қодир бўладиган ишдан бошқаси юкланмайди», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، كَانَ يَذْهَبُ إِلَى الْعَوَالِي كُلَّ يَوْمِ سَبْتٍ فَإِذَا وَجَدَ عَبْدًا فِي عَمَلٍ لاَ يُطِيقُهُ وَضَعَ عَنْهُ مِنْهُ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) har shanba kuni al-Avoliyga borar edi. Agar bir qulni oʻzi qodir boʻlmaydigan ishda topsa, undan (ishning bir qismini) yengillashtirar edi.Моликка етиб келишича, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) ҳар шанба куни ал-Аволийга борар эди. Агар бир қулни ўзи қодир бўлмайдиган ишда топса, ундан (ишнинг бир қисмини) енгиллаштирар эди.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، وَهُوَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ لاَ تُكَلِّفُوا الأَمَةَ غَيْرَ ذَاتِ الصَّنْعَةِ الْكَسْبَ فَإِنَّكُمْ مَتَى كَلَّفْتُمُوهَا ذَلِكَ كَسَبَتْ بِفَرْجِهَا وَلاَ تُكَلِّفُوا الصَّغِيرَ الْكَسْبَ فَإِنَّهُ إِذَا لَمْ يَجِدْ سَرَقَ وَعِفُّوا إِذْ أَعَفَّكُمُ اللَّهُ وَعَلَيْكُمْ مِنَ الْمَطَاعِمِ بِمَا طَابَ مِنْهَا ‏.‏

Molikning amakisi Abu Suhayl ibn Molik otasidan (rivoyat qilishicha), u Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)ni xutba qilib turib shunday deganini eshitdi: «Hunari yoʻq choʻrini pul topishga majburlamanglar, chunki uni bunga majburlasangiz, u tanasi bilan (zino qilib) pul topadi. Kichkina bolani ham pul topishga majburlamanglar, chunki u topa olmasa, oʻgʻirlik qiladi. Alloh sizni iffatli qilgani kabi, siz ham iffatli boʻlinglar. Taomlardan esa pok-halolini yeyishni oʻzingizga lozim tutinglar».Моликнинг амакиси Абу Суҳайл ибн Молик отасидан (ривоят қилишича), у Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)ни хутба қилиб туриб шундай деганини эшитди: «Ҳунари йўқ чўрини пул топишга мажбурламанглар, чунки уни бунга мажбурласангиз, у танаси билан (зино қилиб) пул топади. Кичкина болани ҳам пул топишга мажбурламанглар, чунки у топа олмаса, ўғирлик қилади. Аллоҳ сизни иффатли қилгани каби, сиз ҳам иффатли бўлинглар. Таомлардан эса пок-ҳалолини ейишни ўзингизга лозим тутинглар».

حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْعَبْدُ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qul oʻz xoʻjasiga xolis (xizmat) qilsa va Allohga ibodatni chiroyli ado etsa, unga ajri ikki barobar (beriladi)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қул ўз хўжасига холис (хизмат) қилса ва Аллоҳга ибодатни чиройли адо этса, унга ажри икки баробар (берилади)», дедилар.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ أَمَةً، كَانَتْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَآهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَقَدْ تَهَيَّأَتْ بِهَيْئَةِ الْحَرَائِرِ فَدَخَلَ عَلَى ابْنَتِهِ حَفْصَةَ فَقَالَ أَلَمْ أَرَ جَارِيَةَ أَخِيكِ تَجُوسُ النَّاسَ وَقَدْ تَهَيَّأَتْ بِهَيْئَةِ الْحَرَائِرِ وَأَنْكَرَ ذَلِكَ عُمَرُ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattobning bir choʻrisi bor edi. Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) uni ozod ayollarning koʻrinishida bezanib olganini koʻrdi. Shunda u qizi Hafsaning oldiga kirib: «Akangning choʻrisi ozod ayollarning koʻrinishida bezanib, odamlarni (bezovta qilib) yurganini koʻrmadimmi?» dedi. Umar buni yoqtirmadi.Моликка етиб келишича, Абдуллоҳ ибн Умар ибн ал-Хаттобнинг бир чўриси бор эди. Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) уни озод аёлларнинг кўринишида безаниб олганини кўрди. Шунда у қизи Ҳафсанинг олдига кириб: «Акангнинг чўриси озод аёлларнинг кўринишида безаниб, одамларни (безовта қилиб) юрганини кўрмадимми?» деди. Умар буни ёқтирмади.