أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْحَجَرُ الأَسْوَدُ مِنَ الْجَنَّةِ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Hajar ul-Asvad (qora tosh) jannatdandir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ҳажар ул-Асвад (қора тош) жаннатдандир», дедилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ مَكَّةَ قَالَ الْمُشْرِكُونَ وَهَنَتْهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ وَلَقَوْا مِنْهَا شَرًّا فَأَطْلَعَ اللَّهُ نَبِيَّهُ عَلَيْهِ الصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ عَلَى ذَلِكَ فَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَرْمُلُوا وَأَنْ يَمْشُوا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ مِنَ نَاحِيَةِ الْحِجْرِ فَقَالُوا لَهَؤُلاَءِ أَجْلَدُ مِنْ كَذَا .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ va sahobalari Makkaga kelganlarida, mushriklar: «Yasrib (Madina) isitmasi ularni holdan toydiribdi va ular undan koʻp aziyat chekibdi», deyishdi. Alloh Nabiysi alayhis-salomni bundan ogoh qildi. Shunda u zot sahobalariga tavofda tez yugurib yurishni, ikki rukn oʻrtasida esa oddiy yurishni buyurdilar. Mushriklar Hijr tomonida edilar. Ular: «Bular ana ulardan-da bardamroq ekan», deyishdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ва саҳобалари Маккага келганларида, мушриклар: «Ясриб (Мадина) иситмаси уларни ҳолдан тойдирибди ва улар ундан кўп азият чекибди», дейишди. Аллоҳ Набийси алайҳис-саломни бундан огоҳ қилди. Шунда у зот саҳобаларига тавофда тез югуриб юришни, икки рукн ўртасида эса оддий юришни буюрдилар. Мушриклар Ҳижр томонида эдилар. Улар: «Булар ана улардан-да бардамроқ экан», дейишди.
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ .
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Vidolashuv hajjida tuya ustida turib Baytni tavof qildilar va ruknni egri uchli tayoq bilan istilom qildilar (silab oʻtdilar).Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Видолашув ҳажжида туя устида туриб Байтни тавоф қилдилар ва рукнни эгри учли таёқ билан истилом қилдилар (силаб ўтдилар).
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَإِذَا انْتَهَى إِلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ .
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ulovlari ustida turib Baytni tavof qilar edilar, rukn oldiga yetganlarida unga (qoʻllari bilan) ishora qilar edilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уловлари устида туриб Байтни тавоф қилар эдилар, рукн олдига етганларида унга (қўллари билан) ишора қилар эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُسْلِمًا الْبَطِينَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتِ الْمَرْأَةُ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَهِيَ عُرْيَانَةٌ تَقُولُ الْيَوْمَ يَبْدُو بَعْضُهُ أَوْ كُلُّهُ وَمَا بَدَا مِنْهُ فَلاَ أُحِلُّهُ قَالَ فَنَزَلَتْ { يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ } .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ayol Baytni yalangʻoch holda tavof qilar va: «Bugun uning baʼzisi yoki hammasi koʻrinadi, undan koʻringan narsani men (koʻrishni) halol qilmayman», der edi. Shunda: {Ey Odam bolalari, har bir masjid oldida ziynatingizni oling} (Aʼrof 31) oyati nozil boʻldi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аёл Байтни яланғоч ҳолда тавоф қилар ва: «Бугун унинг баъзиси ёки ҳаммаси кўринади, ундан кўринган нарсани мен (кўришни) ҳалол қилмайман», дер эди. Шунда: {Эй Одам болалари, ҳар бир масжид олдида зийнатингизни олинг} (Аъроф 31) ояти нозил бўлди.
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَاصِمٌ، وَمُغِيرَةُ، ح وَأَنْبَأَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَاصِمٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرِبَ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَهُوَ قَائِمٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zamzam suvidan tik turgan holda ichdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Замзам сувидан тик турган ҳолда ичдилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَقَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ زَمْزَمَ فَشَرِبَهُ وَهُوَ قَائِمٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga Zamzamdan (suv) ichirdim, u zot uni tik turgan holda ichdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га Замзамдан (сув) ичирдим, у зот уни тик турган ҳолда ичдилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ إِنَّمَا سَعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيُرِيَ الْمُشْرِكِينَ قُوَّتَهُ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Safo bilan Marva orasida saʼy qilganlari faqat mushriklarga oʻz quvvatlarini koʻrsatish uchun edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Сафо билан Марва орасида саъй қилганлари фақат мушрикларга ўз қувватларини кўрсатиш учун эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَاتٍ وَرِدْفُهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَالَتْ بِهِ النَّاقَةُ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ لاَ تُجَاوِزَانِ رَأْسَهُ فَمَا زَالَ يَسِيرُ عَلَى هِينَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَى جَمْعٍ .
Fazl ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Arafotdan qaytdilar, Usoma ibn Zayd u zotning orqalarida mingashib borardi. Shunda tuya u zotni chayqatib yubordi, u zot esa ikki qoʻllarini koʻtargan, ammo ularni boshlaridan oshirmagan holda edilar. Bas, u zot Jamʼga (Muzdalifaga) yetguncha sekin yurishda davom etdilar».Фазл ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Арафотдан қайтдилар, Усома ибн Зайд у зотнинг орқаларида мингашиб борарди. Шунда туя у зотни чайқатиб юборди, у зот эса икки қўлларини кўтарган, аммо уларни бошларидан оширмаган ҳолда эдилар. Бас, у зот Жамъга (Муздалифага) етгунча секин юришда давом этдилар».
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ وَأَنَا رَدِيفُهُ فَجَعَلَ يَكْبَحُ رَاحِلَتَهُ حَتَّى أَنَّ ذِفْرَاهَا لَيَكَادُ يُصِيبُ قَادِمَةَ الرَّحْلِ وَهُوَ يَقُولُ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقَارِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ فِي إِيضَاعِ الإِبِلِ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Arafotdan qaytdilar, men u zotning orqalarida mingashib borardim. U zot ulovlarini shu qadar tiyib borardilarki, hatto uning quloq orti deyarli egar qoshiga tegay derdi. Va u zot: «Ey odamlar, sokinlik va viqorni lozim tutinglar, zero yaxshilik tuyalarni haydab choptirishda emas», deb aytardilar».Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Арафотдан қайтдилар, мен у зотнинг орқаларида мингашиб борардим. У зот уловларини шу қадар тийиб борардиларки, ҳатто унинг қулоқ орти деярли эгар қошига тегай дерди. Ва у зот: «Эй одамлар, сокинлик ва виқорни лозим тутинглар, зеро яхшилик туяларни ҳайдаб чоптиришда эмас», деб айтардилар».
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، وَعَفَّانُ، وَسُلَيْمَانُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مُشَاشٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ ضَعَفَةَ بَنِي هَاشِمٍ أَنْ يَنْفِرُوا مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ .
Fazl ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Banu Hoshimning zaiflariga Muzdalifadan kechasi joʻnab ketishni buyurdilar.Фазл ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Бану Ҳошимнинг заифларига Муздалифадан кечаси жўнаб кетишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَبَّى حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Jamraga tosh otguncha talbiya aytdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Жамрага тош отгунча талбия айтдилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْعَقَبَةِ وَهُوَ وَاقِفٌ عَلَى رَاحِلَتِهِ " هَاتِ الْقُطْ لِي " . فَلَقَطْتُ لَهُ حَصَيَاتٍ هُنَّ حَصَى الْخَذْفِ فَوَضَعْتُهُنَّ فِي يَدِهِ وَجَعَلَ يَقُولُ بِهِنَّ فِي يَدِهِ وَوَصَفَ يَحْيَى تَحْرِيكَهُنَّ فِي يَدِهِ بِأَمْثَالِ هَؤُلاَءِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Aqaba tongida Rasululloh ﷺ ulovlari ustida turgan holda: «Menga tosh terib ber», dedilar. Men u zotga xazaf toshlaridek bir necha toshlarni terib, qoʻllariga qoʻydim. U zot ularni qoʻllarida ushlab: «Ana shunday toshlar bilan», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ақаба тонгида Расулуллоҳ ﷺ уловлари устида турган ҳолда: «Менга тош териб бер», дедилар. Мен у зотга хазаф тошларидек бир неча тошларни териб, қўлларига қўйдим. У зот уларни қўлларида ушлаб: «Ана шундай тошлар билан», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُغَيْلِمَةَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَلَى حُمُرَاتٍ يَلْطَحُ أَفْخَاذَنَا وَيَقُولُ " أُبَيْنِيَّ لاَ تَرْمُوا جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni, Abdulmuttalib oʻgʻillarining bolalarini eshaklarga mindirib joʻnatdilar. U zot sonlarimizga sekin urib: «Ey oʻgʻilchalarim, quyosh chiqmaguncha Aqaba Jamrasiga tosh otmanglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни, Абдулмутталиб ўғилларининг болаларини эшакларга миндириб жўнатдилар. У зот сонларимизга секин уриб: «Эй ўғилчаларим, қуёш чиқмагунча Ақаба Жамрасига тош отманглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدَّمَ أَهْلَهُ وَأَمَرَهُمْ أَنْ لاَ يَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oila aʼzolarini oldinroq joʻnatdilar va ularga quyosh chiqmaguncha Jamraga tosh otmasliklarini buyurdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оила аъзоларини олдинроқ жўнатдилар ва уларга қуёш чиқмагунча Жамрага тош отмасликларини буюрдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسْأَلُ أَيَّامَ مِنًى فَيَقُولُ " لاَ حَرَجَ " . فَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ . قَالَ " لاَ حَرَجَ " . فَقَالَ رَجُلٌ رَمَيْتُ بَعْدَ مَا أَمْسَيْتُ . قَالَ " لاَ حَرَجَ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan Mino kunlarida savol soʻralar edi, u zot: «Zarari yoʻq», derdilar. Bir kishi u zotdan soʻrab: «Men soʻyishdan oldin sochimni oldirdim», dedi. U zot: «Zarari yoʻq», dedilar. Yana bir kishi: «Men oqshom kirgach tosh otdim», dedi. U zot: «Zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан Мино кунларида савол сўралар эди, у зот: «Зарари йўқ», дердилар. Бир киши у зотдан сўраб: «Мен сўйишдан олдин сочимни олдирдим», деди. У зот: «Зарари йўқ», дедилар. Яна бир киши: «Мен оқшом киргач тош отдим», деди. У зот: «Зарари йўқ», дедилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَخِيهِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَرَمَاهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ .
Fazl ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning ortlarida mingashib turgan edim, u zot Aqaba jamrasiga tosh otguncha talbiya aytishda davom etdilar. Soʻng unga yetti tosh otdilar, har bir tosh bilan takbir aytardilar.Фазл ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг ортларида мингашиб турган эдим, у зот Ақаба жамрасига тош отгунча талбия айтишда давом этдилар. Сўнг унга етти тош отдилар, ҳар бир тош билан такбир айтардилар.
أَخْبَرَنَا هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا خُصَيْفٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، وَعَطَاءٍ، وَسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ الْفَضْلَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، كَانَ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ .
Fazl ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning orqalarida (ulovda) hamroh boʻlgan va u zot jamrani otguncha talbiya aytishdan tinmagan.Фазл ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг орқаларида (уловда) ҳамроҳ бўлган ва у зот жамрани отгунча талбия айтишдан тинмаган.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ تِسْعُ نِسْوَةٍ يُصِيبُهُنَّ إِلاَّ سَوْدَةَ فَإِنَّهَا وَهَبَتْ يَوْمَهَا وَلَيْلَتَهَا لِعَائِشَةَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etganlarida huzurlarida toʻqqizta ayol bor edi. U zot Savdadan boshqa hammalari bilan yaqinlik qilar edilar. Chunki Savda oʻz kunini va kechasini Oishaga hadya qilib bergan edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ҳузурларида тўққизта аёл бор эди. У зот Савдадан бошқа ҳаммалари билан яқинлик қилар эдилар. Чунки Савда ўз кунини ва кечасини Оишага ҳадя қилиб берган эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، وَغَيْرُهُ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، وَعَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - عَبْدُ الْكَرِيمِ يَرْفَعُهُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَارُونُ لَمْ يَرْفَعْهُ - قَالاَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي امْرَأَةً هِيَ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَىَّ وَهِيَ لاَ تَمْنَعُ يَدَ لاَمِسٍ . قَالَ " طَلِّقْهَا " . قَالَ لاَ أَصْبِرُ عَنْهَا . قَالَ " اسْتَمْتِعْ بِهَا " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ لَيْسَ بِثَابِتٍ وَعَبْدُ الْكَرِيمِ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ وَهَارُونُ بْنُ رِئَابٍ أَثْبَتُ مِنْهُ وَقَدْ أَرْسَلَ الْحَدِيثَ وَهَارُونُ ثِقَةٌ وَحَدِيثُهُ أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Menda bir xotin bor, u odamlarning menga eng suyukligidir, biroq u tegib ketuvchining qoʻlini qaytarmaydi», dedi. U zot: «Uni taloq qil», dedilar. U: «Undan sabr qila olmayman», dedi. U zot: «Unda undan foydalanaver», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Менда бир хотин бор, у одамларнинг менга энг суюклигидир, бироқ у тегиб кетувчининг қўлини қайтармайди», деди. У зот: «Уни талоқ қил», дедилар. У: «Ундан сабр қила олмайман», деди. У зот: «Унда ундан фойдаланавер», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beva ayol oʻzi haqida valiysidan koʻra haqliroqdir, qizdan esa oʻzi haqida izn soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бева аёл ўзи ҳақида валийсидан кўра ҳақлироқдир, қиздан эса ўзи ҳақида изн сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، بَعْدَ مَوْتِ نَافِعٍ بِسَنَةٍ وَلَهُ يَوْمَئِذٍ حَلْقَةٌ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Beva ayol oʻzi haqida valiysidan koʻra haqliroqdir, yetim qizdan esa maslahat soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бева аёл ўзи ҳақида валийсидан кўра ҳақлироқдир, етим қиздан эса маслаҳат сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الرِّبَاطِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَيِّمُ أَوْلَى بِأَمْرِهَا وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beva ayol oʻz ishida haqliroqdir, yetim qizdan esa oʻzi haqida maslahat soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бева аёл ўз ишида ҳақлироқдир, етим қиздан эса ўзи ҳақида маслаҳат сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ لِلْوَلِيِّ مَعَ الثَّيِّبِ أَمْرٌ وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فَصَمْتُهَا إِقْرَارُهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Valiyning beva ayol ustidan hech qanday haqqi yoʻq, yetim qizdan esa maslahat soʻraladi va uning jim turishi uning rozilikidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Валийнинг бева аёл устидан ҳеч қандай ҳаққи йўқ, етим қиздан эса маслаҳат сўралади ва унинг жим туриши унинг розиликидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الثَّيِّبُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا وَالْبِكْرُ يَسْتَأْمِرُهَا أَبُوهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Beva ayol oʻzi haqida haqliroqdir, qizdan esa otasi maslahat soʻraydi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бева аёл ўзи ҳақида ҳақлироқдир, қиздан эса отаси маслаҳат сўрайди ва унинг изни жим туришидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَوَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، وَيَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَفِي حَدِيثِ يَعْلَى بِسَرِفَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna binti al-Horis (roziyallohu anho)ga uylandilar. Yaʼloning hadisida: «Sarif degan joyda», deyilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна бинти ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳо)га уйландилар. Яълонинг ҳадисида: «Сариф деган жойда», дейилган.
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَجَّاجِ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَكَحَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ جَعَلَتْ أَمْرَهَا إِلَى الْعَبَّاسِ فَأَنْكَحَهَا إِيَّاهُ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna (roziyallohu anho)ga uylandilar. U (Maymuna) oʻz ishini Abbosga havola qilgan edi, u esa uni u zotga nikohlab berdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна (розияллоҳу анҳо)га уйландилар. У (Маймуна) ўз ишини Аббосга ҳавола қилган эди, у эса уни у зотга никоҳлаб берди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ مُوسَى - عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna (roziyallohu anho)ga uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна (розияллоҳу анҳо)га уйландилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، كَلَّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَمَّا بَعْدُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ bilan biror narsa haqida soʻzlashdi, shunda Nabiy ﷺ: «Innal-hamda lillahi nahmaduhu va nastaʼinuhu, man yahdihilloh fala mudilla lah, va man yudlilillah fala hodiya lah, va ashhadu an la ilaha illallohu vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh. Amma baʼd», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ билан бирор нарса ҳақида сўзлашди, шунда Набий ﷺ: «Иннал-ҳамда лиллаҳи наҳмадуҳу ва настаъинуҳу, ман яҳдиҳиллоҳ фала мудилла лаҳ, ва ман юдлилиллаҳ фала ҳодия лаҳ, ва ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ. Амма баъд», дедилар.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ذُكِرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنْتُ حَمْزَةَ فَقَالَ " إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ " . قَالَ شُعْبَةُ هَذَا سَمِعَهُ قَتَادَةُ مِنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga Hamzaning qizi zikr qilindi. Shunda u zot: «Albatta, u emizishlik boʻyicha akamning qizidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга Ҳамзанинг қизи зикр қилинди. Шунда у зот: «Албатта, у эмизишлик бўйича акамнинг қизидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُرِيدَ عَلَى بِنْتِ حَمْزَةَ فَقَالَ " إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ وَإِنَّهُ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga Hamzaning qizi taklif qilindi. Shunda u zot: «Albatta, u emizishlik boʻyicha akamning qizidir. Nasab orqali harom boʻlgan narsa emizish orqali ham harom boʻladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга Ҳамзанинг қизи таклиф қилинди. Шунда у зот: «Албатта, у эмизишлик бўйича акамнинг қизидир. Насаб орқали ҳаром бўлган нарса эмизиш орқали ҳам ҳаром бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا تَزَوَّجَ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَاطِمَةَ رضى الله عنها قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَعْطِهَا شَيْئًا " . قَالَ مَا عِنْدِي . قَالَ " فَأَيْنَ دِرْعُكَ الْحُطَمِيَّةُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Ali (roziyallohu anhu) Fotima (roziyallohu anho)ga uylanganida, Rasululloh ﷺ unga: ‹Unga biror narsa ber›, dedilar. U: ‹Mende hech narsa yoʻq›, dedi. U zot: ‹Hutamiya sovuting qani?› dedilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Али (розияллоҳу анҳу) Фотима (розияллоҳу анҳо)га уйланганида, Расулуллоҳ ﷺ унга: ‹Унга бирор нарса бер›, дедилар. У: ‹Менде ҳеч нарса йўқ›, деди. У зот: ‹Ҳутамия совутинг қани?› дедилар».
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ الْغُمَيْصَاءَ، أَوِ الرُّمَيْصَاءَ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَشْتَكِي زَوْجَهَا أَنَّهُ لاَ يَصِلُ إِلَيْهَا فَلَمْ يَلْبَثْ أَنْ جَاءَ زَوْجُهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هِيَ كَاذِبَةٌ وَهُوَ يَصِلُ إِلَيْهَا وَلَكِنَّهَا تُرِيدُ أَنْ تَرْجِعَ إِلَى زَوْجِهَا الأَوَّلِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ ذَلِكَ حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ " .
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Gʻumaysoʻ yoki Rumaysoʻ Paygʻambar ﷺ huzuriga kelib, eri unga qoʻshilmayotganidan shikoyat qildi. Koʻp oʻtmay uning eri kelib: «Ey Allohning Rasuli, u yolgʻon gapiryapti, men unga qoʻshilyapman, lekin u birinchi eriga qaytishni istaydi», dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Bu boʻlmaydi, toki sen uning shirinligini totmaguncha», dedilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Ғумайсў ёки Румайсў Пайғамбар ﷺ ҳузурига келиб, эри унга қўшилмаётганидан шикоят қилди. Кўп ўтмай унинг эри келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, у ёлғон гапиряпти, мен унга қўшиляпман, лекин у биринчи эрига қайтишни истайди», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бу бўлмайди, токи сен унинг ширинлигини тотмагунча», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَوْصِلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّي جَعَلْتُ امْرَأَتِي عَلَىَّ حَرَامًا . قَالَ كَذَبْتَ لَيْسَتْ عَلَيْكَ بِحَرَامٍ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ الآيَةَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ } عَلَيْكَ أَغْلَظُ الْكَفَّارَةِ عِتْقُ رَقَبَةٍ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uning oldiga bir kishi kelib: «Men xotinimni oʻzimga harom qilib qoʻydim», dedi. U: «Yolgʻon aytding, u senga harom emas», dedi. Soʻng bu oyatni tilovat qildi: {Ey Paygʻambar! Allohning senga halol qilgan narsasini nega harom qilasan?} (Tahrim 1). «Senga eng ogʻir kafforat vojib boʻldi: bir qulni ozod qilish», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Унинг олдига бир киши келиб: «Мен хотинимни ўзимга ҳаром қилиб қўйдим», деди. У: «Ёлғон айтдинг, у сенга ҳаром эмас», деди. Сўнг бу оятни тиловат қилди: {Эй Пайғамбар! Аллоҳнинг сенга ҳалол қилган нарсасини нега ҳаром қиласан?} (Таҳрим 1). «Сенга энг оғир каффорат вожиб бўлди: бир қулни озод қилиш», деди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْفُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، قَالَ تَذَاكَرْنَا الشَّهْرَ عِنْدَهُ فَقَالَ بَعْضُنَا ثَلاَثِينَ . وَقَالَ بَعْضُنَا تِسْعًا وَعِشْرِينَ . فَقَالَ أَبُو الضُّحَى حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ أَصْبَحْنَا يَوْمًا وَنِسَاءُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَبْكِينَ عِنْدَ كُلِّ امْرَأَةٍ مِنْهُنَّ أَهْلُهَا فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ مَلآنُ مِنَ النَّاسِ - قَالَ - فَجَاءَ عُمَرُ رضى الله عنه فَصَعِدَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي عُلِّيَّةٍ لَهُ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ ثُمَّ سَلَّمَ فَلَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ ثُمَّ سَلَّمَ فَلَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ فَرَجَعَ فَنَادَى بِلاَلاً فَدَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ فَقَالَ " لاَ وَلَكِنِّي آلَيْتُ مِنْهُنَّ شَهْرًا " . فَمَكَثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ثُمَّ نَزَلَ فَدَخَلَ عَلَى نِسَائِهِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni ertalab Nabiy ﷺning ayollari yigʻlab, har birining oldida oʻz ahli boʻlgan holda turgan edik. Men masjidga kirdim, u odamlarga toʻla edi. Shu asnoda Umar (roziyallohu anhu) keldi va oʻz balandxonasida boʻlgan Nabiy ﷺning oldiga koʻtarildi hamda u zotga salom berdi, biroq hech kim javob bermadi. Yana salom berdi, hech kim javob bermadi. Yana salom berdi, hech kim javob bermadi. Shunda u qaytib, Bilolni chaqirdi. Soʻng Nabiy ﷺning oldiga kirib: «Ayollaringizni taloq qildingizmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, lekin men ulardan bir oy iylo qildim (yaqinlashmaslikka qasam ichdim)», dedilar. Shunday qilib, yigirma toʻqqiz kun turdilar, soʻng tushib, ayollarining oldiga kirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни эрталаб Набий ﷺнинг аёллари йиғлаб, ҳар бирининг олдида ўз аҳли бўлган ҳолда турган эдик. Мен масжидга кирдим, у одамларга тўла эди. Шу аснода Умар (розияллоҳу анҳу) келди ва ўз баландхонасида бўлган Набий ﷺнинг олдига кўтарилди ҳамда у зотга салом берди, бироқ ҳеч ким жавоб бермади. Яна салом берди, ҳеч ким жавоб бермади. Яна салом берди, ҳеч ким жавоб бермади. Шунда у қайтиб, Билолни чақирди. Сўнг Набий ﷺнинг олдига кириб: «Аёлларингизни талоқ қилдингизми?» деди. У зот: «Йўқ, лекин мен улардан бир ой ийло қилдим (яқинлашмасликка қасам ичдим)», дедилар. Шундай қилиб, йигирма тўққиз кун турдилар, сўнг тушиб, аёлларининг олдига кирдилар.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ ظَاهَرَ مِنِ امْرَأَتِهِ فَوَقَعَ عَلَيْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ظَاهَرْتُ مِنِ امْرَأَتِي فَوَقَعْتُ قَبْلَ أَنْ أُكَفِّرَ . قَالَ " وَمَا حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ " . قَالَ رَأَيْتُ خَلْخَالَهَا فِي ضَوْءِ الْقَمَرِ . فَقَالَ " لاَ تَقْرَبْهَا حَتَّى تَفْعَلَ مَا أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi ayolidan zihor qilib, soʻng u bilan yaqinlik qilganidan keyin Nabiy ﷺning oldiga keldi va: «Ey Rasululloh, men ayolimdan zihor qildim, soʻng kafforat toʻlamasdan avval u bilan yaqinlik qildim», dedi. U zot: «Seni bunga nima undadi, Alloh senga rahm qilsin?» dedilar. U: «Men uning oyoq bilaguzugini oy nurida koʻrib qoldim», dedi. Shunda u zot: «Alloh azza va jalla buyurgan narsani qilmaguningcha, unga yaqinlashma», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши аёлидан зиҳор қилиб, сўнг у билан яқинлик қилганидан кейин Набий ﷺнинг олдига келди ва: «Эй Расулуллоҳ, мен аёлимдан зиҳор қилдим, сўнг каффорат тўламасдан аввал у билан яқинлик қилдим», деди. У зот: «Сени бунга нима ундади, Аллоҳ сенга раҳм қилсин?» дедилар. У: «Мен унинг оёқ билагузугини ой нурида кўриб қолдим», деди. Шунда у зот: «Аллоҳ азза ва жалла буюрган нарсани қилмагунингча, унга яқинлашма», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَزْهَرُ بْنُ جَمِيلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةَ، ثَابِتِ بْنِ قَيْسٍ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ أَمَا إِنِّي مَا أَعِيبُ عَلَيْهِ فِي خُلُقٍ وَلاَ دِينٍ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ الْكُفْرَ فِي الإِسْلاَمِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتَرُدِّينَ عَلَيْهِ حَدِيقَتَهُ " . قَالَتْ نَعَمْ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْبَلِ الْحَدِيقَةَ وَطَلِّقْهَا تَطْلِيقَةً " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Sobit ibn Qaysning xotini Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Ey Allohning Rasuli, men Sobit ibn Qaysning axloqi va dinida biror ayb koʻrmayman, lekin men Islomda kufr (etishdan) yomon koʻraman», dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Unga bogʻini qaytarib berasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Allohning Rasuli ﷺ (Sobitga): «Bogʻni qabul qil va uni bir taloq bilan qoʻyib yubor», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Собит ибн Қайснинг хотини Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Собит ибн Қайснинг ахлоқи ва динида бирор айб кўрмайман, лекин мен Исломда куфр (этишдан) ёмон кўраман», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Унга боғини қайтариб берасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ (Собитга): «Боғни қабул қил ва уни бир талоқ билан қўйиб юбор», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ أَبِي حَفْصَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي لاَ تَمْنَعُ يَدَ لاَمِسٍ . فَقَالَ " غَرِّبْهَا إِنْ شِئْتَ " . قَالَ إِنِّي أَخَافُ أَنْ تَتَّبِعَهَا نَفْسِي . قَالَ " اسْتَمْتِعْ بِهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Xotinim (unga) qoʻl tekkizuvchining qoʻlini qaytarmaydi», dedi. U zot: «Xohlasang, uni (taloq qilib) uzoqlashtir», dedilar. U: «Menim koʻnglim uning ortidan ketishidan qoʻrqaman», dedi. U zot: «Undan bahramand boʻlaver», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Хотиним (унга) қўл теккизувчининг қўлини қайтармайди», деди. У зот: «Хоҳласанг, уни (талоқ қилиб) узоқлаштир», дедилар. У: «Меним кўнглим унинг ортидан кетишидан қўрқаман», деди. У зот: «Ундан баҳраманд бўлавер», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا هَارُونُ بْنُ رِئَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ تَحْتِي امْرَأَةً لاَ تَرُدُّ يَدَ لاَمِسٍ قَالَ " طَلِّقْهَا " . قَالَ إِنِّي لاَ أَصْبِرُ عَنْهَا . قَالَ " فَأَمْسِكْهَا " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ مُرْسَلٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, nikohimdagi xotinim (unga) qoʻl tekkizuvchining qoʻlini qaytarmaydi», dedi. U zot: «Uni taloq qil», dedilar. U: «Men unga sabr qila olmayman», dedi. U zot: «Unda uni (nikohingda) ushlab tur», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, никоҳимдаги хотиним (унга) қўл теккизувчининг қўлини қайтармайди», деди. У зот: «Уни талоқ қил», дедилар. У: «Мен унга сабр қила олмайман», деди. У зот: «Унда уни (никоҳингда) ушлаб тур», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لاَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الْعَجْلاَنِيِّ وَامْرَأَتِهِ وَكَانَتْ حُبْلَى .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Ajloniy bilan uning xotini oʻrtasida liʼon qildirdilar, u (xotin) homilador edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Ажлоний билан унинг хотини ўртасида лиъон қилдирдилар, у (хотин) ҳомиладор эди.