حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُفْيَانَ الأُبُلِّيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ أَبُو حَبِيبٍ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ، قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ، كَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ يُرَوْنَ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ائْتِنِي غَدًا أَحْبُوكَ وَأُثِيبُكَ وَأُعْطِيكَ " . حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ يُعْطِينِي عَطِيَّةً قَالَ " إِذَا زَالَ النَّهَارُ فَقُمْ فَصَلِّ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ " . فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ " تَرْفَعُ رَأْسَكَ - يَعْنِي مِنَ السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ - فَاسْتَوِ جَالِسًا وَلاَ تَقُمْ حَتَّى تُسَبِّحَ عَشْرًا وَتَحْمَدَ عَشْرًا وَتُكَبِّرَ عَشْرًا وَتُهَلِّلَ عَشْرًا ثُمَّ تَصْنَعُ ذَلِكَ فِي الأَرْبَعِ رَكَعَاتٍ " . قَالَ " فَإِنَّكَ لَوْ كُنْتَ أَعْظَمَ أَهْلِ الأَرْضِ ذَنْبًا غُفِرَ لَكَ بِذَلِكَ " . قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أُصَلِّيَهَا تِلْكَ السَّاعَةَ قَالَ " صَلِّهَا مِنَ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ خَالُ هِلاَلٍ الرَّائِيِّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ الْمُسْتَمِرُّ بْنُ الرَّيَّانِ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مَوْقُوفًا وَرَوَاهُ رَوْحُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَجَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ النُّكْرِيِّ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ وَقَالَ فِي حَدِيثِ رَوْحٍ فَقَالَ حَدِيثُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abul-Javzodan rivoyat qilinadi: «Sahobiylik sharafiga muyassar boʻlgan bir kishi — uni Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo) deb oʻylashadi — menga shuni soʻzlab berdi: Paygʻambar ﷺ menga: ‹Erta menga kel, senga ato etaman, senga mukofot beraman, senga inʼom qilaman›, dedilar. Hatto men u zot menga biror nasiba beradilar deb oʻyladim. U zot: ‹Kunduz ogʻib, quyosh ogʻgach, tur-da, toʻrt rakat namoz oʻqi›, dedilar.» Soʻng u (rovi yuqoridagiga) oʻxshash hadisni zikr qildi. (Bu rivoyatda) u zot shunday dedilar: «(Avval) boshingni — yaʼni ikkinchi sajdadan — koʻtarasan, soʻng rost oʻtirasan va oʻn marta tasbeh aytmaguningcha, oʻn marta hamd aytmaguningcha, oʻn marta takbir aytmaguningcha, oʻn marta tahlil aytmaguningcha (‹la ilaha illalloh›) turmaysan. Soʻng buni toʻrt rakatda qilasan.» (Yana) dedilar: «Agar sen yer yuzidagi eng katta gunohkor boʻlsang ham, shu (namoz) sababli senga (gunohing) kechiriladi.» Men: «Agar uni oʻsha vaqtda oʻqishga qodir boʻlmasam (qanday qilay)?» dedim. U zot: «Uni kechasi yoki kunduzi (xohlagan vaqtingda) oʻqigin», dedilar. Abu Dovud dedi: Habbon ibn Hilol — Hilol ar-Roiyning togʻasidir. Abu Dovud dedi: Buni al-Mustamir ibn ar-Rayyon Abul-Javzodan, u Abdulloh ibn Amrdan mavquf (sahobiyning oʻz soʻzi) tarzida rivoyat qilgan. Yana buni Ravh ibn al-Musayyab va Jafar ibn Sulaymon Amr ibn Molik an-Nukriydan, u Abul-Javzodan, u Ibn Abbosning oʻz soʻzi tarzida rivoyat qilgan. Ravhning hadisida esa: «Bu Paygʻambar ﷺning hadisidir», deyilgan.Абул-Жавзодан ривоят қилинади: «Саҳобийлик шарафига муяссар бўлган бир киши — уни Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо) деб ўйлашади — менга шуни сўзлаб берди: Пайғамбар ﷺ менга: ‹Эрта менга кел, сенга ато этаман, сенга мукофот бераман, сенга инъом қиламан›, дедилар. Ҳатто мен у зот менга бирор насиба берадилар деб ўйладим. У зот: ‹Кундуз оғиб, қуёш оғгач, тур-да, тўрт ракат намоз ўқи›, дедилар.» Сўнг у (рови юқоридагига) ўхшаш ҳадисни зикр қилди. (Бу ривоятда) у зот шундай дедилар: «(Аввал) бошингни — яъни иккинчи саждадан — кўтарасан, сўнг рост ўтирасан ва ўн марта тасбеҳ айтмагунингча, ўн марта ҳамд айтмагунингча, ўн марта такбир айтмагунингча, ўн марта таҳлил айтмагунингча (‹ла илаҳа иллаллоҳ›) турмайсан. Сўнг буни тўрт ракатда қиласан.» (Яна) дедилар: «Агар сен ер юзидаги энг катта гуноҳкор бўлсанг ҳам, шу (намоз) сабабли сенга (гуноҳинг) кечирилади.» Мен: «Агар уни ўша вақтда ўқишга қодир бўлмасам (қандай қилай)?» дедим. У зот: «Уни кечаси ёки кундузи (хоҳлаган вақтингда) ўқигин», дедилар. Абу Довуд деди: Ҳаббон ибн Ҳилол — Ҳилол ар-Роийнинг тоғасидир. Абу Довуд деди: Буни ал-Мустамир ибн ар-Райён Абул-Жавзодан, у Абдуллоҳ ибн Амрдан мавқуф (саҳобийнинг ўз сўзи) тарзида ривоят қилган. Яна буни Равҳ ибн ал-Мусайяб ва Жафар ибн Сулаймон Амр ибн Молик ан-Нукрийдан, у Абул-Жавзодан, у Ибн Аббоснинг ўз сўзи тарзида ривоят қилган. Равҳнинг ҳадисида эса: «Бу Пайғамбар ﷺнинг ҳадисидир», дейилган.
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ زَنْجُويَهْ النَّسَائِيُّ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَسْمَعُ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ " هِيَ فِي كُلِّ رَمَضَانَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ مَوْقُوفًا عَلَى ابْنِ عُمَرَ لَمْ يَرْفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Humayd ibn Zanjuya an-Nasoiy bizga rivoyat qildi: Said ibn Abu Maryam bizga xabar berdi: Muhammad ibn Jaʼfar ibn Abu Kasir bizga rivoyat qildi: Muso ibn Uqba bizga xabar berdi, u Abu Ishoqdan, u Said ibn Jubayrdan, u Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi. U aytdi: Men eshitib turganimda Rasululloh ﷺdan laylatul qadr haqida soʻraldi. Shunda u zot: «U butun Ramazon ichidadir», dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Sufyon va Shuʼba Abu Ishoqdan Ibn Umarning oʻz soʻzi sifatida mavquf qilib rivoyat qildilar, uni Paygʻambar ﷺga koʻtarmadilar.Ҳумайд ибн Занжуя ан-Насоий бизга ривоят қилди: Саид ибн Абу Марям бизга хабар берди: Муҳаммад ибн Жаъфар ибн Абу Касир бизга ривоят қилди: Мусо ибн Уқба бизга хабар берди, у Абу Ишоқдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди. У айтди: Мен эшитиб турганимда Расулуллоҳ ﷺдан лайлатул қадр ҳақида сўралди. Шунда у зот: «У бутун Рамазон ичидадир», дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Суфён ва Шуъба Абу Ишоқдан Ибн Умарнинг ўз сўзи сифатида мавқуф қилиб ривоят қилдилар, уни Пайғамбар ﷺга кўтармадилар.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُ " اقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي شَهْرٍ " . قَالَ إِنِّي أَجِدُ قُوَّةً . قَالَ " اقْرَأْ فِي عِشْرِينَ " . قَالَ إِنِّي أَجِدُ قُوَّةً . قَالَ " اقْرَأْ فِي خَمْسَ عَشْرَةَ " . قَالَ إِنِّي أَجِدُ قُوَّةً . قَالَ " اقْرَأْ فِي عَشْرٍ " . قَالَ إِنِّي أَجِدُ قُوَّةً . قَالَ " اقْرَأْ فِي سَبْعٍ وَلاَ تَزِيدَنَّ عَلَى ذَلِكَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ مُسْلِمٍ أَتَمُّ .
Muslim ibn Ibrohim va Muso ibn Ismoil bizga rivoyat qildilar, ikkisi aytdi: Abon bizga xabar berdi, u Yahyodan, u Muhammad ibn Ibrohimdan, u Abu Salamadan, u Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan (rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ unga: «Qurʼonni bir oyda oʻqib chiq», dedilar. U: «Menda (bundan koʻproq) quvvat bor», dedi. U zot: «Yigirma kunda oʻqib chiq», dedilar. U: «Menda quvvat bor», dedi. U zot: «Oʻn besh kunda oʻqib chiq», dedilar. U: «Menda quvvat bor», dedi. U zot: «Oʻn kunda oʻqib chiq», dedilar. U: «Menda quvvat bor», dedi. U zot: «Yetti kunda oʻqib chiq va bundan oshirma», dedilar. Abu Dovud aytdi: Muslimning hadisi toʻliqroqdir.Муслим ибн Иброҳим ва Мусо ибн Исмоил бизга ривоят қилдилар, иккиси айтди: Абон бизга хабар берди, у Яҳёдан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан, у Абу Саламадан, у Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан (ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ унга: «Қуръонни бир ойда ўқиб чиқ», дедилар. У: «Менда (бундан кўпроқ) қувват бор», деди. У зот: «Йигирма кунда ўқиб чиқ», дедилар. У: «Менда қувват бор», деди. У зот: «Ўн беш кунда ўқиб чиқ», дедилар. У: «Менда қувват бор», деди. У зот: «Ўн кунда ўқиб чиқ», дедилар. У: «Менда қувват бор», деди. У зот: «Етти кунда ўқиб чиқ ва бундан оширма», дедилар. Абу Довуд айтди: Муслимнинг ҳадиси тўлиқроқдир.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " صُمْ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ وَاقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي شَهْرٍ " . فَنَاقَصَنِي وَنَاقَصْتُهُ فَقَالَ " صُمْ يَوْمًا وَأَفْطِرْ يَوْمًا " . قَالَ عَطَاءٌ وَاخْتَلَفْنَا عَنْ أَبِي فَقَالَ بَعْضُنَا سَبْعَةَ أَيَّامٍ وَقَالَ بَعْضُنَا خَمْسًا .
Sulaymon ibn Harb bizga rivoyat qildi: Hammod bizga xabar berdi, u Ato ibn Soibdan, u otasidan, u Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi. U aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Har oydan uch kun roʻza tut va Qurʼonni bir oyda oʻqib chiq», dedilar. Soʻng u zot (muddatni) kamaytirdilar, men ham kamaytirishni soʻradim. Bas, u zot: «Bir kun roʻza tut, bir kun tutma», dedilar. Ato aytdi: Biz otamdan (rivoyat qilishda muddat haqida) ixtilof qildik: baʼzimiz yetti kun dedi, baʼzimiz besh kun dedi.Сулаймон ибн Ҳарб бизга ривоят қилди: Ҳаммод бизга хабар берди, у Ато ибн Соибдан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Ҳар ойдан уч кун рўза тут ва Қуръонни бир ойда ўқиб чиқ», дедилар. Сўнг у зот (муддатни) камайтирдилар, мен ҳам камайтиришни сўрадим. Бас, у зот: «Бир кун рўза тут, бир кун тутма», дедилар. Ато айтди: Биз отамдан (ривоят қилишда муддат ҳақида) ихтилоф қилдик: баъзимиз етти кун деди, баъзимиз беш кун деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ، أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي كَمْ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ " فِي شَهْرٍ " . قَالَ إِنِّي أَقْوَى مِنْ ذَلِكَ - يُرَدِّدُ الْكَلاَمَ أَبُو مُوسَى - وَتَنَاقَصَهُ حَتَّى قَالَ " اقْرَأْهُ فِي سَبْعٍ " . قَالَ إِنِّي أَقْوَى مِنْ ذَلِكَ . قَالَ " لاَ يَفْقَهُ مَنْ قَرَأَهُ فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلاَثٍ " .
Ibnul Musanno bizga rivoyat qildi: Abdussamad bizga rivoyat qildi: Hammom bizga xabar berdi: Qatoda bizga xabar berdi, u Yazid ibn Abdullohdan, u Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi. U aytdi: «Ey Allohning Rasuli, Qurʼonni necha kunda oʻqib chiqay?» dedi. U zot: «Bir oyda», dedilar. U: «Men bundan kuchliroqman», dedi. — Abu Muso bu soʻzlarni takrorlardi. — Va u zot (muddatni) kamaytirib bordilar, hatto: «Uni yetti kunda oʻqib chiq», dedilar. U: «Men bundan kuchliroqman», dedi. U zot: «Qurʼonni uch kundan kamda oʻqigan kishi uni anglamaydi», dedilar.Ибнул Мусанно бизга ривоят қилди: Абдуссамад бизга ривоят қилди: Ҳаммом бизга хабар берди: Қатода бизга хабар берди, у Язид ибн Абдуллоҳдан, у Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди. У айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули, Қуръонни неча кунда ўқиб чиқай?» деди. У зот: «Бир ойда», дедилар. У: «Мен бундан кучлироқман», деди. — Абу Мусо бу сўзларни такрорларди. — Ва у зот (муддатни) камайтириб бордилар, ҳатто: «Уни етти кунда ўқиб чиқ», дедилар. У: «Мен бундан кучлироқман», деди. У зот: «Қуръонни уч кундан камда ўқиган киши уни англамайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَفْقَهُ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلاَثٍ " .
Muhammad ibnul Minhol bizga rivoyat qildi: Yazid ibn Zurayʼ bizga xabar berdi: Said bizga xabar berdi, u Qatodadan, u Abul Aloʼ Yazid ibn Abdulloh ibnush Shixxirdan, u Abdulloh — yaʼni Ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni uch kundan kamda oʻqigan kishi uni anglamaydi», dedilar.Муҳаммад ибнул Минҳол бизга ривоят қилди: Язид ибн Зурайъ бизга хабар берди: Саид бизга хабар берди, у Қатодадан, у Абул Алў Язид ибн Абдуллоҳ ибнуш Шиххирдан, у Абдуллоҳ — яъни Ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни уч кундан камда ўқиган киши уни англамайди», дедилар.
حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي كَمْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ " فِي أَرْبَعِينَ يَوْمًا " . ثُمَّ قَالَ " فِي شَهْرٍ " . ثُمَّ قَالَ " فِي عِشْرِينَ " . ثُمَّ قَالَ " فِي خَمْسَ عَشْرَةَ " . ثُمَّ قَالَ " فِي عَشْرٍ " . ثُمَّ قَالَ " فِي سَبْعٍ " . لَمْ يَنْزِلْ مِنْ سَبْعٍ .
Nuh ibn Habib bizga rivoyat qildi: Abdurrazzoq bizga xabar berdi: Maʼmar bizga xabar berdi, u Simok ibnul Fazldan, u Vahb ibn Munabbihdan, u Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan (rivoyat qildi)ki, u Paygʻambar ﷺdan: «Qurʼonni necha kunda oʻqiyin?» deb soʻradi. U zot: «Qirq kunda», dedilar. Soʻng: «Bir oyda», dedilar. Soʻng: «Yigirma kunda», dedilar. Soʻng: «Oʻn besh kunda», dedilar. Soʻng: «Oʻn kunda», dedilar. Soʻng: «Yetti kunda», dedilar. Yetti kundan pastga tushmadilar.Нуҳ ибн Ҳабиб бизга ривоят қилди: Абдурраззоқ бизга хабар берди: Маъмар бизга хабар берди, у Симок ибнул Фазлдан, у Ваҳб ибн Мунаббиҳдан, у Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан (ривоят қилди)ки, у Пайғамбар ﷺдан: «Қуръонни неча кунда ўқийин?» деб сўради. У зот: «Қирқ кунда», дедилар. Сўнг: «Бир ойда», дедилар. Сўнг: «Йигирма кунда», дедилар. Сўнг: «Ўн беш кунда», дедилар. Сўнг: «Ўн кунда», дедилар. Сўнг: «Етти кунда», дедилар. Етти кундан пастга тушмадилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ أَبَا سَوِيَّةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ ابْنَ حُجَيْرَةَ، يُخْبِرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَامَ بِعَشْرِ آيَاتٍ لَمْ يُكْتَبْ مِنَ الْغَافِلِينَ وَمَنْ قَامَ بِمِائَةِ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْقَانِتِينَ وَمَنْ قَامَ بِأَلْفِ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْمُقَنْطَرِينَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ ابْنُ حُجَيْرَةَ الأَصْغَرُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حُجَيْرَةَ .
Ahmad ibn Solih bizga rivoyat qildi: Ibn Vahb bizga rivoyat qildi: Amr bizga xabar berdi, unga Abu Saviyya rivoyat qilib, u Ibn Hujayrani Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan xabar berayotganini eshitganini (aytdi). U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻn oyat (oʻqib kechasi) qoim boʻlsa, gʻofillardan yozilmaydi; kim yuz oyat (oʻqib) qoim boʻlsa, qonitlardan (itoatgoʻylardan) yoziladi; kim ming oyat (oʻqib) qoim boʻlsa, muqantirlardan (qantorlab savob olguvchilardan) yoziladi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Ibn Hujayra al-Asgʻar — Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Hujayradir.Аҳмад ибн Солиҳ бизга ривоят қилди: Ибн Ваҳб бизга ривоят қилди: Амр бизга хабар берди, унга Абу Савийя ривоят қилиб, у Ибн Ҳужайрани Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан хабар бераётганини эшитганини (айтди). У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўн оят (ўқиб кечаси) қоим бўлса, ғофиллардан ёзилмайди; ким юз оят (ўқиб) қоим бўлса, қонитлардан (итоатгўйлардан) ёзилади; ким минг оят (ўқиб) қоим бўлса, муқантирлардан (қанторлаб савоб олгувчилардан) ёзилади», дедилар. Абу Довуд айтди: Ибн Ҳужайра ал-Асғар — Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон ибн Ҳужайрадир.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، حَدَّثَنِي عَيَّاشُ بْنُ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيُّ، عَنْ عِيسَى بْنِ هِلاَلٍ الصَّدَفِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَقْرِئْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " اقْرَأْ ثَلاَثًا مِنْ ذَوَاتِ الرَّاءِ " . فَقَالَ كَبِرَتْ سِنِّي وَاشْتَدَّ قَلْبِي وَغَلُظَ لِسَانِي . قَالَ " فَاقْرَأْ ثَلاَثًا مِنْ ذَوَاتِ حم " . فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ . فَقَالَ " اقْرَأْ ثَلاَثًا مِنَ الْمُسَبِّحَاتِ " . فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقْرِئْنِي سُورَةً جَامِعَةً . فَأَقْرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم { إِذَا زُلْزِلَتِ الأَرْضُ } حَتَّى فَرَغَ مِنْهَا . فَقَالَ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَزِيدُ عَلَيْهَا أَبَدًا ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَفْلَحَ الرُّوَيْجِلُ " . مَرَّتَيْنِ .
Yahyo ibn Muso al-Balxiy va Horun ibn Abdulloh bizga hadis aytib, ular: Abdulloh ibn Yazid bizga xabar berib, (u): Said ibn Abu Ayyub bizga xabar berib, (u): Ayyosh ibn Abbos al-Qitboniy menga hadis aytib, (u) Iso ibn Hilol as-Sadafiydan, (u) Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi. U dedi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Rasululloh, menga (Qurʼon) oʻrgating», dedi. Shunda (u zot): «‹Ro›li uchta surani oʻqi», dedilar. U: «Yoshim ulgʻaydi, qalbim qattiqlashdi va tilim ogʻirlashdi», dedi. (U zot): «Unday boʻlsa, ‹Ho Mim›li uchta surani oʻqi», dedilar. U yana avvalgi gapining oʻzini aytdi. (U zot): «Musabbihotlardan uchtasini oʻqi», dedilar. U yana avvalgi gapining oʻzini aytdi. Soʻng u kishi: «Ey Rasululloh, menga (hammasini) jamlovchi bir surani oʻrgating», dedi. Bas, Nabiy ﷺ unga {Izo zulzilatil-arz} (surasini) tamom boʻlguncha oʻqitib berdilar. Shunda u kishi: «Seni haq bilan (paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, men bunga aslo (boshqasini) qoʻshmayman», dedi. Soʻng u kishi orqasiga oʻgirilib ketdi. Bas, Nabiy ﷺ ikki marta: «Bu kichkina kishi najot topdi», dedilar.Яҳё ибн Мусо ал-Балхий ва Ҳорун ибн Абдуллоҳ бизга ҳадис айтиб, улар: Абдуллоҳ ибн Язид бизга хабар бериб, (у): Саид ибн Абу Айюб бизга хабар бериб, (у): Айёш ибн Аббос ал-Қитбоний менга ҳадис айтиб, (у) Исо ибн Ҳилол ас-Садафийдан, (у) Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади. У деди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, менга (Қуръон) ўргатинг», деди. Шунда (у зот): «‹Ро›ли учта сурани ўқи», дедилар. У: «Ёшим улғайди, қалбим қаттиқлашди ва тилим оғирлашди», деди. (У зот): «Ундай бўлса, ‹Ҳо Мим›ли учта сурани ўқи», дедилар. У яна аввалги гапининг ўзини айтди. (У зот): «Мусаббиҳотлардан учтасини ўқи», дедилар. У яна аввалги гапининг ўзини айтди. Сўнг у киши: «Эй Расулуллоҳ, менга (ҳаммасини) жамловчи бир сурани ўргатинг», деди. Бас, Набий ﷺ унга {Изо зулзилатил-арз} (сурасини) тамом бўлгунча ўқитиб бердилар. Шунда у киши: «Сени ҳақ билан (пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, мен бунга асло (бошқасини) қўшмайман», деди. Сўнг у киши орқасига ўгирилиб кетди. Бас, Набий ﷺ икки марта: «Бу кичкина киши нажот топди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُقَالُ لِصَاحِبِ الْقُرْآنِ اقْرَأْ وَارْتَقِ وَرَتِّلْ كَمَا كُنْتَ تُرَتِّلُ فِي الدُّنْيَا فَإِنَّ مَنْزِلَكَ عِنْدَ آخِرِ آيَةٍ تَقْرَؤُهَا " .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u dedi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼon sohibiga: ‹Oʻqi va (darajalarga) koʻtaril, dunyoda tartil bilan oʻqiganingdek tartil bilan oʻqi! Chunki sening manziling oʻqiyotgan oxirgi oyating oldidadir› deyiladi» dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон соҳибига: ‹Ўқи ва (даражаларга) кўтарил, дунёда тартил билан ўқиганингдек тартил билан ўқи! Чунки сенинг манзилинг ўқиётган охирги оятинг олдидадир› дейилади» дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا عَثَّامٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَعْقِدُ التَّسْبِيحَ قَالَ ابْنُ قُدَامَةَ - بِيَمِينِهِ .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni tasbihni barmoqlari bilan sanab aytayotganlarini koʻrdim. Ibn Qudoma (oʻz rivoyatida): «Oʻng (qoʻllari) bilan», dedi.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни тасбиҳни бармоқлари билан санаб айтаётганларини кўрдим. Ибн Қудома (ўз ривоятида): «Ўнг (қўллари) билан», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَسْرَعَ الدُّعَاءِ إِجَابَةً دَعْوَةُ غَائِبٍ لِغَائِبٍ " .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, duoning eng tez ijobat boʻladigani gʻoyibning gʻoyibga qilgan duosidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуонинг энг тез ижобат бўладигани ғойибнинг ғойибга қилган дуосидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الأَنْبَارِيُّ الْخُتَّلِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، - يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ - قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ رَيْحَانَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِغَنِيٍّ وَلاَ لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ كَمَا قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ سَعْدٍ قَالَ " لِذِي مِرَّةٍ قَوِيٍّ " . وَالأَحَادِيثُ الأُخَرُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَعْضُهَا " لِذِي مِرَّةٍ قَوِيٍّ " . وَبَعْضُهَا " لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ " . وَقَالَ عَطَاءُ بْنُ زُهَيْرٍ إِنَّهُ لَقِيَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو فَقَالَ إِنَّ الصَّدَقَةَ لاَ تَحِلُّ لِقَوِيٍّ وَلاَ لِذِي مِرَّةٍ سَوِيٍّ .
Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: U zot: «Sadaqa boyga ham, sogʻ-salomat baquvvat kishiga ham halol boʻlmadi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Sufyon Saʼd ibn Ibrohimdan, Ibrohim aytganidek rivoyat qildi. Shuʼba esa buni Saʼddan rivoyat qilib: «Quvvatli baquvvat kishiga», dedi. Nabiy ﷺ dan boshqa hadislar — baʼzilari «quvvatli baquvvat kishiga», baʼzilari esa «sogʻ-salomat baquvvat kishiga» (degan lafz bilandir). Atoʼ ibn Zuhayr aytdiki, u Abdulloh ibn Amrni uchratdi, shunda (Abdulloh): «Albatta sadaqa baquvvat kishiga ham, sogʻ-salomat kuchli kishiga ham halol boʻlmaydi», dedi.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: У зот: «Садақа бойга ҳам, соғ-саломат бақувват кишига ҳам ҳалол бўлмади», дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Суфён Саъд ибн Иброҳимдан, Иброҳим айтганидек ривоят қилди. Шуъба эса буни Саъддан ривоят қилиб: «Қувватли бақувват кишига», деди. Набий ﷺ дан бошқа ҳадислар — баъзилари «қувватли бақувват кишига», баъзилари эса «соғ-саломат бақувват кишига» (деган лафз биландир). Атў ибн Зуҳайр айтдики, у Абдуллоҳ ибн Амрни учратди, шунда (Абдуллоҳ): «Албатта садақа бақувват кишига ҳам, соғ-саломат кучли кишига ҳам ҳалол бўлмайди», деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى، - وَهَذَا حَدِيثُ مُسَدَّدٍ وَهُوَ أَتَمُّ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي كَبْشَةَ السَّلُولِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْبَعُونَ خَصْلَةً أَعْلاَهُنَّ مَنِيحَةُ الْعَنْزِ مَا يَعْمَلُ رَجُلٌ بِخَصْلَةٍ مِنْهَا رَجَاءَ ثَوَابِهَا وَتَصْدِيقَ مَوْعُودِهَا إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهَا الْجَنَّةَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِ مُسَدَّدٍ قَالَ حَسَّانُ فَعَدَدْنَا مَا دُونَ مَنِيحَةِ الْعَنْزِ مِنْ رَدِّ السَّلاَمِ وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ وَإِمَاطَةِ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَنَحْوِهِ فَمَا اسْتَطَعْنَا أَنْ نَبْلُغَ خَمْسَ عَشْرَةَ خَصْلَةً .
Abu Kabsha as-Saluliy aytadi: Men Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)ning shunday deyayotganini eshitdim: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «(Yaxshilik) xislatlari qirqtadir. Ularning eng yuqorisi (sutidan foydalanish uchun) echkini birovga vaqtincha berishdir. Kishi ulardan biron xislatni uning savobini umid qilib va (Alloh) vaʼda qilgan (ajr)ni tasdiqlab ado etsa, Alloh albatta uni shu (xislat) sababli jannatga kiritadi». Abu Dovud aytdi: Musaddadning rivoyatida (kelishicha) Hasson aytdi: Biz echkini berishdan boshqa (xislatlar)ni — salomga alik olish, aksa urganga (yarhamukalloh deb) duo qilish, yoʻldan ozor beruvchi narsani olib tashlash va shu kabilarni — sanab koʻrdik, ammo oʻn besh xislatga ham yeta olmadik.Абу Кабша ас-Салулий айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «(Яхшилик) хислатлари қирқтадир. Уларнинг энг юқориси (сутидан фойдаланиш учун) эчкини бировга вақтинча беришдир. Киши улардан бирон хислатни унинг савобини умид қилиб ва (Аллоҳ) ваъда қилган (ажр)ни тасдиқлаб адо этса, Аллоҳ албатта уни шу (хислат) сабабли жаннатга киритади». Абу Довуд айтди: Мусаддаднинг ривоятида (келишича) Ҳассон айтди: Биз эчкини беришдан бошқа (хислатлар)ни — саломга алик олиш, акса урганга (ярҳамукаллоҳ деб) дуо қилиш, йўлдан озор берувчи нарсани олиб ташлаш ва шу кабиларни — санаб кўрдик, аммо ўн беш хислатга ҳам ета олмадик.
حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، وَالْحَسَنِ بْنِ عَمْرٍو، وَفِطْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، - قَالَ سُفْيَانُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ سُلَيْمَانُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرَفَعَهُ فِطْرٌ وَالْحَسَنُ - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ وَلَكِنَّ الْوَاصِلَ هُوَ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا " .
Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. (Sufyon aytdi: Sulaymon buni Paygʻambar ﷺga koʻtarmadi, Fitr va Hasan esa koʻtardilar.) Rasululloh ﷺ: «Sila qiluvchi — (faqat oʻziga qilingan yaxshilikka) javob qaytaruvchi emas. Sila qiluvchi — qarindoshlik aloqasi uzilganda uni ulagan kishidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. (Суфён айтди: Сулаймон буни Пайғамбар ﷺга кўтармади, Фитр ва Ҳасан эса кўтардилар.) Расулуллоҳ ﷺ: «Сила қилувчи — (фақат ўзига қилинган яхшиликка) жавоб қайтарувчи эмас. Сила қилувчи — қариндошлик алоқаси узилганда уни улаган кишидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِيَّاكُمْ وَالشُّحَّ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِالشُّحِّ أَمَرَهُمْ بِالْبُخْلِ فَبَخَلُوا وَأَمَرَهُمْ بِالْقَطِيعَةِ فَقَطَعُوا وَأَمَرَهُمْ بِالْفُجُورِ فَفَجَرُوا " .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qildilar va: «Baxillikdan saqlaning! Zero sizlardan oldingilar baxillik sababli halok boʻldilar: (baxillik) ularni ziqnalikka buyurdi, ular ziqnalik qildilar; ularni qarindoshlik aloqasini uzishga buyurdi, ular uzdilar; ularni fojirlikka buyurdi, ular fisq-fujur qildilar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилдилар ва: «Бахилликдан сақланинг! Зеро сизлардан олдингилар бахиллик сабабли ҳалок бўлдилар: (бахиллик) уларни зиқналикка буюрди, улар зиқналик қилдилар; уларни қариндошлик алоқасини узишга буюрди, улар уздилар; уларни фожирликка буюрди, улар фисқ-фужур қилдилар», дедилар.