حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ صَالِحٍ الْحَلَبِيُّ , ثنا سَعِيدُ بْنُ عُثْمَانَ الْوَرَّاقُ , ثنا أَبُو التَّقِيِّ هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ , ثنا بَقِيَّةُ , عَنْ إِسْمَاعِيلَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا زَكَاةَ فِي مَالِ امْرِئٍ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ " . رَوَاهُ مُعْتَمِرٌ , وَغَيْرُهُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ مَوْقُوفًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kishining molida, unga bir yil oʻtmaguncha, zakot yoʻq», dedilar. Buni Muʼtamir va boshqalar Ubaydullohdan mavquf holda rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг молида, унга бир йил ўтмагунча, закот йўқ», дедилар. Буни Муътамир ва бошқалар Убайдуллоҳдан мавқуф ҳолда ривоят қилган.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَبِيبٍ , حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَارِيُّ , ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لَيْسَ فِي مَالِ الْمُسْتَفِيدِ زَكَاةٌ , حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «(Yangi) mol topgan kishining molida, unga bir yil oʻtmaguncha, zakot yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «(Янги) мол топган кишининг молида, унга бир йил ўтмагунча, закот йўқ», дедилар.
ثنا عُمَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَلِيٍّ الدَّرْبِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الْبُسْرِيُّ , ثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , أَنَّ ابْنَ عُمَرَ , قَالَ : " لا زَكَاةَ فِي مَالٍ , حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِ "
Nofiʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar: «Molda, egasining qoʻlida unga bir yil oʻtmaguncha, zakot yoʻq», dedi.Нофиъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар: «Молда, эгасининг қўлида унга бир йил ўтмагунча, закот йўқ», деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْعَبْدَرِيُّ , ثنا مُعْتَمِرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ قَالَ : " إِذَا اسْتَفَادَ الرَّجُلُ مَالا لَمْ يَحِلَّ فِيهِ الزَّكَاةُ , حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Kishi bir mol topsa, unga bir yil oʻtmaguncha, unda zakot vojib boʻlmaydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Киши бир мол топса, унга бир йил ўтмагунча, унда закот вожиб бўлмайди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ ، ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ , ثنا يَحْيَى الْقَطَّانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , قَالَ : " كَانَتِ الْمَرْأَةُ مِنْ بَنَاتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ تُصْدَقُ أَلْفَ دِينَارٍ , فَتَجْعَلُ لَهَا مِنْ ذَلِكَ حُلِيًّا بِأَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ , وَلا يُرَى فِيهِ صَدَقَةٌ "
Nofiʼ shunday dedi: «Abdulloh ibn Umarning qizlaridan biriga ming dinor mahr berilar, u shundan toʻrt yuz dinorlik taqinchoq qildirar edi va unda zakot koʻrilmasdi».Нофиъ шундай деди: «Абдуллоҳ ибн Умарнинг қизларидан бирига минг динор маҳр берилар, у шундан тўрт юз динорлик тақинчоқ қилдирар эди ва унда закот кўрилмасди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ , ثنا أَبُو الأَزْهَرِ ، ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أَنْبَأَ عُبَيْدُ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , أَنَّ ابْنَ عُمَرَ , قَالَ : " لا زَكَاةَ فِي الْحُلِيِّ "
Nofiʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar: «Taqinchoqda zakot yoʻq», dedi.Нофиъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар: «Тақинчоқда закот йўқ», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , ثنا يَحْيَى بْنُ أَبِي طَالِبٍ , ثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ , ثنا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ نَافِعٍ , قَالَ : " كَانَ ابْنُ عُمَرَ يُحَلِّي بَنَاتَهُ بِأَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ , وَلا يُخْرِجُ زَكَاتَهُ "
Nofiʼ shunday dedi: «Ibn Umar qizlarini toʻrt yuz dinorlik taqinchoq bilan bezar, uning zakotini chiqarmas edi».Нофиъ шундай деди: «Ибн Умар қизларини тўрт юз динорлик тақинчоқ билан безар, унинг закотини чиқармас эди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا يَحْيَى بْنُ أَبِي طَالِبٍ , ثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ , ثنا ابْنُ أَبِي عَوْنٍ , وَصَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ , عَنْ نَافِعٍ , أَنَّ ابْنَ عُمَرَ " كَانَ عِنْدَهُ مَالُ يَتِيمٍ فَكَانَ يَسْتَقْرِضُ مِنْهُ , وَرُبَّمَا ضَمِنَهُ , وَكَانَ يُزَكِّي مَالَ الْيَتِيمِ إِذَا وَلِيَهُ "
Nofiʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umarning huzurida bir yetimning moli boʻlar, u undan qarz olar, baʼzan uni zomin boʻlar va yetimning moliga valiylik qilganida uning zakotini berar edi.Нофиъдан ривоят қилинадики, Ибн Умарнинг ҳузурида бир етимнинг моли бўлар, у ундан қарз олар, баъзан уни зомин бўлар ва етимнинг молига валийлик қилганида унинг закотини берар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ ، ثنا إِسْحَاقُ بْنُ الْحَسَنِ , ثنا مُسْلِمٌ , ثنا هِشَامٌ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , أَنَّ ابْنَ عُمَرَ " كَانَ يُزَكِّي مَالَ الْيَتِيمِ وَيَسْتَقْرِضُ مِنْهُ وَيَدْفَعُهُ مُضَارَبَةً "
Nofiʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar yetimning molining zakotini berar, undan qarz olar va uni mudorabaga qoʻyar edi.Нофиъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар етимнинг молининг закотини берар, ундан қарз олар ва уни мудорабага қўяр эди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْقُرَيْسِينِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ تَمِيمٍ الأَصْبَهَانِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ , ثنا مَسْلَمَةُ بْنُ الْفَضْلِ , ثنا مُنِيرُ بْنُ الْعَلاءِ , عَنِ الأَشْعَثِ , عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ , عَنْ مُجَاهِدِ بْنِ وَرْدَانَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى أَبَا رَافِعٍ مَوْلاهُ أَرْضًا , فَعَجَزَ عَنْهَا فَمَاتَ , فَبَاعَهَا عُمَرُ بِمِائَتَيْ أَلْفٍ وَثَمَانِيَةِ آلافِ دِينَارٍ , وَأَوْصَى إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ , فَكَانَ يُزَكِّيهَا كُلَّ سَنَةٍ حَتَّى أَدْرَكَ بَنُوهُ , فَدَفَعَهُ إِلَيْهِمْ فَحَسَبُوهُ , فَوَجَدُوهُ نَاقِصًا فَأَتَوْهُ , فَقَالُوا : إِنَّا وَجَدْنَا مَالَنَا نَاقِصًا , فَقَالَ : أَحَسَبْتُمْ زَكَاتَهُ ؟ فَقَالُوا : لا , قَالَ : احْسِبُوا زَكَاتَهُ , فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سَوَاءً "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oʻz mavlolari Abu Rofiʼga bir yer berdilar. U undan ojiz qoldi va vafot etdi. Umar uni ikki yuz sakkiz ming dinorga sotdi va Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)ga vasiyat qildi. U esa har yili uning zakotini berib turdi, toki uning bolalari voyaga yetguncha. Soʻng uni ularga topshirdi, ular uni hisoblab, kam holda topdilar-da, uning oldiga kelib: «Biz molimizni kam holda topdik», dedilar. U: «Uning zakotini hisobladingizmi?» dedi. Ular: «Yoʻq», dedilar. U: «Uning zakotini hisoblanglar», dedi. Ular hisoblab, uni teng holda topdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ўз мавлолари Абу Рофиъга бир ер бердилар. У ундан ожиз қолди ва вафот этди. Умар уни икки юз саккиз минг динорга сотди ва Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)га васият қилди. У эса ҳар йили унинг закотини бериб турди, токи унинг болалари вояга етгунча. Сўнг уни уларга топширди, улар уни ҳисоблаб, кам ҳолда топдилар-да, унинг олдига келиб: «Биз молимизни кам ҳолда топдик», дедилар. У: «Унинг закотини ҳисобладингизми?» деди. Улар: «Йўқ», дедилар. У: «Унинг закотини ҳисобланглар», деди. Улар ҳисоблаб, уни тенг ҳолда топдилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ قَوْهِيٍّ بِالْمِفْتَحِ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الدُّولابِيُّ , ثنا الْقَاسِمُ بْنُ يَحْيَى , عَنِ ابْنِ أَرْقَمَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : وَجَدْنَا فِي كِتَابِ عُمَرَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " فِي صَدَقَةِ الإِبِلِ فِي خَمْسٍ مِنَ الإِبِلِ سَائِمَةٍ شَاةٌ , وَفِي خَمْسَةَ عَشَرَ شَاتَانِ , وَفِي خَمْسَةَ عَشَرَ ثَلاثُ شِيَاهٍ , وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ , وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ خَمْسُ شِيَاهٍ , فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ مَخَاضٍ , فَإِنْ لَمْ يُوجَدْ , فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاثِينَ , فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسَةٍ وَأَرْبَعِينَ , فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ إِلَى سِتِّينَ , فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ , فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ , فَإِنْ زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ جَذَعَةٌ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ " . كَذَا رَوَاهُ سُلَيْمَانُ بْنُ أَرْقَمَ , وَهُوَ ضَعِيفُ الْحَدِيثِ مَتْرُوكٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday dedi: Biz Umarning kitobida Rasululloh ﷺning shunday deganlarini topdik: «Tuya zakotida: yaylovda boqiladigan besh tuyada bir qoʻy, oʻn beshtasida ikki qoʻy, (yana) oʻn beshtasida uch qoʻy, yigirmatasida toʻrt qoʻy, yigirma beshtasida besh qoʻy (bor). Bittaga ziyoda boʻlsa, unda oʻttiz beshtagacha bint maxod, agar topilmasa, erkak ibn labun (bor). Bittaga ziyoda boʻlsa, qirq beshtagacha bint labun. Bittaga ziyoda boʻlsa, oltmishtagacha erkak tuya bilan juftlashadigan hiqqa. Bittaga ziyoda boʻlsa, yetmish beshtagacha jazaʼa. Bittaga ziyoda boʻlsa, toʻqsontagacha ikkita bint labun. Bittaga ziyoda boʻlsa, bir yuz yigirmatagacha ikkita hiqqa. Bittaga ziyoda boʻlsa, har qirqtasida jazaʼa va har elliktasida erkak tuya bilan juftlashadigan hiqqa (bor)». Buni Sulaymon ibn Arqam shunday rivoyat qilgan, u esa hadisi zaif, matrukdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай деди: Биз Умарнинг китобида Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини топдик: «Туя закотида: яйловда боқиладиган беш туяда бир қўй, ўн бештасида икки қўй, (яна) ўн бештасида уч қўй, йигирматасида тўрт қўй, йигирма бештасида беш қўй (бор). Биттага зиёда бўлса, унда ўттиз бештагача бинт маход, агар топилмаса, эркак ибн лабун (бор). Биттага зиёда бўлса, қирқ бештагача бинт лабун. Биттага зиёда бўлса, олтмиштагача эркак туя билан жуфтлашадиган ҳиққа. Биттага зиёда бўлса, етмиш бештагача жазаъа. Биттага зиёда бўлса, тўқсонтагача иккита бинт лабун. Биттага зиёда бўлса, бир юз йигирматагача иккита ҳиққа. Биттага зиёда бўлса, ҳар қирқтасида жазаъа ва ҳар элликтасида эркак туя билан жуфтлашадиган ҳиққа (бор)». Буни Сулаймон ибн Арқам шундай ривоят қилган, у эса ҳадиси заиф, матрукдир.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا يَحْيَى بْنُ الْمُغِيرَةِ أَبُو سَلَمَةَ الْمَخْزُومِيُّ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ , عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَا كَانَ بَعْلا أَوْ سَيْلا أَوْ عَثْرِيًّا فَفِي كُلِّ عَشَرَةٍ وَاحِدَةٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ildizi bilan suv ichadigan, sel yoki yer namidan sugʻoriladigan (ekin)da har oʻntasida bittasi (zakot boʻladi)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Илдизи билан сув ичадиган, сел ёки ер намидан суғориладиган (экин)да ҳар ўнтасида биттаси (закот бўлади)», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبٍ , ثنا عَمِّي , أَخْبَرَنِي يُونُسُ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَالِمٍ , عَنْ أَبِيهِ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ فِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ وَالأَنْهَارُ وَالْعُيُونُ وَمَا كَانَ عَثْرِيًّا الْعُشْرَ , وَمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفَ الْعُشْرِ "
Solim otasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ osmon, daryolar va buloqlar sugʻorgan hamda yer namidan sugʻoriladigan (ekin)da oʻndan bir, tuya bilan tashib sugʻoriladiganida esa oʻndan birning yarmini farz qildilar.Солим отасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ осмон, дарёлар ва булоқлар суғорган ҳамда ер намидан суғориладиган (экин)да ўндан бир, туя билан ташиб суғориладиганида эса ўндан бирнинг ярмини фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا يَزِيدُ بْنُ سِنَانٍ , ثنا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ , ثنا ابْنُ لَهِيعَةَ , أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ , عَنْ أَبِيهِ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ فِي الْبَعْلِ وَمَا سَقَتِ السَّمَاءُ وَالأَنْهَارُ وَالْعُيُونُ الْعُشْرَ , وَمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفَ الْعُشْرِ " . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ الرَّبِيعَ , يَقُولُ : سَمِعْتُ الشَّافِعِيَّ , يَقُولُ : الْبَعْلُ الَّذِي بَلَغَتْ أُصُولُهُ الْمَاءَ
Solim ibn Abdulloh otasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ ildizi bilan suv ichadigan (ekin)da hamda osmon, daryolar va buloqlar sugʻorgan (ekin)da oʻndan bir, tuya bilan tashib sugʻoriladiganida esa oʻndan birning yarmini farz qildilar. Abu Bakr aytdi: Men Robiʼning shunday deganini eshitdim: Men Shofiiyning: «al-baʼl — ildizlari suvga yetgan (ekin)dir», deganini eshitdim.Солим ибн Абдуллоҳ отасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ илдизи билан сув ичадиган (экин)да ҳамда осмон, дарёлар ва булоқлар суғорган (экин)да ўндан бир, туя билан ташиб суғориладиганида эса ўндан бирнинг ярмини фарз қилдилар. Абу Бакр айтди: Мен Робиънинг шундай деганини эшитдим: Мен Шофиийнинг: «ал-баъл — илдизлари сувга етган (экин)дир», деганини эшитдим.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , ثنا مُحَمَّدُ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : كَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَهْلِ الْيَمَنِ إِلَى الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ كُلالٍ وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْيَمَنِ مِنْ مَعَافِرَ وَهَمْدَانَ : " إِنَّ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ صَدَقَةَ الثِّمَارِ عُشْرُ مَا سَقَى الْعَيْنُ وَسَقَتِ السَّمَاءُ , وَعَلَى مَا سَقَى الْغَرْبُ نِصْفُ الْعُشْرِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday dedi: Rasululloh ﷺ Yaman ahliga — Horis ibn Abdu Kulol va u bilan birga Yamandagi Maofir hamda Hamdondan boʻlganlarga shunday yozdilar: «Muminlar zimmasida mevalar sadaqasi bordir: buloq sugʻorgan va osmon sugʻorgan narsada oʻndan bir, chelak bilan sugʻorilgan narsada esa oʻndan birning yarmi (bor)».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ Яман аҳлига — Ҳорис ибн Абду Кулол ва у билан бирга Ямандаги Маофир ҳамда Ҳамдондан бўлганларга шундай ёздилар: «Муминлар зиммасида мевалар садақаси бордир: булоқ суғорган ва осмон суғорган нарсада ўндан бир, челак билан суғорилган нарсада эса ўндан бирнинг ярми (бор)».
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ , ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , ثنا الثَّوْرِيُّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حُرٍّ , وَعَبْدٍ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ , أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا إِسْحَاقُ الدَّبَرِيُّ , ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , ثنا الثَّوْرِيُّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , وَابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , مثل حَدِيثِ ابْنِ زَنْجُوَيْهِ سَوَاءً . وَكَذَلِكَ رَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُمَحِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , وَقَالَ فِيهِ : مِنَ الْمُسْلِمِينَ . وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ، والضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ , وَعُمَرُ بْنُ نَافِعٍ , وَالْمُعَلَّى بْنُ إِسْمَاعِيلَ , وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعَمْرِيُّ , وَكُثَيْرُ بْنُ فَرْقَدٍ , وَيُونُسُ بْنُ يَزِيدَ , وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ شَوْذَبٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ كَذَلِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ fitr zakotini har bir musulmon — hur va qul, kichik va kattaga bir soʻ xurmo yoki bir soʻ arpa qilib buyurdilar. Xuddi shunday uni Saʼid ibn Abdurahmon al-Jumahiy Ubaydulloh ibn Umardan rivoyat qilib, unda: «musulmonlardan», dedi. Xuddi shunday uni Molik ibn Anas, Zahhok ibn Usmon, Umar ibn Nofeʼ, Muallo ibn Ismoil, Abdulloh ibn Umar al-Amriy, Kasir ibn Farqad va Yunus ibn Yazid rivoyat qildilar. Yana Ibn Shavzabdan, u Ayyubdan, u Nofeʼdan shunday rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини ҳар бир мусулмон — ҳур ва қул, кичик ва каттага бир сў хурмо ёки бир сў арпа қилиб буюрдилар. Худди шундай уни Саъид ибн Абдураҳмон ал-Жумаҳий Убайдуллоҳ ибн Умардан ривоят қилиб, унда: «мусулмонлардан», деди. Худди шундай уни Молик ибн Анас, Заҳҳок ибн Усмон, Умар ибн Нофеъ, Муалло ибн Исмоил, Абдуллоҳ ибн Умар ал-Амрий, Касир ибн Фарқад ва Юнус ибн Язид ривоят қилдилар. Яна Ибн Шавзабдан, у Айюбдан, у Нофеъдан шундай ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا يَحْيَى بْنُ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيُّ , وَأَحْمَدُ بْنُ الْفَرَحِ , قَالا : حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ , عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ عَلَى كُلِّ نَفْسٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ رَجُلٍ , أَوِ امْرَأَةٍ صَغِيرٍ , أَوْ كَبِيرٍ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ , أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ramazon fitr zakotini musulmonlardan har bir jonga — hur yo qul, erkak yo ayol, kichik yo katta boʻlsin — bir soʻ xurmo yoki bir soʻ arpa qilib farz qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазон фитр закотини мусулмонлардан ҳар бир жонга — ҳур ё қул, эркак ё аёл, кичик ё катта бўлсин — бир сў хурмо ёки бир сў арпа қилиб фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ السُّكَيْنِ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ , عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , قَالَ : " فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَنِ الْعَبْدِ , وَالْحُرِّ , وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى , وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ , وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلاةِ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ musulmonlardan qul va hur, erkak va ayol, kichik va katta uchun fitr zakotini bir soʻ xurmo yoki bir soʻ arpa qilib farz qildilar va uni odamlar namozga chiqishlaridan oldin ado etishga buyurdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ мусулмонлардан қул ва ҳур, эркак ва аёл, кичик ва катта учун фитр закотини бир сў хурмо ёки бир сў арпа қилиб фарз қилдилар ва уни одамлар намозга чиқишларидан олдин адо этишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا الْقَاضِي الْمَحَامِلِيُّ , وَمُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ النُّعْمَانِيُّ , قَالا : نا أَبُو عُتْبَةَ أَحْمَدُ بْنُ الْفَرَحِ ، ثنا شُرَيْحُ بْنُ يَزِيدَ , ثنا أَرْطَأَةَ , عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ إِسْمَاعِيلَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ , عَنْ كُلِّ مُسْلِمٍ صَغِيرٍ أَوْ كَبِيرٍ , حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ har bir musulmon — kichik yo katta, hur yo qul uchun fitr zakotini bir soʻ xurmo yoki bir soʻ arpa qilib buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ ҳар бир мусулмон — кичик ё катта, ҳур ё қул учун фитр закотини бир сў хурмо ёки бир сў арпа қилиб буюрдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ الْخَالِقِ ، ثنا أَبُو عُلاثَةَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ ، ثنا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ . ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا ابْنُ رِشْدِينَ , ثنا ابْنُ بُكَيْرٍ , ثنا اللَّيْثُ , عَنْ كَثِيرِ بْنِ فَرْقَدٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " زَكَاةُ الْفِطْرِ عَلَى كُلِّ حُرٍّ وَعَبْدٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ " . حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , ثنا أَبُو دَاوُدَ السِّجِسْتَانِيُّ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ , ثنا رَوْحٌ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ " فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَةَ الْفِطْرِ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ " . وَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Fitr zakoti musulmonlardan har bir hur va qulning zimmasida bir soʻ xurmo yoki bir soʻ arpadir», dedilar. Yana Ibn Umardan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ fitr sadaqasini har bir musulmonga bir soʻ xurmo qilib farz qildilar — va hadisni zikr qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Фитр закоти мусулмонлардан ҳар бир ҳур ва қулнинг зиммасида бир сў хурмо ёки бир сў арпадир», дедилар. Яна Ибн Умардан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ фитр садақасини ҳар бир мусулмонга бир сў хурмо қилиб фарз қилдилар — ва ҳадисни зикр қилди.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا يَحْيَى بْنُ أَبِي طَالِبٍ , ثنا عَبْدُ الْوَهَّابِ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَةَ الْفِطْرِ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ fitr sadaqasini har bir musulmon — hur yo qul, erkak yo ayolga bir soʻ xurmo yoki bir soʻ arpa qilib farz qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ фитр садақасини ҳар бир мусулмон — ҳур ё қул, эркак ё аёлга бир сў хурмо ёки бир сў арпа қилиб фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ , ثنا الْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ , حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَمَّارٍ الْهَمْدَانِيُّ , ثنا الأَبْيَضُ بْنُ الأَغَرِّ , حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِصَدَقَةِ الْفِطْرِ عَنِ الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ , وَالْحُرِّ وَالْعَبْدِ مِمَّنْ تَمُونُونَ " . رَفَعَهُ الْقَاسِمُ وَلَيْسَ بِقَوِيٍّ , وَالصَّوَابُ مَوْقُوفٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ kichik va katta, hur va qul — sizlar taʼminlab turadiganlar uchun fitr sadaqasini buyurdilar. Uni Qosim marfuʼ qildi, u esa kuchli emas; toʻgʻrisi mavqufdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ кичик ва катта, ҳур ва қул — сизлар таъминлаб турадиганлар учун фитр садақасини буюрдилар. Уни Қосим марфуъ қилди, у эса кучли эмас; тўғриси мавқуфдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا ، ثنا أَبُو كُرَيْبٍ ، ثنا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ , قَالَ : سَمِعْتُ عِدَّةً مِنْهُمُ : الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ " أَنَّهُ كَانَ يُعْطِي صَدَقَةَ الْفِطْرِ عَنْ جَمِيعِ أَهْلِهِ صَغِيرِهِمْ وَكَبِيرِهِمْ عَمَّنْ يَعُولُ , وَعَنْ رَقِيقِهِ , وَعَنْ رَقِيقِ نِسَائِهِ "
Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo) oʻz ahlining hammasi — kichigi va kattasi, oʻzi boqadiganlar, qullari va xotinlarining qullari uchun fitr sadaqasini berar edi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ўз аҳлининг ҳаммаси — кичиги ва каттаси, ўзи боқадиганлар, қуллари ва хотинларининг қуллари учун фитр садақасини берар эди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الدِّيبَاجِيُّ , ثنا أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ الصُّغْدِيُّ , ثنا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ , ثنا بَقِيَّةُ , عَنْ دَاوُدَ بْنِ الزِّبْرِقَانِ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " صَدَقَةُ الْفِطْرِ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ , أَوْ مُدَّانِ مِنْ حِنْطَةٍ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ وَعَبْدٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Fitr sadaqasi har bir kichik va katta, hur va qul uchun bir soʻ xurmo, yoki bir soʻ arpa, yoxud bugʻdoydan ikki muddir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фитр садақаси ҳар бир кичик ва катта, ҳур ва қул учун бир сў хурмо, ёки бир сў арпа, ёхуд буғдойдан икки муддир», дедилар.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، ثنا جَدِّي , ثنا أبِي , ثنا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ عَلَى الذَّكَرِ وَالأُنْثَى , وَالْحُرِّ وَالْعَبْدِ صَدَقَةَ رَمَضَانَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ erkak va ayolga, hur va qulga Ramazon sadaqasini bir soʻ xurmo yoki bir soʻ taom qilib farz qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ эркак ва аёлга, ҳур ва қулга Рамазон садақасини бир сў хурмо ёки бир сў таом қилиб фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حَمْزَةَ بْنِ الْحُسَيْنِ الْخَثْعَمِيُّ مِنْ أَصْلِهِ , حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ , ثنا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى بْنِ صُبَيْحٍ , ثنا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُمَحِيُّ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ , أَوْ صَاعًا مِنْ بُرٍّ " , كَذَا قَالَ : " عَلَى كُلِّ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى مِنَ الْمُسْلِمِينَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ fitr zakotini bir soʻ xurmo yoki bir soʻ bugʻdoy qilib farz qildilar — u shunday dedi — musulmonlardan har bir hur yo qul, erkak yo ayolga.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини бир сў хурмо ёки бир сў буғдой қилиб фарз қилдилар — у шундай деди — мусулмонлардан ҳар бир ҳур ё қул, эркак ё аёлга.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، ثنا مَكِّيُّ بْنُ عَبْدَانَ , ثنا أَبُو الأَزْهَرِ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ شُرَحْبِيلَ الصَّنْعَانِيُّ , ثنا ابْنُ جُرَيْجٍ , عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى , عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ قَالَ : " أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَمْرَو بْنَ حَزْمٍ فِي زَكَاةِ الْفِطْرِ نِصْفُ صَاعٍ مِنْ حِنْطَةٍ , أَوْ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ Amr ibn Hazmga fitr zakoti haqida bugʻdoydan yarim soʻ, yoki xurmodan bir soʻ berishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ Амр ибн Ҳазмга фитр закоти ҳақида буғдойдан ярим сў, ёки хурмодан бир сў беришни буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدَانَ ، ثنا شُعَيْبُ بْنُ أَيُّوبَ , ثنا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ , عَنْ زَائِدَةَ , عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " كَانَ النَّاسُ يُخْرِجُونَ صَدَقَةَ الْفِطْرِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَاعَ شَعِيرٍ أَوْ تَمْرٍ , أَوْ سُلْتٍ أَوْ زَبِيبٍ , فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ وَكَثُرَتِ الْحِنْطَةُ جَعَلَ نِصْفَ صَاعِ حِنْطَةٍ مَكَانًا مِنْ تِلْكَ الأَشْيَاءِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ davrlarida odamlar fitr sadaqasini bir soʻ arpa, yoki xurmo, yoki sult, yoxud mayiz qilib chiqarar edilar. Umarning zamoni boʻlib, bugʻdoy koʻpaygach, u oʻsha narsalar oʻrniga yarim soʻ bugʻdoyni belgiladi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ даврларида одамлар фитр садақасини бир сў арпа, ёки хурмо, ёки султ, ёхуд майиз қилиб чиқарар эдилар. Умарнинг замони бўлиб, буғдой кўпайгач, у ўша нарсалар ўрнига ярим сў буғдойни белгилади.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَلِيٍّ الْحَطَبِيُّ , ثنا أَبُو قَبِيصَةَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , ثنا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ " أَنَّهُ كَانَ يُخْرِجُ صَدَقَةَ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ حُرٍّ وَعَبْدٍ , صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ , ذَكَرٍ وَأُنْثَى , كَافِرٍ وَمُسْلِمٍ , حَتَّى إِنْ كَانَ لَيُخْرِجُ عَنْ مُكَاتَبِيهِ مِنْ غِلْمَانِهِ " . عُثْمَانُ هُوَ الْوَقَّاصِيُّ . مَتْرُوكٌ
Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo) har bir hur va qul, kichik va katta, erkak va ayol, kofir va musulmon uchun fitr sadaqasini chiqarar edi, hatto gʻulomlaridan mukotab boʻlganlari uchun ham chiqarar edi. Usmon — u Vaqqosiydir. Matrukdir.Нофеъдан ривоят қилинадики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳар бир ҳур ва қул, кичик ва катта, эркак ва аёл, кофир ва мусулмон учун фитр садақасини чиқарар эди, ҳатто ғуломларидан мукотаб бўлганлари учун ҳам чиқарар эди. Усмон — у Ваққосийдир. Матрукдир.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا الْحَسَنُ بْنُ دَاوُدَ الْمُنْكَدِرِيُّ , وَيَحْيَى بْنُ الْمُغِيرَةِ أَبُو سَلَمَةَ , وَأَحْمَدُ بْنُ الْفَرَجِ أَبُو عُتْبَةَ , قَالُوا : حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ , ثنا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِإِخْرَاجِ زَكَاةِ الْفِطْرِ , أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلاةِ " . وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ كَانَ يُؤَدِّي قَبْلَ ذَلِكَ بِيَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ fitr zakotini chiqarishga — odamlar namozga chiqishlaridan oldin ado etilishiga buyurdilar. Abdulloh esa uni bundan bir yoki ikki kun oldin ado etar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини чиқаришга — одамлар намозга чиқишларидан олдин адо этилишига буюрдилар. Абдуллоҳ эса уни бундан бир ёки икки кун олдин адо этар эди.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ ، قَالا : ثنا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , ثنا وَكِيعٌ . ح وَثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا , ثنا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ ، ثنا وَكِيعٌ , عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ ، عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ , وَقَالَ : " أَغْنُوهُمْ فِي هَذَا الْيَوْمِ " . وَقَالَ يُوسُفُ : صَدَقَةُ الْفِطْرِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ fitr zakotini farz qildilar va: «Shu kunda ularni boy qilinglar», dedilar. Yusuf: «fitr sadaqasi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини фарз қилдилар ва: «Шу кунда уларни бой қилинглар», дедилар. Юсуф: «фитр садақаси», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو يُوسُفَ يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , ثنا الْحَسَنُ بْنُ مُكْرَمٍ , ثنا الْفَيْضُ بْنُ وَثِيقٍ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَصَرِيُّ , ثنا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلاةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ fitr zakotini kishi namozga chiqishidan oldin ado etishga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини киши намозга чиқишидан олдин адо этишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ السَّكَنِ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ , عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلاةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uni odamlar namozga chiqishlaridan oldin ado etilishiga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уни одамлар намозга чиқишларидан олдин адо этилишига буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَتِيقٍ الْعَنْسِيُّ , بِدِمَشْقَ , ثنا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيُّ , ثنا ابْنُ وَهْبٍ , ثنا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَالِمٍ , عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ نَافِعٍ ، عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " تَرَاءَى النَّاسُ الْهِلالَ , فَأَخْبَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي رَأَيْتُهُ , فَصَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ النَّاسَ بِالصِّيَامِ " . تَفَرَّدَ بِهِ مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ , عَنِ ابْنِ وَهْبٍ وَهُوَ ثِقَةٌ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مِرْدَاسٍ ، ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ , وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ السَّمَرْقَنْدِيُّ , قَالا : نا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ , بِهَذَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Odamlar hilolni koʻzlab qaradilar, men esa Rasululloh ﷺga uni koʻrganimni xabar berdim. Shunda Rasululloh ﷺ roʻza tutdilar va odamlarga ham roʻza tutishni buyurdilar. Buni Ibn Vahbdan Marvon ibn Muhammad yolgʻiz rivoyat qilgan, u esa siqadir. Mahmud ibn Xolid va Abdulloh ibn Abdurahmon as-Samarqandiy ham Marvon ibn Muhammaddan shuni rivoyat qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Одамлар ҳилолни кўзлаб қарадилар, мен эса Расулуллоҳ ﷺга уни кўрганимни хабар бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ рўза тутдилар ва одамларга ҳам рўза тутишни буюрдилар. Буни Ибн Ваҳбдан Марвон ибн Муҳаммад ёлғиз ривоят қилган, у эса сиқадир. Маҳмуд ибн Холид ва Абдуллоҳ ибн Абдураҳмон ас-Самарқандий ҳам Марвон ибн Муҳаммаддан шуни ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ مِنْ أَصْلِهِ ، ثنا أَبُو زُرْعَةَ الدِّمَشْقِيُّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو ، ثنا أَبُو مُسْهِرٍ ، ثنا مَالِكٌ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلالَ , وَلا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلالَ , فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَصُومُوا ثَلاثِينَ " . هُوَ فِي الْمُوَطَّأِ عَنْ نَافِعٍ , وَابْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ : فَاقْدُرُوا لَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Hilolni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar va hilolni koʻrmaguningizcha iftor qilmanglar. Agar sizlarga bulut toʻsib qolsa, oʻttiz (kun) roʻza tutinglar», dedilar. Bu (hadis) Muvattada Nofeʼdan va Ibn Dinordan, ular Ibn Umardan keltirilgan boʻlib, unda: uni hisoblab chiqinglar, deyilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ҳилолни кўрмагунингизча рўза тутманглар ва ҳилолни кўрмагунингизча ифтор қилманглар. Агар сизларга булут тўсиб қолса, ўттиз (кун) рўза тутинглар», дедилар. Бу (ҳадис) Муваттада Нофеъдан ва Ибн Динордан, улар Ибн Умардан келтирилган бўлиб, унда: уни ҳисоблаб чиқинглар, дейилган.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، وَجَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُرْشِدٍ ، ثنا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُلَيَّةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّمَا الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ , فَلا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ , وَلا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ , فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ " . زَادَ ابْنُ مُرْشِدٍ : وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا مَضَى شَعْبَانُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ يَبْعَثُ مِنْ يَنْظُرُ , فَإِنْ رَأَى فَذَاكَ , وَإِنْ لَمْ يَرَ وَلَمْ يَحُلْ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ , وَلا قَتَرٌ أَصْبَحَ مُفْطِرًا , وَإِنْ حَالَ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ أَوْ قَتَرٌ أَصْبَحَ صَائِمًا , قَالَ : وَكَانَ لا يُفْطِرُ إِلا مَعَ النَّاسِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun)dir. Uni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar va uni koʻrmaguningizcha iftor qilmanglar. Agar sizlarga bulut toʻsib qolsa, uni hisoblab chiqinglar», dedilar. Ibn Murshid (rivoyatida) shuni ziyoda qildi: Shaʼbon yigirma toʻqqiz (kun) oʻtganida Ibn Umar hilolga qaraydigan kishini yuborar edi. Agar u koʻrsa, oʻsha (roʻza boʻlar edi); agar koʻrmasa va uni koʻrishga bulut ham, chang ham toʻsiq boʻlmasa, iftor qilgan holida tongni qarshilar edi; agar uni koʻrishga bulut yoki chang toʻsiq boʻlsa, roʻzador holida tongni qarshilar edi. (Roviy) dedi: U faqat odamlar bilan birga iftor qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун)дир. Уни кўрмагунингизча рўза тутманглар ва уни кўрмагунингизча ифтор қилманглар. Агар сизларга булут тўсиб қолса, уни ҳисоблаб чиқинглар», дедилар. Ибн Муршид (ривоятида) шуни зиёда қилди: Шаъбон йигирма тўққиз (кун) ўтганида Ибн Умар ҳилолга қарайдиган кишини юборар эди. Агар у кўрса, ўша (рўза бўлар эди); агар кўрмаса ва уни кўришга булут ҳам, чанг ҳам тўсиқ бўлмаса, ифтор қилган ҳолида тонгни қаршилар эди; агар уни кўришга булут ёки чанг тўсиқ бўлса, рўзадор ҳолида тонгни қаршилар эди. (Ровий) деди: У фақат одамлар билан бирга ифтор қилар эди.
قَالَ : وَحَدَّثَنَا الْوَاقِدِيُّ , ثنا مَعْمَرٌ , وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : رَأَى هِلالَ شَوَّالٍ نَهَارًا , فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : " لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلالَ مِنْ حَيْثُ يُرَى "
Solim otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Shavvol hiloli kunduzi koʻrildi. Shunda Ibn Umar: «Hilolni u koʻriladigan (payt)da koʻrmaguningizcha iftor qilishingiz sizlarga halol emas», dedi.Солим отасидан ривоят қилади: У айтди: Шаввол ҳилоли кундузи кўрилди. Шунда Ибн Умар: «Ҳилолни у кўриладиган (пайт)да кўрмагунингизча ифтор қилишингиз сизларга ҳалол эмас», деди.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , ثنا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ , ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ , ثنا مَرْوَانُ الْمُقَفَّعِ , قَالَ : رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقْبِضُ عَلَى لِحْيَتِهِ وَيَقْطَعُ مَا زَادَ عَلَى الْكَفِّ , قَالَ : وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَفْطَرَ : " ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ " . تَفَرَّدَ بِهِ الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ , وَإِسْنَادُهُ حَسَنٌ
Marvon al-Muqaffaʼ aytdi: Men Ibn Umarning soqolini hovuchlab, kaftidan ortiq qismini qirqayotganini koʻrdim. U aytdi: Rasululloh ﷺ iftor qilganlarida: «Chanqoq ketdi, tomirlar namlandi va Alloh xohlasa, ajr sobit boʻldi», der edilar. Buni Husayn ibn Voqid yolgʻiz rivoyat qilgan va isnodi hasandir.Марвон ал-Муқаффаъ айтди: Мен Ибн Умарнинг соқолини ҳовучлаб, кафтидан ортиқ қисмини қирқаётганини кўрдим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ ифтор қилганларида: «Чанқоқ кетди, томирлар намланди ва Аллоҳ хоҳласа, ажр собит бўлди», дер эдилар. Буни Ҳусайн ибн Воқид ёлғиз ривоят қилган ва исноди ҳасандир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ , ثنا يَحْيَى بْنُ سَلامٍ , ثنا شُعْبَةُ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُتَمَتِّعِ إِذَا لَمْ يَجِدِ الْهَدْيَ أَنْ يَصُومَ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ " . يَحْيَى بْنُ سَلامٍ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ hadyni topa olmagan mutamattiʼga tashriq kunlarida roʻza tutishga ruxsat berdilar». Yahyo ibn Salom kuchli emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ ҳадйни топа олмаган мутаматтиъга ташриқ кунларида рўза тутишга рухсат бердилар». Яҳё ибн Салом кучли эмас.
حَدَّثَنِي أَبُو الْحُسَيْنِ عَبْدُ الْبَاقِي بْنُ قَانِعٍ الْقَاضِي , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَنْصُورٍ الْفَقِيهُ أَبُو إِسْمَاعِيلَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ , قَالا : ثنا سُفْيَانُ بْنُ بِشْرٍ , ثنا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ فِي قَضَاءِ رَمَضَانَ : " إِنْ شَاءَ فَرَّقَ وَإِنْ شَاءَ تَابَعَ " . لَمْ يُسْنِدْهُ غَيْرُ سُفْيَانَ بْنِ بِشْرٍ . حَدَّثَنَا ابْنُ قَانِعٍ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ الْهَيْثَمِ الْفَزَارِيُّ , ثنا مَسْعُودُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خِرَاشٍ , عَنْ وَاسِطِ بْنِ الْحَارِثِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مِثْلَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Ramazon qazosi haqida: «Xohlasa ajratib tutadi, xohlasa ketma-ket tutadi», dedilar. Buni Sufyon ibn Bishrdan boshqa hech kim musnad qilmagan. Ubayd ibn Umayrdan, Nabiy ﷺ dan ham shuning misli (rivoyat qilingan).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Рамазон қазоси ҳақида: «Хоҳласа ажратиб тутади, хоҳласа кетма-кет тутади», дедилар. Буни Суфён ибн Бишрдан бошқа ҳеч ким муснад қилмаган. Убайд ибн Умайрдан, Набий ﷺ дан ҳам шунинг мисли (ривоят қилинган).