Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَتْرُ آخِرُ رَكْعَةٍ مِنْ اللَّيْلِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Vitr — kechaning oxirgi rakaatidir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Витр — кечанинг охирги ракаатидир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لَا نَكْتُبُ وَلَا نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَعَقَدَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ وَالشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا يَعْنِي تَمَامَ ثَلَاثِينَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Biz ummiy (savodsiz) bir ummatmiz, yozmaymiz ham, hisoblamaymiz ham. Oy mana shunday, mana shunday va mana shunday (boʻladi)» — va uchinchisida bosh barmogʻini bukdilar — «Oy yana mana shunday, mana shunday va mana shunday (boʻladi)». Yaʼni toʻla oʻttiz (kunni) nazarda tutdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Биз уммий (саводсиз) бир умматмиз, ёзмаймиз ҳам, ҳисобламаймиз ҳам. Ой мана шундай, мана шундай ва мана шундай (бўлади)» — ва учинчисида бош бармоғини букдилар — «Ой яна мана шундай, мана шундай ва мана шундай (бўлади)». Яъни тўла ўттиз (кунни) назарда тутдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ قَالَمَرَرْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ عَلَى طَرِيقٍ مِنْ طُرُقِ الْمَدِينَةِ فَإِذَا فِتْيَةٌ قَدْ نَصَبُوا دَجَاجَةً يَرْمُونَهَا لَهُمْ كُلُّ خَاطِئَةٍ قَالَ فَغَضِبَ وَقَالَ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالَ فَتَفَرَّقُوا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُمَثِّلُ بِالْحَيَوَانِ

Saʼid ibn Jubayr (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umar bilan Madina yoʻllaridan birida oʻtayotgan edim, bir necha yigit tovuqni (nishon qilib) tikka qoʻyib, unga oʻq otishayotgan ekan, xato ketgan har bir (oʻq) ularniki (garov) edi. Shunda u gʻazablandi va: «Buni kim qildi?», dedi. Ular tarqab ketishdi. Soʻng Ibn Umar: «Rasululloh ﷺ hayvonni (tirik nishon qilib) maʼyub qiladigan kishini laʼnatladilar», dedi.Саъид ибн Жубайр (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умар билан Мадина йўлларидан бирида ўтаётган эдим, бир неча йигит товуқни (нишон қилиб) тикка қўйиб, унга ўқ отишаётган экан, хато кетган ҳар бир (ўқ) уларники (гаров) эди. Шунда у ғазабланди ва: «Буни ким қилди?», деди. Улар тарқаб кетишди. Сўнг Ибн Умар: «Расулуллоҳ ﷺ ҳайвонни (тирик нишон қилиб) маъюб қиладиган кишини лаънатладилар», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زَيْدٍ وَأَبِي بَكْرٍ ابْنَيْ مُحَمَّدٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا نَافِعًا يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак», дер эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ نَافِعًا قَالَرَأَى ابْنُ عُمَرَ مِسْكِينًا فَجَعَلَ يُدْنِيهِ وَيَضَعُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ أَكْلًا كَثِيرًا فَقَالَ لِي لَا تُدْخِلَنَّ هَذَا عَلَيَّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْكَافِرَ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ

Nofeʼ (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umar bir miskinni koʻrib, uni oʻziga yaqin qildi va oldiga (taom) qoʻyaverdi, u esa koʻp yeyaverdi. Shunda u menga: «Bu (kishi)ni mening oldimga kiritma, chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, kofir yetti ichak bilan yeydi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умар бир мискинни кўриб, уни ўзига яқин қилди ва олдига (таом) қўяверди, у эса кўп еяверди. Шунда у менга: «Бу (киши)ни менинг олдимга киритма, чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, кофир етти ичак билан ейди›, деяётганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَمْنَعُوا نِسَاءَكُمْ الْمَسَاجِدَ بِاللَّيْلِفَقَالَ سَالِمٌ أَوْ بَعْضُ بَنِيهِ وَاللَّهِ لَا نَدَعُهُنَّ يَتَّخِذْنَهُ دَغَلًا قَالَ فَلَطَمَ صَدْرَهُ وَقَالَ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ هَذَا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Ayollaringizni kechasi masjidlardan man qilmanglar», dedilar. Shunda Solim yoki uning oʻgʻillaridan biri: «Allohga qasamki, biz ularni (bu ruxsatni) buzuqlikka vosita qilib olishlariga qoʻymaymiz», dedi. Shunda (Ibn Umar) uning koʻksiga urib: «Men senga Rasululloh ﷺdan hadis aytyapman-u, sen bunday deyapsanmi?», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Аёлларингизни кечаси масжидлардан ман қилманглар», дедилар. Шунда Солим ёки унинг ўғилларидан бири: «Аллоҳга қасамки, биз уларни (бу рухсатни) бузуқликка восита қилиб олишларига қўймаймиз», деди. Шунда (Ибн Умар) унинг кўксига уриб: «Мен сенга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтяпман-у, сен бундай деяпсанми?», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشَ وَقَالَ حَجَّاجٌ عَنِ الْأَعْمَشِ يُحَدِّثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ وَثَّابٍ عَنْ شَيْخٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأُرَاهُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَجَّاجٌ قَالَ شُعْبَةُ قَالَ سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمُؤْمِنُ الَّذِي يُخَالِطُ النَّاسَ وَيَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ الَّذِي لَا يُخَالِطُهُمْ وَلَا يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ قَالَ حَجَّاجٌ خَيْرٌ مِنْ الَّذِي لَا يُخَالِطُهُمْ

Nabiy ﷺning sahobalaridan bir shayx — u Ibn Umar deb oʻylayman — Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Odamlarga aralashadigan va ularning ozorlariga sabr qiladigan moʻmin, ularga aralashmaydigan va ozorlariga sabr qilmaydigan kishidan koʻra ajri ulugʻroqdir», dedilar. Hajjoj: «Ularga aralashmaydigandan koʻra yaxshiroqdir», dedi.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир шайх — у Ибн Умар деб ўйлайман — Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Одамларга аралашадиган ва уларнинг озорларига сабр қиладиган мўмин, уларга аралашмайдиган ва озорларига сабр қилмайдиган кишидан кўра ажри улуғроқдир», дедилар. Ҳажжож: «Уларга аралашмайдигандан кўра яхшироқдир», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنْتُمْ ثَلَاثَةً فَلَا يَتَنَاجَ اثْنَانِ دُونَ وَاحِدٍقَالَ فَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ فَإِذَا كَانُوا أَرْبَعَةً قَالَ فَلَا بَأْسَ بِهِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishi boʻlsangiz, ikkitangiz bittangizni qoldirib shivirlashmasin», dedilar. Men Ibn Umarga: «Agar toʻrt kishi boʻlsalar-chi?», dedim. U: «Unda hech qanday zarari yoʻq», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч киши бўлсангиз, иккитангиз биттангизни қолдириб шивирлашмасин», дедилар. Мен Ибн Умарга: «Агар тўрт киши бўлсалар-чи?», дедим. У: «Унда ҳеч қандай зарари йўқ», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَتَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdiki, Rasululloh ﷺning talbiyalari (shu edi): «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтдики, Расулуллоҳ ﷺнинг талбиялари (шу эди): «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّهُسَأَلَ ابْنَ عُمَرَ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَقَالَ أَتَعْرِفُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ حَائِضًا فَانْطَلَقَ عُمَرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ إِنْ بَدَا لَهُ طَلَاقُهَا طَلَّقَهَا فِي قُبُلِ عِدَّتِهَا قَالَ ابْنُ بَكْرٍ أَوْ فِي قُبُلِ طُهْرِهَافَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ أَيُحْسَبُ طَلَاقُهُ ذَلِكَ طَلَاقًا قَالَ نَعَمْ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ

Yunus ibn Jubayr (rahimahulloh) Ibn Umardan xotinini hayz holida taloq qilgan kishi haqida soʻradi. U: «Abdulloh ibn Umarni tanaysanmi? U xotinini hayz holida taloq qilgan edi. Shunda Umar Rasululloh ﷺning huzurlariga borib, bu haqda xabar berdi. Rasululloh ﷺ: ‹Unga buyur, xotinini qaytarib olsin; soʻng agar taloq qilishni istasa, iddasining boshida taloq qilsin›, dedilar», dedi. Ibn Bakr: «Yoki pokligining boshida», dedi. Men Ibn Umarga: «Uning oʻsha taloqi taloq deb hisoblanadimi?», dedim. U: «Ha, agar u ojizlik qilib, ahmoqona ish qilsa, nima deb oʻylaysan?», dedi.Юнус ибн Жубайр (раҳимаҳуллоҳ) Ибн Умардан хотинини ҳайз ҳолида талоқ қилган киши ҳақида сўради. У: «Абдуллоҳ ибн Умарни танайсанми? У хотинини ҳайз ҳолида талоқ қилган эди. Шунда Умар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бориб, бу ҳақда хабар берди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Унга буюр, хотинини қайтариб олсин; сўнг агар талоқ қилишни истаса, иддасининг бошида талоқ қилсин›, дедилар», деди. Ибн Бакр: «Ёки поклигининг бошида», деди. Мен Ибн Умарга: «Унинг ўша талоқи талоқ деб ҳисобланадими?», дедим. У: «Ҳа, агар у ожизлик қилиб, аҳмоқона иш қилса, нима деб ўйлайсан?», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا آكُلُهُ وَلَا آمُرُ بِهِ وَلَا أَنْهَى عَنْهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Men uni yemayman, unga buyurmayman ham, undan qaytarmayman ham», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Мен уни емайман, унга буюрмайман ҳам, ундан қайтармайман ҳам», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ وَعَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَأَسْلَمَ غَيْلَانُ بْنُ سَلَمَةَ وَتَحْتَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْ مِنْهُنَّ أَرْبَعًا

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Gʻaylon ibn Salama musulmon boʻldi, nikohida oʻn ayol bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Ulardan toʻrttasini ol», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Ғайлон ибн Салама мусулмон бўлди, никоҳида ўн аёл бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Улардан тўрттасини ол», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تَنَامُونَ

Solim (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Uxlayotgan paytingizda uylaringizda olovni (yoqib) qoldirmanglar», dedilar.Солим (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ухлаётган пайтингизда уйларингизда оловни (ёқиб) қолдирманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا النَّاسُ كَإِبِلِ الْمِائَةِ لَا يُوجَدُ فِيهَا رَاحِلَةٌ

Solim (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar yuzta tuya kabidirlar: ularning ichidan (minishga yaroqli) bironta rohila topilmaydi», dedilar.Солим (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар юзта туя кабидирлар: уларнинг ичидан (минишга яроқли) биронта роҳила топилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ حُرَيْثٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَرِّ وَهِيَ الدُّبَّاءُ وَالْمُزَفَّتُ وَقَالَ انْتَبِذُوا فِي الْأَسْقِيَةِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ jarr — u dubboʼ va muzaffatdir — (idishlari)dan qaytardilar va: «Meshlarda nabiz (sharbat) qilinglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ жарр — у дуббў ва музаффатдир — (идишлари)дан қайтардилар ва: «Мешларда набиз (шарбат) қилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ حُرَيْثٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مُلْتَمِسًا فَلْيَلْتَمِسْهَا فِي الْعَشْرِ فَإِنْ عَجَزَ أَوْ ضَعُفَ فَلَا يُغْلَبْ عَلَى السَّبْعِ الْبَوَاقِي

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim (Laylatul-qadrni) izlovchi boʻlsa, uni oxirgi oʻn kunlikda izlasin. Agar ojizlik qilsa yoki zaiflashsa, qolgan yettitasida yengilib qolmasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким (Лайлатул-қадрни) изловчи бўлса, уни охирги ўн кунликда изласин. Агар ожизлик қилса ёки заифлашса, қолган еттитасида енгилиб қолмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عُقْبَةُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِنْ خَشِيتَ الصُّبْحَ فَأَوْتِرْ بِرَكْعَةٍقَالَ قُلْتُ مَا مَثْنَى مَثْنَى قَالَ رَكْعَتَانِ رَكْعَتَانِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Tun namozi ikki-ikki (rakaat)dir. Agar subhdan qoʻrqsang, bir rakaat bilan vitr qil», dedilar. (Roviy) dedi: Men: «Ikki-ikki degani nima?» dedim. U: «Ikki rakaat, ikki rakaat», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Тун намози икки-икки (ракаат)дир. Агар субҳдан қўрқсанг, бир ракаат билан витр қил», дедилар. (Ровий) деди: Мен: «Икки-икки дегани нима?» дедим. У: «Икки ракаат, икки ракаат», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَرَأَيْتُ طَاوُسًا حِينَ يَفْتَتِحُ الصَّلَاةَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ وَحِينَ يَرْكَعُ وَحِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِفَحَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ أَنَّهُ يُحَدِّثُهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَاه أَبُو النَّضْرِ بِمَعْنَاهُ

al-Hakam aytdi: Men Tovusni namozni boshlaganida, rukuʼ qilganida va boshini rukuʼdan koʻtarganida qoʻllarini koʻtarganini koʻrdim. Soʻng uning sheriklaridan bir kishi menga uning buni Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilib soʻzlaganini aytdi. Buni bizga Abun-Nazr ham shu maʼnoda rivoyat qildi.ал-Ҳакам айтди: Мен Товусни намозни бошлаганида, рукуъ қилганида ва бошини рукуъдан кўтарганида қўлларини кўтарганини кўрдим. Сўнг унинг шерикларидан бир киши менга унинг буни Ибн Умардан, у Набий ﷺдан ривоят қилиб сўзлаганини айтди. Буни бизга Абун-Назр ҳам шу маънода ривоят қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا قَالَ الرَّجُلُ لِلرَّجُلِ يَا كَافِرُ فَقَدْ بَاءَ بِهِ أَحَدُهُمَا إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَى الْآخَرِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kishi kishiga: ‹Ey kofir›, desa, u (soʻz) ikkisidan biriga qaytadi: agar aytganidek boʻlsa (— shunday), aks holda u aytuvchining oʻziga qaytadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Киши кишига: ‹Эй кофир›, деса, у (сўз) иккисидан бирига қайтади: агар айтганидек бўлса (— шундай), акс ҳолда у айтувчининг ўзига қайтади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ قَالَكَانَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُغْبَنُ فِي الْبَيْعِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْ لَا خِلَابَةَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Qurayshdan bir kishi savdoda aldanaverar edi. Bu Nabiy ﷺga aytildi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «‹Aldash yoʻq›, deb ayt», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Қурайшдан бир киши савдода алданаверар эди. Бу Набий ﷺга айтилди. Шунда Набий ﷺ унга: «‹Алдаш йўқ›, деб айт», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ الْمَعْنَى قَالَ حَجَّاجٌ عَنْ جَبَلَةَ وَقَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ سَمِعْتُ جَبَلَةَ قَالَكَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ يَرْزُقُنَا التَّمْرَ قَالَ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ النَّاسَ يَوْمَئِذٍ جَهْدٌ فَكُنَّا نَأْكُلُ فَيَمُرُّ عَلَيْنَا ابْنُ عُمَرَ وَنَحْنُ نَأْكُلُ فَيَقُولُ لَا تُقَارِنُوا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْإِقْرَانِ قَالَ حَجَّاجٌ نَهَى عَنْ الْقِرَانِ إِلَّا أَنْ يَسْتَأْذِنَ الرَّجُلُ أَخَاهُ وَقَالَ شُعْبَةُ لَا أُرَى هَذِهِ الْكَلِمَةَ فِي الِاسْتِئْذَانِ إِلَّا مِنْ كَلَامِ ابْنِ عُمَرَ

Jabala aytdi: Ibn Zubayr bizga xurmo rizq qilib berar edi. Oʻsha kunlari odamlarga (ochlik) qiyinchiligi yetgan edi, biz (xurmo) yer edik. Biz yeb oʻtirganimizda Ibn Umar yonimizdan oʻtar va: «Juftlab yemanglar, chunki Rasululloh ﷺ (xurmoni) juftlab yeyishdan qaytardilar», der edi. Hajjoj (oʻz rivoyatida): «Kishi birodaridan ruxsat soʻramaguncha juftlab yeyishdan qaytardilar», dedi. Shuʼba esa: «Men ruxsat soʻrash haqidagi bu soʻzni Ibn Umarning oʻz soʻzidan, deb bilaman», dedi.Жабала айтди: Ибн Зубайр бизга хурмо ризқ қилиб берар эди. Ўша кунлари одамларга (очлик) қийинчилиги етган эди, биз (хурмо) ер эдик. Биз еб ўтирганимизда Ибн Умар ёнимиздан ўтар ва: «Жуфтлаб еманглар, чунки Расулуллоҳ ﷺ (хурмони) жуфтлаб ейишдан қайтардилар», дер эди. Ҳажжож (ўз ривоятида): «Киши биродаридан рухсат сўрамагунча жуфтлаб ейишдан қайтардилар», деди. Шуъба эса: «Мен рухсат сўраш ҳақидаги бу сўзни Ибн Умарнинг ўз сўзидан, деб биламан», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ جَرَّ ثَوْبًا مِنْ ثِيَابِهِ مِنْ مَخِيلَةٍ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا يَنْظُرُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kim kibrlanib, kiyimlaridan birini (yerga) sudrab yursa, albatta, Alloh taolo qiyomat kunida unga nazar solmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ким кибрланиб, кийимларидан бирини (ерга) судраб юрса, албатта, Аллоҳ таоло қиёмат кунида унга назар солмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ قَالَ بَهْزٌ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَطَبَّقَ بِأَصَابِعِهِ مَرَّتَيْنِ وَكَسَرَ فِي الثَّالِثَةِ الْإِبْهَامَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ فِي حَدِيثِهِ يَعْنِي قَوْلَهُ تِسْعٌ وَعِشْرِينَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oy mana shunday (boʻladi)», dedilar va ikki marta barmoqlarini (toʻla) yoyib koʻrsatdilar, uchinchisida esa bosh barmoqni bukdilar. Muhammad ibn Jaʼfar oʻz hadisida: «Yaʼni u zotning soʻzlari yigirma toʻqqiz (kun) demakdir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ой мана шундай (бўлади)», дедилар ва икки марта бармоқларини (тўла) ёйиб кўрсатдилар, учинчисида эса бош бармоқни букдилар. Муҳаммад ибн Жаъфар ўз ҳадисида: «Яъни у зотнинг сўзлари йигирма тўққиз (кун) демакдир», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u ulovi qay tomonga yuz tutsa, oʻsha tomonga (qarab) namoz oʻqir edi va: «Rasululloh ﷺ shunday qilar edilar», der edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у улови қай томонга юз тутса, ўша томонга (қараб) намоз ўқир эди ва: «Расулуллоҳ ﷺ шундай қилар эдилар», дер эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ يُصَلِّي صَلَاةَ السَّفَرِ يَعْنِي رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ سِتَّ سِنِينَ مِنْ إِمْرَتِهِ ثُمَّ صَلَّى أَرْبَعًا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan (safarga) chiqar edik, u zot safar namozini, yaʼni ikki rakaat oʻqir edilar. Abu Bakr bilan ham, Umar bilan ham, Usmon bilan ham — uning amirligining olti yilida (shunday edi); soʻng u toʻrt rakaat oʻqidi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан (сафарга) чиқар эдик, у зот сафар намозини, яъни икки ракаат ўқир эдилар. Абу Бакр билан ҳам, Умар билан ҳам, Усмон билан ҳам — унинг амирлигининг олти йилида (шундай эди); сўнг у тўрт ракаат ўқиди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ الْهَمْدَانِيِّ سَمِعْتُ عَوْنًا الْأَزْدِيَّ قَالَكَانَ عُمَرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْمَرٍ أَمِيرًا عَلَى فَارِسَ فَكَتَبَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ يَسْأَلُهُ عَنْ الصَّلَاةِ فَكَتَبَ ابْنُ عُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَهْلِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ

Avn al-Azdiy aytdi: Umar ibn Ubaydulloh ibn Maʼmar Fors ustidan amir edi. U Ibn Umarga namoz haqida soʻrab xat yozdi. Ibn Umar shunday deb yozdi: «Albatta, Rasululloh ﷺ ahllari oldidan (safarga) chiqqanlarida, ularning huzuriga qaytguncha ikki rakaat oʻqir edilar».Авн ал-Аздий айтди: Умар ибн Убайдуллоҳ ибн Маъмар Форс устидан амир эди. У Ибн Умарга намоз ҳақида сўраб хат ёзди. Ибн Умар шундай деб ёзди: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ аҳллари олдидан (сафарга) чиққанларида, уларнинг ҳузурига қайтгунча икки ракаат ўқир эдилар».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ حَجَّاجٌ مِنْ بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَلِيٍّ قَالَ حَجَّاجٌ الْأُمَوِيَّ قَالَسَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ وَرَأَى رَجُلًا يَعْبَثُ فِي صَلَاتِهِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لَا تَعْبَثْ فِي صَلَاتِكَ وَاصْنَعْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ قَالَ مُحَمَّدٌ فَوَضَعَ ابْنُ عُمَرَ فَخِذَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى وَيَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُمْنَى وَقَالَ بِإِصْبَعِهِ

Abdurrahmon ibn Ali aytdi: Men Ibn Umardan eshitdim — u namozida beparvo oʻynab turgan bir kishini koʻrib qoldi-da: «Namozingda oʻynama, Rasululloh ﷺ qanday qilgan boʻlsalar, shunday qil», dedi. Muhammad dedi: Soʻng Ibn Umar oʻng sonini chapining ustiga qoʻydi, chap qoʻlini chap tizzasiga qoʻydi, oʻng qoʻlini esa oʻng (tizzasi)ga qoʻydi va barmogʻi bilan ishora qildi.Абдурраҳмон ибн Али айтди: Мен Ибн Умардан эшитдим — у намозида бепарво ўйнаб турган бир кишини кўриб қолди-да: «Намозингда ўйнама, Расулуллоҳ ﷺ қандай қилган бўлсалар, шундай қил», деди. Муҳаммад деди: Сўнг Ибн Умар ўнг сонини чапининг устига қўйди, чап қўлини чап тиззасига қўйди, ўнг қўлини эса ўнг (тиззаси)га қўйди ва бармоғи билан ишора қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَيَّانَ يَعْنِي الْبَارِقِيَّ قَالَقِيلَ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ إِمَامَنَا يُطِيلُ الصَّلَاةَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ رَكْعَتَانِ مِنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَفُّ أَوْ مِثْلُ رَكْعَةٍ مِنْ صَلَاةِ هَذَا

Hayyon al-Boriqiy aytdi: Ibn Umarga: «Imomimiz namozni choʻzib yuboradi», deyildi. Shunda Ibn Umar: «Rasululloh ﷺ namozlaridan ikki rakaat mana shu (kishi) namozidan bir rakaatga qaraganda yengilroq yoki oʻshanchalik edi», dedi.Ҳайён ал-Бориқий айтди: Ибн Умарга: «Имомимиз намозни чўзиб юборади», дейилди. Шунда Ибн Умар: «Расулуллоҳ ﷺ намозларидан икки ракаат мана шу (киши) намозидан бир ракаатга қараганда енгилроқ ёки ўшанчалик эди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ يَعْنِي السَّخْتِيَانِيَّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَمْنَعُوا نِسَاءَكُمْ الْمَسَاجِدَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Ayollaringizni masjidlardan man qilmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Аёлларингизни масжидлардан ман қилманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَيُّوبَ بْنَ مُوسَى يُحَدِّثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَنَاجَ اثْنَانِ دُونَ صَاحِبِهِمَا وَلَا يُقِيمُ الرَّجُلُ أَخَاهُ مِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ يَجْلِسُ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki kishi uchinchi sheriklarini qoldirib pichirlashmasin va kishi birodarini oʻz oʻrnidan turgʻizib, soʻng uning joyiga oʻtirmasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки киши учинчи шерикларини қолдириб пичирлашмасин ва киши биродарини ўз ўрнидан турғизиб, сўнг унинг жойига ўтирмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدٍ قَالَصَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَجَعَلَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ نَاحِيَةَ مَكَّةَ فَقُلْتُ لِسَالِمٍ لَوْ كَانَ وَجْهُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَيْفَ كَانَ يُصَلِّي قَالَ سَلْهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ نَعَمْ وَهَاهُنَا وَهَاهُنَا وَقَالَ لِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَهُحَدَّثَنَاه حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدٍ مَوْلَى آلِ عُمَرَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Abdurrahmon ibn Saʼd aytdi: Men Madinadan Makkagacha Ibn Umarga hamroh boʻldim. U ulovi ustida Makka tomonga (qarab) namoz oʻqiy boshladi. Men Solimga: «Agar yuzi Madina tomonga boʻlganida, qanday oʻqirdi?» dedim. U: «Undan oʻzidan soʻra», dedi. Men undan soʻradim. U: «Ha, u tomonga ham, bu tomonga ham (oʻqiganman)», dedi va: «Chunki Rasululloh ﷺ shunday qilganlar», dedi. Buni bizga Husayn ham rivoyat qildi: Shayboon Mansurdan, u Umar oilasining mavlosi Abdurrahmon ibn Saʼddan (rivoyat qildi) va shuning maʼnosini zikr qildi.Абдурраҳмон ибн Саъд айтди: Мен Мадинадан Маккагача Ибн Умарга ҳамроҳ бўлдим. У улови устида Макка томонга (қараб) намоз ўқий бошлади. Мен Солимга: «Агар юзи Мадина томонга бўлганида, қандай ўқирди?» дедим. У: «Ундан ўзидан сўра», деди. Мен ундан сўрадим. У: «Ҳа, у томонга ҳам, бу томонга ҳам (ўқиганман)», деди ва: «Чунки Расулуллоҳ ﷺ шундай қилганлар», деди. Буни бизга Ҳусайн ҳам ривоят қилди: Шайбоон Мансурдан, у Умар оиласининг мавлоси Абдурраҳмон ибн Саъддан (ривоят қилди) ва шунинг маъносини зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ

Anas ibn Sirin Ibn Umardan eshitdi: Rasululloh ﷺ kechasi ikki-ikki (rakaat) namoz oʻqir va tunning oxirida bir rakaat bilan vitr qilar edilar.Анас ибн Сирин Ибн Умардан эшитди: Расулуллоҳ ﷺ кечаси икки-икки (ракаат) намоз ўқир ва туннинг охирида бир ракаат билан витр қилар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ سَمِعْتُ مُسْلِمَ بْنَ يَنَّاقٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ رَأَى رَجُلًا يَجُرُّ إِزَارَهُ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ فَانْتَسَبَ لَهُ فَإِذَا رَجُلٌ مِنْ بَنِى لَيْثٍ فَعَرَفَهُ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأُذُنَيَّ هَاتَيْنِ يَقُولُ مَنْ جَرَّ إِزَارَهُ لَا يُرِيدُ بِذَلِكَ إِلَّا الْمَخِيلَةَ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا يَنْظُرُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U izorini (yerga) sudrab yurgan bir kishini koʻrib qoldi-da: «Sen kimlardansan?» dedi. U oʻz nasabini aytdi va u Bani Lays (qabilasi)dan bir kishi ekan. Ibn Umar uni tanidi-da: «Men Rasululloh ﷺ dan mana shu ikki qulogʻim bilan eshitdim, u zot: ‹Kim faqat kibrlanish maqsadida izorini (yerga) sudrab yursa, qiyomat kunida Alloh unga nazar solmaydi›, der edilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У изорини (ерга) судраб юрган бир кишини кўриб қолди-да: «Сен кимлардансан?» деди. У ўз насабини айтди ва у Бани Лайс (қабиласи)дан бир киши экан. Ибн Умар уни таниди-да: «Мен Расулуллоҳ ﷺ дан мана шу икки қулоғим билан эшитдим, у зот: ‹Ким фақат кибрланиш мақсадида изорини (ерга) судраб юрса, қиёмат кунида Аллоҳ унга назар солмайди›, дер эдилар», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ فِرَاسٍ سَمِعْتُ ذَكْوَانَ يُحَدِّثُ عَنْ زَاذَانَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ضَرَبَ غُلَامًا لَهُ حَدًّا لَمْ يَأْتِهِ أَوْ لَطَمَهُ فَإِنَّ كَفَّارَتَهُ أَنْ يُعْتِقَهُ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Kim oʻz xizmatkorini u qilmagan jinoyat uchun ursa yoki yuziga shapaloq ursa, uning kafforati uni ozod qilishidir», deganlarini eshitganman.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ким ўз хизматкорини у қилмаган жиноят учун урса ёки юзига шапалоқ урса, унинг каффорати уни озод қилишидир», деганларини эшитганман.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ مُوَرِّقًا الْعِجْلِيَّ قَالَسَمِعْتُ رَجُلًا سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ أَوْ هُوَ سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ هَلْ تُصَلِّي الضُّحَى قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ قَالَ لَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ لَا قَالَ فَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أَخَالُ

Muvarriq al-Ijliy aytdi: Men bir kishining Ibn Umardan soʻraganini eshitdim — yoki oʻzim Ibn Umardan soʻradim. (U): «Zuho namozini oʻqiysanmi?» dedi. (Ibn Umar): «Yoʻq», dedi. (U): «Umar (oʻqirmidi)?» dedi. (Ibn Umar): «Yoʻq», dedi. (U): «Abu Bakr-chi?» dedi. (Ibn Umar): «Yoʻq», dedi. (U): «Rasululloh ﷺ-chi?» dedi. (Ibn Umar): «Oʻylamayman», dedi.Муварриқ ал-Ижлий айтди: Мен бир кишининг Ибн Умардан сўраганини эшитдим — ёки ўзим Ибн Умардан сўрадим. (У): «Зуҳо намозини ўқийсанми?» деди. (Ибн Умар): «Йўқ», деди. (У): «Умар (ўқирмиди)?» деди. (Ибн Умар): «Йўқ», деди. (У): «Абу Бакр-чи?» деди. (Ибн Умар): «Йўқ», деди. (У): «Расулуллоҳ ﷺ-чи?» деди. (Ибн Умар): «Ўйламайман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ الْحَنَفِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي الْبَيْتِ وَسَتَأْتُونَ مَنْ يَنْهَاكُمْ عَنْهُ فَتَسْمَعُونَ مِنْهُ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ حَجَّاجٌ فَتَسْمَعُونَ مِنْ قَوْلِهِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ جَالِسٌ قَرِيبًا مِنْهُ

Simok al-Hanafiy aytdi: Men Ibn Umarning shunday deganini eshitdim: «Albatta, Rasululloh ﷺ Bayt (Kaʼba) ichida namoz oʻqiganlar. Sizlarga esa buni man qiladigan kishi keladi va sizlar undan eshitasizlar» — yaʼni Ibn Abbosni (nazarda tutdi). Hajjoj: «uning soʻzidan eshitasizlar», dedi. Ibn Jaʼfar: «Ibn Abbos uning yaqinida oʻtirgan edi», dedi.Симок ал-Ҳанафий айтди: Мен Ибн Умарнинг шундай деганини эшитдим: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ Байт (Каъба) ичида намоз ўқиганлар. Сизларга эса буни ман қиладиган киши келади ва сизлар ундан эшитасизлар» — яъни Ибн Аббосни (назарда тутди). Ҳажжож: «унинг сўзидан эшитасизлар», деди. Ибн Жаъфар: «Ибн Аббос унинг яқинида ўтирган эди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُأَنَّهُ رَأَى أَبَاهُ يَرْفَعُ يَدَيْهِ إِذَا كَبَّرَ وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَزَعَمَ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ

Jobir aytdi: Men Solim ibn Abdullohning shunday soʻzlaganini eshitdim: U otasini takbir aytganida, rukuʼ qilmoqchi boʻlganida va boshini rukuʼdan koʻtarganida qoʻllarini koʻtarganini koʻrdi. Men undan bu haqda soʻradim, u esa buni Rasululloh ﷺ qilganlarini koʻrganini aytdi.Жобир айтди: Мен Солим ибн Абдуллоҳнинг шундай сўзлаганини эшитдим: У отасини такбир айтганида, рукуъ қилмоқчи бўлганида ва бошини рукуъдан кўтарганида қўлларини кўтарганини кўрди. Мен ундан бу ҳақда сўрадим, у эса буни Расулуллоҳ ﷺ қилганларини кўрганини айтди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ هَذِهِ الْأَحَادِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ وَهُوَ إِلَى حَدِيثِ إِسْحَاقَ بْنِ يُوسُفَ الْأَزْرَقِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَرَّ ثَوْبًا مِنْ ثِيَابِهِ مَخِيلَةً لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Abdulloh dedi: Men bu hadislarni otamning kitobida uning oʻz qoʻl yozuvi bilan topdim; u Ishoq ibn Yusuf al-Azraq hadisigacha (davom etadi). Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kim kibrlanib, kiyimlaridan birini (yerga) sudrab yursa, qiyomat kunida Alloh unga nazar solmaydi», dedilar.Абдуллоҳ деди: Мен бу ҳадисларни отамнинг китобида унинг ўз қўл ёзуви билан топдим; у Ишоқ ибн Юсуф ал-Азрақ ҳадисигача (давом этади). Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ким кибрланиб, кийимларидан бирини (ерга) судраб юрса, қиёмат кунида Аллоҳ унга назар солмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ عُمَرَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُصِيبُنِي مِنْ اللَّيْلِ الْجَنَابَةُ فَقَالَ اغْسِلْ ذَكَرَكَ ثُمَّ تَوَضَّأْ ثُمَّ ارْقُدْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar: «Yo Rasululloh, kechasi menga janobat yetadi», dedi. Shunda u zot: «Zakaringni yuv, soʻng tahorat qil, soʻng uxla», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар: «Ё Расулуллоҳ, кечаси менга жанобат етади», деди. Шунда у зот: «Закарингни юв, сўнг таҳорат қил, сўнг ухла», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ مَخِيلَةً فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَا يَنْظُرُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kim kibrlanib, kiyimini (yerga) sudrab yursa, albatta, Alloh taolo qiyomat kunida unga nazar solmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ким кибрланиб, кийимини (ерга) судраб юрса, албатта, Аллоҳ таоло қиёмат кунида унга назар солмайди», дедилар.