حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ فَرَأَى أَصْحَابُهُ أَنَّهُ قَرَأَ تَنْزِيلُ السَّجْدَةِقَالَ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ أَبِي مِجْلَزٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ peshin namozining birinchi rakaatida sajda qildilar. Ashoblari u zotni «Tanzilus-sajda»ni oʻqidilar deb bildilar. (Rovi) aytdi: Men buni Abu Mijlazdan eshitmadim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ пешин намозининг биринчи ракаатида сажда қилдилар. Ашоблари у зотни «Танзилус-сажда»ни ўқидилар деб билдилар. (Рови) айтди: Мен буни Абу Мижлаздан эшитмадим.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى حِمَارٍ وَوَجْهُهُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ تَطَوُّعًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺni eshak ustida, yuzlari mashriq tomonga qaragan holda nafl namoz oʻqiyotganlarini koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни эшак устида, юзлари машриқ томонга қараган ҳолда нафл намоз ўқиётганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَسْلَمَ غَيْلَانُ بْنُ سَلَمَةَ الثَّقَفِيُّ وَتَحْتَهُ عَشَرُ نِسْوَةٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَأَسْلَمْنَ مَعَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَخْتَارَ مِنْهُنَّ أَرْبَعًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Gʻaylon ibn Salama as-Saqafiy, johiliyatda nikohida oʻn ayol boʻlgan holda musulmon boʻldi, ular ham u bilan birga musulmon boʻldilar. Nabiy ﷺ unga ulardan toʻrttasini tanlab olishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Ғайлон ибн Салама ас-Сақафий, жоҳилиятда никоҳида ўн аёл бўлган ҳолда мусулмон бўлди, улар ҳам у билан бирга мусулмон бўлдилар. Набий ﷺ унга улардан тўрттасини танлаб олишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَبِيعُ الْإِبِلَ بِالْبَقِيعِ فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ وَآخُذُ مَكَانَهَا الْوَرِقَ وَأَبِيعُ بِالْوَرِقِ فَآخُذُ مَكَانَهَا الدَّنَانِيرَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُهُ خَارِجًا مِنْ بَيْتِ حَفْصَةَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهِ بِالْقِيمَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Baqiʼda tuya sotar edim, dinorga sotib, oʻrniga dirham olar, dirhamga sotib, oʻrniga dinor olar edim. Soʻng Nabiy ﷺning huzurlariga keldim, u zotni Hafsaning uyidan chiqib kelayotgan holda topdim va bu haqda soʻradim. U zot: «Agar narxiga (teng) boʻlsa, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Бақиъда туя сотар эдим, динорга сотиб, ўрнига дирҳам олар, дирҳамга сотиб, ўрнига динор олар эдим. Сўнг Набий ﷺнинг ҳузурларига келдим, у зотни Ҳафсанинг уйидан чиқиб келаётган ҳолда топдим ва бу ҳақда сўрадим. У зот: «Агар нархига (тенг) бўлса, зарари йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِينَاءَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ وَابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَا أَنَّهُمَاسَمِعَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى أَعْوَادِ الْمِنْبَرِ لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ وَدْعِهِمْ الْجُمُعَاتِ أَوْ لَيَخْتِمَنَّ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَلَيُكْتَبُنَّ مِنْ الْغَافِلِينَ
Ibn Umar va Ibn Abbos (roziyallohu anhum) rivoyat qildilarki, ular Rasululloh ﷺning minbar yogʻochlari uzra turib: «Odamlar jumalarni tark etishdan albatta tiyilsinlar, aks holda Alloh ularning qalblariga muhr uradi va ular gʻofillardan yozilib qoladilar», deganlarini eshitganlar.Ибн Умар ва Ибн Аббос (розияллоҳу анҳум) ривоят қилдиларки, улар Расулуллоҳ ﷺнинг минбар ёғочлари узра туриб: «Одамлар жумаларни тарк этишдан албатта тийилсинлар, акс ҳолда Аллоҳ уларнинг қалбларига муҳр уради ва улар ғофиллардан ёзилиб қоладилар», деганларини эшитганлар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُخْدَعُ فِي الْبَيْعِ قَالَ قُلْ لَا خِلَابَةَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir kishi: «Ey Rasululloh, men savdoda aldanaman», dedi. U zot: «‹Aldov yoʻq›, deb ayt», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир киши: «Эй Расулуллоҳ, мен савдода алданаман», деди. У зот: «‹Алдов йўқ›, деб айт», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا أَبُو جَنَابٍ يَحْيَى بْنُ أَبِي حَيَّةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُلَقَدْ رَأَيْتُنَا وَمَا صَاحِبُ الدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ بِأَحَقَّ مِنْ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ ثُمَّ لَقَدْ رَأَيْتُنَا بِأَخَرَةٍ الْآنَ وَلَلدِّينَارُ وَالدِّرْهَمُ أَحَبُّ إِلَى أَحَدِنَا مِنْ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz shunday zamonni koʻrgan edikki, dinor va dirham egasi musulmon birodaridan koʻra haqliroq emas edi. Soʻng oxirida — mana hozir — shunday holga tushdikki, dinor va dirham birimizga musulmon birodaridan koʻra suyukliroq boʻlib qoldi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз шундай замонни кўрган эдикки, динор ва дирҳам эгаси мусулмон биродаридан кўра ҳақлироқ эмас эди. Сўнг охирида — мана ҳозир — шундай ҳолга тушдикки, динор ва дирҳам биримизга мусулмон биродаридан кўра суюклироқ бўлиб қолди.
وَلَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَئِنْ أَنْتُمْ اتَّبَعْتُمْ أَذْنَابَ الْبَقَرِ وَتَبَايَعْتُمْ بِالْعِينَةِ وَتَرَكْتُمْ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَيُلْزِمَنَّكُمْ اللَّهُ مَذَلَّةً فِي أَعْنَاقِكُمْ ثُمَّ لَا تُنْزَعُ مِنْكُمْ حَتَّى تَرْجِعُونَ إِلَى مَا كُنْتُمْ عَلَيْهِ وَتَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ
Va men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Agar sizlar sigirlarning dumlari ortidan ergashsangiz, iyna (savdosi) bilan oldi-sotdi qilsangiz va Alloh yoʻlidagi jihodni tark etsangiz, Alloh boʻyningizga bir xorlikni albatta lozim qiladi. Soʻng, toki avvalgi holingizga qaytib, Allohga tavba qilmagunlaringizcha, u sizlardan koʻtarilmaydi».Ва мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Агар сизлар сигирларнинг думлари ортидан эргашсангиз, ийна (савдоси) билан олди-сотди қилсангиз ва Аллоҳ йўлидаги жиҳодни тарк этсангиз, Аллоҳ бўйнингизга бир хорликни албатта лозим қилади. Сўнг, токи аввалги ҳолингизга қайтиб, Аллоҳга тавба қилмагунларингизча, у сизлардан кўтарилмайди».
وَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَتَكُونَنَّ هِجْرَةٌ بَعْدَ هِجْرَةٍ إِلَى مُهَاجَرِ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى لَا يَبْقَى فِي الْأَرَضِينَ إِلَّا شِرَارُ أَهْلِهَا وَتَلْفِظُهُمْ أَرَضُوهُمْ وَتَقْذَرُهُمْ رُوحُ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ وَتَحْشُرُهُمْ النَّارُ مَعَ الْقِرَدَةِ وَالْخَنَازِيرِ تَقِيلُ حَيْثُ يَقِيلُونَ وَتَبِيتُ حَيْثُ يَبِيتُونَ وَمَا سَقَطَ مِنْهُمْ فَلَهَا
Va men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta, hijratdan keyin yana bir hijrat — otangiz Ibrohim hijrat qilgan yurtga (hijrat) boʻladi. Nihoyat, yer yuzlarida uning eng yomon ahlidan boshqasi qolmaydi. Yerlari ularni (oʻzidan) tashlab yuboradi, Rahmon azza va jallaning ruhi ulardan nafratlanadi va olov ularni maymunlar va choʻchqalar bilan birga toʻplaydi: ular qayerda tushlik qilsa, u ham oʻsha yerda tushlik qiladi; qayerda tunasa, u ham oʻsha yerda tunaydi; ulardan kim tushib qolsa, u (olov) uniki boʻladi».Ва мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта, ҳижратдан кейин яна бир ҳижрат — отангиз Иброҳим ҳижрат қилган юртга (ҳижрат) бўлади. Ниҳоят, ер юзларида унинг энг ёмон аҳлидан бошқаси қолмайди. Ерлари уларни (ўзидан) ташлаб юборади, Раҳмон азза ва жалланинг руҳи улардан нафратланади ва олов уларни маймунлар ва чўчқалар билан бирга тўплайди: улар қаерда тушлик қилса, у ҳам ўша ерда тушлик қилади; қаерда тунаса, у ҳам ўша ерда тунайди; улардан ким тушиб қолса, у (олов) уники бўлади».
وَلَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَخْرُجُ مِنْ أُمَّتِي قَوْمٌ يُسِيئُونَ الْأَعْمَالَ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ قَالَ يَزِيدُ لَا أَعْلَمُ إِلَّا قَالَ يَحْقِرُ أَحَدَكُمْ عَمَلَهُ مِنْ عَمَلِهِمْ يَقْتُلُونَ أَهْلَ الْإِسْلَامِ فَإِذَا خَرَجُوا فَاقْتُلُوهُمْ ثُمَّ إِذَا خَرَجُوا فَاقْتُلُوهُمْ ثُمَّ إِذَا خَرَجُوا فَاقْتُلُوهُمْ فَطُوبَى لِمَنْ قَتَلَهُمْ وَطُوبَى لِمَنْ قَتَلُوهُ كُلَّمَا طَلَعَ مِنْهُمْ قَرْنٌ قَطَعَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَرَدَّدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِشْرِينَ مَرَّةً أَوْ أَكْثَرَ وَأَنَا أَسْمَعُ
Va men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Ummatimdan bir qavm chiqadi: amallari yomon, Qurʼon oʻqiydilar, (lekin u) halqumlaridan oʻtmaydi». Yazid aytdi: gumonimcha, u zot: «Biringiz ularning amali oldida oʻz amalini kam koʻradi», dedilar. «Ular Islom ahlini oʻldiradilar. Bas, ular chiqsalar, ularni oʻldiringlar; soʻng chiqsalar, ularni oʻldiringlar; soʻng chiqsalar, ularni oʻldiringlar. Ularni oʻldirgan kishiga xush boʻlsin, ular oʻldirgan kishiga ham xush boʻlsin! Ulardan qachon bir shox koʻtarilsa, Alloh azza va jalla uni kesib tashlaydi». Rasululloh ﷺ buni yigirma marta yoki undan koʻproq takrorladilar, men esa eshitib turardim.Ва мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Умматимдан бир қавм чиқади: амаллари ёмон, Қуръон ўқийдилар, (лекин у) ҳалқумларидан ўтмайди». Язид айтди: гумонимча, у зот: «Бирингиз уларнинг амали олдида ўз амалини кам кўради», дедилар. «Улар Ислом аҳлини ўлдирадилар. Бас, улар чиқсалар, уларни ўлдиринглар; сўнг чиқсалар, уларни ўлдиринглар; сўнг чиқсалар, уларни ўлдиринглар. Уларни ўлдирган кишига хуш бўлсин, улар ўлдирган кишига ҳам хуш бўлсин! Улардан қачон бир шох кўтарилса, Аллоҳ азза ва жалла уни кесиб ташлайди». Расулуллоҳ ﷺ буни йигирма марта ёки ундан кўпроқ такрорладилар, мен эса эшитиб турардим.
حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا رَجَعَ مِنْ أُحُدٍ سَمِعَ نِسَاءَ الْأَنْصَارِ يَبْكِينَ عَلَى أَزْوَاجِهِنَّ فَقَالَ لَكِنْ حَمْزَةُ لَا بَوَاكِيَ لَهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ نِسَاءَ الْأَنْصَارِ فَجِئْنَ يَبْكِينَ عَلَى حَمْزَةَ قَالَ فَانْتَبَهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَسَمِعَهُنَّ وَهُنَّ يَبْكِينَ فَقَالَ وَيْحَهُنَّ لَمْ يَزَلْنَ يَبْكِينَ بَعْدُ مُنْذُ اللَّيْلَةِ مُرُوهُنَّ فَلْيَرْجِعْنَ وَلَا يَبْكِينَ عَلَى هَالِكٍ بَعْدَ الْيَوْمِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Uhuddan qaytganlarida ansor ayollarining oʻz erlariga yigʻlayotganini eshitdilar va: «Lekin Hamzaga yigʻlaydiganlar yoʻq», dedilar. Bu (soʻz) ansor ayollariga yetib bordi va ular kelib Hamzaga yigʻladilar. (Rovi) aytdi: Rasululloh ﷺ kechasi uygʻonib, ularning yigʻlayotganini eshitdilar va: «Voy ularga! Kechadan beri hamon yigʻlab kelayaptilarmi? Ularga aytinglar, qaytsinlar va bugundan keyin hech bir oʻlganga yigʻlamasinlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Уҳуддан қайтганларида ансор аёлларининг ўз эрларига йиғлаётганини эшитдилар ва: «Лекин Ҳамзага йиғлайдиганлар йўқ», дедилар. Бу (сўз) ансор аёлларига етиб борди ва улар келиб Ҳамзага йиғладилар. (Рови) айтди: Расулуллоҳ ﷺ кечаси уйғониб, уларнинг йиғлаётганини эшитдилар ва: «Вой уларга! Кечадан бери ҳамон йиғлаб келаяптиларми? Уларга айтинглар, қайтсинлар ва бугундан кейин ҳеч бир ўлганга йиғламасинлар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ خَبَّابٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْفَضْلِ أَوْ ابْنُ الْفَضْلِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُكَانَ قَاعِدًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَتُبْ عَلَيَّ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الْغَفُورُ حَتَّى عَدَّ الْعَادُّ بِيَدِهِ مِائَةَ مَرَّةٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga oʻtirgan edi. U zot: «Allohumma-gʻfir liy va tub alayya, innaka antat-Tavvobul-Gʻafur», dedilar — hatto sanovchi qoʻli bilan yuz martani sanadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ўтирган эди. У зот: «Аллоҳумма-ғфир лий ва туб алайя, иннака антат-Таввобул-Ғафур», дедилар — ҳатто сановчи қўли билан юз мартани санади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ قَالَ قَالَ لِي الشَّعْبِيُّ أَرَأَيْتَ حَدِيثَ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَاعَدْتُ ابْنَ عُمَرَ قَرِيبًا مِنْ سَنَتَيْنِ أَوْ سَنَةٍ وَنِصْفٍ فَلَمْ أَسْمَعْهُ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا قَالَكَانَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ سَعْدٌ فَذَهَبُوا يَأْكُلُونَ مِنْ لَحْمٍ فَنَادَتْهُمْ امْرَأَةٌ مِنْ بَعْضِ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَحْمُ ضَبٍّ فَأَمْسَكُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُوا أَوْ اطْعَمُوا فَإِنَّهُ حَلَالٌ وَإِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ تَوْبَةُ الَّذِي شَكَّ فِيهِ وَلَكِنَّهُ لَيْسَ مِنْ طَعَامِي
(Tavba al-Anbariy aytdi: Shaʼbiy menga: ‹Hasanning Paygʻambar ﷺdan (rivoyatini) koʻrding (bildingmi)? Men Ibn Umar bilan ikki yilga yaqin — yoki bir yarim yil — birga oʻtirganman; men undan Paygʻambar ﷺdan — mana shundan boshqa (hadis) rivoyat qilganini eshitmadim›, dedi:) U (Ibn Umar) aytdi: Paygʻambar ﷺning sahobalaridan baʼzi kishilar — ular ichida Saʼd (ham) bor edi — bir goʻshtdan yeyishga (kirishgan) edilar. Shunda Paygʻambar ﷺning zavjalaridan biri — bir ayol — ularni chaqirib: ‹Albatta, u — kaltakesak (zabb) goʻshti!› dedi. Bas, ular (yeyishdan) toʻxtadilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Yenglar — yoki: taom qilinglar — chunki u haloldir — yoki: ‹unda zarar yoʻq› dedilar (roviy shubha qildi) — lekin u — mening taomimdan (yeydiganimdan) emas», dedilar.(Тавба ал-Анбарий айтди: Шаъбий менга: ‹Ҳасаннинг Пайғамбар ﷺдан (ривоятини) кўрдинг (билдингми)? Мен Ибн Умар билан икки йилга яқин — ёки бир ярим йил — бирга ўтирганман; мен ундан Пайғамбар ﷺдан — мана шундан бошқа (ҳадис) ривоят қилганини эшитмадим›, деди:) У (Ибн Умар) айтди: Пайғамбар ﷺнинг саҳобаларидан баъзи кишилар — улар ичида Саъд (ҳам) бор эди — бир гўштдан ейишга (киришган) эдилар. Шунда Пайғамбар ﷺнинг завжаларидан бири — бир аёл — уларни чақириб: ‹Албатта, у — калтакесак (забб) гўшти!› деди. Бас, улар (ейишдан) тўхтадилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Енглар — ёки: таом қилинглар — чунки у ҳалолдир — ёки: ‹унда зарар йўқ› дедилар (ровий шубҳа қилди) — лекин у — менинг таомимдан (ейдиганимдан) эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ سَمِعْتُ حَكِيمًا الْحَذَّاءَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَسُئِلَ عَنْ الصَّلَاةِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ رَكْعَتَيْنِ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Hakim al-Hazzo aytdi: Men Ibn Umardan eshitdim — undan safardagi namoz haqida soʻralgan edi. U: «Ikki rakaat — Rasululloh ﷺning sunnatlari», dedi.Ҳаким ал-Ҳаззо айтди: Мен Ибн Умардан эшитдим — ундан сафардаги намоз ҳақида сўралган эди. У: «Икки ракаат — Расулуллоҳ ﷺнинг суннатлари», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَقِيلِ بْنِ طَلْحَةَ سَمِعْتُ أَبَا الْخَصِيبِ قَالَكُنْتُ قَاعِدًا فَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ مَجْلِسِهِ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ فِيهِ وَقَعَدَ فِي مَكَانٍ آخَرَ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا كَانَ عَلَيْكَ لَوْ قَعَدْتَ فَقَالَ لَمْ أَكُنْ أَقْعُدُ فِي مَقْعَدِكَ وَلَا مَقْعَدِ غَيْرِكَ بَعْدَ شَيْءٍ شَهِدْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ مَجْلِسِهِ فَذَهَبَ لِيَجْلِسَ فِيهِ فَنَهَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abul-Xasib aytdi: Men oʻtirgan edim, Ibn Umar keldi. Shunda bir kishi unga (joy berib) oʻz majlisidan turdi, lekin u oʻsha joyga oʻtirmadi, boshqa bir joyga oʻtirdi. Oʻsha kishi: «Oʻtirsangiz, sizga nima boʻlar edi?» dedi. U: «Rasululloh ﷺdan koʻrgan bir narsadan keyin men na sening oʻrningga, na boshqaning oʻrniga oʻtiradigan boʻldim: bir kishi Rasululloh ﷺning oldilariga keldi, shunda bir kishi unga oʻz majlisidan turdi va u oʻsha joyga oʻtirgani bordi. Lekin Rasululloh ﷺ uni (bundan) qaytardilar», dedi.Абул-Хасиб айтди: Мен ўтирган эдим, Ибн Умар келди. Шунда бир киши унга (жой бериб) ўз мажлисидан турди, лекин у ўша жойга ўтирмади, бошқа бир жойга ўтирди. Ўша киши: «Ўтирсангиз, сизга нима бўлар эди?» деди. У: «Расулуллоҳ ﷺдан кўрган бир нарсадан кейин мен на сенинг ўрнингга, на бошқанинг ўрнига ўтирадиган бўлдим: бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келди, шунда бир киши унга ўз мажлисидан турди ва у ўша жойга ўтиргани борди. Лекин Расулуллоҳ ﷺ уни (бундан) қайтардилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي نُعَيْمٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِوَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ شَيْءٍ قَالَ شُعْبَةُ وَأَحْسِبُهُ سَأَلَهُ عَنْ الْمُحْرِمِ يَقْتُلُ الذُّبَابَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَهْلُ الْعِرَاقِ يَسْأَلُونَ عَنْ الذُّبَابِ وَقَدْ قَتَلُوا ابْنَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُمَا رَيْحَانَتِي مِنْ الدُّنْيَا
Ibn Abu Nuʼaym aytdi: Men Abdulloh ibn Umar ibn Xattobdan eshitdim — bir kishi undan bir narsa haqida soʻragan edi. Shuʼba aytdi: gumonimcha, ihromdagi kishining pashshani oʻldirishi haqida soʻradi. Shunda Abdulloh: «Iroq ahli pashsha haqida soʻrashadi, holbuki ular Rasululloh ﷺning qizlarining oʻgʻlini oʻldirishdi! Rasululloh ﷺ esa: ‹Ular ikkovi mening dunyodagi ikki rayhonimdir›, deganlar», dedi.Ибн Абу Нуъайм айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Умар ибн Хаттобдан эшитдим — бир киши ундан бир нарса ҳақида сўраган эди. Шуъба айтди: гумонимча, иҳромдаги кишининг пашшани ўлдириши ҳақида сўради. Шунда Абдуллоҳ: «Ироқ аҳли пашша ҳақида сўрашади, ҳолбуки улар Расулуллоҳ ﷺнинг қизларининг ўғлини ўлдиришди! Расулуллоҳ ﷺ эса: ‹Улар иккови менинг дунёдаги икки райҳонимдир›, деганлар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ يَعْنِي الْمُؤَذِّنَ يُحَدِّثُ عَنْ مُسْلِمٍ أَبِي الْمُثَنَّى يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَإِنَّمَا كَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتَيْنِ وَقَالَ حَجَّاجٌ يَعْنِي مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَالْإِقَامَةُ مَرَّةً غَيْرَ أَنَّهُ يَقُولُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ وَكُنَّا إِذَا سَمِعْنَا الْإِقَامَةَ تَوَضَّأْنَا ثُمَّ خَرَجْنَا إِلَى الصَّلَاةِقَالَ شُعْبَةُ لَا أَحْفَظُ غَيْرَ هَذَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُؤَذِّنَ الْعُرْبَانِ فِي مَسْجِدِ بَنِي هِلَالٍ عَنْ مُسْلِمٍ أَبِي الْمُثَنَّى مُؤَذِّنِ مَسْجِدِ الْجَامِعِ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ davrlarida azon ikki marta — Hajjoj: ikki marta, ikki marta, dedi —, iqomat esa bir marta (aytilar) edi; faqat u: «Qad qomatis-salah, qad qomatis-salah», der edi. Biz iqomatni eshitsak, taharat qilib, soʻng namozga chiqar edik. Shuʼba aytdi: Men bundan boshqasini yodlamayman. Hajjoj bizga Shuʼbadan, u Bani Hilol masjidining muazzini Abu Jaʼfardan, u jomeʼ masjidining muazzini Muslim Abul-Musannodan (rivoyat qilib), mana shu hadisni zikr qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ даврларида азон икки марта — Ҳажжож: икки марта, икки марта, деди —, иқомат эса бир марта (айтилар) эди; фақат у: «Қад қоматис-салаҳ, қад қоматис-салаҳ», дер эди. Биз иқоматни эшитсак, таҳарат қилиб, сўнг намозга чиқар эдик. Шуъба айтди: Мен бундан бошқасини ёдламайман. Ҳажжож бизга Шуъбадан, у Бани Ҳилол масжидининг муаззини Абу Жаъфардан, у жомеъ масжидининг муаззини Муслим Абул-Мусаннодан (ривоят қилиб), мана шу ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ رَزِينٍ يُحَدِّثُ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْمَرْأَةُ ثُمَّ يُطَلِّقُهَا ثُمَّ يَتَزَوَّجُهَا رَجُلٌ فَيُطَلِّقُهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا فَتَرْجِعُ إِلَى زَوْجِهَا الْأَوَّلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَذُوقَ الْعُسَيْلَةَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: Xotini boʻlgan, uni taloq qilgan, soʻng uni boshqa bir kishi nikohlab olib, qoʻshilishdan oldin taloq qilgan va shundan keyin u ayol birinchi eriga qaytmoqchi boʻlgan kishi haqida Rasululloh ﷺ: «Toki u shirinlikni totmaguncha (boʻlmaydi)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: Хотини бўлган, уни талоқ қилган, сўнг уни бошқа бир киши никоҳлаб олиб, қўшилишдан олдин талоқ қилган ва шундан кейин у аёл биринчи эрига қайтмоқчи бўлган киши ҳақида Расулуллоҳ ﷺ: «Токи у ширинликни тотмагунча (бўлмайди)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ حُرَيْثٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَقَالَ انْتَبِذُوا فِي الْأَسْقِيَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ jarr (sopol koʻza), dubboʼ (qovoqdan yasalgan idish) va muzaffat (qatron suvalgan idish)dan qaytardilar va: «(Nabizni) meshlarda tayyorlanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жарр (сопол кўза), дуббў (қовоқдан ясалган идиш) ва музаффат (қатрон сувалган идиш)дан қайтардилар ва: «(Набизни) мешларда тайёрланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا ثُمَّ صَلَّى عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا مِنْ الْبَابِ الَّذِي يَخْرُجُ إِلَيْهِ فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِقَالَ وَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ هُوَ سُنَّةٌ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Makkaga kelganlarida Baytni yetti marta tavof qildilar, soʻng Maqom yonida ikki rakaat namoz oʻqidilar. Keyin (odatda) chiqiladigan eshikdan Safo tomon chiqdilar va Safo bilan Marva orasida saʼy qildilar. (Shuʼba) aytdi: Menga Ayyub Amr ibn Dinordan, u Ibn Umardan xabar berdiki, u: «Bu sunnatdir», degan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Маккага келганларида Байтни етти марта тавоф қилдилар, сўнг Мақом ёнида икки ракаат намоз ўқидилар. Кейин (одатда) чиқиладиган эшикдан Сафо томон чиқдилар ва Сафо билан Марва орасида саъй қилдилар. (Шуъба) айтди: Менга Айюб Амр ибн Динордан, у Ибн Умардан хабар бердики, у: «Бу суннатдир», деган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَكَادُ يَلْعَنُ الْبَيْدَاءَ وَيَقُولُ أَحْرَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَسْجِدِ
Salim ibn Abdulloh aytdi: Abdulloh ibn Umar Baydoni deyarli laʼnatlagudek boʻlar va: «Rasululloh ﷺ masjiddan ehromga kirdilar», der edi.Салим ибн Абдуллоҳ айтди: Абдуллоҳ ибн Умар Байдони деярли лаънатлагудек бўлар ва: «Расулуллоҳ ﷺ масжиддан эҳромга кирдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنْ يَكُ مِنْ الشُّؤْمِ شَيْءٌ حَقٌّ فَفِي الْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ وَالدَّارِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Agar shumlikdan biror narsa haq boʻlsa, u otda, ayolda va uydadir».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Агар шумликдан бирор нарса ҳақ бўлса, у отда, аёлда ва уйдадир».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَطْفِئُوهَا بِالْمَاءِ أَوْ بَرِّدُوهَا بِالْمَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Isitma jahannamning qaynogʻidandir, bas, uni suv bilan oʻchiringlar — yoki: uni suv bilan sovutinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Иситма жаҳаннамнинг қайноғидандир, бас, уни сув билан ўчиринглар — ёки: уни сув билан совутинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنْهُ سَمِعَ أَبَاهُ مُحَمَّدًا يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ أَوْ قَالَ خَشِيتُ أَنْ يُوَرِّثَهُ
Abdulloh (ibn Umar) (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jibril menga qoʻshni haqida shu qadar vasiyat qilaverdiki, men: ‹U (qoʻshnini) merosxoʻr qilib qoʻysa kerak›, deb oʻyladim», dedilar — yoki: «uni merosxoʻr qilib qoʻyishidan qoʻrqdim», dedilar.Абдуллоҳ (ибн Умар) (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жибрил менга қўшни ҳақида шу қадар васият қилавердики, мен: ‹У (қўшнини) меросхўр қилиб қўйса керак›, деб ўйладим», дедилар — ёки: «уни меросхўр қилиб қўйишидан қўрқдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَيْحَكُمْ أَوْ قَالَ وَيْلَكُمْ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Vidolashuv hajida: «Holingizga voy! — yoki: Sizlarga voy! — Mendan keyin bir-biringizning boʻyningizni uradigan kofirlarga aylanib qaytmanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Видолашув ҳажида: «Ҳолингизга вой! — ёки: Сизларга вой! — Мендан кейин бир-бирингизнинг бўйнингизни урадиган кофирларга айланиб қайтманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ مُحَمَّدًا يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُوتِيتُ مَفَاتِيحَ كُلِّ شَيْءٍ إِلَّا الْخَمْسَ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Menga har bir narsaning kalitlari berildi, beshtasidan boshqa: ‹Albatta, qiyomat (vaqti) ilmi Alloh huzuridadir; yomgʻirni U yogʻdiradi; bachadonlardagi (narsa)ni U biladi; hech bir jon ertaga nima kasb qilishini bilmaydi; hech bir jon qaysi yerda oʻlishini bilmaydi. Albatta, Alloh biluvchi, xabardordir›», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Менга ҳар бир нарсанинг калитлари берилди, бештасидан бошқа: ‹Албатта, қиёмат (вақти) илми Аллоҳ ҳузуридадир; ёмғирни У ёғдиради; бачадонлардаги (нарса)ни У билади; ҳеч бир жон эртага нима касб қилишини билмайди; ҳеч бир жон қайси ерда ўлишини билмайди. Албатта, Аллоҳ билувчи, хабардордир›», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ مَرَّ بِرَجُلٍ قَدْ أَنَاخَ مَطِيَّتَهُ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَنْحَرَهَا فَقَالَ قِيَامًا مُقَيَّدَةً سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ziyod ibn Jubayr aytdi: Men Ibn Umarning ulovini choʻktirib, uni soʻymoqchi boʻlgan bir kishining yonidan oʻtganini koʻrdim. Shunda u: «(Uni) tik turgan, (oyogʻi) bogʻlangan holda (soʻy) — Rasululloh ﷺning sunnatlari shu», dedi.Зиёд ибн Жубайр айтди: Мен Ибн Умарнинг уловини чўктириб, уни сўймоқчи бўлган бир кишининг ёнидан ўтганини кўрдим. Шунда у: «(Уни) тик турган, (оёғи) боғланган ҳолда (сўй) — Расулуллоҳ ﷺнинг суннатлари шу», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِي الْوَحْدَةِ مَا أَعْلَمُ مَا سَرَى رَاكِبٌ بِلَيْلٍ وَحْدَهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan — u buni Nabiy ﷺga yetkazib — rivoyat qilinadi: U zot: «Agar odamlar yolgʻizlikda men bilgan (narsa)ni bilganlarida, hech bir otliq kechasi yolgʻiz yoʻlga chiqmas edi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан — у буни Набий ﷺга етказиб — ривоят қилинади: У зот: «Агар одамлар ёлғизликда мен билган (нарса)ни билганларида, ҳеч бир отлиқ кечаси ёлғиз йўлга чиқмас эди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَارِقٍ أَبُو قُرَّةَ الزَّبِيدِيُّ مِنْ أَهْلِ زَبِيدٍ مِنْ أَهْلِ الْحُصَيْبِ بِالْيَمَنِ قَالَ أَبِي وَكَانَ قَاصًّا لَهُمْ عَنْ مُوسَى يَعْنِي ابْنَ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّقَ نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ وَقَطَّعَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Bani Nazirning xurmozorini yoqdilar va (daraxtlarini) kesdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бани Назирнинг хурмозорини ёқдилар ва (дарахтларини) кесдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَجْعَلُ فَصَّ خَاتَمِهِ مِمَّا يَلِي بَطْنَ كَفِّهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot uzuklarining koʻzini kaftlarining ichki tomoniga qaratib taqar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот узукларининг кўзини кафтларининг ички томонига қаратиб тақар эдилар.
حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى غُفْرَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ أُمَّةٍ مَجُوسٌ ومَجُوسُ أُمَّتِي الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا قَدَرَ إِنْ مَرِضُوا فَلَا تَعُودُوهُمْ وَإِنْ مَاتُوا فَلَا تَشْهَدُوهُمْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir ummatning majusiylari bor. Mening ummatimning majusiylari — ‹qadar yoʻq›, deydiganlardir. Agar kasal boʻlsalar, ularni yoʻqlamanglar; agar oʻlsalar, (janozalarida) hozir boʻlmanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир умматнинг мажусийлари бор. Менинг умматимнинг мажусийлари — ‹қадар йўқ›, дейдиганлардир. Агар касал бўлсалар, уларни йўқламанглар; агар ўлсалар, (жанозаларида) ҳозир бўлманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ صَدَقَةَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ يُصَلِّي فَلَا يَدَعْ أَحَدًا يَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ فَإِنْ أَبَى فَلْيُقَاتِلْهُ فَإِنَّ مَعَهُ الْقَرِينَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namoz oʻqiyotgan boʻlsa, oldidan birovning oʻtishiga yoʻl qoʻymasin. Agar (u) koʻnmasa, u bilan kurashsin, chunki u bilan birga qarin (sherik shayton) bordir», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намоз ўқиётган бўлса, олдидан бировнинг ўтишига йўл қўймасин. Агар (у) кўнмаса, у билан курашсин, чунки у билан бирга қарин (шерик шайтон) бордир», — дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِأَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ مَاتَ فَأَرَادُوا أَنْ يُخْرِجُوهُ مِنْ اللَّيْلِ لِكَثْرَةِ الزِّحَامِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنْ أَخَّرْتُمُوهُ إِلَى أَنْ تُصْبِحُوا فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الشَّمْسَ تَطْلُعُ بِقَرْنِ شَيْطَانٍ
Hafs ibn Ubaydulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdurrahmon ibn Zayd ibn Xattob vafot etdi va olomonning koʻpligi sababli uni kechasi (dafnga) olib chiqmoqchi boʻlishdi. Shunda Ibn Umar: «Uni tong otguncha kechiktirsangiz (yaxshi boʻlardi), chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, quyosh shaytonning shoxi bilan chiqadi›, deganlarini eshitganman», dedi.Ҳафс ибн Убайдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдурраҳмон ибн Зайд ибн Хаттоб вафот этди ва оломоннинг кўплиги сабабли уни кечаси (дафнга) олиб чиқмоқчи бўлишди. Шунда Ибн Умар: «Уни тонг отгунча кечиктирсангиз (яхши бўларди), чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, қуёш шайтоннинг шохи билан чиқади›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَخَرَجْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ مِنْ مَنْزِلهِ فَمَرَرْنَا بِفِتْيَانٍ مِنْ قُرَيْشٍ نَصَبُوا طَيْرًا يَرْمُونَهُ وَقَدْ جَعَلُوا لِصَاحِبِ الطَّيْرِ كُلَّ خَاطِئَةٍ مِنْ نَبْلِهِمْ قَالَ فَلَمَّا رَأَوْا ابْنَ عُمَرَ تَفَرَّقُوا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ مَنْ فَعَلَ هَذَا لَعَنَ اللَّهُ مَنْ فَعَلَ هَذَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَنَ مَنْ اتَّخَذَ شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا
Saʼid ibn Jubayr aytdi: Men Ibn Umar bilan uning uyidan chiqdim. Bas, Qurayshdan boʻlgan bir necha yigitning yonidan oʻtdik; ular bir qushni (nishon qilib) qoʻyib, unga (oʻq) otishayotgan edi. Ular har bir xato ketgan oʻqlarini qush egasiga beradigan qilib kelishib olishgan edi. Ibn Umarni koʻrishlari bilan tarqab ketishdi. Shunda Ibn Umar: «Buni kim qildi? Buni qilgan kishini Alloh laʼnatlasin! Albatta, Rasululloh ﷺ joni bor narsani nishon qilib olgan kishini laʼnatlaganlar», dedi.Саъид ибн Жубайр айтди: Мен Ибн Умар билан унинг уйидан чиқдим. Бас, Қурайшдан бўлган бир неча йигитнинг ёнидан ўтдик; улар бир қушни (нишон қилиб) қўйиб, унга (ўқ) отишаётган эди. Улар ҳар бир хато кетган ўқларини қуш эгасига берадиган қилиб келишиб олишган эди. Ибн Умарни кўришлари билан тарқаб кетишди. Шунда Ибн Умар: «Буни ким қилди? Буни қилган кишини Аллоҳ лаънатласин! Албатта, Расулуллоҳ ﷺ жони бор нарсани нишон қилиб олган кишини лаънатлаганлар», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُضَمِّرُ الْخَيْلَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ (poygaga tayyorlab) otlarni ozdirar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ (пойгага тайёрлаб) отларни оздирар эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَائِشَةَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ إِنَّهَا حَائِضٌ قَالَ إِنَّهَا لَيْسَتْ فِي كَفِّكِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Oishaga: «Menga masjiddan xumrani (namoz toʻshamachasini) uzatib yubor», dedilar. U: «Men hayzdaman», dedi. U zot: «U sening kaftingda emas-ku», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Оишага: «Менга масжиддан хумрани (намоз тўшамачасини) узатиб юбор», дедилар. У: «Мен ҳайздаман», деди. У зот: «У сенинг кафтингда эмас-ку», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصَلِّي فِي السَّفَرِ إِلَّا رَكْعَتَيْنِ غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ يَتَهَجَّدُ مِنْ اللَّيْلِقَالَ جَابِرٌ فَقُلْتُ لِسَالِمٍ كَانَا يُوتِرَانِ قَالَ نَعَمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ safarda ikki rakaatdan boshqa namoz oʻqimas edilar; faqat kechasi tahajjud oʻqir edilar. Jobir aytdi: Men Solimga: «Ular vitr oʻqirmidilar?» dedim. U: «Ha», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ сафарда икки ракаатдан бошқа намоз ўқимас эдилар; фақат кечаси таҳажжуд ўқир эдилар. Жобир айтди: Мен Солимга: «Улар витр ўқирмидилар?» дедим. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا فِي سَرِيَّةٍ فَفَرَرْنَا فَأَرَدْنَا أَنْ نَرْكَبَ الْبَحْرَ ثُمَّ أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ الْفَرَّارُونَ فَقَالَ لَا بَلْ أَنْتُمْ أَوْ أَنْتُمْ الْعَكَّارُونَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Biz bir sariyyada (jang otryadida) edik, bas (jangdan) qochdik va dengizga chiqmoqchi boʻldik. Soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, biz qochoqlarmiz», dedik. U zot: «Yoʻq, balki sizlar — yoki: sizlar — (imomi tomon) qaytib boruvchilarsiz», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Биз бир сарийяда (жанг отрядида) эдик, бас (жангдан) қочдик ва денгизга чиқмоқчи бўлдик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз қочоқлармиз», дедик. У зот: «Йўқ, балки сизлар — ёки: сизлар — (имоми томон) қайтиб борувчиларсиз», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّذْرِ وَقَالَ إِنَّهُ لَا يَأْتِي بِخَيْرٍ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنْ الْبَخِيلِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ nazrdan qaytarib: «Albatta, u (nazr) biror yaxshilik keltirmaydi, faqat u bilan baxildan (mol) chiqariladi, xolos», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ назрдан қайтариб: «Албатта, у (назр) бирор яхшилик келтирмайди, фақат у билан бахилдан (мол) чиқарилади, холос», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدَةَ قَالَكُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عُمَرَ فَقُمْتُ وَتَرَكْتُ رَجُلًا عِنْدَهُ مِنْ كِنْدَةَ فَأَتَيْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَجَاءَ الْكِنْدِيُّ فَزِعًا فَقَالَ جَاءَ ابْنَ عُمَرَ رَجُلٌ فَقَالَ أَحْلِفُ بِالْكَعْبَةِ فَقَالَ لَا وَلَكِنْ احْلِفْ بِرَبِّ الْكَعْبَةِ فَإِنَّ عُمَرَ كَانَ يَحْلِفُ بِأَبِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحْلِفْ بِأَبِيكَ فَإِنَّهُ مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللَّهِ فَقَدْ أَشْرَكَ
Saʼid ibn Ubayda aytdi: Men Ibn Umarning huzurida edim; soʻng turib, uning yonida Kindalik bir kishini qoldirdim va Saʼid ibn Musayyabning oldiga keldim. Shunda oʻsha kindalik qoʻrqqan holda kelib dedi: Ibn Umarning huzuriga bir kishi kelib: «Kaʼba bilan qasam ichaman», dedi. U esa: «Yoʻq, balki Kaʼbaning Robbi bilan qasam ich. Zero, Umar otasi bilan qasam ichar edi, shunda Rasululloh ﷺ: ‹Otang bilan qasam ichma; zero, kim Allohdan oʻzgaga qasam ichsa, batahqiq, shirk keltiribdi›, dedilar», dedi.Саъид ибн Убайда айтди: Мен Ибн Умарнинг ҳузурида эдим; сўнг туриб, унинг ёнида Киндалик бир кишини қолдирдим ва Саъид ибн Мусайябнинг олдига келдим. Шунда ўша киндалик қўрққан ҳолда келиб деди: Ибн Умарнинг ҳузурига бир киши келиб: «Каъба билан қасам ичаман», деди. У эса: «Йўқ, балки Каъбанинг Робби билан қасам ич. Зеро, Умар отаси билан қасам ичар эди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Отанг билан қасам ичма; зеро, ким Аллоҳдан ўзгага қасам ичса, батаҳқиқ, ширк келтирибди›, дедилар», деди.