Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ ، قَالا : ثنا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , ثنا وَكِيعٌ . ح وَثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا , ثنا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ ، ثنا وَكِيعٌ , عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ ، عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ , وَقَالَ : " أَغْنُوهُمْ فِي هَذَا الْيَوْمِ " . وَقَالَ يُوسُفُ : صَدَقَةُ الْفِطْرِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ fitr zakotini farz qildilar va: «Shu kunda ularni boy qilinglar», dedilar. Yusuf: «fitr sadaqasi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини фарз қилдилар ва: «Шу кунда уларни бой қилинглар», дедилар. Юсуф: «фитр садақаси», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو يُوسُفَ يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , ثنا الْحَسَنُ بْنُ مُكْرَمٍ , ثنا الْفَيْضُ بْنُ وَثِيقٍ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَصَرِيُّ , ثنا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلاةِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ fitr zakotini kishi namozga chiqishidan oldin ado etishga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ фитр закотини киши намозга чиқишидан олдин адо этишга буюрдилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ السَّكَنِ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ , عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلاةِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uni odamlar namozga chiqishlaridan oldin ado etilishiga buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уни одамлар намозга чиқишларидан олдин адо этилишига буюрдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَتِيقٍ الْعَنْسِيُّ , بِدِمَشْقَ , ثنا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيُّ , ثنا ابْنُ وَهْبٍ , ثنا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَالِمٍ , عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ نَافِعٍ ، عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " تَرَاءَى النَّاسُ الْهِلالَ , فَأَخْبَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي رَأَيْتُهُ , فَصَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ النَّاسَ بِالصِّيَامِ " . تَفَرَّدَ بِهِ مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ , عَنِ ابْنِ وَهْبٍ وَهُوَ ثِقَةٌ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مِرْدَاسٍ ، ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ , وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ السَّمَرْقَنْدِيُّ , قَالا : نا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ , بِهَذَا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Odamlar hilolni koʻzlab qaradilar, men esa Rasululloh ﷺga uni koʻrganimni xabar berdim. Shunda Rasululloh ﷺ roʻza tutdilar va odamlarga ham roʻza tutishni buyurdilar. Buni Ibn Vahbdan Marvon ibn Muhammad yolgʻiz rivoyat qilgan, u esa siqadir. Mahmud ibn Xolid va Abdulloh ibn Abdurahmon as-Samarqandiy ham Marvon ibn Muhammaddan shuni rivoyat qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Одамлар ҳилолни кўзлаб қарадилар, мен эса Расулуллоҳ ﷺга уни кўрганимни хабар бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ рўза тутдилар ва одамларга ҳам рўза тутишни буюрдилар. Буни Ибн Ваҳбдан Марвон ибн Муҳаммад ёлғиз ривоят қилган, у эса сиқадир. Маҳмуд ибн Холид ва Абдуллоҳ ибн Абдураҳмон ас-Самарқандий ҳам Марвон ибн Муҳаммаддан шуни ривоят қилдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ مِنْ أَصْلِهِ ، ثنا أَبُو زُرْعَةَ الدِّمَشْقِيُّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو ، ثنا أَبُو مُسْهِرٍ ، ثنا مَالِكٌ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلالَ , وَلا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلالَ , فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَصُومُوا ثَلاثِينَ " . هُوَ فِي الْمُوَطَّأِ عَنْ نَافِعٍ , وَابْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ : فَاقْدُرُوا لَهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Hilolni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar va hilolni koʻrmaguningizcha iftor qilmanglar. Agar sizlarga bulut toʻsib qolsa, oʻttiz (kun) roʻza tutinglar», dedilar. Bu (hadis) Muvattada Nofeʼdan va Ibn Dinordan, ular Ibn Umardan keltirilgan boʻlib, unda: uni hisoblab chiqinglar, deyilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ҳилолни кўрмагунингизча рўза тутманглар ва ҳилолни кўрмагунингизча ифтор қилманглар. Агар сизларга булут тўсиб қолса, ўттиз (кун) рўза тутинглар», дедилар. Бу (ҳадис) Муваттада Нофеъдан ва Ибн Динордан, улар Ибн Умардан келтирилган бўлиб, унда: уни ҳисоблаб чиқинглар, дейилган.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، وَجَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُرْشِدٍ ، ثنا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُلَيَّةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّمَا الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ , فَلا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ , وَلا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ , فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ " . زَادَ ابْنُ مُرْشِدٍ : وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا مَضَى شَعْبَانُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ يَبْعَثُ مِنْ يَنْظُرُ , فَإِنْ رَأَى فَذَاكَ , وَإِنْ لَمْ يَرَ وَلَمْ يَحُلْ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ , وَلا قَتَرٌ أَصْبَحَ مُفْطِرًا , وَإِنْ حَالَ دُونَ مَنْظَرِهِ سَحَابٌ أَوْ قَتَرٌ أَصْبَحَ صَائِمًا , قَالَ : وَكَانَ لا يُفْطِرُ إِلا مَعَ النَّاسِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun)dir. Uni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar va uni koʻrmaguningizcha iftor qilmanglar. Agar sizlarga bulut toʻsib qolsa, uni hisoblab chiqinglar», dedilar. Ibn Murshid (rivoyatida) shuni ziyoda qildi: Shaʼbon yigirma toʻqqiz (kun) oʻtganida Ibn Umar hilolga qaraydigan kishini yuborar edi. Agar u koʻrsa, oʻsha (roʻza boʻlar edi); agar koʻrmasa va uni koʻrishga bulut ham, chang ham toʻsiq boʻlmasa, iftor qilgan holida tongni qarshilar edi; agar uni koʻrishga bulut yoki chang toʻsiq boʻlsa, roʻzador holida tongni qarshilar edi. (Roviy) dedi: U faqat odamlar bilan birga iftor qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун)дир. Уни кўрмагунингизча рўза тутманглар ва уни кўрмагунингизча ифтор қилманглар. Агар сизларга булут тўсиб қолса, уни ҳисоблаб чиқинглар», дедилар. Ибн Муршид (ривоятида) шуни зиёда қилди: Шаъбон йигирма тўққиз (кун) ўтганида Ибн Умар ҳилолга қарайдиган кишини юборар эди. Агар у кўрса, ўша (рўза бўлар эди); агар кўрмаса ва уни кўришга булут ҳам, чанг ҳам тўсиқ бўлмаса, ифтор қилган ҳолида тонгни қаршилар эди; агар уни кўришга булут ёки чанг тўсиқ бўлса, рўзадор ҳолида тонгни қаршилар эди. (Ровий) деди: У фақат одамлар билан бирга ифтор қилар эди.

قَالَ : وَحَدَّثَنَا الْوَاقِدِيُّ , ثنا مَعْمَرٌ , وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : رَأَى هِلالَ شَوَّالٍ نَهَارًا , فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : " لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلالَ مِنْ حَيْثُ يُرَى "

Solim otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: Shavvol hiloli kunduzi koʻrildi. Shunda Ibn Umar: «Hilolni u koʻriladigan (payt)da koʻrmaguningizcha iftor qilishingiz sizlarga halol emas», dedi.Солим отасидан ривоят қилади: У айтди: Шаввол ҳилоли кундузи кўрилди. Шунда Ибн Умар: «Ҳилолни у кўриладиган (пайт)да кўрмагунингизча ифтор қилишингиз сизларга ҳалол эмас», деди.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , ثنا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ , ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ , ثنا مَرْوَانُ الْمُقَفَّعِ , قَالَ : رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقْبِضُ عَلَى لِحْيَتِهِ وَيَقْطَعُ مَا زَادَ عَلَى الْكَفِّ , قَالَ : وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَفْطَرَ : " ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ " . تَفَرَّدَ بِهِ الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ , وَإِسْنَادُهُ حَسَنٌ

Marvon al-Muqaffaʼ aytdi: Men Ibn Umarning soqolini hovuchlab, kaftidan ortiq qismini qirqayotganini koʻrdim. U aytdi: Rasululloh ﷺ iftor qilganlarida: «Chanqoq ketdi, tomirlar namlandi va Alloh xohlasa, ajr sobit boʻldi», der edilar. Buni Husayn ibn Voqid yolgʻiz rivoyat qilgan va isnodi hasandir.Марвон ал-Муқаффаъ айтди: Мен Ибн Умарнинг соқолини ҳовучлаб, кафтидан ортиқ қисмини қирқаётганини кўрдим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ ифтор қилганларида: «Чанқоқ кетди, томирлар намланди ва Аллоҳ хоҳласа, ажр собит бўлди», дер эдилар. Буни Ҳусайн ибн Воқид ёлғиз ривоят қилган ва исноди ҳасандир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ , ثنا يَحْيَى بْنُ سَلامٍ , ثنا شُعْبَةُ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُتَمَتِّعِ إِذَا لَمْ يَجِدِ الْهَدْيَ أَنْ يَصُومَ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ " . يَحْيَى بْنُ سَلامٍ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ hadyni topa olmagan mutamattiʼga tashriq kunlarida roʻza tutishga ruxsat berdilar». Yahyo ibn Salom kuchli emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ ҳадйни топа олмаган мутаматтиъга ташриқ кунларида рўза тутишга рухсат бердилар». Яҳё ибн Салом кучли эмас.

حَدَّثَنِي أَبُو الْحُسَيْنِ عَبْدُ الْبَاقِي بْنُ قَانِعٍ الْقَاضِي , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَنْصُورٍ الْفَقِيهُ أَبُو إِسْمَاعِيلَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ , قَالا : ثنا سُفْيَانُ بْنُ بِشْرٍ , ثنا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ فِي قَضَاءِ رَمَضَانَ : " إِنْ شَاءَ فَرَّقَ وَإِنْ شَاءَ تَابَعَ " . لَمْ يُسْنِدْهُ غَيْرُ سُفْيَانَ بْنِ بِشْرٍ . حَدَّثَنَا ابْنُ قَانِعٍ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ الْهَيْثَمِ الْفَزَارِيُّ , ثنا مَسْعُودُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خِرَاشٍ , عَنْ وَاسِطِ بْنِ الْحَارِثِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مِثْلَهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Ramazon qazosi haqida: «Xohlasa ajratib tutadi, xohlasa ketma-ket tutadi», dedilar. Buni Sufyon ibn Bishrdan boshqa hech kim musnad qilmagan. Ubayd ibn Umayrdan, Nabiy ﷺ dan ham shuning misli (rivoyat qilingan).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Рамазон қазоси ҳақида: «Хоҳласа ажратиб тутади, хоҳласа кетма-кет тутади», дедилар. Буни Суфён ибн Бишрдан бошқа ҳеч ким муснад қилмаган. Убайд ибн Умайрдан, Набий ﷺ дан ҳам шунинг мисли (ривоят қилинган).

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُتَيْبَةَ الْمُعَيْطِيُّ , ثنا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ الْبَصْرِيُّ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ , ثنا عَنْبَسَةُ , ثنا يُونُسُ , قَالَ : سَأَلَ سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ , قَالَ عَنْبَسَةُ : وَهُوَ أَخُو يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ , نَافِعًا مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ , عَنْ رَجُلٍ مَرِضَ فَطَالَ بِهِ مَرَضُهُ , حَتَّى مَرَّ بِهِ رَمَضَانَانِ أَوْ ثَلاثَةٌ , فَقَالَ نَافِعٌ : كَانَ ابْنُ عُمَرَ ، يَقُولُ : " مَنْ أَدْرَكَهُ رَمَضَانُ وَلَمْ يَكُنْ صَامَ رَمَضَانَ الْخَالِي فَلْيُطْعِمْ مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا مُدًّا مِنْ حِنْطَةٍ , ثُمَّ لَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءٌ "

Saʼid ibn Yazid Ibn Umarning mavlosi Nofiʼdan kasal boʻlib, kasali choʻzilib, ustidan ikki yoki uch Ramazon oʻtib ketgan kishi haqida soʻradi. Nofiʼ aytdi: Ibn Umar: «Kimga Ramazon yetib kelsa-yu, oʻtgan Ramazonni tutmagan boʻlsa, har bir kun oʻrniga bir miskinga bir mudd bugʻdoy yedirsin, soʻng unga qazo yoʻq», der edi.Саъид ибн Язид Ибн Умарнинг мавлоси Нофиъдан касал бўлиб, касали чўзилиб, устидан икки ёки уч Рамазон ўтиб кетган киши ҳақида сўради. Нофиъ айтди: Ибн Умар: «Кимга Рамазон етиб келса-ю, ўтган Рамазонни тутмаган бўлса, ҳар бир кун ўрнига бир мискинга бир мудд буғдой едирсин, сўнг унга қазо йўқ», дер эди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , نا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ , نا زُهَيْرٌ , نا الْحَسَنُ بْنُ الْحُرِّ , عَنْ نَافِعٍ , أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ ، كَانَ يَقُولُ : " مَنْ أَدْرَكَهُ رَمَضَانُ وَعَلَيْهِ مِنْ رَمَضَانَ شَيْءٌ , فَلْيُطْعِمْ مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا مَدًّا مِنْ حِنْطَةٍ "

Nofiʼ rivoyat qiladiki, Abdulloh (ibn Umar): «Kimga Ramazon yetib kelsa-yu, zimmasida (oʻtgan) Ramazondan biror narsa boʻlsa, har bir kun oʻrniga bir miskinga bir mudd bugʻdoy yedirsin», der edi.Нофиъ ривоят қиладики, Абдуллоҳ (ибн Умар): «Кимга Рамазон етиб келса-ю, зиммасида (ўтган) Рамазондан бирор нарса бўлса, ҳар бир кун ўрнига бир мискинга бир мудд буғдой едирсин», дер эди.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمَحَامِلِيُّ , ثنا خَلادُ بْنُ أَسْلَمَ , ثنا هُشَيْمٌ , عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ , عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ وَهُوَ زِيَادُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ ، قَالَ : رَأَيْتُ رَجُلا جَاءَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ فَسَأَلَهُ , فَقَالَ : إِنَّهُ نَذَرَ أَنْ يَصُومَ كُلَّ يَوْمِ أَرْبِعَاءَ فَأَتَى ذَلِكَ عَلَى يَوْمِ فِطْرٍ أَوْ أَضْحًى , فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : " أَمَرَ اللَّهُ بِوَفَاءِ النَّذْرِ , وَنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ النَّحْرِ " . إِسْنَادٌ صَحِيحٌ

Ziyod ibn Jubayr ibn Hayya aytdi: Bir kishi Ibn Umarning oldiga kelib soʻraganini koʻrdim: u har chorshanba kuni roʻza tutishni nazr qilgan, oʻsha (kun) fitr yoki qurbon hayiti kuniga toʻgʻri kelib qolgan edi. Shunda Ibn Umar: «Alloh nazrni bajarishga buyurdi, Rasululloh ﷺ esa bizni nahr kuni roʻza tutishdan qaytardilar», dedi. Isnodi sahihdir.Зиёд ибн Жубайр ибн Ҳайя айтди: Бир киши Ибн Умарнинг олдига келиб сўраганини кўрдим: у ҳар чоршанба куни рўза тутишни назр қилган, ўша (кун) фитр ёки қурбон ҳайити кунига тўғри келиб қолган эди. Шунда Ибн Умар: «Аллоҳ назрни бажаришга буюрди, Расулуллоҳ ﷺ эса бизни наҳр куни рўза тутишдан қайтардилар», деди. Исноди саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ , ثنا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ نَذَرَ أَنْ يَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ , فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " أَوْفِ بِنَذْرِكَ " . هَذَا إِسْنَادٌ صَحِيحٌ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar johiliyatda Masjidul Haromda bir kecha eʼtikof qilishni nazr qilgan edi. U Nabiy ﷺ dan soʻradi, u zot: «Nazringni bajar», dedilar. Bu isnod sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар жоҳилиятда Масжидул Ҳаромда бир кеча эътикоф қилишни назр қилган эди. У Набий ﷺ дан сўради, у зот: «Назрингни бажар», дедилар. Бу иснод саҳиҳдир.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ عَبْدِ الْوَهَّابِ الزُّبَيْرِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحِ بْنِ سُلَيْمَانَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ , كَانَ نَذَرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ يَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ , فَلَمَّا كَانَ الإِسْلامُ سَأَلَ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ لَهُ : " أَوْفِ بِنَذْرِكَ " . فَاعْتَكَفَ عُمَرُ لَيْلَةً . إِسْنَادٌ ثَابِتٌ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) johiliyatda Masjidul Haromda bir kecha eʼtikof qilishni nazr qilgan edi. Islom kelgach, u haqda Rasululloh ﷺ dan soʻradi, u zot unga: «Nazringni bajar», dedilar. Shunda Umar bir kecha eʼtikof qildi. Isnodi sobitdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) жоҳилиятда Масжидул Ҳаромда бир кеча эътикоф қилишни назр қилган эди. Ислом келгач, у ҳақда Расулуллоҳ ﷺ дан сўради, у зот унга: «Назрингни бажар», дедилар. Шунда Умар бир кеча эътикоф қилди. Исноди собитдир.

حَدَّثَنَا أَبُو طَالِبٍ الْحَافِظُ ، ثنا هِلالُ بْنُ الْعَلاءِ , ثنا أبِي , ثنا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ بَشِيرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ نَذَرَ أَنْ يَعْتَكِفَ فِي الشِّرْكِ وَيَصُومَ , فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ إِسْلامِهِ , فَقَالَ : " أَوْفِ بِنَذْرِكَ " . وَهَذَا إِسْنَادٌ حَسَنٌ , تَفَرَّدَ بِهَذَا اللَّفْظِ سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar shirk (davri)da eʼtikof qilish va roʻza tutishni nazr qilgan edi. Islomga kirganidan keyin Nabiy ﷺ dan soʻradi, u zot: «Nazringni bajar», dedilar. Bu isnod hasandir; bu lafz bilan Saʼid ibn Bashir Ubaydullohdan yolgʻiz rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ширк (даври)да эътикоф қилиш ва рўза тутишни назр қилган эди. Исломга кирганидан кейин Набий ﷺ дан сўради, у зот: «Назрингни бажар», дедилар. Бу иснод ҳасандир; бу лафз билан Саъид ибн Башир Убайдуллоҳдан ёлғиз ривоят қилган.

حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الأَصْبَهَانِيُّ ، ثنا أَبُو مَسْعُودٍ ، ثنا الْحَجَّاجُ , ثنا حَمَّادٌ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ امْرَأَتَهُ , سَأَلَتْهُ وَهِيَ حُبْلَى , فَقَالَ : " أَفْطِرِي , وَأَطْعِمِي عَنْ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا , وَلا تَقْضِي "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, uning ayoli homilador holida undan soʻradi. U: «Roʻzangni och, har bir kun uchun bir miskinni taomlantir va qazosini tutma», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, унинг аёли ҳомиладор ҳолида ундан сўради. У: «Рўзангни оч, ҳар бир кун учун бир мискинни таомлантир ва қазосини тутма», деди.

ثنا أَبُو صَالِحٍ ، ثنا أَبُو مَسْعُودٍ ، ثنا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , قَالَ : كَانَتْ بِنْتٌ لابْنِ عُمَرَ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانَتْ حَامِلا فَأَصَابَهَا عَطَشٌ فِي رَمَضَانَ , فَأَمَرَهَا ابْنُ عُمَرَ أَنْ تُفْطِرَ , وَتُطْعِمَ عَنْ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا "

Nofeʼ (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umarning bir qizi Qurayshdan boʻlgan bir kishining nikohida edi. U homilador edi va Ramazonda unga chanqoq yetdi. Shunda Ibn Umar unga roʻzasini ochishni va har bir kun uchun bir miskinni taomlantirishni buyurdi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умарнинг бир қизи Қурайшдан бўлган бир кишининг никоҳида эди. У ҳомиладор эди ва Рамазонда унга чанқоқ етди. Шунда Ибн Умар унга рўзасини очишни ва ҳар бир кун учун бир мискинни таомлантиришни буюрди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، ثنا مَكِّيُّ بْنُ عَبْدَانَ , ثنا أَبُو الأَزْهَرِ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ شُرَحْبِيلَ الصَّنْعَانِيُّ , ثنا ابْنُ جُرَيْجٍ , عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى , عَنْ نَافِعٍ , أنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ قَالَ : " أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَمْرَو بْنَ حَزْمٍ فِي زَكَاةِ الْفِطْرِ نِصْفُ صَاعٍ مِنْ حِنْطَةٍ , أَوْ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ Amr ibn Hazmga fitr zakotida yarim soʼ bugʻdoy yoki bir soʼ xurmo (berishni) buyurdilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ Амр ибн Ҳазмга фитр закотида ярим сў буғдой ёки бир сў хурмо (беришни) буюрдилар».

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ , نا سُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ , حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِهِ : ‏ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلا , قَالَ : " السَّبِيلُ إِلَى الْحَجِّ : الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُ " , فَقِيلَ لَهُ : وَمَا الْحَاجُّ ؟ قَالَ : " الشَّعْثُ التَّفْلُ " , وَسُئِلَ : أَيُّ الْحَجِّ أَفْضَلُ ؟ قَالَ : " الْعَجُّ وَالثَّجُّ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺdan Allohning «Vallohi alan-nosi hijjul-bayti manistatoʼa ilayhi sabiylan» degan soʻzi haqida soʻralganda, u zot: «Hajga yoʻl — yoʻl ozigʻi va ulovdir», dedilar. U zotga: «Hoji kim?» deyildi. U zot: «Sochi toʻzigan, atir surtmagan (kishi)», dedilar. U zotdan: «Qaysi haj afzal?» deb soʻralganda: «Talbiyani ovoz chiqarib aytish va (qurbonlik) qonini toʻkish», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан Аллоҳнинг «Валлоҳи алан-носи ҳижжул-байти манистатўа илайҳи сабийлан» деган сўзи ҳақида сўралганда, у зот: «Ҳажга йўл — йўл озиғи ва уловдир», дедилар. У зотга: «Ҳожи ким?» дейилди. У зот: «Сочи тўзиган, атир суртмаган (киши)», дедилар. У зотдан: «Қайси ҳаж афзал?» деб сўралганда: «Талбияни овоз чиқариб айтиш ва (қурбонлик) қонини тўкиш», дедилар.

وَقَدْ قِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ , حَدَّثَنِي بِهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمُجَهَّزُ مِنْ أَصْلِ كِتَابِهِ , نا محَمَّدُ بْنُ غَالِبٍ تَمْتَامٌ , نا محَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ , نا محَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرِ ,عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنِ السَّبِيلِ إِلَى الْحَجِّ , فَقَالَ : " الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُ "

Muhammad ibn Abdulloh ibn Ubayd ibn Umayrdan, u Ibn Jurayjdan, u Muhammad ibn Abboddan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan (rivoyat qilib) shunday ham aytilgan: u zotdan hajga yoʻl haqida soʻralganda, u zot: «Yoʻl ozigʻi va ulov», dedilar.Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Убайд ибн Умайрдан, у Ибн Журайждан, у Муҳаммад ибн Аббоддан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан (ривоят қилиб) шундай ҳам айтилган: у зотдан ҳажга йўл ҳақида сўралганда, у зот: «Йўл озиғи ва улов», дедилар.

نا عُمَرُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ، نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ دَبُوقَا , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَجَّاجِ الْمُضَفَّرُ , نا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ , قَالَ : قَدِمَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَجُلا قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , مَا السَّبِيلُ إِلَى الْحَجِّ ؟ قَالَ : " الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُ "

Muhammad ibn Abbod ibn Jaʼfar (rahimahulloh) aytdi: Bizning oldimizga Abdulloh ibn Umar keldi va bizga: bir kishi: «Yo Rasululloh, hajga yoʻl nima?» degani, u zot esa: «Yoʻl ozigʻi va ulov», deganlarini hadis qilib aytdi.Муҳаммад ибн Аббод ибн Жаъфар (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Бизнинг олдимизга Абдуллоҳ ибн Умар келди ва бизга: бир киши: «Ё Расулуллоҳ, ҳажга йўл нима?» дегани, у зот эса: «Йўл озиғи ва улов», деганларини ҳадис қилиб айтди.

نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، نا أَبُو مُوسَى ، نا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ , نا حُمَيْدٌ , عَنْ بَكْرٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " إِنَّ مِنَ السُّنَّةِ أَنْ يَغْتَسِلَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُحْرِمَ , وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Albatta, ehromga kirmoqchi boʻlganda va Makkaga kirmoqchi boʻlganda gʻusl qilish sunnatdandir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Албатта, эҳромга кирмоқчи бўлганда ва Маккага кирмоқчи бўлганда ғусл қилиш суннатдандир».

نا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْهَيْثَمِ , نا أَبُو إِسْمَاعِيلَ التِّرْمِذِيُّ ، نا هَارُونُ بْنُ صَالِحٍ , حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " اغْتَسَلَ بِفَخٍّ قَبْلَ دُخُولِهِ مَكَّةَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Makkaga kirishlaridan oldin Faxxda gʻusl qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Маккага киришларидан олдин Фаххда ғусл қилдилар.

نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَحْمَدَ الْقِرْمِيسِينِيُّ , نا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُجَاشِعٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ , نا حَسَّانُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , نا إِبْرَاهِيمُ الصَّائِغُ , قَالَ : قَالَ نَافِعٌ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فِي امْرَأَةٍ لَهَا زَوْجٌ وَلَهَا مَالٌ وَلا يَأْذَنُ لَهَا فِي الْحَجِّ : " لَيْسَ لَهَا أَنْ تَنْطَلِقَ إِلا بِإِذْنِ زَوْجِهَا "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Rasululloh ﷺdan — eri bor va moli bor, ammo eri hajga izn bermaydigan ayol haqida — rivoyat qiladi. U zot: «Erining iznisiz yoʻlga chiqishi (joiz) emas», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Расулуллоҳ ﷺдан — эри бор ва моли бор, аммо эри ҳажга изн бермайдиган аёл ҳақида — ривоят қилади. У зот: «Эрининг изнисиз йўлга чиқиши (жоиз) эмас», дедилар.

نا الْقَاضِي الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , وَإِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ الزَّيَّاتُ , قَالا : نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نا أَبُو أُسَامَةَ ، وعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : تَلَقَّفْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ : " لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ , لَبَّيْكَ لا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ , إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لا شَرِيكَ لَكَ " . ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , وَإِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ , قَالا : نا يُوسُفُ , نا جرِيرٌ , عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : كَانَتْ تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ , وَزَادَ فِيهِ : وَيُرَدِّدُهُنَّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men (talbiyani) Rasululloh ﷺdan qabul qilib oldim, u zot: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak», der edilar. Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺning talbiyalari (shunday edi) — va shu kabi zikr qildi hamda unda: u zot ularni takrorlar edilar, deb ziyoda qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен (талбияни) Расулуллоҳ ﷺдан қабул қилиб олдим, у зот: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак», дер эдилар. Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг талбиялари (шундай эди) — ва шу каби зикр қилди ҳамда унда: у зот уларни такрорлар эдилар, деб зиёда қилди.

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا عُثْمَانُ , نا وَكِيعٌ , نا بَيْهَسُ بْنُ فَهْدَانَ , عَنْ أَبِي شَيْخٍ , قَالَ : سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنْ أَشْهُرِ الْحَجِّ , فَقَالَ : " شَوَّالٌ , وَذُو الْقَعْدَةِ , وَعَشْرٌ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ "

Abu Shayx (rahimahulloh) aytdi: Ibn Umardan haj oylari haqida soʻradim. U: «Shavvol, Zulqaʼda va Zulhijjadan oʻn (kun)», dedi.Абу Шайх (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ибн Умардан ҳаж ойлари ҳақида сўрадим. У: «Шаввол, Зулқаъда ва Зулҳижжадан ўн (кун)», деди.

ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا عُثْمَانُ , نا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا , عَنْ وَرْقَاءَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ , قَالَ : " شَوَّالٌ , وَذُو الْقَعْدَةِ , وَعَشْرٌ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ " . نا عبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي , نا طاهِرُ بْنُ عِيسَى التَّمِيمِيُّ , نا زهَيْرُ بْنُ عَبَّادٍ , نا مصْعَبُ بْنُ مَاهَانَ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنْ خُصَيْفٍ , عَنْ مِقْسَمٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , مِثْلَهُ . نا عبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ , نا الْحُسَيْنُ بْنُ حُمَيْدٍ الْعَتَكِيُّ , نا زهَيْرُ بْنُ عَبَّادٍ , نا أبُو نُصَيْرٍ حَمْزَةُ بْنُ نُصَيْرٍ , عَنْ مُقَاتِلٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , مِثْلَهُ سَوَاءً

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) «Alhajju ashhurun maʼlumot» (oyati) haqida: «Shavvol, Zulqaʼda va Zulhijjadan oʻn (kun)», dedi. Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan ham shu kabi (rivoyat qilinadi); yana Ibn Abbosdan aynan shunday (rivoyat qilinadi).Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) «Алҳажжу ашҳурун маълумот» (ояти) ҳақида: «Шаввол, Зулқаъда ва Зулҳижжадан ўн (кун)», деди. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ҳам шу каби (ривоят қилинади); яна Ибн Аббосдан айнан шундай (ривоят қилинади).

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ , نا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ , عَنْ وَرْقَاءَ بْنِ عُمَرَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ : " ‏ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ , قَالَ : أَهَلَّ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Alloh azza va jallaning «Faman farada fiyhinnal-hajja» degan soʻzi haqida: «Talbiya aytdi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Аллоҳ азза ва жалланинг «Фаман фарада фийҳиннал-ҳажжа» деган сўзи ҳақида: «Талбия айтди», деди.

نا ابْنُ صَاعِدٍ , نا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاءِ . ح وَثنا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نا الْعَبَّاسُ بْنُ يَزِيدَ , قَالُوا : نا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرٍو , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ , وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ " . وَقَالَ الْعَبَّاسُ : الْمُحْرِمُ إِذَا لَمْ يَجِدِ النَّعْلَيْنِ لَبِسَ الْخُفَّيْنِ , وَيَقْطَعُهُمَا حَتَّى يَكُونَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ . قَالَ : وَقَالَ عَمْرٌو : انْظُرُوا أَيُّهُمَا كَانَ قَبْلُ : حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ , أَوْ حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiysin va ularni toʻpiqlardan pastroq qilib kessin», dedilar. Abbos esa: Muhrim ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiyadi va ularni toʻpiqlardan pastroq boʻlgunicha kesadi, dedi. (Roviy) aytdi: Amr: Qarab koʻringlar, qaysi biri avval boʻlgan — Ibn Umarning hadisimi yoki Ibn Abbosning hadisimi, dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кийсин ва уларни тўпиқлардан пастроқ қилиб кессин», дедилар. Аббос эса: Муҳрим икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кияди ва уларни тўпиқлардан пастроқ бўлгунича кесади, деди. (Ровий) айтди: Амр: Қараб кўринглар, қайси бири аввал бўлган — Ибн Умарнинг ҳадисими ёки Ибн Аббоснинг ҳадисими, деди.

نا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، ثنا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ , نا عَبْدُ الأَعْلَى , عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، عَن النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ ، وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kim ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiysin va ularni toʻpiqlardan pastroq qilib kessin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ким икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кийсин ва уларни тўпиқлардан пастроқ қилиб кессин», дедилар.

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا أَبُو خَيْثَمَةَ ، ح وَنا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، قَالُوا : نا سُفْيَانُ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ ؟ فَقَالَ : " لا يَلْبَسُ الْقَمِيصَ ، وَلا الْعِمَامَةَ ، وَلا السَّرَاوِيلَ ، وَلا الْبُرْنُسَ ، وَلا ثَوْبًا مَسَّهُ الْوَرْسُ ، وَلا الزَّعْفَرَانُ ، وَلا الْخُفَّيْنِ , إِلا لِمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ ، فَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ , وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ " . وَقَالَ يُوسُفُ : حَتَّى يَكُونَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir kishi Nabiy ﷺdan: Muhrim kiyimlardan nimani kiyadi, deb soʻradi. U zot: «Koʻylak ham, salla ham, ishton ham, burnus ham, vars yoki zaʼfaron tekkan kiyim ham, ikki maxsi ham kiymaydi — magar ikki oyoq kiyim topa olmagan kishi (mustasno). Kim ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiysin va ularni toʻpiqlardan pastroq qilib kessin», dedilar. Yusuf esa: «toʻpiqlardan pastroq boʻlgunicha», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир киши Набий ﷺдан: Муҳрим кийимлардан нимани кияди, деб сўради. У зот: «Кўйлак ҳам, салла ҳам, иштон ҳам, бурнус ҳам, варс ёки заъфарон теккан кийим ҳам, икки махси ҳам киймайди — магар икки оёқ кийим топа олмаган киши (мустасно). Ким икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кийсин ва уларни тўпиқлардан пастроқ қилиб кессин», дедилар. Юсуф эса: «тўпиқлардан пастроқ бўлгунича», деди.

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي الرَّبِيعِ ، نا حَبَّانُ بْنُ هِلالٍ ، نا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ ، نا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَأَةَ ، عَنْ وَبَرَةَ ، وَنَافِعٍ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ الذِّئْبَ , وَالْغُرَابَ , وَالْحِدَأَةَ , وَالْفَأْرَةَ " . نا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْوَكِيلُ ، نا عَبَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو بَدْرٍ ، نا حَبَّانُ ، نا عَبْدُ الْوَاحِدِ ، نا حَجَّاجٌ ، نا وَبَرَةُ ، وَنَافِعٌ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، مِثْلَهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Muhrim boʻrini, qargʻani, kalxatni va sichqonni oʻldiraveradi», dedilar. Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shu kabi (yana bir yoʻl bilan) rivoyat qilinadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Муҳрим бўрини, қарғани, калхатни ва сичқонни ўлдираверади», дедилар. Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шу каби (яна бир йўл билан) ривоят қилинади.

نا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، نا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُبْسِ الْقَمِيصِ وَالأَقْبِيَةِ وَالسَّرَاوِيلِ , وَالْخُفَّيْنِ , إِلا أَنْ لا يَجِدَ النَّعْلَيْنِ , وَلا يَلْبَسْ ثَوْبًا مَسَّهُ زَعْفَرَانُ أَوْ وَرْسٌ " ، يَعْنِي الْمُحْرِمَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ koʻylak, chakmon, ishton va ikki maxsi kiyishdan qaytardilar — magar ikki oyoq kiyim topa olmasa (mustasno) — hamda zaʼfaron yoki vars tekkan kiyimni kiymasin (dedilar)», yaʼni muhrim (haqida).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ кўйлак, чакмон, иштон ва икки махси кийишдан қайтардилар — магар икки оёқ кийим топа олмаса (мустасно) — ҳамда заъфарон ёки варс теккан кийимни киймасин (дедилар)», яъни муҳрим (ҳақида).

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ الْعَبَّاسِ الْوَرَّاقُ , وَمُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , وَآخَرُونَ ، قَالُوا : نا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ , عَنْ مَعْمَرٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ كَانَ يُنْكِرُ الاشْتِرَاطَ فِي الْحَجِّ , وَيَقُولُ : " أَلَيْسَ حَسْبُكُمْ سُنَّةَ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "

Solim (rahimahulloh) otasi (Ibn Umar roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u hajda shart qoʻyishni inkor qilar va: «Sizlarga Paygʻambaringiz ﷺning sunnati yetarli emasmi?» der edi.Солим (раҳимаҳуллоҳ) отаси (Ибн Умар розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у ҳажда шарт қўйишни инкор қилар ва: «Сизларга Пайғамбарингиз ﷺнинг суннати етарли эмасми?» дер эди.

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا الرَّمَادِيُّ ، أنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا مَعْمَرٌ , بِهَذَا وَقَالَ : حَسْبُكُمْ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , " أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يَشْتَرِطُ , فَإِنْ حَبَسَ أَحَدُكُمْ حَابِسٌ , فَإِذَا وَصَلَ الْبَيْتَ طَافَ بِهِ , وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ , وَيَحْلِقُ وَيُقَصِّرُ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ "

Maʼmar shu (isnod) bilan rivoyat qilib, (Ibn Umar) shunday dedi: «Sizlarga Paygʻambaringiz ﷺning sunnati yetarlidir — u zot shart qoʻymas edilar. Agar biringizni bir toʻsiq toʻsib qolsa, Baytga yetganda uni tavof qiladi, Safo bilan Marva orasida (saʼy qiladi), sochini oldiradi yoki qisqartiradi va zimmasida kelasi yildan haj (qazosi) boʻladi».Маъмар шу (иснод) билан ривоят қилиб, (Ибн Умар) шундай деди: «Сизларга Пайғамбарингиз ﷺнинг суннати етарлидир — у зот шарт қўймас эдилар. Агар бирингизни бир тўсиқ тўсиб қолса, Байтга етганда уни тавоф қилади, Сафо билан Марва орасида (саъй қилади), сочини олдиради ёки қисқартиради ва зиммасида келаси йилдан ҳаж (қазоси) бўлади».

ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا صَلْتُ بْنُ مَسْعُودٍ الْجَحْدَرِيُّ , نا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ , نا عُبَيْدُ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " أَهْلَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ مُفْرَدًا "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga hajni yolgʻiz (ifrod) qilib ehromga kirdik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳажни ёлғиз (ифрод) қилиб эҳромга кирдик.

وَنا أَبُو عُبَيْدٍ الْقَاسِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , قَالا : نا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْبَزَّازُ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ عَتَّابَ بْنَ أُسَيْدٍ عَلَى الْحَجِّ فَأَفْرَدَ , ثُمَّ اسْتَعْمَلَ أَبَا بَكْرٍ سَنَةَ تِسْعٍ فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , ثُمَّ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَنَةَ عَشْرٍ فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ فَبَعَثَ عُمَرَ فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , ثُمَّ حَجَّ أَبُو بَكْرٍ فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , وَتُوُفِّيَ أَبُو بَكْرٍ وَاسْتُخْلِفَ عُمَرُ , فَبَعَثَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , ثُمَّ حَجَّ عُمَرُ سِنِيَّهُ كُلَّهَا فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , ثُمَّ تُوُفِّيَ عُمَرُ , وَاسْتُخْلِفَ عُثْمَانُ فَأَفْرَدَ الْحَجَّ , ثُمَّ حُصِرَ عُثْمَانُ , فَأَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ بِالنَّاسِ فَأَفْرَدَ بِالْحَجِّ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Attob ibn Asidni hajga amir qilib tayinladilar, u hajni yolgʻiz ado etdi. Soʻng toʻqqizinchi yili Abu Bakrni tayinladilar, u ham hajni yolgʻiz ado etdi. Soʻng oʻninchi yili Rasululloh ﷺ haj qildilar va hajni yolgʻiz ado etdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ vafot etdilar va Abu Bakr xalifa qilindi; u Umarni yubordi, u hajni yolgʻiz ado etdi. Soʻng Abu Bakr haj qildi va hajni yolgʻiz ado etdi. Abu Bakr vafot etib, Umar xalifa qilindi; u Abdurrahmon ibn Avfni yubordi, u hajni yolgʻiz ado etdi. Soʻng Umar barcha yillarida haj qildi va hajni yolgʻiz ado etdi. Soʻng Umar vafot etib, Usmon xalifa qilindi, u ham hajni yolgʻiz ado etdi. Soʻng Usmon qamalda qolgach, odamlarga Abdulloh ibn Abbos bosh boʻldi va hajni yolgʻiz ado etdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Аттоб ибн Асидни ҳажга амир қилиб тайинладилар, у ҳажни ёлғиз адо этди. Сўнг тўққизинчи йили Абу Бакрни тайинладилар, у ҳам ҳажни ёлғиз адо этди. Сўнг ўнинчи йили Расулуллоҳ ﷺ ҳаж қилдилар ва ҳажни ёлғиз адо этдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ вафот этдилар ва Абу Бакр халифа қилинди; у Умарни юборди, у ҳажни ёлғиз адо этди. Сўнг Абу Бакр ҳаж қилди ва ҳажни ёлғиз адо этди. Абу Бакр вафот этиб, Умар халифа қилинди; у Абдурраҳмон ибн Авфни юборди, у ҳажни ёлғиз адо этди. Сўнг Умар барча йилларида ҳаж қилди ва ҳажни ёлғиз адо этди. Сўнг Умар вафот этиб, Усмон халифа қилинди, у ҳам ҳажни ёлғиз адо этди. Сўнг Усмон қамалда қолгач, одамларга Абдуллоҳ ибн Аббос бош бўлди ва ҳажни ёлғиз адо этди.

نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادِ بْنِ إِسْحَاقَ ، نا أَبُو عَوْنٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَوْنٍ ، نا دَاوُدُ بْنُ جُبَيْرٍ , نا رَحْمَةُ بْنُ مُصْعَبٍ أَبُو هَاشِمٍ الْفَرَّاءُ الْوَاسِطِيُّ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَطَاءٍ , وَنَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ وَقَفَ بِعَرَفَاتٍ بِلَيْلٍ فَقَدْ أَدْرَكَ الْحَجَّ , وَمَنْ فَاتَهُ عَرَفَاتٌ بِلَيْلٍ فَقَدْ فَاتَهُ الْحَجُّ , فَلْيَحِلَّ بِعُمْرَةٍ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ " . رَحْمَةُ بْنُ مُصْعَبٍ ضَعِيفٌ , وَلَمْ يَأْتِ بِهِ غَيْرُهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim kechasi Arafotda vuquf qilsa, hajga yetishibdi; kimdan kechasi Arafot oʻtib ketsa, hajni qoʻldan boy beribdi. Bas, u umra bilan ehromdan chiqsin va keyingi yili haj qilishi zimmasidadir», dedilar. Rahma ibn Musʼab zaifdir, buni undan boshqa hech kim keltirgan emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кечаси Арафотда вуқуф қилса, ҳажга етишибди; кимдан кечаси Арафот ўтиб кетса, ҳажни қўлдан бой берибди. Бас, у умра билан эҳромдан чиқсин ва кейинги йили ҳаж қилиши зиммасидадир», дедилар. Раҳма ибн Мусъаб заифдир, буни ундан бошқа ҳеч ким келтирган эмас.

حَدَّثَنَا الْقَاضِي الْمَحَامِلِيُّ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَبِيبٍ , نا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ سَعِيدٍ , نا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ , عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " مَنْ أَهْدَى تَطَوُّعًا ثُمَّ ضَلَّتْ , فَلَيْسَ عَلَيْهِ الْبَدَلُ إِلا أَنْ يَشَاءَ , وَإِنْ كَانَتْ نَذْرًا فَعَلَيْهِ الْبَدَلُ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim nafl hady atab, soʻng u yoʻqolib qolsa, uning zimmasida oʻrnini toʻlash yoʻq, magar oʻzi xohlasa (boshqadir). Agar u nazr boʻlgan boʻlsa, uning oʻrnini toʻlash zimmasidadir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ким нафл ҳадй атаб, сўнг у йўқолиб қолса, унинг зиммасида ўрнини тўлаш йўқ, магар ўзи хоҳласа (бошқадир). Агар у назр бўлган бўлса, унинг ўрнини тўлаш зиммасидадир».